Letter 9

From: Pope Symmachus, Bishop of Rome (Apologia) To: Emperor Anastasius of Constantinople Date: ~504 AD Context: Symmachus's formal defense of his position and of the independence of the Roman see against the Monophysite-sympathizing Eastern Emperor. Symmachus, bishop, to the most pious Emperor Anastasius. Your Piety has seen fit to involve itself in the affairs of the Roman church in ways that the tradition of the church does not support, and I must respond to that involvement with the clarity that the situation demands. The judgment of whether a bishop of Rome has violated canon law belongs to a competent church tribunal, not to the emperor of Constantinople. This is not arrogance; it is the structure of authority that the church has developed over centuries. The emperor's role in church affairs is the protection of the church's peace, the enforcement of conciliar decisions, and the provision of resources for the church's mission. It is not the investigation, judgment, or removal of the bishop of Rome. I want to add something about the theological situation that I suspect is the real motivation for Your Piety's interest in Roman affairs. I hold to the Council of Chalcedon. I will not moderate, qualify, or find formulas that soften the Chalcedonian definition in order to achieve a unity that is purchased by the sacrifice of truth. The Monophysite position is wrong, and accommodating it is not pastoral wisdom — it is the abandonment of the very thing that makes the church the church. With all the respect due your office, Symmachus, bishop of Rome

seu (post Apologetious Symmaohi episcopi Bomani adversus Anastanun ''• ^«^) imperatorem. LiheUum famosum refulat, quo ipsum imperator Manichaeum vodtabai el luw p. legiiime consecratum, querebaturque se ab eo excommunicatum esse. Ad qwd respondet, eum non ab aiio nisi a se ipso excommunicatum: penes ipsum eue ab excomtnunicatione discedere {n, 6, 7, 10). Antea conferens pontifieian cum »• peratoris potestate, quantum illum dedeceat accusatoris personam agere nmet; at siquidem tale quid malit, pari ratione utrique standum esse postulat: ita Mt quemadmodum ipse summo carilurus sit honore si convictus fuerit, ita iUere^» amissurus sit auctoritatem si non conviceriL 1. Ad augustae memoriae*) Gratiani imperatoris epistolam octo libris beatus respondit Ambrosius, quia pro fide catholica et '^^ non piguit prolixius praedieare, et hic non fastidivit gratanter ^' cipere. Haec dixerim, ne^), si modum in libelli promenda collef5* rim, existimer quae non oportuit locutus. Si mihi, imperator, vgf^ exteros reges, eosque totius Divinitatis ignaros, pro fide catt^ lica dicendum foret, quidquid ejus veritati rationique congruer^ y 16. ^tiam praetenta morte perorarem. Vae mihi erit, si non evan^ lizaverOy meliusque est jacturam vitae praesentis incidere, qu^ sempitema damnatione puniri. Verum tu si Romanus imperator ^ etiam gentium barbararum legationes debes clementer admittere; Christianus princeps es, qualiscunque praesulis apostolici vocem del^ patienter audire. 2. Gontumelias tuas, imperator, quas sub divino judicio ip perpendis, utrumne in me religiosa mente profuderis, fateor vel mi causa vel tui dissimulare me non posse. Mei causa, promissione^ 5*11 Domini recolendo dicentis: Quum vos persectUi fuerint, et dixerr omne malum adversum vos propter justitiamy gaudete. Tui autem, qw noUem sic meam gloriam provenire, ut te fpossit non mediocrit: onerare. Et ego quidem dominicis et apostolicis eruditionibus insr tutus, benedictionem studeo tuis, imperator, referre maledictis, oo- tumeliis honorificentiam reddere, et odiis redhibere caritatem. S** /J;^??vide, quaeso, ne ab eo qui ait: Mihi vindictam, et ego retribuam BPISTOLA 10. 