Letter 1

From: Pope Vigilius, Bishop of Rome To: Mennas, Patriarch of Constantinople Date: ~540 AD Context: Vigilius writes to the Patriarch of Constantinople establishing the basis for their collaboration — Vigilius was a deeply problematic pope who would eventually be abducted by Justinian and coerced into the Three Chapters condemnation. Vigilius, bishop, to the most beloved brother Mennas. Although we have now, with God's help, done everything we could to settle and confirm all things according to the direction and in accordance with our dispositions, we nonetheless think it necessary to address you separately on the matters that continue to require our mutual attention. The peace between the eastern and western churches that was restored after the long darkness of the Acacian Schism is a treasure that we are both charged to maintain. I say this at the outset because the questions before us — the question of certain theological writings, the question of the relationship between the Chalcedonian definition and the formulas that preceded it — have the potential to disrupt that peace, and disruption of that peace would be a grave harm to the body of Christ. My commitment to you is this: I will work with you and with the emperor toward whatever resolution genuinely serves the unity of the church and the orthodoxy of the faith. I ask in return that Rome's voice be genuinely heard in that process — not as a veto, but as the voice of the tradition of Peter, which speaks with an authority that the church recognizes and that serves the whole, not any particular party. I hold you in my prayers and in my fraternal affection. Vigilius, bishop of Rome

DILECTISSIMO FRATRI MENAE UIGILIUS. Licet uniuersa, prout deo auxiliante potuimus et credidimus expedire, domno filio nostro serenissimo et Christianissimo imperatori de ecclesia- stieis causis nostrae insinuationis sermo suggesserit, necessa- rium tamen iudicauimus et caritati uestrae per Christianissimi τ filii nostri patricii Domnici personam scripta dirigere. quibus nos grandi exultatione et gaudio suscepisse cognoscite, quod Nicaenam Constantinopolitanam Ephe« senam primam et Chalce-» donensem sanctissimas synodos, in quibus fidei orthodoxae atque apostolicae fundamenta monstrantur, sicut pollicitationis s - uestrae tunc ad decessorem nostrum sanctae recordationis Agapitum lectio data testatur, inuiolabiliter uos asserilis custodire et maxime beati Leonis prodecessoris nosiri sequi in omnibus constituta. quid enim caritati tuae dignius hono- ᾿ rique conueniat, nisi a Romanorum praesulum non deuiares doctrina? aut quid nobis iucundius quidue sit gratius quam illos in Christi domini et saluatoris nostri cáritate conplecti,- qui maiorum nostrorum et decessorum .facta custodiunt? unde spiritaliter salutantes et hortamur et, qua nos conuenit : affectione, incessanter adloquimur, ut illius normam, illius ss ammonitionem, illius, sicut et promisisti et indicas, sequaris 4 disponatis expLicit V 98. — Dat. simul cum ep. 92 awe 17 Sept. a. 540 per Domnicum. Edd. Car. 13 602; Bar. ad a. 540, 23; Collect. Concil. 6 uzuzaA, V 9 sermo scripsi: sermone V, quo seruato suggesserimus o? 18 ephe|do- nensem V, corr. o? nisi quod primam ego addidi 14 sanctissima F, cort. « 10 quid enim scripsi: quidá V, quid est uulgo cum a di- gnus V, corr. o? — honori que V, correxi: honoris que «a, honoris quod Car. 48 custodiuit V, corr. o? 244 et hort. V: te hort. o? ἡ [^] Uigilio in causa fidei factas ad domnum nostrum Iustinianum piissimum οὐ Christianissimum principem sed et ad Menam uirum beatissimum: Constantinopolitanae archiepiscopum ciui- tatis relegens conferens consentiensque suscripsi die XV. Kal. Octbr. TIustino ἃ. c. consul. 1 si «aliquis? Bar. quis scrépsi: quasi V. Bar. 2 ueritatis V, corr. o? ὃ concepto οἷ: conceptos V, contempto Bar. 6 dixissent V, corr. o? 9 confitetur ex confitemur corr. V 10 communionis V, correz$ [16 scedas V 19 exconsul Car. 20 patricio V, corr. o? 22 mennam V In uteris, inquiunt, matrum opere diuino creantur infantes: propterea iustum uideri non pntant, quod factura dei sine ullis propriis aetionibus cuiquam peccato gignatur obstrieta, iniu- stumque deum faciunt, si rei efficiantur antequam mati. hoc uelut aeutissimum sui dogmatis exerunt argumentum non aduertentes, quia primi illi parentes generis humani, de nullis utique genitoribus sed de innoxia limi materia procreati οὖ pure atque sincere potenter arte diuina compacti faetique rationales, propria uoluntate seductorem secuti diabolum prauis cupiditatibus per excessum praeuaricationi: infecti sunt. in quibus utique humana natura peecauit et humana est facta natura uitiosa, receptrix sine dubio mali, quod ante nescierat, quia a bono rectoque deficiens in affectum mali prauique 11 cf. Prou. 18, 3 lip somnis Car. contigerant Binius Ὸ 8. qua eidem V, corr. o? 8 percussus V, corr. o? — ferre V: ferri dubitanter Thiel 9 antique V, corr. Car. 10 intellecta V, correxi 20 sq. iniustum quem V, corr. o 23 aduerentes V, corr. o 29 «εἰν receptrix p. 80 quia a scripsi: qui a V, quia », quae a Car. 860 Gelasius I. contra Pelagianam haeresim ad Picenos recidere ipgo rerum consequentium tramite manifestum est. 9tales igitur effecti principes nostrae substantiae semet ipsos passibiles et corruptibiles reddiderunt, in tantum éonditionis diuinae dona uiolantes, ut mortis fuerint ultioné puniti. hac enim die fuisse mortuos, qua mortales effecti sunt, ambiguum non habetur. proinde quidquid isti genitores de suo germine protulerunt, opus quidem dei est secundum institutionem naturae sed non absque contagio illius mali, quod sua prae- uaricatione traxerunt, et utique hoc, id est ipsius mali conta- lOgium, certum est opus non esse diuinum. itaque non ex creatione dei est uitium, quod uoluntario motu natura collegit, Sed etiam de uitiata per semet ipsam natura deus institutionem suam quidem suae creationis exsequitur, sed creatio profert uitium, quod non ex institutione creatoris accepit sed quod ipsa per lapsum suae transgressionis adsumpsit. nam si ipsi primi homines ex nullis, ut dictum est, parentibus nati et sine ullo formati contagio per ambitum praesumptionis inlicitae semet ipsos deprauare potuerunt et in opere dei opus diabolieae fraudis annectere, quid mirum, si idem deprauati protulerunt 11 80 016) deprauatam? nonne etiam cum deus utique liberam » condiderit humanam sua creatione substantiam, etiam apud humanas tamen leges extrinsecus accedens seruitus naturaliter eam reddit obstriciam οὐ obnoxiam? origine generantur obnoxii et ex conditione seruili gignuntur addicti et nascendo fiunt prius obligati quam geniti. si hoc agitur de rebus extra 96 naturam positis, quanto magis de his prouenire non mirum est, quibus ipsa humana substantia deprauata cognoscitur? ac per hoc sicut se ipsa humana substantia de institutione sin- cera actuum reproborum rea fecit uoluntate pollutam, sic edidit subolem atque progeniem naturae suae ex actuum y suorum rea uoluntate maculosam, quia huiusmodi genuit prolem, cuiusmodi se ipsa reddidit praeuaricationis excessu, 9 id 8 V: idem « 10 sq. ex creatione οἷ: execratione V — 18 suam del. p? 15 labsum V 17 inlicite V 22 accidens V, corr. Car. 24 giguntur V 25 abligati V, corr. o? Iesus Christus caelesti uoce pronuntiat: qui non manduca- uerit carnem filii hominis et biberit sanguinem eius, non habebit uitam in semet ipso. ubi utique neminem uidemus exceptum nec ausus est aliqui dicere paruulum sine hoc sacramento salutari ad aeternam uitam posse perduci; sine illa autem uita in perpetua futurum 15 morte non dubium est. cur igitur infans hac sorte concluditur, si nullum habet omnino peccatum magisque uidebitur. quod absit, iniustus deus, si illic infligatur poena, ubi nulla sit culpa? unde cum de propriis actibus nullo reatu teneatur τὸ obstrietus, nihil restat, nisi ut sola sit uitiosa natiuitate pol- lutus, et si non fuerit mysterii Christiani participatione mundatus, ad uitam non potest peruenire perpetuam. binc est, quod exsufflantur et catechizantur infantes, ut quia in opere dei, quo in anctore suo bene sunt instituti, opus diabolicae i malignitatis accessit, eruti de potestate tenebrarum, sieut docet apostolus, ad filii dei sortem purgationemque legitimam l6 transferantur. nisi autem prima generatio, quam bonam deus instituit, praeuaricatione uenisset in culpam et reprobabilis esset effecta, secunda generatio subroganda non fuerat. prop- so ter quod dicit beatus Paulus apostolus: sicut per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per pec- catum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt, et paulo post: igitur sicut per unius delictum in omnes homines in condemnati- s onenr, sic et per unius iustitiam in omnes homines in iustificationem uitae. sicut autem omnes in