Letter 27

From: Pope Felix III, bishop of Rome To: Thalassius, archimandrite of Constantinople Date: ~490 AD Context: Felix III, letter 16; Felix writes to the leader of a major monastic community in Constantinople encouraging continued fidelity to Chalcedon. Felix, bishop of Rome, to the holy Thalassius, archimandrite of Constantinople, greetings. Your steadfastness in the Chalcedonian faith, maintained through years when the pressure to accommodate the Henotikon has been severe, is known to us and admired by us. The leadership you provide for your community in this faithfulness is precisely what the church needs in such a time. I write to address a specific question that has been referred to us: whether the monks under your care are obligated to receive communion from the bishop of Constantinople or whether they may be excused from this during the schism. The question is a practical and pastoral one, and I want to give you a practical and pastoral answer. The communion of the church is not fully present in Constantinople at this moment, because the bishop of Constantinople has separated himself from the apostolic see. Those who maintain fidelity to the Chalcedonian faith are not in schism; Acacius put himself in schism by his own actions, and his successors have not yet fully repaired what he broke. For the moment: maintain your community in the Chalcedonian faith, avoid communion that would implicitly endorse the Henotikon, and communicate with us regularly so that we know your situation. Felix, bishop of Rome

Felieis papae ad Thalasium archimandritam Constan- a.490d. tinopolitannm. ^^' f. 18. »e eim ecclena Constantinopolitana vel ejus episcopo ipse aut monachi ejus ante eommumcenty quam a sede apostolica jussi fuerint. Felix Thalasio. Fost factas litteras, quas per filios nostros^) religiosi propositi ) HiB verbis Felix aperte demonstrat, quo sensu in epist. 6 n. 2 dixerit ^^ daninatum nunquamgue anathematis vinculo exuendum. Ac vero auperiore ^PwolaUa, 5 testatos est, se ejus absolutionem non solo affectu maluisse sed ** ^siriis conatibus prosecutum esse: etiam nobis conantihus, ait, non est permissus ■*^w. Conf. epi8t. 6 not. 21. ) Apostolicae sedis praesules Romani presbyterii nomine totius cleri sui coe- ^ a digniori gradu de&dgnare solitos , jam ex prioribus illorum epistolis no- "**^um est. Hoc etiam observabis, eosdem quas per legatos mittebant litte- ^ coram preBbyterio et legatis ipsis praesentibus recitari curasse. ] GoB videlicet ipsofl, quos Felix sancti propositi monachos in epist. 15 u. 2 ^^^^^^ffiims monaehos in epist. 14 n. 2 appellavit. Ne vero quis putet, mona- *«8T0LAE SOMAV. POHTIF. I. 18 a. 490. viros dilectioiii tuae niisimus eontradeiidas^ ne quid minus pro tholicae fidei custodia diligentior cura prospiceret, caritatem tuftBi duximus admonendam: ut etiamsi praestante Deo nostro nomixia danuiatonun, id est Alexandrini Petri et infelicis Acacii, fuerint ^^ ecclesiastica recitatione sublata, ut similes ^) perditionis eorum sac^T- dotii non permittantur praesumere dignitatem ; non prius tua dilec*ao vel eongregatio, quam gubernas, Constantinopolitanae ^) ecdesi^ vel quicunque ejus futurus est pontifex, conmiiuiicandum esse dec^^' nat, quani ad notitiam sedis apostolicae cuncta referantur velipsi*"* litteris, qui fuerit creatus episcdpus, vel tuae dilectionis alloqnLi*- Quia sicut per professionem catholicam sedis apostolicae formam 9^ cutus es, ut te a damnata communione suspenderes, ita beati Pctofi sequi debes exemplum, ut quando ejus auctoritate fuerit rela»'** communio, tunc eis etiam tuum noveris miscendum esse 'consortinK^D» Nec quisquam dilectioni tuae (mmino persuadeat, jam nostram munionem illis partibus fuisse commissam, qumn videas adhuc in dubio constitutas, et apud nos de illic creato pontifice onmia 1»-* beri prorsus incerta^). Neque posset cum eo sociari communi^ cujus adhuc a nobis nec honor probatur esse susceptus nec fii^ atque