From: Pope Hilary, bishop of Rome
To: Ascanius and the other bishops of Tarraconensis
Date: ~465 AD
Context: Pope Hilary's letter 16; Hilary writes to the Spanish bishops with formal guidance on the disputed episcopal elections.
Hilary, bishop of Rome, to Ascanius and the other bishops of the province of Tarraconensis, greetings.
Having considered carefully the situations you have brought before us, we give the following guidance.
First: no bishop is to be ordained in your province without the consensus of the metropolitan. This has always been the rule; it continues to be the rule; the specific cases you have described are exactly the kind of situations the rule was designed to prevent.
Second: the specific cases you have described — the irregular ordination by Silvanus of Calahorra and the disputed succession at Barcelona — are both to be addressed through the following process: a provincial synod is to be convened, the relevant facts are to be examined, and a determination is to be reached that follows the canonical procedure. Whatever the synod determines through proper process will have our support.
Third: going forward, we ask that all episcopal elections in your province follow the established procedure without exception, and that any case where pressure is applied to bypass that procedure be reported to us promptly.
We also confirm the right of the metropolitan to participate in all episcopal ordinations within the province.
Hilary, bishop of Rome
Hllari papae ad Aseaniiim et reliquos eplscopos Tarraconensis ^* ^^ f
prOTinciae. 0
p. 4. L Ut niiUiif liBe eonfeatn epiioopi metropoUtani epifoopai ordinetnr.
IL Ut nnUnt epiiooponun, reliota propria eoolofin, ad aU&m tranfoat.
nL Ut Irenaeo remoto dignnt Baroinonenfi eeelefiae de proprio olero epifoopuf ordi-
' Botar, neo epifoopaUf honor haereditarium jof patetnr.
IT. De reparandif epifoopif, qai iUieite ordinati fant, et ne in ana eooleeia dao
epieoepi habeantnr.
▼. ]>• davnatione Irenaei, fi ad fnam eoolofiam non reyertatar. .
Hilarus episcopus Ascanio et universis episco-
pis Tarraconensis provinciae.
1. Postquam litteras vestrae dilectionis accepimus, quibus prae-
sumptiones Silvani episcopi Calagurensium^) ecclesiae retundi peti-
stis, et rursum Barcinonensium*).quaeriti8 nimis illicita vota firmari:
- honoratorum et possessorum Turiassonensimn*), Cascantensium ^), Ca-
") H* ignorantia.
ImearensiMm, (H') Calagorrensium, (0*) Calacorrensium,
Certe apud Bonifocium H epist. 2 n. 2 Stephanus Lanssenae civitatis episcopus
«e pofleessonun totius dvitatis suifragiis electum asserit. Cf. Cassiodor. epist.
III, 40 et IV, 8.
a. 465. laguritanonini/ Varegeiisium*^), Tritieusium'), Legionensium et Viro-
ve.scensium civitatis cum subscriptionil)us diversonnn litteras nobis
constat ingestas, per quas id, quod de Silvano querela vestra de-
l^rompserat, excusabant. Sed reprehensione justissima eonun pari-
ter iiijusta®) allegatio non carebat, quia praeter conscientiam me-
tropolitani fratris et coepiscopi nostri Ascanii nonnullis civitatibus
ordinatos claruit sacerdotes. Unde, quoniam quidquid ab alterutra
parte est indicatimi, (mmi videmus pciTersitate confiisnm, temponim
necessitate perspecta liac ratione decernimus ad veniam pertinere
quod gestmn est, ut niliil deinceps contra praecepta beati apostoli,
nihil contra Nicaenorum canonum constitutmn tentetur.
I.
2. Hoc autem primimi juxta eorumdem patnnn regulas volumus
custodiri, ut nuUus praeter notitiam atque consensum fratris Aseanii
metropolitani aliquatenus consecretur antistes, quia hoc vetus ordo
tenuit, hoc trecentonmi decem et octo sanctonim patrum definivit
auctoritas; cui quisquis obvias tetenderit manus, eorum se consortio
fatetur indignmn, quonmi praeceptionibus resultarit.
11.