condem- nationem dicit utique, qui de Adam parente sunt geniti, sic omnes in iustificationem uitae non nisi illos adstruit, De paruulis autem quod adserit sine sacro baptismate pro 18 solo originali peeeato «non» posse damnari, satis impia, satis profana propositio est. quamuis enim recentes ab utero matrum iu remissionem peccatorum baptizari nullus Christi- anus ignorat, quod utique non fallaciter sed ueraciter catholica. celebrat ecclesia, ne in sacramentis caelestibus, quod absit, mentita uideatur. proinde quia propria non habeant ulla pec- 15 Cata, constat eis sola prorsus originaria relaxari itaque, quibus eliam solis remissis uitam per baptismum consecuntur aeter- nam, consequens est, ut solis etiam non remissis ad aeternam uitam peruenire non possint. unde et dominus, sicut superius 19 diximus, ait, quod utique nisi baptizato non conuenit: qui s non manducauerit carnem filii hominis et biberit sanguinem eius, non habebit uitam in semet ipso. sine uita autem esse perpetua quid est, nisi in sempiterna morte constitui? quamuis idem sit (regnum caelorum" quod 'aeterna uita', tamen ut prouidentia dei ommes Pelagianorum 85 hequitias amputaret, non solum dietum est: qui non fuerit renatus ex aqua et spiritu sancto, non intrabit in regnum eaelorum, sed etiam pariter dietum est: qui non manducauerit carnem filii hominis et biberit sangui- nem eius, non habebit uitam in semet ipso. de uita 80 àutem aeterna hoe dietum nullus addubitat, quoniam multi non manducantes hoc sacramentum uitam uideantur habere praesentem, nihil est ergo, quod dicant, quod mon renati20 [3 Seruus est peccati; a quo quis superatur, huic et seruus addicitur), nonne haec est illa praesumptio naturalis, quae ad detestandae captiuitatis iura descendit, quam scriptura sancta sic memorat: graue iugum super filios Adam a die exitus de uentre matris eorum usque in diem sepulturae in matre omnium? de qua genus humanum 24 non nisi solus dominus noster lesus Christus commercio suae 10 redemit passionis et mutata natiuitate.nos eruit; solus utique uenit quaerere et saluare quod perierat, ut libertas, quae per temerariam fuerat deiecta superbiam, instauraretur reparata per gratiam mutuaque uice humanae uoluntatis arbi- trium, sicut sequendo diabolum captiuitatem meruerat sempi- 15 ternam, sie reformatae subsequendo libertatis auctorem amis- sum rediret ad praemium. hinc est, quod ipse dominus ait:25 cum uos filius liberauerit, tunc uere liberi eritis, et apostolus beatus Paulus exsequitur: eum serui essetis peccati, liberi fuistis iustitiae (id est alieni a iustitia"), 0 liberati autem a peccato serui facti estis iustitiae, et iterum idem ipse libertatem inquit qua uos Christus . Niberauit. nonne ipse uas electionis adfirmat et dicit: deus est, qui operatur in uobis et uelle et perficere pro bona uoluntate, ne etiam in mala uoluntate et uelle et. 25 perficere deus putaretur operari? . Illud autem Pelagianorum peculiare uirus est olimque detritum, 26 quo putànt gratiam dei secundum merita hominum posse conferri, quod absit a mentibus Christianis, cum praefatus testetur aposto- ον Quapropter nimis ineusamus fratres et coepiscopos nostros, 30 maxime per Piceni prouincias ecclesiam domini gubernantes, qui non solum ineptissimi senis abieetaeque personae prauum non deterruere colloquium uerum etiam suo nutriuere con- sensu. quis audiat, quis ferat passos esse pontifices, ut cadauer nescio quod indignum presbyterum sibi non adquiescentem auderet communione priuare? quomodo talis uel susceptus ab 31 aliquo uel patienter auditus est, qui insuper leges dedit libenter acceptas, ut serui dei cum puellis saeris congregatione dedecorissima miscerentur? nam cum spiritales animi, etiam cum desint ista consortia, imaginariis infestentur illecebris, quemadmodum alterni sexus intuitu, qui illieit, et nolentes, non uehementius incitentur? adhue maius scelus aderescit, ut sub conspectu et praesentia sacerdotum beatae memoriae Hieronymum atque Augustinum ecclesiasticorum lumina magi- strorum musca moritura, sicut scriptum est, exterminans oleum suauitatis lacerare contenderet. sed quid miremur 32 eeclesiarum praesules ista neglegere, quos, sicut a multis audiuimus, contra canones omnia gerere et contra apostolicam disciplinam passim cuncta miscere manifestum est: non seruatis regulis ordinare liciteque non solum monachos sed etiam ministros eeclesiae cum feminis ad peregrina migrantes remeare rursus et ab aliis episcopis in militiam prouehi clericalem? quae eum singula toleranda non sint, quis susti- neat tot et talia facinora perpetrari, quibus spectaculum 21 Eccl 10, 1 7 prouinciam ecclesias p* — 8 paruum V, corr. o 12 audire com- munione priuaret V, eorr. Thiel 14 acceptus V, corr. Thiel 17 al- lernis V, eorr. o illicit et. Thiel: illicitet V — 19 conspecta V corr. o 20 hieronimum V ' 368 Gelasius I. ad episcopos Dardaniae gentilibus et Iudaeis et haereticis non inmerito praebentes in ipsum, quod absit, tendere uideantur religionis excidium digneque ista facientibus aptabitur illa sententia dicentis apo- stoli: nomen enim dei per uos blasphematur in 33gentibus? sufficiat igitur hactenus haec fuisse commissa et, ut placetur deus, humanis rebus sollicitius diuina curentur. nusquam locum prorsus inueniat praefatae pestis adsertor nec aecessum prorsus ecclesiae uel usquam participationem catho- licae communionis inueniat, qui haereticorum mauult subsequi nefaria professione consortium ; et hi, cum quibus antea pro- babitur noxium miscuisse conlegium, nisi resipiscunt et ab eius societate discedunt, ab ecclesiastico remoti seruitio debita ultione plectantur, quo ceteris cauendi ministretur exemplum. 94 nullum adeat nec umquam loqui damnatas olim blasphemias lam sinatur. discreta suis habitationibus uirorum atque femi- 16 narum, sicut, sanctum propositum decet, exerceatur circum- specta deuotio. contra canonum constituta nullus ad ecclesia- sticum permittatur officium, non ignoraturis prouinciae unius- cuiusque rectoribus nec de praeteritis se ueniam reperturos. 3oerroribus, si deinceps dissimulauerint uitare patefactos. ^ nec s» excusationis de cetero relinquetur occasio, si post praecepta praesentia, quae per Romulum diaconum, cuius sollertiam pro fide catholica et pro religione uigilantiam gratissime compro- bamus, duximus destinanda, quisquam super his omnibus aut contemptor aut neglegens deprehendatur antistes. sicut enim ss ad sedis apostolicae moderamina pertinet cunctis sollicitudinem debitam ministrare congruenter ecclesiis, ita necesse est, ut in contumaces et desides traditam sibi diuinitus non dissimulet potestatem. ^ Dat. Kal. Nou. Albino u. c. cons. - ad Epis. XCIV 88 — XCV 2. 369 (95.) GELASI EPISCOPI URBIS ROMAE AD DARDANIOS. Ualde mirati sumus, quod uestra dilectio quasi nouam el ueluti difficilem quaestionem et adhue tamquam inauditum 5 quippiam nosse desiderat, quod Eutychianae pestilentiae com- i " Quapropter stultitiam respuentes inanium querellarum per- currere uos oportet ab ipsis bealis apostolis et considerare prudenter, quoniam patres nostri catholici doctique pontifices s - in unaquaque haeresi quolibet tempore suscitata, quidquid pro fide pro ueritate pro communione catholica atque apostolica secundum scripturarum tramitem praedicationemque maiorum facta semel congregatione sanxerunt, inconuulsum uoluerint deinceps firmumque constare nec in eadem causa denuo quae i praefixa fuerant retractari qualibet recenti praesumptione per miserint, sapientissime peruidentes, quoniam, si decreta salu- briter cuiquam liceret iterare, nullum contra singulos quosque prorsus errores stabile persisteret ecclesiae constitutum ac - semper isdem furoribus recidiuis omnis integra definitio tur- js baretur. nam 81 limitibus etiam praefixis positarum semel synodalium regularum non cessant elisae pestes resumptis certaminibus contra fundamentum sese ueritatis attollere et simplicia quaeque corda percutere, quid fieret, si subinde fas esset perfidis inire concilium, cum, quaelibet illa manifesta Ὁ sit ueritas, numquam desit.quod perniciosa depromat falsitas, tametsi ratione uel auctoritate deficiens, sola tamen intentione non cedens? quae maiores nostri diuina inspiratione cernentes necessarie praecauerunt, ut contra unamquamque haeresem ..1 clementiam V acumulent B 2. praecipuae B — 3 inauium V 4 ad ipsos beatos apostolos 4 5 catholi B catholici uidelicet? X 6 suscitat& B, sciscitata 4 7 cummunione B epls (pro apostolica) B, sed e in a correcta uidetur 9. uoluerunt EA 10 constantare B in hac eadem B et A cum parte codicum X denuo VRAZ: deuina ἐν . diuina corr. B 11 retractari om. B. perniserunt EA . 