intentio comprobata. Exspectet ergo dilectio tua sedis a stolicae jussionem, et sic ecclesiae Gonstantinopolitanae sacra conmiunione conjungat, si in participaticme beati Petri et catholic^^ veritatis desiderat permanere. Data Calendas Majas Probo*) Fauarft^ viro clarissimo, indictione XIII. chos, pcr quo8 missae siint littorae, quao prins factae mcmorantar, alioe ab iis, qui hanc epistolaui 16 pertulerunt, vetat titulus in Virdunensi codiee praemisBUB (cf. monit. in hanc epist. n. 1) et ipsum nostrae epistolae initiaiB, in quo litterat^ illae non simplicit^r iradiiae sed contraditae vel contradendtie ^ cuntur. ') Istud Constantinopolitanae ecclesiae vel quicunque ej. f, e. poniifex in daiidi casu ad subjectum verbum communicandum refertur. Sic loquitur Feliz, qoan pro certo haberet, mox alium Flavitae loco subrogandum esse. Qaod non id- circo ab eo ihctum put^ui, quia hunc brevi moriturum prophetico spirita noi- set. Restat igitur, ut ideo dixerit, quia ejus ordinationem nullam se non con- firmante censebat, vel quia penes se monumenta habebat, quibus prolatis ipsam imperatorem ad eani rejiciendam pronum fore existimabat. Juniorvt consulatu insignitur (conf Rossi 1. c. n. 893 et 894), quum collega Lon§i^ nus in Occidente serius innotesceret. Quem Faustum etiam Probum appellatum, EPISTOLAE 16. 17. 275 Eplstola 17. Felicis papae ad Tetraiiioiiem episcopum. mM^) 1. 19. Di$$idu ecclesiae ConstantinopoiUanae cmisis exposUis horlatur, ut imperatorem ad unionem cum Romana instattrandam permoveat. Felix Vetranioni episcopo. 1. Quod unitatis Ecclesiae plena cupimus redintegrationo fir- mari, multorura relatione comperimus^): dilectionem tuam et egregiis moribus divina gratia tribuente pollere, et domini filii nostri Chri- stiaDissimi principis familiaritate subnixam paratamque fratemita- tem tnam catholicae fidei causam, si manifestius panderetur, libere et prudenter adstruere. Quibus de tua mente sumptis indiciis, talem t€ veritatis auctorem esse perpendimus, qualem ilUc desideravimus inYemre. Gratamur igitur, quod haereditatem suam non usquequa- qne Dominus repulisset, sed in eorum cordibus flanmiam rectae con- fessionis servaret absconditam, qui sive se a communione confusa^) penitus abstinerent sive in eam per ignorai^tiam recidissent, mal- lent tamen et declarari quae recta sunt, et secundum traditionem Teterum comprobata sectari. Atque ideo alloqui caritatem tuam nostro modis omnibus sermone curavimus, et de his, quae Ecclesiam Cliristi fecerint dissidere, competenter instruere. 2. In Calchedonensi itaque synodo, quae de concilii Nicaeni tenore procedens, pro Christianae confessionis integritate servanda tam auctoritate sedis apostolicae quam universalis Ecelesiae est cele- I l>rata consensu, Eutychem atc|ue Dioscorum constat fuisse damnatos. QQorum Timotheus et Petrus exstitisse docentur procul dubio secta- ^res, eonunque se communioni nefariae miscuisse, etiara quura a fiobis prohibitus est, Acacius : atque ob hoc ex forraa synodi raerao- ^tae similera cunctos, quae praefixa fuerat pravitati, daranationis ^cidisse sententiara, cujus se elegerunt esse consortes. Unde merito praedictus Acacius apostolicae sedis, quae nunc exsecutrix utique ^pe dicti Calchedonensis concilii 'pro fide catholica tunc probati ^on defait, iterata excoraraunicatione^) depulsus est, ne per eura. ^ Aeclanenai inscriptione (Rossi 1. c. n. 927) et notatione anni 491 (p. c. Fausti ^' vel p. e, Flam Fausti vel p. c. Prohi Fausti; conf. Rossi 1. c. n. 899) pa- lamfit. ') Clarios esset hoc exordium in hnnc moduni: Multorum relatione comperi- *"* ^t tptod ecciesiasticae pacis plena cupimus redintegratione firmari, dilectionem ') Plavitae communio merito dici potuit confusa, quam se cum Felicc papa « coin Petro Mongo scriptis ad utnimquc litteris habere asscrebat. Nisi forte <»»/wa per antiphrasim eonim communio dicitur , qui se in Henotico seu unitivo oecreto comnmnicare jactitabant. ) Primum yidelicet Felicis