.*). In quorum contumeliam superbo spiritu etiam pars illa eon-
temnitur, qua^) vetatur, ne quis relicta ecclesia sua ad alteram traus-
Cascastcfismm, niiw. 10 ('astanlensium (0' Ascautensium), Deinde F* H* H* Cala-
poritanurum, H** (talatforitanorum, W Calofforitanorum.
Bastitanornni in ilispcmia Tarraconenni (Ptolom.); sed et Vergii nrbis HiBpaniae
meminit Livins 34, 21 (fortasse qnae hodie Benavarri)^ ot Varia vel Varea oppidma
Hispaniae Tarraconensis ad Iberuni flnvium memoratur (Baudrand 1. c).
Hum civitatum cum). Ex quibua Legionensium recepinuis.
Magis arridet cum 1 H^ ah antiqua manu injustn aUegatio. Antiquiores fefellit,
quod paritcr ad proximum ycrhum Justissima referri putarent, quum ad superiora
nimis iUicita vota referatur. Sed et subnexa lectionem, quam praeferimus, con-
firmant.
Sed quamvis Sardicenses canones pro Nicaenis laudarint quidam pontifices Hi-
laro majores (cf. Coust. not. in Zosimi epist. 15), hic tamen Hilarum ad Nieae-
num canonem 15 respicere id argiuuento est, quod in judicio adversus Irenaeom
translatum proferendo Iu\jus canonis sententiam sequitur. Sic porro canon lau-
EPISTOLA 16. 167
ire praesumat. Quod iiimis improbe coniiiveiitibiis et, ut doleatur a. 466.
gravius, vobis *®) quaerentibua Irenaeus episcopus conatur admittere :
qui nostra auctoritate roborari cupitis, quos maxime de rebus illicitis
magna indignatione probatis accendi. Lectis ergo in conventu fra-
tnun, quos uatalis mei festivitas congregarat, litteris vestris, quae
de ordinandis episcopis secundum statuta canonum vel praedecesso-
rum meorum decreta sunt, prolata sententia gestorum quae pariter
direximus^*) tenore discetis.
in.
4. Unde remoto ab ecclesia Barcinonensi '^) atque ad^*^) sua re-
misso Irenaeo epLscopo, sedatis per sacerdotalem mbdestiam volun-
tatibus, quae per ignorantiam ecclesiasticanim legum desiderant
quoil uon licet obtinere, talis protinus de clero proprio Barcinonen-
sibus episcopus ordinetur, qualem te praecipue, frater Ascaiii, opor-
teat eligere et deceat consecrare: ne^*) si similiter forte factimi
fuerit, non sine objurgatione tui maxirae nominis retundat nostra
praeceptio, quod in injuriam Dei, a quo specialiter sacerdotalium
est gratia dignitatum, didicerimus admissum; nec episcopalis honor
Iiaereditariiun jus putetur, quod nobis sola Dei nostri benignitate
Christi**) confertur.
IV.
5- Ordinatos ergo nunc episcopos, qui^^) licet dum te ignorante
datos cx Dionysii interpretiitioiie decernit: Placuil coiisuelmlinem ommmoiUs ampu
tnri, quae practcr regulam in quibusdam parlibus videlur ad^nissa, ita ut dc cimlate
tid cfviiaiem non cpiscopus, non preshytcrj non diaconus transfcratur. Si quis autem
paitt definiiionem sancti ct magni concilii tale quid agere tentaverilet se hujimcemodi
negolio mancipaveiit , hoc factum prorsus irritttm ducatur, et restituatur ecclesiae^
r^jus fuit episcopus aut preshyter vel diaconus ordinatus, (Cf. Hieronyin. epist.
82 oL 83.)
««) Editi vobis asserentibus^ contra mss. Mox H® revocare (h* revocari) cupitis.
»•) Qaas scil. huic proxime praemisimus epist. 13 — 15.
**) Rursum hic Bimilis raas. varietas, quam supra not. 3: mss. H yercenoncnsi
. , . ifercenonensihus, F* H* Vereconensiy mss. l 0 Barcilonensi.
