Letter 53

Pope Pelagius I to Unknown. (1-6; 10); Oi fol. 215''-216, 0. fol. 203 -204' , 0, fol. 233 -234; 0. fol. 237 -238; fol. m''-430, Pi fol. 158'’, Pt fol. 146-146'’; Q fol. 69''; R [Perels, p. 245]: (1-6); S, fol. 54''; (10), Sj fol. 95. custodiam Pj 6 egimus] egemus Pj 7 prouidentia] ow. K 8 credendum] credi¬ if 0 9. after s (i prim. sup. ras.) Q so that suam] seq. so that suam iterat, and expunct. in P 10 credentes] superscr. O 3 you] we Pg P Pi pollutione sua you Gratianus Tit. lohanni patricio: Cf. adnotationes in titulum ep. 24, p. 73, epp. and 52, 3, p. 131 and 135. 1. excellentiae your: Proprius patriciorum titulus. Cf. notulas inep. 52,3, p. 135; P. KoCH, 0. c., p. 113; M. Bridget, 0. c., p. 45; 162, 166. iniuria: Schismaticorum videlicet praesumpta excommunio. EpisTUEA 53,1-7 through misericordiam of God, also nescientibus illis, factum is, so that a scismaticorum in communion eruti, catholicae, quam diligitis, seruari you contigisset of the church. Quamuis therefore uestra through illorum 5 scelus utilitas facta may be, nolite however impunitam praesumptionem iniquorum hominum crassari permittere. if for this, that in uestram gloriam praesumpserunt, not may have been uindicta conpraessum, what in minoribus ualeant, ambigi ultra not must. Exercete 6 therefore debitam in talibus authority, and, lest to them amplius talia committendi crescat spirit, uestris cohertionibus reprimantur. to this siquidem of God nutu also against you talia praesumpserunt, so that, talia to you corrigentibus, ab their scelere alios possetis to God propitiante munire. Quales moreover sint who the church fugiunt, Eufrasii you scelera, which God amplius occulta to be not uoluit, ras. Q 13 through] for 14 facta] acta B facta may be util. P inpunitam P Q 15 gras¬ sari P P R 2 16 gloriam] uestram (iterat.) Ri. puniri Gratian.. exerce you P*, exercere Ri 18 therefore] seq. duo or una litt. eras, [therefore?] in Q in talibus debitam P, in talibus [debit. om.] Oi O 2 autoritatem 0 0 amplius to them R, add. in populo Q 18-19 comitt. talia B 19 com¬ mittenti O 4, committenda Oj, O 2 (?) crescit from crescat B 2 spes crescat Gratian. fortasse) 0,P 4, coercitio. O P 2, correptionibus R reprimantur] B K Q: reprimatur P R, recomprimantur O 2, recomprimatur 0, add. item (om. rei. '7 and % 8) B 20. K against] in K 21 to you talia K 22 propitiante] pronuntiante (n prim. sup. ras) Ri are moreover Gratian. 23 enfrasii P P 4. 0 occultata Og, occulta amplius Gratian. not uoluit} uoluit [not om.] Pj, noluit Pg P 4 5. uestram gloriam: Uti patricia and senatoria dignitate fruens, was scilicet vir gloriosus. Cf. notulas in epp. 20,1 and 22,2, p. 62 and 68. for at the time anteacto cf. M. Bridget, 0. c., p. 14; 134-135; 162; 166. schismaticis praelatis, who dereliquerant the church, said concerning eo: nor sacer¬ dotii reuerentiam cogitauit. Merito creditur, eum to have been the bishop Parentinum, who celebrem basilicam huius civitatis med. s. vi exstruxit, sicut which¬ dam inscriptiones