Letter 17

From: Pope Felix III, bishop of Rome To: Acacius of Constantinople, Patriarch Date: ~484 AD Context: Felix III, letter 6; the formal sentence of excommunication against Acacius, detailing all his transgressions before delivering the final judgment. Felix, bishop of Rome, to Acacius of Constantinople. We have enumerated your transgressions in previous letters; we enumerate them once more here before delivering the judgment that they require. You received Peter Mongus of Alexandria into communion, knowing that he had been condemned by the Council of Chalcedon for rejecting the orthodox definition of Christ's two natures. You supported the Henotikon of Emperor Zeno, which deliberately papers over the Chalcedonian definition in a way that allows the heresy to persist under the disguise of a peace formula. You suborned the legates sent from Rome to address this situation, so that they returned without having accomplished their mission and were themselves compromised in their fidelity to their instructions. Despite repeated admonition, you have not repented of any of these actions. You have remained silent in the face of charges that demanded a response. We therefore declare, by the authority of blessed Peter whose unworthy successor we are, that Acacius is separated from the priestly honor and from Catholic communion. He has separated himself by his own actions; we do no more than make visible what he has already done. Felix, bishop of Rome, minister of the judgment that truth requires

Felicis papae ad Acaciam. ts.Jui. 10. Acacium Constantinopoliianum^ muUifcnritis ejus transgressiones cnumerans (n. 1), a sacerdotali honore et cathoiica communione dejicit (n. 2). Felix episcopus sanctae ecclesiae catholicae ur- bis Romae') Acacio. 1. Multarum transgressionum reperiris obnoxius, et in venera- bilis concilii Nicaeni contumelia saepe versatus, alienarum tibi pro- yinciarum jura temerarie vindicasti. Haereticos et^) pervasores at- que ab haereticis ordinatos; et quos ipse damnaveras atque ab apo- stolica institisti^) sede damnari, non modo motu^) tuo recipiendos putasti^ verum etiam aliis ecclesiis, quod nec de catholicis fieri poterat, praesidere fecisti, aut etiam lionoribus, quos non mereban- tor, auxisti. Te^tatur hoc Johannes, quem a catholicis Apameae non receptum, pulsumque de Antiochia, Tyriis^) praefecisti: et Hi- meriuS; tunc de diaconio dejectus atque Christiani nominis appella- tione privatus, a te etiam in presbyterii provectus officium. Et quasi Iiaec tibi minora viderentur, in ipsam doctrinae apostolicae veriiatem ausus *) tuae superbiae tetendisti : ut Petrus, quem damna- tum sanctae^) memoriae decessori meo ipse retuleras, sicut testantur ») In aliquot mss. petisti, E* E* instituisti, F* docuisti. Respicit Felix ad Acacii . relationem, de qua in notitia epistolarum Simplicii non exstantium n. VI dig- semixnas. In qua videlicet • Acacius hunc papam commonebat, Johannem quem- dam a Petro Pullone Apamenis ordinatum ab eis rejectum et a se damnatum esse, petebatque, ut eum apostolica sedes nec visu dignum haberet nec poeni- tCTtiam ejnB reciperet. - *) Ita E* F* D* (E' tu tuoy V mutu tuo). Unde quum librarii errore excusa- biK molu excidisset, sequentibus lata rimandi et mutandi causa apcrta: D" se- ctmdis curia tuto, alii (etiam a') tu eos; alii communioni vel coilegio supplerunt, hine4)^ae tuae vel tuo scribentes. Deinde D' N' nec cathoiicis, moxque editi autem (vel mtque) etiam. Sizicii epiBtola 1 scripta, multis in mss. Humerius welHymerius appellatur. •) Ita msft D; E'E»P*H^ (et c* ad marg.) ausus tuos et superhiam, editi gtuMu superbiae tuae. Keqiie enim a Simplioio damnatum Petmm refert Acacius (Simpl. epist. 