^3) 'ilLs». 10 ad suam^ moxque H'° «en/en/iV?»i (loco modestiam). ludicium suum,
ut jam observatum, Hilaros ad Nicaenum canonem exigit. Severior ftverjit Leo
e|>ist. 14 cap. 8: Qui ad majorem^ inquit, se piebcm quacunque ratione transfulerit,
a raihedra quidem pelletur aliena, sed carebit et propria. Certe hiiud indigna vcnia
hujusmodi translatio erat. Irenaeus enim quum ad regendam Barcinonensem
«*cclefliam aflsiimptuB eat, primus ut videtur ecclesiae Barcinonensi novissime
episcopali titulo insiguitae praefectus fuerat; adeoque Cx portione unius ejus-
demque ecclesiae ad totam administrandam cooptatus, nou magis translatus
dici potcrat, quam presbyter, qui in ccclesia aliqua constitutus ad altiorem
graxlum aut ejuBdem sedem episcopalem promovetiu'.
•*) Mbs. 1 0 H>o ne « aliter.
•*) Vocem Christi cum h' et mss. supplemus.
'•) Ita msB. lOh*; mss. H qui licet ante /e, editi qui licet te ,., meruerunt.
a. 465. provecti sunt, ciini suis auctoribiis meruerint submoveri, hac ratione
firmamus, si nec viduae maritus fuerit quisquam, eV) in uuius tir-
ginis nuptias ac vota convenerit, sicut et legalia constituta praeci-
Lev. piunt dicendo: Sacerdos virginem uxorem accipiat, nm vidmm^ non
^,^iri,repudiatam; secundum quod etiam beatus apostolus Paulus magisier
gentium de liis, qui fieri desiderant sacerdotes, propria institutione
^J^non tacuit, dicens: Unixts vxoris virum. Cujus^^) tenore sententiae
ita informati esse debetis, fratres carissimi, ut inter ceters, quae
cavenda sunt, haec studeatis praecipue custodiri, quae cognoscitis
ante universa mandari. In quibus etiam prospiciendum est, ne duo
simul sint in *^). una ecclesia sacerdotes, nec Utterarum ignarus, aut
carens aliqua parte membronmi, vel etiam ex^®) poenitentibus -ali-
quis ad sacmm ministeriiun prorsus sinatur accedere. Nec tautum
putetis petitiones valere populoriun, ut quiun his parere'') cupitis,
vohmtatem Dei nostri, qui nos peccare prohibet, deseratis. Cujus
indignatio ex hoc gravius commovetur, quia benignitas ejus^ dum
fiunt illicita per eos qui sunt interpretes placationis, offenditur.
V.
6. Ut autem omnia secundum liaec, quae scripsimus, coni-
gantur, praesentes Htteras Trajano subdiacono nostro veniente dire-
ximiis. Quod si Irenaeus episcopus ad ecclesiam suam deposito im-
probitatis ambitu redire neglexerit, quod ei non judicio sed huma-
nitate^^) praestabitur, removendum se ab episcopali consortio esse
cognoscat. Deus vos incoliunes custodiat, fratres carissinii! Data
Hujusmodi episcopi practer metropolitiuii conscientiam ordinati submoveii ^me-
ruenmt ex pracscripto Nicacnorum patrum can. 6: Qiiod si quis praeier genUtt-
tiam meiropolitani fuerit factus episcopus, hunc magna synodus detMvU epiMcapmm
esst tion oportere. Quibus concilia Taurincnso c. 3 ot Rcgiense c. 3 concinaut
(Hard. I, 958 ct 1749), et ad horum quidcm canonum praescriptum soam ad-
vcrsus hujusmodi ordinatos seutentiam HiUu^i successor Simplicios epist. 1 n. 1
accomodat. Eorum ctiam auctorcs seu ordinatorcs cum illis dejici meruerunt
ex decrctis Zosimi papae epist. 6 n. 2 et epist. 9 n. 1. Quod nec se ignorare
testatur Hilarus epist. 10 n. 3, scd cadem erga illoe indulgentia utendom duxit.
") Mss. lOi' nec in secundae conjugis nuptias^ W^ nec secundae coi^ugis eed
in unius,
*') Editi et{jus sane tenore (a* ieiTore .,,fonnati) ... custodire, Mss. cumh'i*
sequimur.