12 pro- uidentes RA derecta B 18 licet itarare B 14 errore B. per- sisteret ΠΑ͂Σ: persistere VB — 15 hisdem VE man. 2 A! 17 aeli- sae pestis δ. resupertis B 18 esse B 20 quamlibet R, qualibet 4 21 depromat BEA: depromat et V — 22 rationem B 28 spiratione B 24 necesarie V,' necessariae BX: necessario RA contra om, B (add. man. 2) unamquamque BEAE: quamque V heresim JB et pars codd. E Bisse manifestum est qualibet necessitate cogente nouis ausibus, 9 quae fuerant salubriter constituta, temerasse. propterea in tempestate quoque persecutionis Árrianae plurimi catholici sacerdotes de exilis pace reddita respirantes sie cum catholicis nihilominus fratribus ecclesias composuere turbatas, ut non δ tamen illius synodi Nieaenae quidquid de fide et communione catholica et apostolica definierat inmutarent nec noua quem- quam pro lapsu damnatione percellerent sed illius tenore 10 decreti, nisi resipuissent, censerent esse damnatos. .- quibus conuenienter ut dictum est ex paterna traditione perpensis 10 confidimus, quod nullus iam ueraciter Ohristianus ignoret uniuscuiusque synodi constitutum, quod uniuersalis ecclesiae probauit adsensus, nullam magis exsequi sedem prae ceteris oportere quam primam, quae et unamquamque synodum sua: auctoritate confirmat et continuata moderatione custodit, pro 1 suo scilicet principatu, quem beatus Petrus apostolus domini uoce perceptum ecclesia nihilominus subsequente et tenuit lisemper et retinet. haec dum Acacium certis comperisset - indiciis a communione catholica atque apostolica deuiasse, diutius ista non credens, quippe quem nouerat executorem s Saepe necessariae dispositionis suae contra haereticos extitisse, per triennium fere litteris destinatis eundem monere non destitit, 19sicut per diuersos missa frequenter scripta testantur. quibus ille cum «in»debito silentio diu non respondere proponeret, l nobis V 2 statuta B remeasse A propter cain V — teme- TA88e prosecationis prosectationes arriana plurima B 4 sacdotes V 5 consueretur batas B 7 cathol atque apost. B definierant RA, definierunt B 8 prolapsu BRE: prolabsum V, prolapsum A — pcellerent B, corr. man. 2. 9 respuissent censerentes damnatos B 18 nullam .AX: ali- quam VE man. 2, aliqua BE man. 1, «non» aliquam o* exsequi ez exiqui corr. V, exequi ez exequod R man. 2 — praeteritis Β 16 suo om. V 17 perceptam B ecclesiam BB, et ecclesia A subsequent R4! 19 indicis B catholia B atque apostolica B: om. VRA euisse B, deuisasse V 2] dispensationis B- extetisse B 23 missa/ll! V frequenter VEAB: familiariter 24 primum» cum A (cf. Z) —indebito scripsi: debito V, deditus A et corr. ex debitus wel debito R, dedito BE adsentiente T'hielio, Epist XOY 9—14. —— 373 episcopalis quoque. directa legatio est ac nihilominus pagina destinata, quae praemoneret eum suorum ante meminisse gestorum et quae primitus pro fide catholica desudasset opor- lere respicere, contestans et blandiendo pariter et minando, ne 8e ἃ corpore catholicae unitatis abscideret; simulque quoniam hunc Iohannes secundae sedis antistes grauibus pulsaret ob- iectis, ad primae sedis audientiam cohortatus est uel uenire debere uel mittere: licet enim synodus iteranda non esset, 13 tamen congrueret, ut cuiuslibet ciuitatis episcopus primae sedis iudicium non uitaret, ad quod conuenerat secundae sedis antistes, qui nisi ἃ prima sede non posset audiri; praecipue, qui praeiudieatis ahimis nulla synodo a Graecis fuisset exclusus, etjam apud eos causam suam nec posset omnino dicere nec deberet, quia nec ab inferioribus episcopis potior, nisi a prima sede, sicut dictum est, uel discuti potuisset uel, si ita ratio postulasset, addici et iam cunctis Orientalibus episcopis cum ipso Acacio in Petri communionem recidentibus secundae sedis episcopus catholicus ab externae communionis hominibus esset nullatenus iudicandus. sed Acacius non solum despexit satis- 14 facere postulatis uerum etiam ipsam legationem sedis apo- stolicae blandimentis praemiis periuriisque deceptam, quibus ei cum imperatore promisit integram praesuli apostolico causam qui cum dicit dedito $dem esse atque affectato sew obstinato, hame uocabuls significationem wel uno uellem comprobasset exemplo 1 epi- scopalis . . legatio (legata B) est VB: episcopali . .legatione RA — haec ᾿ Υ (pro ac) B 2 qua promoneret eom B 8 et om. A opor- . tere& 4 4 coutestans V b unitatis catholicae irsp. A — 6 Iohannes om. RA 71 primeae B 8 miteret B non iteranda írsp. A — esse B 10 sede ex scdm corr. V man. 2, secute B 11 antistis B, antistites V, antistes E sed es in ras. nisi a ΒΣ: in ista VRA possit B 12 qui ras. ez quia R^ nula VRB: in ila 4 . aom. B er- clusos B 18 nec posset usque ad 14 prima om. B 14 debere .A 15 sicut dictum est sede irsp. B potuisse B 8] om. αὶ iterstio 4 16 et iam scrépsi: etiam VRAB —— origentalibus B 17 communione rece- dentibus B 18 communitionis V 19 nullatenus esset írsp. RA dispexit Β 21 quibus & cum B, sed deinde man. 1 charactere minu- &ore ante & inseruit ei — 22 apostoli V — 974 Gelasius I. ad episcopos Dardanise de omnibus esse seruandam, Petri communione pollutam redire perfecit, in tantum sedis apostolicae despiciens pote- Statem, ut non solum eius auctoritati non cederet sed etiam potius in consortium communionis externae per legatos suos niteretur abducere fieretque apostolicae sedi necessitas eos ipsos, quos direxerat, sacerdotes honore pariter et, communione priuare, ne tali contagione uideretur infecta satisque monstraret non 86 Ácacii specialiter odisse personam sed respuere foedera perditorum, quae etiam in suis pontificibus detestata conueni- 15 enter horreret, nihilominus autem litteris suis Acacius indicaret τὸ . et in Alexandrini Petri se communionem, quem expetita sedis apostolicae auctoritate executor ipse quoque damnauerat, sine eiusdem apostolicae sedis consultatione promptissime recidisseé el accusationem Iohannis laudesque Petri proprio. sermone deferre. de quibus si utique confidebat, magis uel uenire uel mittere debuisset, ut et praesentem de mendaciis quae dicebat posset confutare Iohannem et praeconia Petri quae digesserat. ᾿ς 16rationabiliter allegaret. quod cum minime fecerit, satis eui- denter ostendit nec Iohannem se posse conuincere nec legitime receptum Petrum habere fiduciam perdocendi solumque sibi τ monstrauit inesse propositum lacerandi catholicos haereticQsque laudandi seseque eorum potius quos laudabat docuit esse participem quam catholicorum quos nitebatur decolorare consortem tulitque de se ipse iudicium, cum damnati hominis communione pollutus damnationis eius factus est particeps, ss Loasd 1 communionem B 8 sed iam R ὃ sedis B hos B 6 direxerat ex dixerat corr. V man. 2 " nec Y contagio B in- fectam B 8 acaciis B 9 detesta B 10 orreret BR, oreret A?, oraret 4A! indicaret VB: indicarat RA 11 Petri se VB et μὲ wide- tur E man. 1: peccasse ER man. 9, potius se A communione VB " éxpetita à 8 12 sin V 18 consultationem δ promtissime VEA! promtissime B recedisse B 15 defert 4 — sed quibus B — siom. V man. 1, add. man. ΞΖ confitebat B 17 posse A . degesserat B 18 allegare B menime B 20 petrum om. V man. 1, inter columnas add. man. 2. 91 in sese ppositum lancerandi B 422 laudandis esse quae B 28 quos nitebatur om. B 24 de om. B 25 es (pro est) B E: Epist. ΧΟΥ͂ 81—35. 88l iniusta synodus iusta synodo submouenda, pro fide autem et ueritate et communione catholica atque apostolica bona synodus uereque Christiana semel acta nulla nec potest nec debet nouae synodi iteratione conuelli sed secundum bene gestam synodum recteque praefixam, si quis ab eius tramite deuiarit, consequenter ac sufficienter eius definitione plectendus meritoque illius subiacet constitntis. nec opus est per singulos 34 quosque deuiantes iureque plectendos nouas rursus synodos introduci, cum ex illius tramite, quae auctorem cum errore damnauit, quisquis quolibet modo quolibet titulo complex eiusdem fuerit factus erroris et eius se contagione uel com- munione polluerit, competenter et particeps eiusdem damnati- onis existat eiusque. poena teneatur obstrictus, cuius maluit inire. consortium. — quaero ergo ab his, quid de Eutyche35 sentiant: fuisse haereticum an adserunt non fuisse? si non fuisse contendunt, quid ambagibus agunt, quid circuitionibus praestigiisque se contegunt? palam se Eutychianos esse pronuntient, ut in eiüs sacrilego furore conuieti ueritatis molibus obruantur aperteque cognoscant, non solum haec ipsa pestis Eutychiana quantum Christiano dogmati probetur inimica . Bed quantas alias haereses easque grauissimas in sua prauitate contineat, ut in quibus foueis uolutentur et in quod praeci- 1 synodus inmouenda B 2 communionem B atque apostolica om: VRA 3 nulla potest BA 4 noui syndi B sed om. B ὅ rectae quae B auis habet tramite B 6 deuiauerit R 7 que om. A subiacit constitis 8 8 quoque B iure quae VB plectend 8 synodus B 9 que acunctorem B 9 sq. cum errore (corr. ex commerire) deuiantem a tramitem (leg. -te) calchedonensi (leg. -sis) consilii (leg. con. cilii) damnauit B 10 quisquis libet B, quolibet modo om. RA 11 et VRAB: uta — uel communionem B; correxi: om. VRA 19 com- plectanter B eius damnat. B 18 eius quae pene B teneatur scripsi: tenetur B, puniatur VERA obstrinctus B 14 quae ergo B eutice KR, euticete A4, eutichete B 15 senticiat B hereticum asserant an non fuisse B. sy V 16 circumscriptionibus perstringiis quae B t . 