701 nm a me remittitur^ tantmu a te cmnulatius exigatur. Quid (post Christus dicat de his, qui vel minimum in eum credentem ?j^) alizayerint, evangelium referat, non mea voce promatur. is, 6. . Sed fortasse dicas, imperator, potius te esse minimum, qui i in Cliristo, et de te hoc rectius accipi^ et me esse scandali- n tuam fidem. Christus itaque Deus veraciter totus, et totus est: sic conceptus, sic conversatus in saeculo, sic passus, sic inferos, sic resuscitatus, sic cum discipulis apparens, sic eleva- L coelum, sic exinde dictus est esse venturus, sic hodieque in regione persistit, dicente apostolo: In quo habitat omnis pleni'Col2,9. Tivinitatis corporaliter; et certe de eo dicit, quod nunc est ipse. ille est minimus, qui sic credit in') Christum, qui in hujus- Christum credit, qui in integrum Christum credit, non in Semi- ;um, et ideo non Christum, quia Christus non nisi integer, 5r autem non nisi hujusmodi. De tali ergo in se credente ipse est^) ergo minimus ejus et parvus] pro quo scandalizato promserit, ipsius, ut dictum est, melius verbis ostenditur. . Fortasse dicas, imperator : ,,Sed ego quoque talem Christum , et ideo inter ejus minimos jure connumeror". Hoc gravius, talem credis, et talera non credentibus communione misceris. :olum enim, inquit apostolus, qui faciunt, sed et qui consentiunt ^^^- tibus, An communicare non est consentire cum talibus? Pro- '' aut doce tales^) non esse, aut longe gravius, ut dictum est, \ notam sibi erit tendere veritatem. K Contumelias igitur, imperator, quas in meam proferendas esse personam, utinam quam mihi gloriosae sunt, ita te gra- non possent ! Domino meo dictum est a quibusdam : Daemo- Matth. habes, vorator, de fornicatione natus; et putas, quia ego debeam i*» i^- dolere? Quam talia proferenti cautum est et divinis legibus manis ! In ore duorum aut Irium testium stabit omne verbum. Matth. quum et humano et^) cum humano examinata judicio falsa ' Ita Griman., quomodo et Agobardus legit. At editi m Christum. Sed odi in Ckristum credit. Editi ipse etenim minimus ejus et parvus est, pro quo scandalizato quid pro- : corriguntur ex Grim., nisi quod in eo etiam exstat promiserit; led ut nV restitueremus, postrema superioris uumeri 2 verba persuaserunt. In YulgatiB alios. Concinnius in nostro ms. tales, hoc est: doce eoB Chri- ntegrum, non Semichristiun credere. Baron. non repetit et cum humano^ ac deinde cum edit. aliis habet te \ante judicio; moxque post verba guid imperator omittit fadeSy pro quo , quem in ceteris sequimur, una cum editione Basiliensi praefert facis. Cri- de quibus Symmachus ab adversariis ejus apud Theodoricum accusatus , quaeque rex ille synodali judicio examinanda delegarat, ab Anastamo objecta fuisse hic innuitur. Et illa quidem apud regiam notitiam conati- )raedicti adversani divulgarant; sed ut vidimus epist. 5 n. 6, synodus (post fuerint approbata? Quid facies^ imperator^ in diyino jndido? An a. 606.)qy£j^ imperator es, nullum Dei putas esse judicium? Taceo, quod imperatorem accusatorem esse non conveniat^). Postremo iisdem divinis humanisque legibus nemo possit esse accusator et jadex. Numquidnam sub alieno judicio dicturus es causam^ vel acciisdt^ adstabis? G. Dicis esse me Manichaeum. Numquid ego Euty chianus gm^ vel Eutychianos defendo , quorum furor maxime Manichaeonun t^^^' fragatur^) errori? Roma mihi testis est et scrinia testimonium p^; hibent, utrum a fide catholica^ quam in sede beati apostoU Pe'^ veniens ex paganitate suscepi^ aliqua ex parte deviaverim. Proce^^^ aliquis, et qualibet ratione convincat: alioquin convicia sunt iB^:^ non crimina^); nescio utrum quibus objicitur falsum; an falsis a^l>* jectoribus inimica. ' 7. Dicitis me non ordine consecratum. Inter imbres lapidcmJi^ tutus**') evasi: judicavit Deus. An quia imperator es, et divinc»-Di putas contemnendum esse judicium? Sed fortasse dicas^ etiam m ^' dignantem Deum noxia quaeque**) plerumque permittere. ScriptL:»-^ Matth. gg^. £1^ fruclibus eorum cognoscelis eos. Ostende erffo, quid existiinmet Theodorici juBsu congregata hoc falsum essc ipso rege declarante pronuntia' Quocirca et Avitus Yiennensis epist. 