1') Mss. 10 i^ Mnius ecclesiae sacerdotes. Rursum tuotur Hilarus Nicaeni oon-
cilii dccretum can. 8, quo cavetur, ne in una civitate duo episcopi probeniwr e»-
sistere. Quod in sc factum nec faciondum fuissc Augustinus cpist. 213 n. 4 fiite-
tur, idcoque quod iii ipso reprchensum est, in successore suo se reprehendi
nolle adjungit.
'0) h. e. ex iis, qui poenitentia aliquando functi simt, quique interdum uno
vorbo expoenitentes vocantur (sicut exconsules).
*•) H* parcere cupitis. Deiiide H^ omittit secundum,
") H' H^ humUUate, Moxque H" Data Kaiendarum Januariarum.
BPISTOLAE 16. 17. * 169
tertio Calendas Januarii^ Basilisco et Hermiuerico viris clarissimis a. 463.
consulibus.
£pistola 17.
HiUirl papae ad Ascanium Tarraconensem. (a.465.)
HiS. Se wurari canleMiaiiut , quod Ascanius Barcinonensium studia foverit, Irenaeum
ad propriam eedesiam reverti Jubet, episcopis vero sine consensu Ascanii ordinatis
ut in locis suis permaneant indulget,
Dilectissimo fratri Ascauio Hilarus episcopus.
1. Divinae circa nos gratiae memores esse debemus, qui uos
per diguatiouis suae misericordiam ob hoc ad fastigium sacerdotale
prorexity ut mandatis ipsius iuhaerentes et iu quadam sacerdotum ^)
ejus speeula constituti^ prohibeamus illicita et sequeuda doceamus.
Unde directis per Trajanum subdiaconum nostrum litteris admoue-
mos, ut quae male sunt facta coriigantur. £t miramur admodum,
dilectioiiem tuam Barcinoneusium petitioues non solum uulla aucto-
ritate retudisse'), verum etiam directis ad nos litteris consummatio-
nem pravi desiderii postulasse, adhibendo iu epistolarmn prooemio
concilii mentionem, tamquam culpae minuerentur excessus per raulti-
tudinem imperitorum: quum si etiam sub significatione unusquisque
sui uominis tecum pariter retulisset, et subscriptiones proprias fra-
tres^) singuli commodassent, dilectionem tamen tuam rei, de qua dis-
plicety summa tangebat, quia pro loco et honore tibi debito ceteri
aacerdotes docendi fuerant non sequendi.^) Uude sicut in generali-
bus litteris indicavi, Irenaeus ad propriam revertatur ecclesiam, et
Barcinonensibus^) de suo clero protiuus consecretur antistes, cui ta-
men statuta canonum et apostolica praecepta concordent.
2. Et licet hi, qui praeter notitiam atque consensum tuae di-
' *) In mw. retun^se. Moxquo P fi i* conversationem, I* conservattonem, 0'H'*
eonMenMionem, qaod et editi ad marg. Mallemus confirfnationem^ quum Ascanius et
«ocii id, quod petunt epist. 14 n. 2, ab Hilaro roborari ac firmari desidcrent.
Coelestiutun epist. 4 n. 7, ubi episcopos omnino non vult ex aliena peti ecclesia,
nisi qaam desant in propria.
170 " S. HILARI PAPAE
a. 165. lectioiiis ordiiiati suiit sacerdotes, ciim suis debuerint aiictoribus sub-
Dioveri^ ne quid tanien in tanta necessitate decernamus aust^nimy
eos qui episcopi facti sunt, ita volumus permanere, si®) in apostolicis
praeceptionibu» et 'statutis sanctorum patnim non reperiuntur ob-
noxii, ac deinceps nihil, quod contra disciplinam ecclesiasticaiii
veniat, sicut hactenus factimi est, perpetretur.
3. Tuae sollicitudinis est, frater carissime, debitam^) tibi au-
ctoritatem tueri, et illicitis non modo non praebere assensum, sed
etiam cuncta, quae contra regulani facta repereris, coercere; atque
ante omnia, quae sola humanitate^) decemimus, Irenaeum ad ecde-
siam suam redire compolle^ Ad quam sponte potius remeare debebit,
si a sacerdotali consortio non^) metuit separari. Nec unius ecclesiae
duo esse })ennittantur antistites, quod opportunius supradicti sub-
diaconi fieri delegamus instantia, queni etiam pro conservanda Eccle-
siae disciphna commeare ad Hispanias dispositionis nostrac fecit
auctoritas. Deus autem incolumem te custodiat, frater carissime!