17 conerunt B esse (pro 80) Βα euticianos B 18 pronuntien- tient B' 20 euthiciana quanto B dignati (pro dogmati) B 21 quan- to'/| (eras. s) E heresis B eas quae B 22 contineant RA. 882 ᾿ B Gelasius I. ad episcopos Dardaniae 96 pitium barathrumque mergantur, intellegant. simul autem, si Eutychem haereticum negaht, omnimodis publieatur, quod ideo de nominibus Eutychianae pesti communicantium sup- presso ueluti hoc ipso errore contendunt, ut nos per talium nominum, quod absit, insidias captiosasque tendiculas in Eutychetis insaniam nitantur inducere; quod quidem, etiamsi non negent, siue scientes siue nescientes»facere confutantur. S97$in uero et Eutychen haereticum negare non audent, restat ut eontra catholicam fidem non synodum nuncupandam sed conspirationem potius perditorum fuisse consentiant, quae apud 10 Ephesum Eutychete reducto perculit sanctae memoriae Flaui- anum cunctosque qui illic aderant sacerdotes militari terrore compulerit tanto sceleri praebere consensum, atque ideo nobis necesse est prauam peruersamque conspirationis illius et latrocinalem fuisse perhibeant actionem eamque debuisse modis s omnibus aboleri et ideo iustam bonam ueraciter Christianam Chalcedonensem synodum processisse definiant in his, quibus Eutychete depulso cum suo fautore Dioscoro haeresim eorum S8erroremque damnarit., hanc ergo synodum, ut dictum est, ^ bonam ueram iustam Ohristianamque esse non dubitent, per so quam illa noxia sit remota; perspiciant ergo tandemque concedant quod, quisquis ab eius iustae et Christianae uerae- que synodi fide communione et ueritate deuiarit uel ab eas οι l baratrumque RA, baratrum que B merguntur B 2 euticen RA, eutychetem B 8 nominibus B: omnibus VRA eutichianae B communicantibus KA 4 uelut B — ipse B — 5 hominum E man. 2 € ethicetis B 7 nonégent V, non negant B facile confut. B 8 si uero euthicem δ eutichen V, euticen RA 9. nunccupandum B 10 conspiratione B δρυΐ B et ras. ez caput V 11 effesum euthicete perducto B 12 cunctos quae B adherent V sacerdoter militarit errore B 18 tantum leri B nobis om. B 14 prauum peruersumque B 16 perhibebant B debuissent A, diluisse B 16 abolori B 18 eu- thicetae B 19 damnaret B 20 dubitent B: dubitant VEA 21 sint RA tandemque esse concedant B 22 quisquis VEA: quia iste B — ypiane uere synodi ΒΒ 23 deuiarit EA!, deui//arit V: deuiari 48, de- uiare B | En Quapropter si quis adhuc secundum Chalcedonensem synodum 41 haec ab apostolica sede gesta reprehendit, praeter quod et hac, quam superius adstruximus, et multiplici potest ratione conuinci, multo magis tamen Acacio non licuisse fatebitur ista Risimus autem, quod praerogatiuam uolunt Acacio conparari, 53 quia episcopus fuerit regiae ciuitatis. numquid apud Rauennam, apud Mediolanum, apud Sirmium, apud 'Triueros multis lemporibus non constitit imperator? numquidnam harum urbium sacerdotes ultra mensuram sibimet antiquitus deputa iam quippiam suis dignitatibus usurparunt? numquid Acacius ut Iohannem qualemlibet hominem, catholicum tamen a catho- licis ordinatum, de Alexandria excluderet Petrumque in haeresi Dieatur autem de Alexandrino et Antiocheno episcopis 58 certis ex causis principem magis illa, quae gesta sunt, non Acacium praecepisse. sed principi Christiano decuerat sugge- rere sacerdotem, maxime euius familiaritate et fauore fruebatur, saluam fore de eiusdem iniuria contumeliaque uindictam, tantum ut ecclesiae sineret Christianus princeps regulas 1 permissus audiat B anatholium .A 2 constantinopolitanum numquam se B temptasset alia V, temptasse alia KA | 93 atque in VRA: sed ad eadem B positum ex positus corr. Ej man. 8 4 pote- statem B ipsumque Zacundus: ipseque B, ipsum VERA 5 Calc Syn. auct. írsp. E, syn. auct. Calc. 4 6 quicquid EA eadem B, 7 esset Τὸ man. 2 9 actio et impietatum B 10 uacuasse Facundus: uacuasset ΚΑ et ante ras. HR, euauasse B 11 papa Simplicio . . me- moriae om. B 12 canosine KLA!, causae B 18 presentem δ po- tuisset B teptari V nec RA 18 respiciunt B 106 paternater natraditionis B 18 de om. A . antioceno BRA episcopis om. BX 19 principe B 20 precipisse B decuerat ex docuerat corr. V man. 2 seggerere V 21 sacerdoten. BEA et ex sacerdoti corr. E man. 3: sacerdotum V fabore 2 22 saluum B eiusdem VEA: eius BZ 23 christianos B 390 Gelasius I. ad episcopos Dardaniae custodiri, quia et noua in utroque pontifice causa esset exorta el nouam discussionem consequenter inquireret, et, sicut semper esset effectum ac diuinae pariter leges humanaeque censerent, ut sacerdotali concilio de sacerdotibüs iudicia prouenirent, non a saeculari uiderentur qualescumque pontifices, 5 etsi errore humanitus accedente non tamen religionem ullatenus 59 excedentes, potestate percelli. an ad haec iusta ratione principi suggerenda non erat regiae ciuitatis honore sublimis? si factus erat illa regia ciuitate sublimior, tanto magis in his sugge- rendis debuit esse constantior; si autem in his, quae pro religione fuerant exserenda, extitit contemptibilis atqué de. spectus et aut segnis aut fiduciam non habens intimandi, in quo per regiam ciuitatem maior effectus est? an ut per eam Suae praeuaricationis exereret potius tyrannidem quam causas 60 religionis legitime proeuraret? Nathan propheta palam publi- ceque in facie regi Dauid et commissum pronuntiauit errorem et ipsum conmisisse non tacuit et confessione correctum con- sequenter absoluit. beatae memoriae Ambrosius Mediolanensis sacerdos ecclesiae maiori Theodosio imperatori communionem publice palamque suspendit atque ad paenitentiam redegit s regiam potestatem. beatae memoriae papa Leo, sicut legitur, imperatorem Theodosium iuniorem Epheseno latrocinio libere 61coarguit excedentem. sanctae memoriae quoque papa Hilarus 15 cf. Regn. II 12, 1 ] custodire B noua supra lin. add. B causae. B eet (pro eet) V 8 seper ὦ ac VRA: hoc B. legis Β humanaeque ez humanaque corr. V man. 2, humane quae B: humanae KE manm. 1, et humanae AR man. 2 ὅ preuenirent B non ad B qualiscumque B 6 occidente 8 "7 ad VRAB: et Z2. principis .B 8 erant A cum parte codd. 2 9 ile A sue gerendis V . 10 dedebuisse constantior B pro BE: om. Κα 11 regione B exerenda BRE man. 1, exercenda AR. man. Ὁ dispectus B. 12 signis B 18 eam B: ea VEA . 14suam B — suae tyrannidem (tyrannidi 1) praeu. potius exereret (exerceret .4) EA 15 Natham B publica quae B 16 faciem regis E 17 commississe B 19 sacerdus B maiori theodosio im- peratori communionem V: maiorum thedosium imperatorem comguni- onem B, maiorem theodosium imperatorem a communione ZA 20 re- digit B 22 teodoxium B effeseno B, ephesino 4 2428 excidentem B Sed esto, Calendion imperatoris nomen abstulerit, Iohannes principi mentitus fuisse iactetur: quae tamen cum nouae essent causae, noua debuit ecclesiastica prouenire discussio. an qui in hominem imperatorem peccasse dicebantur, nulla interueniente synodo deici debuerunt et in deum, qui summus et uerus est imperator, Ácacium delinquentem sinceramque communionem diuini sacramenti studentem miscere cum per- fidis secundum syriodum, qua haec est damnata perfidia, non 66 0portebat expelli? quid de innumeris per totum Orientem catholicis sacerdotibus propria sede depulsis et indubitanter haereticis intromissis? nouae certe erant causae et his conse- quenter noua synodus debebatur. cur tune non uenit in mentem, ut in talibus causis peteretur a principe saltem qualiscumque synodus celebranda, ut quocumque uel colorato iudicio traditionis ecclesiasticae passim pontifices uiderentur exclusi, non solum quarumeumque urbium sacerdotes, sed 67 metropolitani ineunctanter antistites? his omnibus cum non restitit suggestione qua potuit, consensit Acacius communicandó eunetis, qui in catholicorum locum haeretici fuerant subrogati. apostolus autem dicit non solum qui faciunt sed et qui consentiunt facientibus reos indubitanter adscribi. an haec lieuit saeculari potestati et actis talibus Acacio consentienti Epist. ΧΟΥ͂ 65— 70. 