testantur. Cf. F. Eanzoni, 0. c., p. 852-853; H. Leceercq, Parenzo, DACE., t. XIII, 2, c. 1664-1665; 1672-1676; 1687-1690. Quoad urbem and the see Parentinam, cf. also P. KEhr, 0. c.,t. VII, 2, p. 229-234; F. Eanzoni, 0. c., p. 850-854; F. Foreani-M. Briinetti, Parenzo, in Enc. Ital., t. XXVI, p. 324-325; M. Moiabeeea RobERT, Parenzo, in Enc. Cattol., t. IX, c. 821-823. Falso however adseveravit b. m. F. Eanzoni, ihid., p. 853, to ipsum Eufrasium insuper ep. 65 spectare. Nullo for modo id can teneri; cf. notulas in p. 171-172. P. Kehr, 0. c., t. VII, 1, p. 2, 7; t. VII, 2, p. 231,1, anceps wrote: Euphrasius bishop Parentinus to have been vi¬ detur, and: concerning Euphrasio Parentino to the bishop agi from solo in the name of deducitur. PEI AGII I PAPAE emdenter informant, who in homicidio indeed nor hominis necessitudmem, nor love of the brother, nor sacerdotii reuerentiam cogitauit Incestuoso moreover in adulterio, ipsi also uindictae abstulit mo- » while, because, if adulterium punias, not remanet in quo uindicetur incestus; if incesto ingeras poenam, inultum crimen adulterii re¬ manebit. Ecce concerning quo collegio are who, quantum to superbiam o suam, iniuriam to you inferre moliti are, and quantum to prouidentiam of God inpollutos you of the church seruauerunt. Auferte tales ab m that prouinaa, utimini oblata to you a to God opprimendi perfidos occasione. that then plenius fieri poterit, if auctores scelerum to clementissimum the prince dirigantur, and especially of the church Aquileien35 SIS inuasor, who and in scismate and ab scismatico maledictus nor onorem of the bishop can optinere nor meritum. ipsi also] B\ also ipsi P Q 27 because if] quasi P adulterum B iudiceturP incestuoso P Q 29-80 to superbiam... and. Pi 80. prouid. Q 81 impollutos P P, utamini {an recte?; cf. ep. 52, 20 - 21 j I to you oblata Pj 82-88 occassione {and desin.) B 88 potuerit 84 aquilegenI Oa O P P Q S 85 ab] /: a K O Q, in P S scismatico] eo P S 86 can] poterit P S optinere] I {cf. ep. 37, 9j: obtinere P Q retinere Gratian. tinctus aUus prorsus ab eo diss* adulterium punias: Adulterium re true canitis nlectehatur ntenti Cf InSTi™. iVo.., 134,10 (law Constautim SS S intiilpm -nupharum gladio puniri oportet. thus melius intellegi can a.rgumentum pontificis. concerning adulterio deque poenis then temporis adulteris inflictis, cf. G. HumbERX-E. CAmnESeR ELSm P' HarTmann, Adulterium, in Pauly-WisIrr Adultire (Le pechi d’), DTC., t I 1 c 554; E). Magntn, AdulUve, DDC., t. I, c. 223-224.,,. 10. ab that prouincia: Venetia and Histria. dirigantur: Idem praecipitur in ep. 52,14, p. 138. of the church Aquileiensis inuasor: Cf. ep. 24,5-10, p. 75-76. Ouoad ems name, vide infra adnotationes in ep. 59,1.3, p. 155-156. a scismatico maledictus: Consimilia in ep. 24,7-10, p. 75-76. EPISTUEAE 53'7-10; 54,1-2 Defensori Constantino communicat, clericum Teanensis of the church Romanum, in monasterium Romae ob adulterium to be detrusum; if vero poenam fugere temptaverit, exilium subeat necesse is.