No t i t i a
epistolarum uon exstantium quae ad 6« Hilarum papam attineiit»
> •
I.
a, 462 anle tneus, Nor, Frithcnci magnifici viri ad Hilarum papam d€ .
invasionc Ifcrmac cpiscopi BHcrrcnsis,
llilarus cxruntc |iriino pontificatus sui nnno liltcr.is arcepil niagnificl viri
Fritliorici, quihus Jlmncs olini ItitonTnsiiuis onlinatus episcopus rt ali eis
rejcctus Narhonensoni seiieni casccrabili tcmcrilaic invasisse ferchnlur. Hh
litleris necnoii el J(»hanne. (pii eas reddidil, instiganle commotus pontlfei
(latis litteris ad Leontiiiin Arelatensein episcopuni, (|ui reiu tani gravcni tamque
inauditain, qiiani ipsemet corrigcre delMiisset, indicare neglexeral, veliemcutius
ipsum repreliendil. Simulipie injunvil, ut seposita excusatione g&storuni omnimn
relationem quuin sua tuin rralrum suorum inanu scriplam transmitterct. (Cf.
Hilar. episl. 7 dat. d. 3. ?fov. 462 et epist. 8.)
11.
a. 463 initio. Lcontii Arclatcnsis cpiscopi ad Hilarum papam de incusaia
Hermac invasione relatio.
Lcontius Iiaiid duhic pontifici paruit, missaque ca quam petebat relatione
llermcn ah ohjccta iioxa facilc vindicavit. Fortc dirccla hacc rclatio fuit per
Faustum el AuxaniuiH, qui a provinciac Vicnncnsis, Narhonensis primac et secmi»
dac cl Alpinae cpiscopis delcgati Romanac synodo haud multo post anniver^ ,
•) Editi ut ... reperiantur. Lectio inss. conciimior. Quippe antecedens
ticula ita periudc sonat at<iuc in eo statu et gradu^ quem consectUi sunt,
') Ita mss. et i'. Alii editi omfda dehita tihi auctoritate tueri.
EPISTOLA 17. NOTITIA EPIST. NON EXST. 171
sario Ililari die habitae iuterfuere. Ibi vero discussa llcrmae causa ililarus
de ejus conversatione nihil habens ambigui aeslimavil, illum hos fjuos ar-
guerat excessus incurrisse potius guam fecisse, In epistola 8 de bac re ad
praedktaruni provincianira episcopos data simnl signilicat,*quid dc ipso statuerit
synodus, ut sarluni leclum esset cDncilii Nicacni decretum, quo cavetur, nc de
dfritate in civitatem iranseant vel episcopus vel prcsbyter vcl diaconus.
m.
a. 463 circ. init. LeontH Arelatensis ad « Ililarum papnm libcUus dc resti-
tueftdis Arelatensis ecclesiae paroeciis pridcm abscissis,
Ad ejusflein epistolae 8 calocni Ililarus mcmiiiit oblati sibi libclli, quo orabat
Leoulius. pristino Juri resiitui paroccias Arelatensis ccclcsiac praedccessore
tuo Bilario in alios iranslatas. Sed moderaminis apostolici mcmorcs^ ait, fra-
iemitati vestrae querclam ipsius remisimus audiendam.
IV.
a. 463 ante mens. Ociobr. Gunduici magislri miliium ad s. Hilarum papam
incusatio de u^rpaiione guadam s. Mamcrii.
Mox s. Mamertus Viennensis antistes multorum sibi iuvidiam condavit ordinato
Dfensi episcopo, quem sui esse juris Leontius Arelatcnsis pracsul asscrcbat, el ex
eo maxinic lempore, quo suas utriquc ccclcsias Lco attribuerat cpislola 66 ad cpi-
«copos metropolis Arelatensis data. Eoque rcs processit, ut vir illustris Gunduicus
s^nctissimuin viruin diflaraare sit ausus litteris acerbissimis. Ilas litteras s. Ililarus
commemorat epistola 9 liac occasionc ad Leoutium VI Idus Oclobris scripla.