393 absque ulla synodo, quam ipsa rerum nouitas exigebat, absque Sedis apostolicae consultatione perficere et sedi apostolicae non lieuit secundum tenorem synodi Calcedonensis in ueteri utique causa et ueteri constituto iusta definitione damnata inimicis synodi Calchedonensis Acacium conmunicantem a sua conmunione depellere? Sed inquiunt: Ácacius principi obuiare non potuit. cur68 Basiliseo, quia uoluit, obuiauit? cur ipsi Zenoni, ne palam Petro Antiocheno, quamuis latenter hoc fecerit, communicare uideretur, non commodauit adsensum? ecce resultanti non institit imperator, ecce uim nolenti non intulit, ecce refugienti contagia manifesta concessit. postremo cur tanto tempore, cum 69 ista gererentur uel gerenda cognosceret, non ad sedem apo- stolicam, a qua sibi curam illarum regionum nouerat dele- gatam, referre maturauit sed prius laudator factus est ipse gestorum quam uel praemoneret talia esse temptanda uel, ne temptarentur, obsisteret, sicut sub Basilisco iam fecerat? cur illis ceteris communicare consensit, qui depulsis catholicis Sacerdotibus indubitanter haeretici singulis urbibus fuerant substituti? postremo si ille defuit suis partibus et quae sacerdoti catholico competerent agere fastidiuit, ideo sedes apostoliea, quod ad eam pertinebat, uel potuit uel debuit praeterire? Quolibet igitur modo haereticorum complicem refutauit et 70 9 tenore B 4 utique om. E erasis 3 fere litteris ueteris consti- tutio B iusta (iuxta .4?) diífinitione 4, iuxta definitionem Car. 9 inimici B communionem B 7 acicius B 8 basilico B ipsa V, ipse B 9 antioceno RA, om. B cum (pro quamuis) A man. 2 in ras. hoc latenter B 10 assens. et result. B 11 restitit BAZ impator V 12 posttremo curanto B 18 gereretur B, gerentur V 14 a om. B cura αὶ 15 mutarauit B, maturauerit ὦ 16 post talia add. non KR man. 2 ne om. B 17 obstiteret V et ante ras. R. basilico V feceret B 19 hereticis 5 20 si BZ: om. VRA quod A 21 competeret A, peterent V . sedis VB 22 eam B et pars codd. 2: eadem V et altera pars codd. Z, eandem RA uel.. ue] ΡΣ: nec..nec RA — 24 qualibet B reputauit B 394 Gelasius I. ad episcopos Dardaniae consorlem communionis externae a sua communione dimouit nec opus fuit noua synodo, cum ueteris constituti sufficienter hoc forma praescriberet, nec opus fuit ut haec facienda Orientis episcopis intimaret, quos et expulsione catholicorum, quae agebantur in causa fidei, non ignorasse manifestum est et ὁ 71 communicando haereticis subrogatis facto tali consensisse. non dubium est etiam, cum externae communionis effectis nec potuisse nec debuisse sedis apostolicae scita tractari. ecce agnouerunt in eorum professione, qui constantissime perdu- rarunt, quid fidei communionique catholicae deberetur. ecce agnouerunt, quemadmodum a talibus recedendo, immo talibus contraria moliendo, a fide et communione catholica deuiarit 72 Àcacius seque pariter cum eodem errori subdiderint. ecce agnouerunt, quam iustis ex causis pro fide et communione eatholiea atque apostolica, cui et illi qui in ea perstiterant 1:5 congruebant et hi qui perstantibus obuiabant ab eadem doce- bantur alieni, sedis apostolicae auctoritate sit remotus Acacius (ad cuius praecipue uocatus examen uel uenire uel mittere non curauit, ut se de his omnibus, si confidebat, absolueret) eiusque pariter quicumque complices extiterunt, atque ab illa 30 merito cum his communione discretus, a qua se ipse primum eum suis consortibus catholicis pontificibus discrepando co- μ᾿ Sententia in Ácacium destinata etsi nomine tantummodo praesulis apostolici, cuius erat utique potestatis, legitime probatur esse deprompta, praecipue cum secrete dirigenda uideretur, ne custodiis ubique praetentis dispositio salutaris quibuslibet diffieultatibus impedita necessarium habere non posset effectum, tamen, quia orthodexis ubique deiectis et haereticis tantummodo eorumque consortibus iam relictis in Oriente catholici pontifices aut residui omnino non essent aut nullam gererent libertatem, plurimorum in Italia catholicorum congregatio sacerdotum rationabiliter in Acacium sententiam 1 hi V, hii RAV man. 2, hi uel hii Z: in B condictione V, conditio (-ne add. man. 2) R perstricti 8 non supra lim. add. V man. 2 2 rei om. A 9 ille iustae B ipsi E.A et ez ipso corr. V: isti BZ 4 parem B postr. qui nisi B 5 unde V poterant 4 6 transgressio e V —— eadem B 7 recederant actionum B sic uno B un!///leilllIdemque (eras. utroque loco i ut ud.) ER ὃ oibus V scripserit B prodiderat ras. ex prodiderant KR uoluntate B, uolun- tatem RA 99. transgressione . . pariter bis scriptum priore loco del. V eadem B 10 es B transgrassio V — cunctorum. quae ad instructionem uestrae dilectionis satis abundeque sufficere iudicamus (iudicauimus .A) quamuis eadem latius si dominus concesserit facultatem studeamus ex- ponere quatenus et fidelium quisque cognoscat nihil apostolicam sedem quod absit praepropere (postponere .4) censuisse. quae tamen ZA; cf. ὃ 80 11 destinatam B 13 depromta V, depromptam B deprompta esse írsp. RA secreta A, secretim BZ 14 nec B 16 possit B qui B 17 relectis B 17 sq. moriente (pro in oriente) V 19 generent B σι Epist. ΧΟΥ͂ 15--9. ὁ 897 cognouit fuisse prolatam. quae congregatio facta pontificum 77 non contra Caleedonensem, non tamquam noua synodus contra ueterem primamque conuenit sed potius secundum tenorem ueteris constituti particeps apostolicae exsecutionis effecta est, ut satis appareat ecclesiam catholicam sedemque apostolicam, quia alibi iam omnino non posset, ubi potuit et cum quibus potuit nihil penitus omisisse, quod ad fraternum pertineret pro intemerata fide et sincera conmunione tractatum. Quae cum uniuersa nouerint qui uidentur orientalibus 78 ecclesiis nunc praeesse, propterea Christianam reparari legitima curatione refugiunt unitatem, quia occasionem dissensionis huius suis ambitionibus suffragantem deponere iam recusant, qua sine auctoritate sedis apostolicae omnium ecclesiarum passim iura confündant, magis eligentes in errore persistere quam praesumptionum suarum perdere facultatem, plus usur- pationum suarum licentiam diligentes quam diuini iudicii tenentes corde respectum. in quo necesse est, uelint nolint, tam de fidei communionisque catholicae atque apostolieae sinceritate neglecta quam de paternis canonibus euidenter inruptis recipiant quod merentur, nisi, dum hic tempus admittit, haec damnationis aeternae pericula correctis mentibus studeant declinare, ut possint non tales permanere, quibus insolubilis est lata sententia, sed a talibus recedentes ab eadem sententia non teneri. quae sicut in errore durantibus numquam soluenda praefixa est. sic ab his erit aliena, qui extiterint puniendae prauitatis inmunes. 2 notam quam B 3 ueterum B 9 ut om. B sappareat B ecefà V 6θ quia ex quà corr. V — non supra lin. add. V possit B 7 potuit et nihil B .omississe B 8 temerata B fide B: om. VRA 9 uniuersi E man. 2 uidenter B 11 qui B discensionis E 13 qua sine VE man. 1, quasi ne B: quia sine AR man. 2. 14 passim ecclesiarum trsp. B confundunt RA elegentes in eorum B là praesuptionum V urpationum V 17 uellint nollint Β 18 atque apostolicae B: om. VERA 19 quae de B 20 insuptis B. hic VAR man. 1: hec E man. 2, id B tempus ut admittit Β 21 aeterna B 22 studia B 29 insolubile lata sit sententia A sed ut talis bus recidentes B — 25 quae B 26 inmunis B 398 Gelasius I. ad Honorium episcopum 80 Haec uero ad instructionem uestrae dilectionis satis abun- deque sufficere iudicamus, quamuis eadem latius, si dominus concesserit facultatem, studeamus exponere, quatenus et fidelium quisque cognoscat nihil apostolicam sedem, quod absit, praepropere censuisse et non habere, quod iuste possit s 810pponere, peruersa doceatur improbitas. recte autem faciet uestra dilectio, ut ista quae scribimus pariter et catholicis et contraria sapientibus innotescant, quo et sanis necessaria firmitas et male sanis conpetens medicina praebeatur. Dat. Kal. Febr. «post» cons. Uiatoris u. c. 10 (96.) EPISTOLA GELASII PAPAE AD HONORIUM EPISCOPUM. DILECTISSINO FRATRI HONORIO GELASIUS. Miramur dilectionem tuam fuisse miratam curam sedis apostolicae, quae more maiorum cunctis per mundum debetur ecclesiis, pro uestrae i5 quoque regionis fide fuisse sollicitam, cumque ad eam perlatum esset, quod quidam per Dalmatias integritatem catholicam uitiare niterentur et diuinis humanisque legibus ante damnatum ] baec uero eic. usque ad finem om. RA — subundeque B 2 quam- uis inter columnas. add. V man. 3 8 quatinus V 4 fideliu V quis B 5 praeprope recens fuisse V 6 rectae B faciat B 7 ut B: et V scripsimus B pariter a cath. V — 8 innotiscant B: innoce- scat V 9. firmitas ex firmatas corr. V et insanis comp. B tribu- atur B Dat. Kal Febr. «post.» cons. Uiatoris ἃ. c. scripsi: DAT XL (pro xD) rkBR coxa viaronrs vo V, dat. X K. (v. e. Kal) cons. Uiatoris u. c. o?, data Calend. Febr. Uictore ἃ. c. cons. Car., data Calendis Februarii consulatu Uiatoris ἃ. c. Ttel contra usitatum. adferendé con- sulis morem; Data mr id maias p Ls. uiatore. uc. consule B, quae tem- poris nola utrum graue witium contraxerit an. forle ad aliam quandam epistulam pertinens errore huc inrepserit, ego quidem non diiudicauwerim. cerle p Ls. hic quoque ^il aliud. uidetur. significare 'quam post. cons.; litterüám enim C in. hisce subscriptionibus ἐδ, qui scripsit codicem, saepius sta, pinxit, ut. litterae 1, simillima sit. 96. Dat. haud ita multo post ep. 98. | Edd. Car. I? 435; Collect. Concil.; BTA I 279; Thel 324; nil nisi $$ 1—2 Bar. ad a. 493, 25. 