31 scribit, mox dictam synodom, breoitev potuit, testificari^ nihil vel sihi vel ghriosissimo viro regi de hit guae pa^ dicebantuT objecta patuisse. ^ Utpote qui ex proprio munere et officio judex. Nemo autem, ut dicitur, accusator simul potest esBC et judex: alioquin propria in causa jai foret, quod Cod. Theod. lib. 2 tit. 2 prohibetur. Si autem ferri utcunque potuit eorum opinio, dum perturbatuB erat hic S^^^^ machi locus, eo jam sanato admitti prorsuB nequit. Inde enim planmn est^, imperatorem objicere Symmacho consecrationem praeter ordinem ac reoep^ legea factam, et a Symmacho rem enarrari, quae ordinationiB soae temp' contigit, et qua Deus ordinationem ipsius sibi probatam esse dedararit vero SymmachuB anno 601 adsynodum progrediens, nou iuter imbreB lapiA. tutuB evasit, Bed, ut Ennodius 1. c. loquitur, jaculis ac telis et armomm xM^ cium assumtione repulsuB, eo unde proceBserat regredi coactas eal 8i vero miretur, unde ille populi furor, quo Symmachnm lapidom imbre K^ conficere , tum reos lapidandi morem necdnm antiquatam esae recolai. non longe post, nti CyprianuB Tolonensis in rita b. CaeBarii Arelat fib. I testiB eflt, TheodoricuB rex, sancti hiyuB praeealiB comperta imiooentia, satorem ejus praeeepit lapidari. Jamque, inquit Cyprianns, am hspiMMt rebant popuH, guum etc. '*) Apud fiaron. quoqve. i BPISTOLA 10. 703 ar^uendam^ ut iratum maxime Deum^ quae non convenerant^ per- (post misisse demonstres. An quia Eutychianis nuUatenus acquiesco? Me^'^^*^ quidem ista non sauciant^ sed te palam aperteque demonstrant *^). Meum cogitasti honorem repellere, quem interveutu suo beatus Pe- trciB imposuit. An quia imperator es^ contra Petri niteris potesta- tem? £t qui Petrum Alexandrinum recipis^ beatum apostolum Per tram in suo qualicunque vicario calcare contendis? An bene factus essem *, si Eutychianis faverem, si Acacii nomini communicarem? ^^-^P^' Latere non potest, cur ista praetendis. 8. Conferamus autem honorem imperatoris cum honore ponti- fieis: inter quos tantum distat^^), quantum ille rerum humanarum cnram gerit, iste divinarum. Tu imperator a pontifice baptismum accipis, sacramenta sumis, orationem poscis, benedictionem speras, po^jiitentiam rogas. Postremo tu humana administras, ille tibi di- nii.a dispensat. Itaque ut non dicam superior, certe aequalis honor es4;« Nec te putes mundi pompa praecellere: Ouia quod inftnnum^^^^- D^ 3 fortius esi hominibus. Itaque videris , quid te deceat. Tamen qii^u.m in accusationem proruperis, tam divinis legibus quam humanis P^iri mecum sorte consistis; in qua cariturus honore summo, si fuero, q^i» id mavisy te accusante convictus, amissurus pari^^) ratione, si ^oxx conviceris, dignitatem. Sit istud in mundo judicium, exspe- ctaxite*^) Deo et angelis ejus, spectaculum omni saeculo simus, quo^^^"*- a^"t sacerdos bonae vitae, aut imperator religiosae modestiae con- seqiiantur exemplum: quia his praecipue duobus officiis regitur hu- Diaxium genus^ et'^) nou debeat aliquid eorum exsistere, quo valeat ^fiR^ndi Divinitas, maxime quum uterque honor videatur esse per- P^^txius, atque ita humano generi ex alterutro consulatur. 