8 n. 2), 16* a. 484. adnexa, beati evaiigelistae Marei sedem te^) conuiveute et rursus iiivaderet, et fugatis orthodoxis episeopis et clericis sui procul dubio similes ordinaret, pulsoque eo, qui illic^) fuerat regularit^r consti- tutus, eaptivam teneret ecolesiam. Cujus tibi adeo grata persona est et ministri *®) ejus accepti , ut episcopos et clericos plurimoe orthodoxos, nunc^*) Constantinopolim venientes, detegaris affligere, et apocrisarios ipsiiis confovere, atijue anathematizantem eumdem Petrum Calcliedonensis decreta concilii et violanteni sanctae memo- riae Timothei sepulturam'^), sicut ad nos certiores nunc quoque nuntii ^^) detulerunt, per Vitalem et Misenum credideris excusandum: nec emn laudare desieris et multis efferre praeconiis, ita ut damna- tionem ipsius, quam ante retuleras, veram non fuisse jactaris. Tan- tum autem perseveras in hominis defensione perversi, ut quondam episcopos, nunc vero honore et comnumione privatos, Vitalem atque Misenum, quos ad ejus expulsionem specialiter miseramus, sublatis'^) Bed eumdem papam admonet, hacreticum illum unum et ipsum esse de kU^ qtd olm fuerant et ante damnati, atque higus rei fidem cx scriniis apostolicae sedis fieri poRse. **) Ahquot msfl. te Jubente et omitt. et. *^) In quibusdam inferioris notae niss. ministerium ejus acceptum. Ministros illos fuisse Petri apocrisiarios , mox Felix declarat. — Deinde d* episcopas pbtri' moa et clericos. Nostnun lectionem E' E* D* IV V i* cc tueutur. *') In illis i])8is inferioris not^io mss. iunr, et in uno ConstantinopoH. 8i nec apostolicae sedis lef^atis pepercit Acacius, quanto minus aliis. In hoc etiam gravius ejus crimen erat, quod ipsorum ope legatorum, quos seduxerat, homi- nem perditum excusaret. ^*) Hiyus impii facinoris, quo Timoihei cathoHci corpus de terra levamt ei fo* ras projecit^ meminit Liberatus breviar. c. 18 et Victor Tununensis in chronioo pleraque ejus flagitia his paucis exponens: synodum Calchedonensem de pulpUo coram popuHs damnat, nomina Proterii ct Timothei Saiofatiatii de ecclesiasUcu di" ptychis ioUit^ et Dioscori et I/eiluri, qui Proterium interfecit, scribit, corpu»que ptrat' fati Timothei Saiofatiatii de ecciesia ejiciens in ioco deserto foris cimtaiem prcJecU. Tradit et Evagrius h. e. III, 17, Petrum CiUchedonensem synodum anathema- tizasse, ejusque causa conturbatum Acacium atque ab eo missos esse, qui rei veritatem inquirerent. Deinde Petri subdit responsionem , in qua et repetit, duo adversum se delata Acacio csse crimina: primum quidem, inquit, guod sancii pairi» nostri archiepiscopi beati Timothei reiiquias aiium in iocum transtuterimus , guod gui" dem facinus nec Deo acceptum nec iegibus consentanewn est; alterum vero, qnod Calchedonensem synodum anathematizarit. Et ad hoc quidem sic respondet, ut non falsum dicat, sed nulla ratione veri osse simile, quiim synodo illixre- diderit eamque contirmaverit. De primo autem crimine prorsus tacet. «3) E' E* F« H» muiU (D J 0 nuntii) et niox cum D^ D« i« nederes ... detine- res . . . esse Jactares, **) .I^ .F' suitiatoSy omisso euni mss. ,1 0 chariis, F* sublatos carceris. Verum hoc retinendum esse liquet quum ex his gest. de nom. Acac. n. 13: quamvis ko- stiii mnre detrusi in custodiam chartas amiseriui, tum ex LibcFato breviar. c, 18: supradicti episcnpi in custodiam sunt redacti chartis subiatis ; . . . quos iterum Acaciug EPISTOLA 6. 