Quantum fiiii nostri viri illustris magisiri militum Gunduici sermone est indi-
ratum, inquit, praedicius episcopus inviiis Decnsibus, ei qui ad ccclesinrum
ejus numerumj guas ei aposiolicae sedis drpuiavii aurioriias^ . . . minime
pertinebnni, hostili morc^ ui diciiur^ occupans civiiaicm cpiscopum consecrare
praesumpsii, Tum indignc ferens ita ncgligi immo ct spcrni dcccssoris sui con-
stituta, praecipit, ulinsynodo, quain singulis aiinis baborc tencbatur, Gunduici rc-
lationem discutial, et compulso Mamcrto raiioncm facti sui sub univcrso coeiu
frniemiiatis exigerc, quid cxploratum fucrit, omnium liitcris sunc intimci noli-
tiae (Hil. ep. 9).
V.
a. 464 ante d. 25 Febr. Episcoporum^ gui de s. Mnmcrti cntisa in synodo
cognoverani, de eadem ad s. Hilarum pnpnm relntio.
Mandatis, quae di\imus, acceplis Leontius syiiodum convocavit. Num ibi,
.«•iiut praescriptam fuerat, Mamertus in judicio stcterit facti sui rationem rcddi-
turns» valde esl incertura. Verum qiiac delata llilaro fucraiit, cpiscopi ibi congre-
gati partim ipsi litleris per Anlonium cpiscopum missis confirmarunt, ut cx illius
epist. lO, qna singulis nominatim rcspondct, facile colligilur. Littcras ilaquc illas,
ait Hilarns, ab Anlouio episcopo, quem ex scse delegaverant ct i|)sc ianta lega-
tiane dignum interpreiem judiciibat, sibi traditas v^ildc sc conlrislasse ah ipsis
coniexius sui principiis. Ex quibus nimirum prmn nsscrtionc cognovii, dcfini-
iianes a sanctae memoriae decessore suo Leone de Vicnnensi episcopo praesti-
tutas a Mamerto potuisssftirnnscendi ^ quibus tamcn ejus decessorem
Immo et Leontinm hactenus stclisse constaret. Tum in mcmoriam revocans, digni-
tatem Viennensis ecclesiae Arelatensis aniisiiiis quondam irnnsgressionc crc-
rissCy ct pro corrigendis^ quae perperam gerebaniur, inviolabili posiea defini-
iione compositum^ ne alter inglorius alier in ioium veieri honore reperireiur
exutus; addit, ex eisdem litteris et Antonii episcopi rclalionc paterc, Mamertum
primlegia certis conclusa ierminis velic perdere plus volendo^ qui abusus
Leoniii moderantia^ Deensibus contra fas episcopum^ etiamsi est merit
inquil, non timuerit consecrare. Ubi obscrvarc libel. uti et in tota epistola, lul
dc vi Deensibus ilJata, uihi] de occupala hostili morc civitate queri praedkl
synodi patres. Solam Maracrto objiciunt praesuUs haud quidem iiidigQi tanto :
stigio sed juris alieni ordinationem, quam fortc ille obflrmato animo contendd
dignilati suae ei anliquo adnexam nulla avelli constitutione potuisse. Certe Hi
rus notam ipsi solum impingil superbiae et rebellionis. Cui unquam profuU^ i
quit, mens rebeUis, aut quem superbiae non inclinavit elatio ?. Et quibusdi
interjcctis : Factum ejus convenerat sic resolviy ut juxta eorum^ quae perf
trata sunt, qualitatem non sine jactura proprii ordinis etiam ilium a sacerc
tali consortio submoveri ccmeret^ quem creavit indebite, Jam quum episto
undehaeccolligimus, 25Februariidiea.464sildata» sequitur, utlitteraeilIaeeod<
mcnse ineunte, vel exeunteJanuario scriptae fuerint.praedictasynodonondumsolu
VI.
a, 464 ante d, 25 Febr. S. Hilari papae ad Veranum de conveniendo s, M
merto delegalio.