12 1NcIP zPLA V 15 malorum V, corr. o? 17 esset o: esse et V 18 uitia reniterentur V, corr. o? e Pelagianae pestilentiae denuo uirus inferre, non putauerimus ullatenus differendum, quominus haec diligentius inquirentes aut, si fortasse subrepserant, de proximo sanarentur aut an- xietatem nostram, si falsa probarentur iactata, releuarent, aestimantes melius nos uideri impatientius talia uestigare uoluisse quam crescere dissimulando perniciem: neque enim uel silentio premere causas huiusmodi uel differendo fouere - deberemus, cum dicente magistro gentium sollicitudine non pigri atque iterum qui praeest in sollicitudine reos procul dubio nos, nisi continuo quaereremus, etiamsi inaniter essent uulgata, conuincerent, nec interesset, per quos ad aures nostras eadem peruenissent, dum «quibuscumque quo»modolibet ista referentibus, postquam nostram conscien- tiam penetrarant, in his ueraciter indagandis pastorales ex- cubias esse non oportuerit neglegentes, quatenus uel e uesti- gio posset lupis inhiantibus obuiari uel nullis existentibus feris ouium custodia secura persisteret. 80 his, qui essent Chloes, Corinthiorum se dissensiones agnouisse testatur apo- stolus confestimque scribere non omittit, ut uel nascentibus iurgiis pius medicator occurreret uel de eorum comperta mox incolumitate gauderet. quod nos quoque litteris, quae super hac parte directae sunt, indicasse reminiscimur, ut scilicet aut inrepentibus obsisteremus insaniis aut, si nihil horum penitus accidisset, de catholicae ueritatis integritate laetaremur quapropter non solum dilectio tua nostra non debet uigilantia permoueri sed praesentis adloquii salutatione percepta nobiseum De Pelagianis quidem sensibus blasphemiisque sacrilegis et apud maiores nostros tam diuinis quam humanis legibus iusta discussione damnatis nimis est copiosa materia, quia et illorum est multiplex perniciosa peruersitas eoque nocentior, quo uerisimilitudinis colore subtilior, quam de ipsius humani generis principe prauo funestoque commento non rite concep- lsiscripsi: siue V 2sinto post ne inepte interpunzit Thiel — 4 hi scripsi:hii V,iio 5 4si» plenius Car. — sequentes] re wera non sequuntur 8 ἃ nonnullis scrépsi: anull: (— anonullis) V, an ullis (— ante ullis) a, unde ante ullius Car. 11 quae de talibus accepimus scripsi: q de talibus qua cepuomus V, de talibus quae coepimus Car., de talibus quae accepimus Thiel 14 abnuenda V, corr. Thiet — 18 conlatio xeu V 91. Edd. Cav. I? 351; Collect. Concil ; Thiel 571. 20 rNcIPIT ΕἸΥΒΡΕ V. rPELAIANAM ERESI V 22 nros V 928 dapnatis V 95 colere V, corr. o? Ld Epist, XCVI € — XCVII 4. 401 tam rerum eonsequentium mendaciis texuerunt (necesse est enim, ut qui a prineipio deuiarit, ab integro tramite uagus ubique progrediens, quanto se currere fortius putet, tanto plus erret), et in his, ut competit, refutandis disputatio pro- 5lixa debeat adhiberi, quoniam quidem perfectae medicinae mos est originem uel intellegere prius uel reserare morborum eisque patefactis medellam eonficere congruentem. quae cuneta, si dominus uitam facultatemque tribuerit, in quantum caelesti rore uegetati ualebimus, alias molibimur explicare: nune 19 autem hune articulum, qui quosdam mouere perhibetur, suf- ficienter interim duximus explicandum, ut eodem conuenienter inspecto, quid in ceteris cauere iam debeant, domino deo nostro praestante perpendant. Aestimant igitur quidam in hac uita hac posse quemquam 15 perfectione eonsistere, ut nullis prorsus fragilitatis humanae pulsetur affectibus nec corporeis exagitetur inlecebris. quod quisque si propriis uiribus suaeque proposito uoluntatis exi- stimat adipisci, semet ipsum seducit et ueritas in eo non est; nam si in ipsis primis hominibus, dum sua nimium felicitate so confidunt et tantam dei gratiam in uacuum recipientes, non orando (quod utique nusquam fecisse referuntur) nec de perceptis gratias referendo nec, ut eadem intemerata durarent, suppliciter implorando, incolomes constare nequiuerunt, quanto magis post praeuaricationis ruinam, quam mala sui confidentia ss Creutorem nullatenus inquirendo letaliter inciderunt, absque diuino munere suis uiribus uel aegri perstare non possunt, sine quo nee integri persistere ualuerunt? sin uero quisquam non possibilitate facultatis humanae sed per diuinam gratiam 18 ef. Ioh. I 1, 8 4reputandis V, corr. o? — 5 debeat per anacoluthiam quasi p. 400, 23 praecessisset cum, mon quia 7 cunctas V 9 moliemur Car. 12 quod V, correxi — 16 exigitetur V, corr.o 90 fort. recipiunt — 24 cin» quam o* 26 perstare Tiel e schedis Coustantii: uel stare V 28 sed o*: sede V XXXY. 26 Ac ne forsitan, ut solent quidam uanis opinionibus arbitrari, quod haec beatus apostolus Paulus sub alterius nescio cuius persona pronuntiet quam de se ipso fateatur, quamuis nihil ille tale ualeat prorsus ostendi atque cum ait: miser ego homo, quis meliberabit de corpore mortis? gratia dei per Iesum Christum, tam gentilis quam Iudaei remota probetur esse persona, audiamus tamem hune alibi quasi sese manu propria designantem ac semet ipsum specialiter indieantem: ego ipse mente seruio legi dei, carne Iohaunes apostolus, quod supra iam dictum est, intellegitur edidisse dicens: si dixerimus nos peccatum non habere, mendacem faciemus.eum, Christum scilicet, qui hanc orandi formam suis discipulis non dedisset, in qua uel coti- dianiS debitis relaxatio proueniret et, in temptationem «ne» reciderent, implorarent uel, ut a malo liberarentur, exposce- rent, si nihil esset omnino, quo aut debitum praegrauaret minime relaxatum aut temptatio posset inferri peccati, aut 19nulum, a quo liberarentur, malum prorsus existeret. sic autem quosdam mouet subripiens inlusio dormientium, quasi non grauior aestimata sit coneupiscentia uigilantum. quam- uis enim et insolentia corporalis frequentius refrenanda sit uel castigatione ieiunii uel ciborum frugalitate sumptorum, ne materia praebeatur humanis sensibus fantasticae uoluptatis Epjst. XCVII 17—22. 409 imaginatione fallendis, uel magnis hoe de miseratione diuina sit precibus implorandum, ut ab inlecebrosis uisionibus sopitae mentes reddantur immunes: tamen, siue haee incontinenter agentibus siue uiuentibus continenter eueniant, certe, si quis est, minor reatus est nescientum quam carnalis operis appetitu palam aperteque ecupientium. denique licet non paruo dei munere potiatur, quisquis aut nullis talibus, si.fieri potest, aut perraris pulsatur insidiis, nusquam legimus in culpam uocari fantasmata somniorum. sed plane ipsius domini uoce 20 non ignoramus esse depromptum, quod quisque mulierem uiderit ad concupiscendum, eandem sit in suo corde moechatus, ubi consequenter reatum subesse non dubium es* ideoque tam iugi supplicatione quam elemosinis ceterisque bonis actionibus expiandum est. non enim uacat, quod dietum est, omnia per elemosinam posse mundari, cum ait dominus, dum de internis externisque figuraliter purifieationibus loqueretur: uerumtamen quod superest, date elemosinam ef ecce omnia munda sunt uobis, sed etiam illud, quod caritas cooperiat multitudinem peccatorum, ut scilicet quicquid insinceritate corporis et mentis adtrahitur, rationalis pietatis opere deleatur. (de beatis autem, sicut supra 21 iam diximus, apostolis tantum debemus nosse, quae ipsi de sua conuersatione sentiri propriis uocibus ediderunt; quae uero tacita sunt ab eis, nulla nobis relinquetur licentia per- serutandi. Sed iam diligentius uestigemus, eur nec post reparationem 22 quoque generis humani renouationemque naturae, quae fit per baptismatis sacramentum, non solum haee uitia sublata non fuerint sed ipsos etiam in magnae continentiae proposito Etiam illud praeterea diligentius intuendum est, quod51 quoedam mouere perspeximus, id est quod ait apostolus, cum 150. coniugibus fidelibus infidelibusque loqueretur, sanctifieari seilicet, siue uirum siue mulierem infidelem per cuiuslibet sexus fidele «consortium. et inprimis non inconuenienter 52 oecurrit, quod dietum est de foedere coniugali: erunt duo in earne una, per quod possit consequenter intellegi, ut 80 quoniam cuiuslibet coniugis fidelis corpus templum est dei et regeneratione purgatum diuinique sanctifieatum per puri- fieationem mysterii, secundum quendam nrodum per coniugalis unitatem carnis etiam coniugis infidelis sanctificatio corpus attingat longeque distet ista societas ab illo consortio, quod 35 in utrisque coniugibus idolis mancipatum est et inmundi spiritus habitatione pollutum, dum in illo genere nuptiarum per legem foedusque coniugii ad alterum tametsi nescientem forsitan nec uolentem diuina benedictio per «fidem? alterius unitae sibi carnis accedit, in isto uero et principalis illa tn Haec nos ex uerbis apostoli fas est sobria consideratione metiri, ultra quae praeuariceantum est temeraria curiositate prorumpere. propter quod etiam commonemur: altiora te ne [3 4 Epist, XCVIII 5—10. 