9. Precor, imperator, pace tua dixerim, memento te hominem, u^ ]K)ssis uti concessa tibi divinitus potestate : quia etiamsi haec sub ™XMano praevenere judicio, sub divino necesse est ut discutiantur **) Editi demonstfant meum cogitasse honorem repellere: corriguntur ex ma. ^ cjmdem convicia, quibuB proscindebat Anastasius Symmachum, quia is papa E^^fc^chianos recipere nolebat, iroperatorem illum Eutychianis favere palam ^l^^irteque demonstrabant, nec opus erat istud judiciis comprobari. At haec ^**^dem imperatorem Symmachi honorem repellere cogitasse non ita demon- ^^'^^'bant. Sane Symmachus in eis, quae ab higus uumeri initio ad finem usque ^^^^K^^aerit, eo unice spectat, ut ordinationem suam , quam Anastasius illegitimam ^•^ obtendebat, legitimam probet. *') Eadem prorsus argumentatio apud Gelas. ep. 12 n. 2. ^*) Quippe quum calumniantes ad vindictam poscat similitudo suppUdi^ inquit '^^oriuB imperator 1. 19 Cod. Theod. IX. 1 , ac talionis poena frequens in scri- P*^^^^ decematur. *^) Ita in ms. more veterum pingitur, quamvis hoc verbum nihil aliud so- ^^^ 5 quam in vulgatis spectante. •'; In vulgatis ul non. (post examine. Fortasse dicturus es^ scriptum esse^ omni potestati non tJb- * R^^ rfi/os e^e debere, Nos quidem potestates humanas suo loco siisdpi- 13,1. mus, donec contra Deum suas non*') erigunt voluntates. Ceterana si omnis potestas a Deo est, magis ergo quae rebus est praestitatA divinis. Defer Deo in*^) nobis, et nos deferimus Deo in te. Cebe- rum si tu Deo non deferas, non potes ejus uti priyilegiOy cujusjux^ contemnis. 10. Dicis, quod mecum conspirans^^) senatus excommunicayent te. Istud quidem ego non feci , sed rationabiliter factum a decesao- ^^ Ita b cum Grim. Alii omittunt non, Plura in eam sententiam, qaam Symmacbus hic adstruit, veterum testimonia leguntur apud Gratianom c. ^3 — 101 C. XI qu. 3. '^) b in nobis, senatu, et coUegio clericorum Romae: merum gloBsema, et s Synunacbi mente absonum. Sic porro illud excommunicaveHt te est inteUigendum, quasi te Telnt ezcomfflDiii- catum babuerit, nolens tecum ullum babere consortium. Deinde editi prose- quuntur: Ista quidem ego sed, ommisso verbo non fed. Restaurautor ezeodem ms. Ez boc loco Baronius ad anuiun 499 merito infert Symmachum cnm Ana- stasio uullam iniiBse concordiam; alioquin minime dicturum fuisse, se id qoo^ a decessoribus suis factum sit subsequi. Eadem ratione et inferre debaeia^^ eum minime lata sententia Anastasium ezcomn^unicasse; siquidem hoc deceeso^ rum illius nuUus praestiterat. Contra ille ad annum 502 hisce unis Symmacl^ \ litteris nizus, ac vulgata hactenus lectioue deceptus, pro certo ponit, Symiatf^' cbum in synodo, quam anno 502 babuit, summa auctoritate rTrommnnifitiowS ^ sententiam adversus eum dizisse. Constat enim^ inquit, licet synodaUa aeiu derentvr, intanta corona patrum proposita in medium causa imperaioris rogata sententia singulorum, communi omnium consensu a Symmacho impium Anastasium Augustum. Cui Baronii opinioni subscribenteB condfioriL^^^ editores, in epistolae bigus synopsi notant, eam scriptam esse advertus imperatoris famosum libeUum^ quo pontificem ob latam in se excommunAcaHofds tentiam proscindebat, Yerum si quis synodi anni 502 gesta, quae raperior stola 5 ezhibet, recolat, uibil oifendet, unde quidquam hi^jusmodi deadeii» ^ vel levis suspicio fit. Sed neque propria Symmacbi negotia, qmbuB vizda:'''' ezpeditus erat, quum valde bactenus nutasset illius sedes, rem eom tantam a-^^ gredi patiebantur: mazime quum canonica non possetferri higusmodi sententv-^ nisi tres saltem monitiones praecessissent. Et vero satis iudicat, non aliam Anastasium dictam esse ezconmiunicationis sententiam, nisi quae in ejusque iautores et consortes a Felice II prolata et a Gelasio deiude propagn^^ fuerat: adeo ut Anastasius ipse ezcommunicationiB vel absolutionis loae MMife^' et arbiter jure dicatur, quippe qui prout sponte adbaeserit Acado yel ab ^ recesserit, ezcommimicationis consors vel Uber censendus ut. Demom nonDO" erat baec Anastasii ezpostulatio sed ea ipea, quam Gelamus epiat. 10 n. S j^ refutarat bis verbis: Quid sibi vult autem, quod dixerit imperaiar, a mobis se ^ religiose damnatum: quum super hac parte et decessor meus non sobm wdnime M*^ ejus attigerit, sed insuper quando principia adeptus regiae potesiaUs exsermtt >■ ^ se rescripsit imperii promotione gaudere: et ego etc. EPISTOLA 10. 