Letter 26

From: Pope Felix III, bishop of Rome To: Emperor Zeno Date: ~490 AD Context: Felix III, letter 15; Felix writes to Zeno following the election of a new patriarch, encouraging the Emperor to support the conditions for reconciliation. Felix, bishop of Rome, to the most clement Emperor Zeno. The election of a new bishop of Constantinople is, from our perspective, an occasion for hope — the hope that the new bishop will approach the question of reunion with the apostolic see more openly than his predecessor was willing to do. We commend the Emperor's role in facilitating a properly conducted election, and we ask that the Emperor support the conditions for reconciliation that we have consistently stated. What we specifically ask: that the new bishop be encouraged to acknowledge the full authority of the Council of Chalcedon and to condemn the errors that Chalcedon condemned. This is not an unreasonable request; it is the request that the faith makes of every bishop, and the fact that it has become politically contentious does not change its fundamental character as a theological and not a political matter. We are aware that the Emperor's advisors may counsel a more gradual approach — a formula that splits the difference, that allows different parties to read different things into the same words. We have been offered such formulas before. We have declined them because they do not solve the underlying problem; they allow it to continue under a diplomatic disguise. We hope for better from the new situation. Felix, bishop of Rome

(a. 490c. Felicis papae ad Zenonem imperatorem. Laudato ejus studio in ordinqlione novi episcopi hortatwr, ut in Petri Ae&a nominum damnatione^ de qua legati episcopales nihil sibi mandaium esse rts^ derantj consensum cum ecclesia Romana tandem effidai, Felix Zenoni imperatori. ^ 1. Dignas referre Deo nostro gratias fateor mens humani sufficit, quod tantam religionis curam in vestrae pietatis sei miseratio divina constituit, ut eam et universis negotiis ant et soliditate reipublicae contineri, quam veraciter Chiistiano augusto judicio censeretis, quia revera propitiatione coelesti i subsistit universitas. Ex qua mirabili devotione vestrae clem< processisse cognosco, quidquid pro divini cultus reverentia celel tranquillitatis vestrae sermo deprompsit: ut scilicet firmare < licae fidei cupientes unitatem ecclesiarumque pacem magnope borari, talem studeretis praefici Constantinopolitanis antistil qui supemo munere prosequente et morum probitate folgei prae omnibus orthodoxae veritatis polleret afiectu. Magnam i egregie princeps, capio de utroque laetitiam: quum et in tuae nitatis animo sicut in saeculi fastigio constitutum ita praee Ecclesia filium Deo factore suscepit, et eum ipsum, de eujns ficio gloriamini, dum ad beati Petri apostoli sedem suae refi gnitatis exordium^), jam suae dedisse gaudeo moderationis ind Ubi simul et magnanimitas vestra resplendet, quando Ecclesia sam, sicut divinitus institutum est, pontificum desiderat ordin componi^), et qui in sacerdotii perhibetur provectus officium, inde fulciri, unde Christo cupiente profluit cunctorum gratia pontificum. Cujus etiam litterarum me refovet intentio, qua deeet Christo placere nitentem, et sumtnum aposialorum l ^^^}}^^^^*Petrum et peiram fidei esse non tacuit, et eidem mysteriarum creditas fuisse coeiesiiutn prudenter struxit, utque nobiscum [a^l ^) ^^ ^*° ® regione hujus verbi ad marg. Euphemius is fuit. At Flaiil designari) non Euphcmium, manifeste demonstrant verba hic repetita, qr yitas in superiore epistola memoratur scripsisse. Rursum hinc nonmhil matur, quod Nicephorus Callisti XYI, 18 narrat a Zenone factum, ut pn a Deo electum impetraret. Eidem historiae favet, quod mox subditor, F ab Ecclesia Deo factore susceptum fuisse. ') Ex Zcnouis ipsius verbis ansam arripit Felix, onde ipsum a tuez notico deterreat, prudentcr laudans, quod Ecclesiae causam non regali sa Hed poutificum ordinatioue componi vellet, lul quod servandum eum ja» buH iu epist. 