Eodem tempore Hilarus scripta ad Vcranum cpiscopum dirigebat, quibus i
demandabat, ut Mamertum ex sua delegatione adiret, quid sibi a synodo relat
fuisset denuntiaturus : eum videlicet ordinatp' Deensi episcopo temere viola
quod Leo definierat, utque a coeptis desistere vellet firmaque professione tesL
se deinceps periculo ordinis sui semper conservaturum apostoiicae sedis d*
nitionem, sin minus, ad Arelalensem ecclesiam easdem quatuor civitates^ qz
rum non fuissct ordinatione contentus^ esse revocandas (llil. ep. 10 n. 5). II
scripta hactcnus desideranlur. Quid vero inde secutum sit, prorsus latet. Sed
utrum revera peccaveril Mamertus, an vagis faisisque accusationibus deceptus lE
rus sanclum virum ila niale habuerit, incertum ct adhuc sub judicc lis est. Ne^
enim tanti e^t ponderis syuodi a Leonlio indictae et congregatae auctoritas, cu
plerosquc patres Lcontii sufTraganeos in metropolitae sententiam concedere eC
ejus arbitrium atque volunlatem conformarc sc potuisse, vero nec absimile
iniqua est suspicio.
vn.
anno 463 aut 464. Ingenui Ebrcdunensis episcopi ad s. Hilarum papmm
usurpatione quadam Auxanii episcopi. .
Auxanii Aquensis, ut pulant, episcopi, causara sibi haud multo posl delai
Hilarus facUius expedivit. llle occasione haud dubie cjus Icgationis, quam aJ
462 cum Fausto Rcgiensi episcopo obierat, ut supra merainimus (cf. llil. ep.
quaedam ab llUaro in Ebreduncnsis ecclesiae praejudicium subripuerat, quae
synodalibus statutis ab apostolica sede firmatis aperte contraria videbantur. Po
irrogatam sibi injuriam querebatur Ingenuus hujus civitatis episcopus, ohlato»
libello et subnexis quumVerani et sociorum episcoporum olim ad hanc causani
gnosccndam Leoni delegatorum relationibus tum ipsius Leonis responsione,
ecclesiae suae acerrime dcfeudebat. Quid tum aequus puntifex? His omnibiiJ
judicio recensitis id valere noluit, quod a se per obreptionem et contra sttt
synodalia ac decessoris sui definitiones elicitum videbat, ideoque hi^jus qiierc
cognitionem Verano, Leontio ct Victuro episcopis demandavit (cf. HU. ep. V*
Unde simul facUe coUigitur, de Cemeleusi et Nicensi ecclesus ab Auxanio Uiteroep
conquestum fuisse Ingenuum, sed ncc ipsum omni prorsus culpa vacasse ordiBi
in earum altera episcopo praeterLeonis decrctum, quo utramque ecclesiam subo
antistite regendam constituerat. Ubi enira llilarus lotam hanc controversiam,
modo perstriuximus, cxposuit, statim dccernit: ut habeat poniificium Ingem
provinciae suae^ de cujus dudum^ inquit, ab apostolica sede esl iUiciia ce9m
NOTITIA EPIST. NON EXST. 173
culpaiuSf atqoe custoditis omnibus, quae super ecclesiis Cemelensis civitatis
Mf cast^i Nieensis a Leone definita fuerant^ nihil ecclesiarum juri noceret,
' fmi is m earum aliera ad excludendam cupiditatem^ quemadmodum perhibe-
k^ aMdmi alienae episcopum proxime consecrasset, sed simul unitae sub
mhtt anUstitis regimne permanerent (Ilil. ep. 12 n. 2).
vm.
i, i^ ante mens. Nov. Honoratorum et possessorum Turiassonensium^ Ca-
seaniensium, Calaguritanorum^ Varegensium, Tritiensium^ Legionen-
sium et Virovascensium ad s. Hilarum papam excusatio Silvani epi-
seopi Calaguritani de illicitis ordinationibus accusati.
ijjiisiDodi litteras s. papa ipsc in ep. 16 ad Asc^nium et episcopos provinciae
Tamcooensis memorat.