706 meis sine dubio subsequor. Dicis^ quod male te Romanus (post ; senatus. Si nos te male tractamus^ suadentes ut discedas ab ^ '^ icis, tu nos bene tractas, quos vis sociare praecipitanter hae- ? Quid ad me, inquies, quod egit Acacius? Recede ergo, et id te! Nam si non recedis ab eo, pertinet ad te. Relinqua- trique mortuum! Et nos hoc petimus, ut nihil ad te pertineat jgit Acacius. Tu nos facis objicere tibi Acacium^^), qui vis pertinere quod egit Acacius. Nos vitamus quod egit Acacius ; : tu: et ad utrosque non pertinet quod egit Acacius, ut possis s quae egit Acacius ea, quae ad nos pertinet, causa conjungi, fflis sine Acacio nostrae communioni sociari. Nos^*) non te mimicavimus, imperator, sed Acacium: tu discede ab Acacio, illius excommunicatione discedis. Tu te noli miscere excom- ationi ejus, et non es excommunicatus a nobis. Si te misces, nobis sed a teipso excommunicatus es. Ita fit, ut in utroque, iscedas,' non sis excommuuicatus a nobis, .sive non discedas, is exconmiunicatus a nobis. 1. CathoUci principes quidem semper apostolicos praesules in- ►s suis litteris praevenerunt, et illam confessionem sedemque^^) puam tamquam boni filii quaesierunt debitae pietatis aflfectu, )scis ipsius Domini Salvatoris ore curam totius Ecclesiae dele- 21,15 ss .. Quod quia per^^) occupationes fortasse publicas tua creditur triisse tranquillitas , ne magis honorem meum quam sollicitu- dominici gregis appetere judicarer, appellare non destiti meis )onte colloquiis, vulgatum^^) fuisse designans, quod tua sere- directa militari manu compelleret^*) eos, qui se a contagione orum multis temporibus abstinere delegerint, vi et armis in iricatae communionis consortia detestanda. 2. Ubi te, rerum humanarum princeps, qualiscunque sedis )licae vicarius coutestari mea voce non desino, ut te memineris lem, quantaUbet sis mundi potestate subnixus, circumspicias- iunctos, qui ab initio dogmatis Christiani catholicam fidem o proposito persequi vel affligere sunt conati: quemadmodum Ed. omitt. Acacium, Illud nos nou ideo dixit Symmachus, quia novam sententiam tulerit, sed rolatam a Felice deceBsorum suorum iustar coustanter propugnabat et ab elli 86 non patiebatur. In Yulgatis fidemque; magis placet cum ms. sedemque. Antea confessio- telligimus eum locum, in quo Petrus Christum ponfessus mortem ea con- e meruit. Editi per occasiones judicaret . . . meis te sponte , corriguntur ex ms. In Yulgatis puncto hic praemisso sequitur Vulgatum fuisse designas: quod nodam et ineptam efficit sententiam. Concinnior est lectio ms. Aptius legeretur contenderet. In mox sequentibus vestigia Gelasii ep. 12 scurrunt. TOLAB BOMAN. PONTIF. I. 45 t vastitatis insectatione; cujus placuit contritionis illataei ipdi c ^'^ intulerint ista praevalendO; def ecerint; et orthodoza yeritas hoc pn valuerit magis; quo putaretur oppressa^ quae sicnt snb inBeeb^ bus suis crevisse moustratur^ sic obtriyisse cognoscitur inseqmt Miror^ si non humanus sensus intendit^ praecipue qui se Ghiisti^ Yult Yocabulo nuncupari, inter illos sine dubio deputandum, ^ rectam confessionem communionemque Christianam variis snpeit tionibus impugnare sunt nisi^ dum hanc et ipsi quocunque mc percellere moliuntur. Quid interest enim, utrum paganus^ an, qc est deterius; sub nomine Christiano veram sinceramque traditionis apostolicae regulam conetur infringere, atque in hanc pronunp caecitatem^ ut quum in illis regionibus cunctae prorsus haeres opiniones suas habeant publice licentiam profitendi; sola cathoU conununionis libertas putetur ab iis qui se religiosos aestimant s ruenda? Quae si putatur error, cur^^) von licite cum ceteris^ ( bus illic facultas Qst agere, sinatur erroribus? Sin integritas ae matur^ sequenda potius fuerat quam violenta persecutione vastaD nec eam probantur insequi potuissO; nisi prava sectantes. At ipsi convincerentur errare, repellere cogitarunt, quo notabanta errtotes, malentes non afiectare ^) quod justum est, sed potius fl movere, quo docerentur injusti. 