(1-6; 10); Oi fol. 215''-216, 0. fol. 203^-204'^, 0, fol. 233^-234; 0. fol. 237^-238; fol. m''-430, Pi fol. 158'’, Pt fol. 146-146'’; Q fol. 69''; R [Perels, p. 245]: (1-6); S, fol. 54''; (10), Sj fol. 95. custodiam Pj 6 egimus] egemus Pj 7 prouidentia] ow. K 8 credendum] credi¬ mus K est] ex ei aut et (?) 0^, om. R^ peruersissimi] ex peruersisimi Q, peruer- Si 0 9 usque] ex housque Og prosilirent] ras. post s (i prim. sup. ras.) Q ut suam] seq. ut suam iterat, et expunct. in P^ 10 credentes] superscr. O 3 uos] nos Pg P 4 Pi pollutione sua uos Gratianus Tit. lohanni patricio: Cf. adnotationes in titulum ep. 24, p. 73, epp. et 52, 3, p. 131 et 135. 1. excellentiae uestrae: Proprius patriciorum titulus. Cf. notulas inep. 52,3, p. 135; P. KoCH, 0. c., p. 113; M. Bridget, 0 . c., p. 45; 162, 166. iniuria: Schismaticorum videlicet praesumpta excommunio. EpisTUEA 53,1-7 per misericordiam Dei, etiam nescientibus illis, factum est, ut a scismaticorum communione eruti, catholicae, quam diligitis, seruari uos contigisset ecclesiae. Quamuis igitur uestra per illorum 5 scelus utilitas facta sit, nolite tamen impunitam praesumptionem iniquorum hominum crassari permittere. Si enim hoc, quod in uestram gloriam praesumpserunt, non fuerit uindicta conpraessum, quid in minoribus ualeant, ambigi ultra non debet. Exercete 6 igitur debitam in talibus auctoritatem, et, ne eis amplius talia committendi crescat spiritus, uestris cohertionibus reprimantur. 20 Ad hoc siquidem Dei nutu etiam contra uos talia praesumpserunt, ut, talia uobis corrigentibus, ab eorum scelere alios possetis Deo propitiante munire. Quales autem sint qui ecclesiam fugiunt, 7 Eufrasii uos scelera, quae Deus amplius occulta esse non uoluit, ras. Q 13 per] pro 14 facta] acta B facta sit util. P inpunitam P^ Q 15 gras¬ sari P 2 P 4 R 2 16 gloriam] uestram (iterat.) Ri fuerit] ex fuerint 0 », fuerint O 4 Pi uindicta] ex dicta (uin super scr.) Q, uindictam O 4 compressum K 0 P Q R 17 quid] quod B Ri ualeant] uideant B, add. puniri Gratian. ambigi] ex ambiga vel ambigo (?) P 4 non debet ambigi Gratian. exerce te P*, exercere Ri 18 igitur] seq. duo aut una litt. eras, [igitur?] in Q in talibus debitam P, in talibus [debit. om.] Oi O 2 autoritatem 0^0^ amplius eis R, add. in populo Q 18-19 comitt. talia B 19 com¬ mittenti O 4 , committenda Oj, O 2 (?) crescit ex crescat B 2 spes crescat Gratian. uestris] om. K cohertionibus] P Q P,: cohercio. O 2 , coercio. K Oj, cohercitio. (recte fortasse) 0 ,P 4 , coercitio. O 4 P 2 , correptionibus R reprimantur] B K Q: reprimatur P R, recomprimantur O 2 , recomprimatur 0, add. item (om. rei. ^'7 et % 8) B 20 etiam] om. K contra] in K 21 uobis talia K 22 propitiante] pronuntiante (n prim. sup. ras) Ri sunt autem Gratian. 23 enfrasii P 2 P 4 amplius] om. 0 occultata Og, occulta amplius Gratian. non uoluit} uoluit [non om.] Pj, noluit Pg P 4 5. uestram gloriam: Uti patricia et senatoria dignitate fruens, erat scilicet vir gloriosus. Cf. notulas in epp. 20,1 et 22,2, p. 62 et 68. Pro tempore anteacto cf. M. Bridget, 0 . c., p. 14; 134-135; 162; 166. 