439 ecclesiae per singulas quasque regiones de eorum prauitate confectis quam censurae publicae sanctionibus edocentur. ecce, 8 quorum libet aures catholicas audire doctrinam, quaestiones accipere, tractare tendicuias et blasphemias patienter admittere, 5 0 si studerent aduersus eos maiorum nostrorum libros respon- saque cognoscere! illie modis omnibus cerneretur nihil esse prorsus, quod «non» et ab istis fuerit uentilatum et ab illis magnifi« ca » ueritate contritum, sicque de eunctis eorum nequitiis refutandis fideles quique redderentur instructi, ut nihil amplius 19 quaereretur. sed si forsitan ineruditos animos quaedam de 9 eorum sensibus proposita commouerunt, ita uenerabilium patrum doctrinis et omnis eorum publicatur insania et, quibus remediis curetur, ostenditur, ut ex his deo praestante praeuisis cuncta, quae de eorum serie texuerunt, et periculosa sectantibus 15 οὐ stulia deprehendentibus esse uideantur, ita ut si quis existimet reluctandum, non tam ueterum sententiis contradictor existat sed humanae saluti catholicaeque doctrinae palam se aperteque profiteatur inimicum. quo magis adtentius peruigil 10 eurà pastorum ἃ sacris gregibus luporum debet arcere 30 gaeuitiam, cum quidquid ouibus sanctis acciderit, detrimenti, praesulum, quod absit, damnet incuriam, sicut a regeneratis agminibus nocentium depulsio bestiarum custodum praemiis perpetuum procurabit augmentum. certe si, ut magis optamus, falsis haec rumoribus sint relata, quantocius desideramus 35 agnoscere, ut qui de membrorum Christi uexatione trepidamus, multo magis de eorum stabilitate laetemur. — Data V. Kal. Aug. Fausto u. c. cons. 9 quorumlibet « — 4 blapsphemias V 7 non add. Labb. 8 magni- fica Car.: magnifi V, magnifici a 18 prante (pro prante) V — 17 sa- lutis V 18 adtentius V: adtentius(que^ Hartel; Thielius adnotat 'hinc excidisse, uidetur comparationis membrum, quo eorum, qui pecora custo- diunt, in arcendis lupis uigilantia exponebatur'. quae quis. credet? 20 cum quidquid TÀiel: numquid quid V, ne si quid o? — 23 procura- uit V, corr. Thiel — ante si del. ut V aptamus V, corr. o 25 qui de V: quid a, unde qui editiones 421 fausto V: Albino Car.; cf. quae exposuit Thiel p. 26 . 440 Gesta de nomine Acaci (99.) | In eausa fidei Christianae, cui ab exordio sui numquam defuisse probantur inimici, nostro quidem saeculo sed interuallo temporis Nestorius et Eutyches non noua dogmata suae peruersitatis sed nomina prodiderunt. nam Nestorius ante quinquaginta octo ferme annos Photini et Pauli Samosateni secutus errorem Oasitano exilio meruit relegari dicendo, sicut ab auctoribus suis didicit, Christum dominum nostrum hominem tantummodo de uirgine Maria esse progenitum. contra quem Eutyches post annos plurimos aestimans disputandum rectum tramitem tenere nesciuit et in Apollinaris est lapsus insaniam in haec uerba prorumpens, quibus adsereret Christum uerum hominem non fuisse nec in eo duas naturas esse credendas sed unam tantummodo dei uerbi, uerumtamen incarnatam. 99. Edd. Car. I? 142; Sirmondus in. Appendice codicis Theodos. p. 111; Thiel 510. — Praeter V adhibui codices: B — Berolin. lat. 79 saec. IX, T — Uatic. Regin. 1997 saec. IX|X, Δ — Monac. lat. 5508 saec. IX simulque, ubi e re uidebatur, lectiones adnotawi epitomae Σ editae in. Appendice II adhibitaeque α Liberato diacono (Breu. cap. 15, 16, 18) et epitomae codicis W — Uallicell. XVIII saec. X editae in. Appendice III. deratione omnium codicum alio loco agam. ltractatuttituli causa praefigunt Incipit gesta de nomine Acaci BT'A; quibus omissis uerba ἸΧΟΙΡΙΤ IN CAUSA FIDEI.. PROBANTUR INIXICI quasi inscriptionem litteris matusculis scripsit V — causas B cum ab B. nnumquad B 8 deffuisse V — nostro quidem V: nostro qui W, nostro quae B, nostroque ΓΔ — sed VW: se ΓΔ, om. B interuallo VB: interualla TA, per interualla W 4 temporis VW: temporum ΒΓΔ — eutiches B, eutychisT', euticis Δ — suae peruersitatis V: suadentis Δ, suadentes BW, sucedentes T — 5 prodiderunt VA: prodie- runt TW, prodigerunt 8 6 quinquaginta hocto B, νι A, quinqua- ginta et octo T — ferme om. B fotini T', foteni B, futini Δ pau- lis Δ samosetani Γ, sammosati Δ — 7 oasitano ex casitano corr. W: casitano Γ, casetano A, cassiano B, asitano V . neruit B deligari B, inligari Δ si quod (pro sicut) A * 8 suis om. Δ dedicit A do- minum BTAW: deum V 9 progenium B 10 euthycis T', euthechis A plurimos VIAW: non plurimus B estimandis putandum V, extemens disputandum A, aestimans disputando T, extimans dis putando B 11 ne- sciuit V: offendit BIA, nesciens offendit Sirm. apollenaris V, apolo- naris B . lapsus V: raptus BTAW . insania A, om. l' 12 in haec uerba V: ita BTAW . asserit Δ 18 eos 14 una Δ 14 sq. incarnata quam B, in carne tamquam Δ Timotheus dicens Petrum olim in diaconio esse damnatum, 1 fugare catholicos ΚΣ: catholicos (catholicus T', catholicos ex catho- licus Δ, cathol cos B) persequi BTAW 2 liberate B — const. uenit VE: uenit const. BTAW damnatus Δ heretico Γι, heretici Δ 3 cui- locis Δ reddedit B, reddit Δ fuit B . 4 monasterium Δ latet ez latit Δ man. 3 illi 4, om. B se timotheo iunxit VE: se iunxit sed uixit B, se iuncxerat A) timotheo BTAW . 5 antea T zeno ec geno Δ man. 2 6 regem V basilicus B obpmitur Δ, oppromi- tur T mititur B alexandria B 7 peruasorem Δ, persuasore Τὶ timotheo om. BI, timotheum Δ reddetur V, redditur Δ 8 iilo VÀ: isto TAW; sed isto om. B praeuenit Δ 9 con sor V . episcopis ordinatus Δ 10 imperator BTAW2: princeeps V 11 reduci BTE: redu- cit VAW timoth,. cathol. BT'AW E: cathol. timoth. V athaci A, acaci r 12 episcopi VA, episc T': om. BX cum quidam episcopi (seu addidi) clerici V: cum (om. B) plurimi (pluri B, plurimis ez pli- mis Δ man. 2) seu clerici (clericis Δ, clericus B) ΒΓΔ clericus bona (cf. ad p. 442, 5) seu B 18 monachis A saeculares Γ᾽, seculari B hominis Δ ad om. B communione À 14 ca- tholicae B — uenire V: penitus conuenire BTAW 605 terruit V: terruit uniuersos BTAW 15 clementissimos T, clementissimo JD, dementis- simus «t widetur V — scripsit A, scribsit T sympliium B 16 sq. dicens . episcopum V (cf. Z): rogans ΒΓΔ (cf. W) 448 Gesta de nomine Acaci nunc etiam Christiana societate semotum, mandans per Isaiam episeopum, ut seriberetur imperatori de Petro longius in exilium dirigendo, quia latebat in Alexandrina ciuitate et 20 insidiabatur ecclesiae. per ferme triennium uel amplius sanctae memoriae papa Simplicius numquam destitit scribere ad AÁcacium episcopum, ut fieret de Petro quod Timotheus epi- scopus postulabat. scriptum est etiam principi sed numquam 2linde rescriptum est. post omnia Iohannem presbyterum et oeconomum suum Timotheus ad principem misit rogans, ut si quid sibi humanitus forte contingeret, iuberet pietas eius catholicum a catholicis ordinari. ad cuius petita responsum est et tam ipsi quam clericis seriptum atque isdem sacris oeconomus Iohannes multis laudibus praedicatur, ut iam paene omnibus Alexandriae episcopalis putaretur officii candi- 22 datus. defuncto 1510 Timotheo episcopo oeconomus ille Iohannes, quem clementissimus imperator pro ecclesia et fide scripserat 1 remotum XE ysaiam V 2 de petro longius in exilium dirigendo quia .. ecclesiae V (ut eundem petrum longius in exilium dirigeret quia .. ecclesiae 2): de petro quia (qni BW) .. ecclesiae ut (quatenus W) ad longinquum (longincum A) deportaretur exilium BTAW 3 letabat V alexandria Δ et om. Δ 4 pro (pro per) B ferme triennium BTAWX: triennium ferme V uel (et £) amplius VZ: om. BTAW o sym- plicius B. numquam (numquann B) VBX:nonTAW destitit (desistit V) VXW: desiit ΒΓΔ scribere VZW: scribendo ΒΓΔ 6 achacium T, achachium Δ, cacium B ut fleret VX: ut ageret (agere T', ageraret Δ) cum imperatore et (ut Δ, quatenus W) fieret BTAW 7ἠ etiam om. B pricipi B, princeps Δ 8 rescribtum T' 9. eoconium V, yconomum T, eticonomum À, canonum B 10 contingeret VI': contigerit BA — et ante et post iuberet eras. et Δ — iuueret T" — ^ietatis T 11 Catholicüs cum acatholicis B a (pro ad) B petitu B, pietate pene'// (ita man. 2, Sub vas. fuisse widetur ta) Δ 12 et tam ΓΔ: ut tam B, etiam V ipsis T', ipse B, ipsi et A scribtum T atque V: et ΓΔ, et in B hisdem ΒΓ 13 iohannes economum írsp. B, iohannis yconomus T iohannis iconomus À ut etiam B 14 alexandrinae episcopalis B, alexandriepalis V 15 oeconomus ille iohannes V: jconemus (ycono- mus I) iohannis ΓΔ, iohannes et conomus B 16 quem clementis- simus . . 