245 ciartis custodiae passus fueris mancipari, et^^) a(] processiouem, a. 484. quae tibi cmn haereticis habetur, exinde productos, sicut eormn pro- fessione patefactum est, ad haereticorum tuamque commimionem, contempta; quae vel gentium jure servari debuit, legatione pertra- leris^*) praemiisque corruperis, et in laesionem beati Petri apostoli, a cujus sede profecti fuerant, non solum inefficaces redire feceris, sed etiam impugnatores omnium, quae fuerant mandata, monstraris. In quormn deceptione tuam nequitiam prodidisti, et ad libellum fratris et coepiscopi mei Johannis, qui te gravissimis objectionibus impetiyit, in apostolica sede secundum canones respondere diffidens, objecta firmasti. Felicem quoque defensorem fidelissimuhi nobis, nec^sitat^ faciente serius subsecutum*'), indignum tuis oculis cen- pa9i kmec de custodia ejiciens secum fecit procedere, ui quasi confirmato Peiri sacer- doiio dimitterentur , tuin ex ipaa Felicis nostri relatione in epist. S n. 1 et char- iis^ quas bajuiabani, vioienier ahiatis ad vommunicandum eic. Atque his concinit Theophanee ehronograph. (ed. Bonn. p. 204) legaiis Homa profeciis, inquit, ci apud Abydum Zenonis et Acacii consilio deieniisy vi quoque ahlaiis eorum liiteris ipsisque in carcerem conjectis, eos nisi cum Acacio et Petro Mongo communicareni^ interfeciurum se Zeno comminatur. Et pag. 205 de Acacio subdit: ipsos Felicis Romani ponti/icis apocrisiariqs hlAndiiiis deiiniios et pecuniis inescaios praeter man- daionsm sibi impositorum fas in communionem Peiri adduxit, o)nnihus caiholicarum partium in adversum coniestantihus atque reclamantibus. In libro pontificali quidem ciistodiae mancipati dibuntur, quiim Ueracleam venissent. At Yalesius iu dis- sert. ad calc. Theodoreti p. 180 Theophanis fidem praefert dicentis, oos Abydi detentos. Nobis vero non levis est suspicio, eos primum Abydi a Zenonis sa- iellitibufl comprehensos, moxque elapsos in ipsa urbe regia custodiae mancipatos faJBsey qucun infra in Felic. epist. 8 n. 1 dicantur ad communicandum haereiicis Acfc €9i apocrisiariis Atexandrini Petri, adversus quem ierani, de custodia pro- dueii. Idem etiam hic sonant, quae modo expendimus, hujus epistolac verba. **) d* sed et ... pro Jiaereticis. Nomine processionis , qua episcopus ad cele- brandiim sollemuiter sacrificium pergebat, plerumque tota sacrificii actio de- ai^nabatar. Hinc usu venit, ut qui processioni hujusmodi interessent, cum ce- tferis procedentibus communicare censerentur; cf. not. 8 in Simplic. epist. 4 et Gelas. epist. 14 c. 25, ftSLgm. 38. •*) i* pertrahere . . . corrumpere . . . feceras . . . monsirares. D' D^ d* perirahe- res ... camtmperes (d* corruptos) ... faceres ... monstrares, E* E* F^ H** N' (F* H^ pertrahendi praemiis ...) corrumpere et in iltusionem (E* inlusionem) ... monsirares. Similiter et D* in ittusionem, D* D® ad (D^ in) inlusionem, D^D'^I' in lusionem, imde d' ad^ iltuMionem^ d' in iltusionem. Mss. J 0 in laesionem, quod et cum adjuncto 6, Peiri aptius congruit. Porro d* ita huuc locum profert: praemiisque corruptos non aobtm inefficaces redire faceres sed eiiam in iilusionem b. Petii ... fuerantj im- pugnaiores omnium . . . monsirares. «^ Ita E« E« F« H» J 0 c c i«. D (D« D«) d« d« obsecuium, contra mentem Fo- licis, qui defeusbrem illum fidelissimum haud dubio non vocasset, si vel sero esset Acacio obflecotus. At infirmitate impedienie , ait Liberatus 1. c. cap. 18, serius eabsecatuB cst alios legatos; poslquam autem ViiaUs ei Misenus a custodia Con- sianiinopoii sunt egressi, perrexit cum chartis ecclesiasticis Constantinopolim, poMSUsque est et ipse suhlatis chartis gravissimam cusiodiamr. 