IX.
Grt. e. 462. S. Hiiari papae ad Orientales epistola encyclida de fide ca-
thoiica,
Liber pontiflcalis in vita hujus poutificis inter alia narral : Hic fecit decre-
Hm et per universum Orientem sparsit epistolas de fide catholica et aposto-
Hct, eonfirmans ires synodos Nicaenam^ Ephesinam et Calchedonensem et
temM sancti archiepiscopi Leonis, id est celebrem epistolam ad Flavianum, et
imanl Euiychen et Nestorium et Dioscurum vel omnes eorum sequaces
etkereses^ ei confirmans dominaiionem ei principatum sanctae sedis catho-
^ et aposiolicaey seu ut in codice alias* Fossaleusi nunc Colbertino Nr. 1868
Uirtar: Hic feeii decreialem et per universum Orientem direxit^ et epistolas
^fdicatholica. Et id quidem Hilarum non longc post, quam in Pclri sedem
tttekos. praestitisse non levis conjectura cst, quo vidclicel Calchedonensem fir-
■ntfidem et omoem novis sectis addilum quamprimum praecluderet.
X.
5. BQaripapae ad diversarum provinciarum episcopos de injuriae ecclesiis
Ulaiae saerUegio.
Svnodus Tribnriensis a. 895 c. 4 iUi refert : ut Hilarius papa omnibus epi-
^^per diversas provincias in epistda sua scribit, ^^injuria sacerdotum et
^i^rum sacrilegium esi.^*' — De injuria, quae ecclesiae inferlur depracdatione
'^ ej«s, Isidonis Mercator nomine sextae synodi sub Symmacho num. 6 diiit :
^'^t^sacrUegium esi^ quaecunque vel pro remedio peccatorum vel sdlute vel
'^fw ommarum suarum unusquisque venerabili ecclesiae contulerit^ in aliud
^'"uferre vei eonveriere.
XI.
Decreta Hilaro adscripta.
!• Si qttis videiur conteniiosus esse^ dicente apostolo, mo5 i Cor.
^*^f9 eonsueiudinem non habemus, sed neque Ecclesia Dei.- 11,16.
'^^iisfacit, notetur, usquequo se corrigat.
^^nhbiiu et deinde ceteri conciliorum edilores hoc fragmentum ex codice
"'^* XVI cap. 19 proferunt. Exstal idem apud Burchardum Wormaliensem
■•^Qp. 55 et Ivonem p. XIII cap. 66 {ex decretis Hilari papae cap.l5).
2. Ubi pars est corporis, est et tolum. Eadem ratio cst in
^^ore Domini, quae in manna, quod in cjus figura praecessil.
•«qBo dicitur: Qui plus collegerat, non habuit amplius^ ^^'\cuk
9J^ ^ui minus paraverat, habuit minus. Non cnim est quantitas *
^i^ibliis in hoc aestimanda myslcrio, sed virlus sacramenli spi-
"iBalis.
◆
From:Pope Hilary, bishop of Rome
To:Ascanius and the other bishops of Tarraconensis
Date:~465 AD
Context:Pope Hilary's letter 16; Hilary writes to the Spanish bishops with formal guidance on the disputed episcopal elections.
Hilary, bishop of Rome, to Ascanius and the other bishops of the province of Tarraconensis, greetings.
Having considered carefully the situations you have brought before us, we give the following guidance.
First: no bishop is to be ordained in your province without the consensus of the metropolitan. This has always been the rule; it continues to be the rule; the specific cases you have described are exactly the kind of situations the rule was designed to prevent.
Second: the specific cases you have described — the irregular ordination by Silvanus of Calahorra and the disputed succession at Barcelona — are both to be addressed through the following process: a provincial synod is to be convened, the relevant facts are to be examined, and a determination is to be reached that follows the canonical procedure. Whatever the synod determines through proper process will have our support.
Third: going forward, we ask that all episcopal elections in your province follow the established procedure without exception, and that any case where pressure is applied to bypass that procedure be reported to us promptly.
We also confirm the right of the metropolitan to participate in all episcopal ordinations within the province.
Hilary, bishop of Rome
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.