sententia anno 484 a. d. V Kal. Aug. Romana in 18* (a. 490.) quod absit, nos quoque reddamur complices perditorum. Neque Pe- trum quisquam legitime credat esse purgatum, qui non a beati Petri apostoli sede receptus est, qua fuit mandante dejectus. Bene enim dilectionem tuam nosse non ambigo, quod personam hujusmodi, quuni ita ratio postularet, non nisi ecclesiasticae legis ordine competeuiiy sicut divinitus constitutum est, vel possint vel debeant convenienter absolvere. Quod qumn factum non sit, manifestum est, Petrum in ea, qua pridem fuerat, perversitate ac damnatione detineri. Qoi etiamsi legitime coirigi voluisset, indulgentiam consequi debuit, aon ecclesiasticam dignitatem : quia ab haereticis danmatisque falsi saccr- dotii nomen assumeus, ecclesiae catholicae nullis regulis potuit pra©- ! sidere. Haec autem, quae de praedictia gesta narravimus, documexi- tis inde venientibus approbantur, sicut Constantinopolitani clerici) qui directi^) sunt, agnoverunt; palamque monstratum est, Acacii»^ se eorum fecisse participem, quos suis litteris haereticos et retuler** ipse damnatos. 3. Perceptis ergo'*) summatim dilectio tua, quae videntur ecd^ siaruni fecisse dissidium, nosque perpendens noir immerito pro fi^3^ catholica exstitisse soUicitos, non solum deinceps se a communio^^® danmatorum studeat custodire, sed Christi gregem qua valet ind stria retraliere non quiescat, et domiio fiHo nostro Christianae m( tis Augusto incessabiliter suggerere non omittat: ut operis sui memor^/ quod fide catholica iiispirante Domino nostro clementer dicitur exs^' cutus, plenam temporibus suis pacem et Christi veritatem sinceratv^ ut praecipuus sacrae religionis filius et pia devotione conspicuiii^ tranquilla dispositione restauret, et de ecclesia Constantinopolitana Petri Alexandrini uomine Acaciique sublato, pro quo tempestas omnis exorta est, intemeratam paternae traditionis fidei post Domi- nimi benignus efficiat unitatem. (iuae nunquam fuisset utique teme- rata, si hanc imperatori Christianissimo fideliter Acacius insinuare voluisset. iSed dum patrum terminos transferre molitur et ambitio- nibus suis praevaricationis aditum impudenter exquirit, nec venera- bilia dubitavit decreta calcare, et inter curas publicas occupato principi venerando dissinmlavit, quae noverat, vera suggerere : talem se conscientiam circa salutem regiam potestatemque gestare demon- s^Tiodo lata, quae deinde altera Roinana synodo anno 486 d. V Octobris habiia iteratii atque confirmata est (cf. monit. praev. in epist. 11). EPISTOLAE 17. 18. 277 stms, qualem in negotio ipsius religionis exhibuit. Unde^ quod (a. 490.) Jioii gine divini judicii terrore dicendum est; etiam nobis, si requi- sisset, optantibus non est permissus absolvi^). Quomodo autem donmns filius noster venerabilis imperator non hoc sibi judicare pos- set faciendum, quod cemeret sacerdotem vel facere vel docere? Qua- propter adjuncta secum mea prece, dilectio tua saepe dictum domnum fflimn nostrum supplicationC; qua potest, et lacrymarum professione deprecetor: nt patienter permittat abscidi, qui nos conturbant, ne in successbribus haereticorum reparasse videamur, quod in auctori- bos eorum certum est fuisse damnatum; priorumque') consimiles (^primere non sinat ecclesiasticam dignitatem, quatenus apostolica Tocedicamus: Si qua igitur in Christo nova creatura^ vetera transie-^^J^^' mt, ecce facta suni omnia nova. Ecclesiam Constantinopolitanam nobis sicut semper unitam sua post Deum placiditate concedat, (pomam et hoc praesentis felicitatis ejus incrementa desiderant, et consequendae fructus aetemitatis exposcit. Dilectionem vero tuam specialiter commoneo atque contestor, in illo nostri Salvatoris exa- ffline forniidando rationem mihi modis omnibus reddituram, si quae pw integritate salutis humanae , pro orthodoxa atque regulari con- stitntione majorum et veraci atque sincera totius Ecclesiae pace ^eparanda delegavi, quod te tua mente non credimus, segnius ex-