8 n. 6 cohortoitus fucrat. EPISTOLA 15. 271 ortbodoxam fidem consentientem haberet assensum , quo amplius (a. 490.) imanimis redderetur, expetiit. 2. Gratissimis igitur professionibus hujus et votis copiosa lectione patefactis^ mox ut etiam filios meos sancti propositi mona- cIk» pariter venisse conspexi^ difficultates onmes, quae primitus ob- strepebant, hac credidi dispositione submotas^), atque ideo venien- tibiis clericis eas praeter consuetudinem sociatas esse personas, quae Petro yel Acacio non comniunicasse viderentur, ut illorum nomini- fco» sequestratis, per quos scandalum contigisset ecciesiis, sincera deinceps caritas proveniret. Quibus rite perpensis, niliil aliud mihi npererat gratulanti, nisi ut his, qui fuerant destinati, apostolicae «iig communio traderetur. Sed quum pro catholiea fide cautius tdmonerem^ ut suscipientes eam se a consortio retraherent damna- tofum, non sibi hoc mandatum omnino dixerunt. Qua rerum diver- Btrfe permotum anlium me haesisse profiteor, quuni aliud litterae «^ipea rerum ratio demonstraret, et aliud menioratonnn contineret Msertio. Puramque volens cmn eo, qui pontifex creatus asseritur, iDire ooncordiam, gloriae vestrae suggerere properavi, ut nihil resi- fee patiamini, quo denuo quidquam valeat dissensionis oboriri. (Wa dum per syno<lum Calchedonensem, quam se dudimi litteris*) doignavit tua clementia venerari, Eutychem atque Dioscoruni con- ifet esse damnatos, et eorum sectatores plurimis illanun partimn doeomentis Timotheus et Petrus exstitisse monstrentiu*, atque eorum eommmiionem etiamsi prohibitam secutus Acjicius, quos ipse ei^istolis 8018 haereticos dixerat esse danmatos: sententia illius concilii oon- Fmciiiitar adstringi et in ipsorum poenam merito recidisse, quorum el^ere consortiiuu, sicut in ceteris haeresibus facta semel synodus abjecti cujuslibet erroris cunctos sequaces consequenter involvit. 3. Quaeso igitur, gloriosissime, nec in successoribus refovere jndieemiir, quod manifestum est in auctoribus fuisse damnatiun, nec Petri putetur legitima provenisse purgatio, quem non secunduni mo- rcm Teterum apostolica sedes, quae ligavit, absolvit. Scit enim Christiana mens tua, venerabilis imperator, quoniam delicta morta- uno eodemque animo accessisse opinatus, tam diversi studii personas, quae aniea non poterant, jam praeter consuetudiuem sociata» credidi, adeo- qae mnrmn quo separabantur sublatum, i. e. a sacris diptychis remota esso nomina eomm, per qoos schismatiB scaudalum contigisset. Mox tamen mona- chofl Don a Flavita aut pro Flavita sed adversiis ipsum ot ad proxlendam ojus fiillaciam miasOB esse comperit, quod tamen hic, ut in supcriore epistola, tacen- dmii dizit. (a. 490.) lium secimdtiin conscieiitiam relaxandi non nisi pontificibus soii (line competenti superna dederit dispensatio facultatem. Qui Pe tameU; si vere receptus esset, veniam mereri debuit non honor qui a danmatis atque haereticis falsum sacerdotii nomen accipi catholicae non poterat ecclesiae praesidere. Haec ego, reverentiss princeps, beati Petri qualiscunque vicarius, non auptoritate ji apostolicae potestatis extorqueo, sed tamquam sollicitus pater, sf tem prosperitatemque clementissimi filii manere cupiens diutunu