246 ' S. FELICIS II PAPAE a. 484. suisti. Eos ^^) quoque tecum litteris tuis communicare testatus es, quos constat haereticos. Quid enim sunt aliuil, qui post obitum sanctae memoriae Timothei ad ecclestum sub Petro redeunt, vel qui se ex cathoUcis eidem tradiderunt, nisi^*^) quod Petrus ab uuiversali Ecclesia atque a te fuerat judicatus? 2. Habe ergo cum his, quos libenter amplecteris, portionem ex sententia praesenti, quam per^^*) Tutum tibi direximus ecdesiae defensorem: sacerdotali honore et communione catholica nec non etiam a fideliimi numero segregatus, sublatum tibi nomen et munus ministerii sacerdotalis agnosce, sancti Spiritus judicio et apostolica per nos^*) auctoritate damnatus, nunquamque anathematis vinculis exuendus ! CaeHus FeHx episcopus sanctae ecclesiae catholicae urbis ^**) d' Eosque lilteris . . . constat esse haereticos. F' Et hos quoque. Deinde tuis et es desideratiir in pluribus mss. (etiam in E' E* F*). '*) D^* non quod. Ilisco concineus Evagrius h. e. III, 14 ad calccm Uenotici Bubjicit: His perlertis Alexandrini omnes sanctae catholicae et apostoUcae Eecleaite sese adunarunt. Felix autem eos, qui cum Acacio et Pctro in Henotici suBceptione communicant, nil aliud esse probat, nisi quod Petrus Mongus; hunc autem ab ipsomet Acacio haereticum judicatum essc, adeoque et illos jure haereticoB censeri. *") D* D^ D' K' d* per Toleratum , alii et nominatim mss. 0 cum editLs per tuae, i« per tuum, E' E« F* 1« per Totum, D» D«' N^ H« J d« per Tutum. TuiwH Ro- manae ecclesiae defensorem memorat idem Felix epist. 8 n. 4, epist. 11 n. 1, epist. 12 n. 4. Totum vel Tutum et Liberatus 1. c. c. 18 legit. Ceterum huic nou secus ac legatis aliis structas fuisse insidias Theophanes 1. c. pag. 205 traditb Verum etfs, inquit, qui Abydi in insidiis locati fuerant, praetertapsus , ad DU jm^ naslerium appulit, Dienses autem monachi Acacio in sacrario die domimea Mtmmii Eeiicis epistolam tradidere. Quae postrema verba ut cum Liberato conciliari po«> sint, dicendum est, respuisse Acacium chartam sibi a monachis oblatam, qnae ideo postea ab uno eorum illius pallio affixa- est. *') a' c c omittunt per nos. Deinde J i* nec unquam, 0 nec jam et com E' £]3 p2 1£9 verbo exuendus claudunt epistolam. Acacius nunquatn ab anatkemate soi» vendus dicitur, quamdiu sciMcet eum non poeniteret, ut re ipsa non poenitolt. Illum tamen Felix poenitere maluisset eoque pacto absolvi, uti epist. 14 n. &, epist. 15 u. 4 et epist. 17 n. 3 declarat. In hanc partem diserte mentem c^joi Gehisius in tract. IV de anathematis vinculo n. 6 exphcat. Sed simul ibi ^arm- tionem totius Ecclesiae quasi couditionem solutionis appositam esse, ex Gelani epistola 1 n. 27, 35 et 39 docemur. — Simihter longe antea Siricius epist. 7 n, 4 de sententia cum clero suo adversus Joviniauum et asseclas ejus lata oMiinaB noslrwn ..., inquit, unam scitote fuisse sententiam, ut Jovinianus, AujceniiM* ..., qui incentores novae haeresis et blasphemiae inventi su7U, divina sententia et noeiro jm^ dicio in perpetuum damnati extra Ecdesiam remanerent. Conditionem vero 8611 clausulam in hiyusmodi formuUs subaudiendam Leo epist. 31 n. 3 expressit, ubi de Eutyche agens revocare scy ait, a sua opinione debuerat nec ita Ecclesiae prme» suies commovere, ut damnationis sententiam mereretur accipere, quam viique, si m suo sensu voluerit permanere, nullus ei polerit relaxare. Sed et ejusmodi de re- sarciendo damuo couditiouem additam in seutentia adversus Vitalem et Minpnnm lata visuri sumus (Gelaa. epist. 30 n. 8 et 9). EPISTOLAE 6 — 8. 247 Roiiiae subscripsi. Data V Caleudas Augustas Venautio viro claris- a. 484. tsimo eonsule. Sitnulque'^'^) scptuaginta septem episcopi ahsquc papa subscripserunt.