449, 1 laborare V: om. BTAWAX) [nd in Acacium ante directa propter Alexandrinae ecclesiae quietem et catholicae integritatem fidei scripta proficerent, superuenit idem fugiens sanctus Iohannes episcopus, qui sicut decebat ab apostolica sede susceptus est. nam et priores eius similiter Romanae ecclesiae tempore persecutionis suffugium poposcerunt, huius aduentus plenius uniuersa patefecit. cui dum Acacii24 seripta legeremus, quae de Petro et Iohanne miserat, excessus Acacii etiam in hac causa grauissimi sunt retecti, illo enim lepiscopus (epis V) ordinatur VE: ordinatur episcopus ΒΓΔ 2 more V: de consuetudine (consuetudinem T) BETA sedem om. B synodica er synodiea V, ex synodeca Δ man. 2? per Ysidorum .. diaconum V: om. BTA (WE) 9 scribta T remisisset A 4 subaiuua V, sub- adiuba B episcopum V: iam episcopum BTAW . sacro principe À D deferrente T — papae À confirmatione papa frsp. B — 6 isdem V: hisdem Τὰ, in sedem B, in isdem X sacris.. mentionem om. À 9 papa T r symplieii B, simplicium ἃ quotiens B 10 acha-. cium T, ae///acium A ante directa V: om. ΒΤ ἃ papae (pro propter) H alexandriae TA quietim ἃ 11 integritatem fidei V: fidei (fidem A) integritatem .BTAW scribtam T — proficerint A, pro- ficent B sub (pro superuenit) A 12 fugiens V: om. BTAW . sancti T iohannis T'A decebat W dicebat ΡῈ, dicebat inter scribendum in decebat corr. T, dicebat alii A 18 ab VBW: om. TA — susceptum B prioris B, prioras ἃ 14 persequutionis ἃ 15 achacii T, achaci A, bona (cf. supra ad p. 442, 5) acacii B 10 scribta T — legerimus B, relegerimus ἃ petra B iohanne V: iohanne (iohannem B) anti- ochenis (anthiocenis ΒΓ Δ) W.BTA 17 achacii TA in ae ΒΒ gra- uissime (correxi) sunt retecti V: grauissimus deprehenditur W,, grauis- simus (grauissimos T) deprehendit ΒΓΔ illum 8 XXXV. 29 450 Gesta de nomine Acaci tempore, quo de Petro Alexandrino damnato retulit, etiam de 29 Petro et Iohanne Antiocheno sic scripserat: Petrum apud Constantinopolim monasterium gubernasse sed hoc propter crimina derelicto Antiochiam fugisse; ibi pulso Martyrio catholico episcopo per uilissimum populum et haereticos sedem ipsius occupasse continuoque damnatum ab episcopis atque ἃ Leone principe Oasam deportatum; de quo lapsum Constantinopolim redisse ac dedisse fidem, quod nullas ulterius turbas facere prorsus auderet, sed, sicut superius dictum est, Basilisci temporibus a Timotheo illo damnato, qui Constantinopolim uenerat, ad Antiochiam remissum fuisse, ut iterum illic episcopatum teneret. quo facto idem Petrus Iohannem quendam presbyterum, de quo Acacium diximus Petri; ad quem expellendum missa fuerat, firmatum reportans. quem Romana anathemarat ecclesia ita: Felix papa episcopis 51 per Aegyptum Thebaidem Lybiam et Pentapolim constitutis post alia: Petrum uero, qui se ab eeclesiae unitate sub beatae recordationis Proterio separauit et in mortem ipsius parricidae Timotheo ad persequendos iunxit orthodoxos, nulla tanti nominis aut honoris permittimus societate laetari, quando in ereatoribus propriis non dissimilibus ipso sui exordio caducum, quod se aestimat, reperitur. est ergo praefatus cunctis anathema nec ab ecelesia catholica eredatur umquam recipi, qui post coher(ei»tionem saepissimam et per tot annorum spatia in peruersitate propria perseuerans loeum satisfaetionis amisit. (100.) EIUSDEM PAPAE GELASIL ADUERSUM ANDROMACHUM ET CETEROS ROMANOS QUI LUPERCALIA SECUNDUM MOREM PRISTINUM COLENDA CONSTITUUNT. Sedent quidam in domibus suis nescientes, neque quae loquantur neque de quibus affirment, de aliis iudicare nitentes, cum se ipsi non £iu»dicent et uelint prius accusare quam nosse ac docere quam discere et indiscussis rebus nec inuesticgati»s eausis nec rerum ratione quaesita, quod eis ad buccam uenerit, inconsideranter effundere et praecipitanter euomere, non ueritatis adsertione prolata censentes sed studio cacologiae, quae nesciunt, arguentes, eoque progressi sunt, ut etiam reete faeta mali- uolentiae proposito lacerare contendant; qui si saperent, non praecipitarent omnino sententiam sed perserutatis ante rebus loquenda depromerent. uerum quia nos arguunt segnes esse 2 anathematizarat οἷα mam. post. ita distinxi ab eis quae sequun- tur coniunzique cum eis quae antecedunt — 4 talia V, corr. o 5 par- ridie V, corr. o? 6 ad V: ad se a, unde se ad g* 7 laotari V, corr. o. quanto V, corr. Thiel 9 repperitur V fort. esto — 11 co- hertionem V. correxi: cohortationem uulgo —12 perseuerang V 100, Edd. Car. I* 410; Bar. ad a. 496, 30; Collect. Concil.; Thiel 598. 14. cre xrvspEx V — 19 iudicent o*; dicent V ^ nosce F, corr. o? 80 inuestigatis Car.: inuestrtis V — 25 qui o: qua V 454 Gelasius I. aduersum Andromachum contra Lupercalia censores in uitiis ecclesiae cohercendis, et a nobis consequenter agnoscant non tantum corporalis adulterii esse peccatum, quod et discuti debeat et iure puniri, sed esse longe maius for- nicalionis et adulterii genus, quod in quolibet Christiano, quia membrum omnis Christianus ecclesiae est, competenter debeat uindicari: tanto enim sacrilegii maius est crimen, quanto animae fornicatio peior est corporis; nam per animae fornicationem ab ipsius dei coniunctione disceditur adque inmundos spiritus spiritalis adulterii genere transitur. —quomodo autem non {1} hanc partem recidit, qui cum se Christianum uideri uelit et profiteatur et dicat, palam tamen publiceque praedicare non horreat, non refugiat, non pauescat ideo morbos gigni, quia daemonia non colantur et deo Februario non litetur, ei deo, ubi haec deliramenta compererit? quomodo praeuaricator non est, qui in has blasphemiae profanitates incurrit? quomodo κε: sacrilegus non aestimetur, qui abiurata unius dei prouidentia ei potestate, quam confessus, ad prodigiosas superstitiones et uana figmenta seducitur? secundum apostolum longe deterius iureque damnandum confessam ueritatem deserere quam si in eam nullatenus credidisset. quamuis enim ridiculosa sint figmenta, quae proferat, tamen ipse affectus et uoluntas in erimine est et professio ac praedicatio iure damnanda, ac per hoc, qui in alium sententiam damnationis uult sine dilatione proferri, in quo alium iudicat, semet ipsum se condemnare cognoscat. numquid enim pontifex uindicare debet in eos, qui adulterium corporale committunt, et in eos, qui sacrilegium, id est fornicationem et adulterium spiritale gerunt, non debet uindi- 18 sqq. cf. Petr. I1 2, 20 sq. | | 9 fornicationis et adulterii p?: fornicariis et adulteris V — 8 coniunc- lione ex coniunctione corr. V adque scripsi: atque V, atque «ad» p! 9 in add. Bar. 11 publiceque p? Bar.: publiceque suppliceque V 12 morbo signi V, corr. a man. 1 ut uidetur 18 deo o: ideo V — ei deo tempiawi: uideo V Bar. 14 conceperit Bar. 158 hac V, corr. o blaphemiae V . 17 confessus (est? Car. 18 uana ex unas corr. οἷ: ua- nas V fort. reducitur (cf. p. 456, 8) deterius iureque damnandum Scripsi: deterius iureque damnandus V 19 in eam o: meam V 20 cre- didisset o: credidisse V -— ^ Sterilitas certe feminarum debuit prouenire, propter quam auferendam Lupercalia instituta iactantur, non sterilitas terrarum, s propter quam Luperealia non sunt instituta remouendam. quid 15in Africa unde sterilitas? quid in Galliis? Lupercalia ista fecerunt an nostri mores, furta, homicidia, adulteria, iniustitiae, iniquitates, ambitiones, cupiditates, periuria, falsa testimonia, oppressiones miserorum, bonarum causarum impugnatio malarumque defensio et in omnibus inaudita peruersitas, postremo, quod supra omnia est, deo fictae mentes et sacrilegia artesque magicae etiam paganis horrendae? ecce, quae faciunt omnia aduersa et inimica nobis, non Luperealia, quae sunt pro uestra salute sublata. l6sed quid dicitis uos ipsi, qui Lupercalia defenditis et agenda 15 proponitis? uos ea depretiatis, uos eorum cultum celebritatemque uilem uulgaremque redditis. si offensio Lupercaliorum nobis aduersa procurauit, uestra culpa est, qui quod uobis singulariter prodesse putatis, neglegentissime et non « « longe impari cultu et deuotione ea ducitis celebranda, quam profanitatis uestrae so celebrauere maiores. apud illos enim nobiles ipsi currebant et matronae nudato publice corpore uapulabant. uos ergo primi in Lupercalia commisistis. satius fuerat non agere quam ea cum iniuria celebrare, sed deduxistis uenerandum uobis cultum et salutiferum quem putatis ad uiles triuialesque ss 17 personas, abiectos et infimos. si uere ergo profitemini hoc Sacrum ac potius execramentum uobis esse salutare, ipsi celebrate more maiorum, ipsi cum resficulo nudi discurrite, 2? 2 et praesertim $n fine uersus εἷς sanum — baterelitas V 6 remouenda V. corr. Thiel 8 nostris V, corr. ? 10 inpugnatio ex inpugnatione corr. V 17 ostensio V, corr. Bar. 19 non longe V: tam longe Bar., cum longe Thiel, nunc longe Hartel; ego lacunam indicaui quam sic fere expleuerim non «sicut. decuit obseruantes? longe 25 et salutiferumque quem V, corr. o: et del. Thiel 26 hoc Bar.:inhoc V — 28 resticulo scripsi coll. Plutarchi Caes. 61 διαϑέουσι ἀνὰ τὴν πόλιν γυμνοὶ σκχύτεσι λασίοις τοὺς ἐμποδὼν... καίοντες (cf. ettam Romul. 21, Anton. 12): ridiculo V, amiculo Car. “ὦ