fidenter imploro. Ecce desideramus, optamus, ambimus ecclesi Constantinopolitanam , sicut semper, habere connexam. Exuan obsecro ab his, qui nostri non sunt, et nos quoque volumus e nobiscum. Postulationes certe gentium barbararum, venerabilis i perator, pro quiete mundani regni publice benignus exaudis: quai praestantius, quaeso te, preces apostolicae sedis pro sacrarum tr quillitate rerum plaeatus admittis ! Hoc enim hoc expedit^ ut si nt que Roma pro mutuo pignore nuncupatur, fia^ utraque una fides Rom. i,8.Rqmanorum, quam per uniyersum mundum praedicari beatus Pai testatur apostolus, sicut apud nostros fioruit indiscreta majores; quae genere concordat ac nomine, non sit religione divisa^ per qn etiam discrepantia copulantur. Putasne me, venerabilis impera non cum lacrymis ista profundere et velut praesentem ad tuae ] tatis vestigia? Nec enim piget, in tali maxime causa, imperiali ^P?o' officiis inclinari, quum se apostolus omnium factum dicat esse p psema. 4. Haec diutius tacui, ne aliis contraria suggerentibus irri rentiam meis potius litteris commoverem. Verum nunc facul percepta, qualiter vigeat in meo corde vestrae pietatis affectus, sinuo, quia successus traditae vobis divinitus potestatis cupio pitiatione constare. Neque, venerande fili, respuas supplicant neve meam velis dissimulare personam. In me enim qualicui vicario beatus Petrus apostolus,' et haec in illo, qui Ecclesiam s discerpi non patitur, ipse etiam Christus exposcit. Absit, ut '. quemquam Chidstiana mens tua vel possit vel debeat anteferre, q pro se votis omnibus desideras exorari: praesertim quum tania illa vel talia, quae tyraimide deleta pro fide catholica gessisi geris, ut plena a Deo vestrae conscientiae experimenta teneai De quibus etsi quid fortassis omissum est, non respicit nisi pe virus Acacii, qui dum illicitis crescere tendit augmentis®), ea i rectae religioni congruerent', vobis inter curas publicas occuj destitit intimare. Nam pietas tua quomodo non sequendum pc EPISTOLAE 16. 16. 273 «xistiraaret, quod fecisse conspiceret sacerdotemV Unde divino') ju-(a. 490.) Acio nuUatenus potuit, etiam quum id mallemus, absolvi. Quapropter ^nagis magisque supplicare non desino, ut cum suis nominibus atque personis feralis illa causa transierit: quo nos annuente Domino nostro certa perfectaque laetitia necti valeamus cum praesule nunc creato >eati apostoli voce dicentis: Si qm igitur in Chrisio nova creaiura, Y^ri etera iransienmt, omnia facia suni nova, 5. Litterae certe vestrae catholicae fidei praedicant unitatem, •acemque ecclesiarum regia pietate pronuntiant. Quae quum debito onore legerentur, qualiter mecum totus ordo Romani^) presbyterii itam vobis prosperitatemque continuam promptus exorans repetitis .ssidue Tocibus aeclamarit, et hi qui directi sunt audierunt, et ubi- ^ue velox tam praeclari nuntii legatio putabatur obviare. Necessi- ^ti populi Alexandrinae civitatis magis in ea parte j^rospiciendum est, ut a pestiferi rectoris retrahatur insidiis. Concurrant omnia, rogamus omnes, ut, quemadmodum docet apostolus, auferatur de me-Gal.5,l2. dio qui nos conturbat; et ea, quam augustae memoriae Leo, pater eToditorque vester, jugiter custodivit vel vos magnanimiter servare decemitis, ecclesiarum fida pax, vera sit unitas, quoniam cuicUnque personae patema fides et beati Petri communio debet praeferri. At- que ad vestram gloriam sicut imperii vestri felicitas ita post Deum pertinere doceatur regni coelestis integritas : ut de conservatis Eccle- aae suae legibus tranquillitatis tuae benevolentiam Christus assumens, et temporalia tibi dona multiplicet et praestet aeterna.