7. Eufrasius: Absque dubio fuit episcopus. Uoquens enim papa de schismaticis praelatis, qui dereliquerant Ecclesiam, dixit de eo: nec sacer¬ dotii reuerentiam cogitauit. Merito creditur, eum fuisse episcopum Parenti- num, qui celebrem basilicam huius civitatis med. s. vi exstruxit, sicut quae¬ dam inscriptiones testantur. Cf. F. Eanzoni, 0 . c., p. 852-853; H. Leceercq, Parenzo, DACE., t. XIII, 2, c. 1664-1665; 1672-1676; 1687-1690. Quoad urbem et sedem Parentinam, cf. etiam P. KEhr, 0 . c.,t. VII, 2, p. 229-234; F. Eanzoni, 0 . c., p. 850-854; F. Foreani-M. Briinetti, Parenzo, in Enc. Ital., t. XXVI, p. 324-325; M. Moiabeeea RobERT, Parenzo, in Enc. Cattol., t. IX, c. 821-823. Falso tamen adseveravit b. m. F. Eanzoni, ihid., p. 853, ad ipsum Eufrasium insuper ep. 65 spectare. Nullo enim modo id potest teneri; cf. notulas in p. 171-172. P. Kehr, 0 . c., t. VII, 1, p. 2, 7; t. VII, 2, p. 231,1, anceps scripsit: Euphrasius episcopus Parentinus fuisse vi¬ detur, et: de Euphrasio Parentino episcopo agi ex solo nomine deducitur. PEI^AGII I PAPAE emdenter informant, qui in homicidio quidem nec hominis necessi- tudmem, nec caritatem fratris, nec sacerdotii reuerentiam cogitauit Incestuoso autem in adulterio, ipsi etiam uindictae abstulit mo- » dum, quia, si adulterium punias, non remanet in quo uindicetur incestus; si incesto ingeras poenam, inultum crimen adulterii re¬ manebit. Ecce de quo collegio sunt qui, quantum ad superbiam o suam, iniuriam uobis inferre moliti sunt, et quantum ad prouiden- tiam Dei inpollutos uos ecclesiae seruauerunt. Auferte tales ab m Illa prouinaa, utimini oblata uobis a Deo opprimendi perfidos occa- sione. Quod tunc plenius fieri poterit, si auctores scelerum ad cle- mentissimum principem dirigantur, et maxime ecclesiae Aquileien- 35 SIS inuasor, qui et in scismate et ab scismatico maledictus nec onorem episcopi potest optinere nec meritum. ipsi etiam] B\ etiam ipsi 0 P Q 27 quia si] quasi P adulterum B iudiceturP incestuoso 0 P Q 29-80 ad superbiam... et quantum] om. Pi 80 moliti] ex molliti O 2 , molliti O 3 O 4 , conati Q 80-81 dei inpollut. prouid. Q 81 impollutos 0 P^ P, utamini {an recte?; cf. ep. 52, 20 - 21 j I uobis oblata Pj 82-88 occassione {et desin.) B 88 potuerit 84 aquilegen- I Oa O 4 P^P^Q S 85 ab] /: a K O Q, in P S scismatico] eo P S 86 potest] poterit P S optinere] I {cf. ep. 37, 9j: obtinere 0 P Q retinere Gratian. tinctus aUus prorsus ab eo dis- s* adulterium punias: Adulterium re vera canitis nlectehatur ^ntenti^ Cf InSTi™. iVo.., 134,10 (lex Constautim^S- S ^ S intiilpm -nupharum gladio puniri oportet. Ita melius intellegi potest a.rgumentum pontificis. De adulterio deque poenis tunc temporis adulteris inflictis, cf. G. HumbERX-E. CAmnESeR ELSm P' HarTmann, Adulterium, in Pauly-Wis- Irr Adultire (Le pechi d’), DTC., t I 1 c Vacandard, Adultire, DACL., t. I 1 c 546- 554; E). Magntn, AdulUve, DDC., t. I, c. 223-224. , , . 10 . ab illa prouincia: Venetia et Histria. dirigantur: Idem praecipitur in ep. 52,14, p. 138. ecclesiae Aquileiensis inuasor: Cf. ep. 24,5-10, p. 75-76. Ouoad ems nomen, vide infra adnotationes in ep. 59,1.3, p. 155-156. ^ a scismatico maledictus: Consimilia in ep. 24,7-10, p. 75-76. EPISTUEAE 53'7-10; 54,1-2 Defensori Constantino communicat, clericum Teanensis ecclesiae Romanum, in monasterium Romae ob adulterium esse detrusum; si vero poenam fugere temptaverit, exilium subeat necesse est.