13. Sic inde recessit ab humauis mentibus Deus^ ut obsti tae^^) contra ejus ordiuem voluntates non adspiciant^ et inistoi culo divinum uon deesse posse judicium^ et post hujus vitae cor illi se^*) tremendo non defuturos examiniy sub quo pemiciosf studia modis omnibus actionum discussa patefiant; et patefaetr niantur: nisi'^^) quia haec onmino non credunt, qui illa se j trasse impune confidunt. Nos autem humani generis conscie contestari qua possumus nullatenus voce cessamus^ omnipoi Anastasius Zenouis adhaerebat henotico, ex quo unius naturae uon s duarum naturarum professio sublata erat, hac autem arte id submotoi catholici ab Eutychianis secemebantur. ^*) Ita Baron. emendavit, quod in aliis libris circumfertur ili non defuturus, Grim. se ... futuros. '*) In vulgatis nisi qui haec omnino non credunt , quive, Tanta' quive in marg. rejedt, ejiisque loco rfistituit qui. EPISTOLA 10. 707 En suis causis^^) minime defuturum, et quantacunque sit humana (poet sumptio; quantacunque potentia, sub divino nutu hujus atroci-*'^^ '^ censuram sine dubitatione vindicandam. Nam talem ausum le hic confidimus evasurum, et in illo magno Dei judicio re- ixrum, quod iis temeritatibus divina retributione debetur. Haec nequaquam tacuisse sufficiat; ut quum supema fuerit ultio sub- ba^ et vera nos protulisse consideratio humana cognoscat^ et .am non inaniter pronuntiasse venturam^ et praeposuisse prae- itionis formam, qua hujusmodi praecipitiis de cetero temperetur. 14. Certe si hujusmodi propterea reUnquendos proprio definitis brio, quia nec a Christianis vexari deceat Christum quocunque o confitentes, nec viventes in jure Romano lacerare conveniat lanis : consequenter ostenditur, Romanos homines et qualescunque atianae professionis impetere, nec Christianum dici posse modis ibus nec Romanum. Proinde aut tibi repellendi onmes fuerant, nullus penitus impetendus^ et quod in uno genere judicas amo- limi, in omnibus repelle, si praevales. Si omnia sunt sinenda, us penitus excludendus. Alioquin dimi parcendo cunctis errori- sis amicus; non nisi solum tibi probatur displicuisse quod verum Onmes catholici principes, sive quum imperiis gubemacula epenmt, sive quum apostolicae §edi novos agnoverunt praesules Ltutos, ad eam sua protinus scripta miserunt, ut se docerent ■ esse consortes. Itaque qui hoc non fecerunt, ab eadem se ipsos itentur alienos, quod chartis quoque vestris^*) apud vos etiam limus adstruere, nisi vos aemulos et reos et inimicos vitaremus udices. Non mirum, si catholicos persequuntur Mam*chaeorum^^) •cni, quum falsitas non possit non persequi veritatem. Non mi- , si in orthodoxos saeviant, quibus potest cum cunctis haeresi- convenire, et universis erroribus amici non possint nisi solis non errantibus inimici. Si error est, convincendus^®) vero: ^') cc omittunt cmisis. immicum reperitur. ^*) Duplici titulo Manichaeorum patroni nomen Anastasio congruebat: primo, " fovebat Eutychianos, quos ut veritatem corporis Christi cum Manichaeis ^tes etiam Manichaeos vocare insolens non erat; secundo, quia ex Mani- ^ seu Manichaeorom fautrice matre ortum ducebat. Hinc a Theodoro Ore Ub. 2 scriptum lcgimus: Manichaci et Ariani laetati sunt propter inaugu. ^nem imperatoris Anastasii: Manichaei, quod mater illius summo erga ipsos stu- affecta erat. 46* (post si error non est, tibi vemni deease cognosce, qui persequeris, quo'") a ^) profiteris errare. 8ed pravitatis complex non potest nisi eum per- sequi, qui est pravitatis inununis^).