Letter 35

Pope Pelagius I to Unknown. FRIEDBERG, Decr. Gratiani, XXIV, I, 34, c, 979-980; MANSI, IX, c. 731-732; MIGNE, PL. 69, c. 412-413; (7; 10; 13-14) WOLF V, GLANVELL, Deusdedit Coli, can., I, 175, 176, 178, p. 110; (15-17) EWALD, NA., V, Coli. Brit., Pelag. ep. 22, p. 545-546. PELAGIUS [PAPA] UIATORI and PANCRATIO ILLUSTRI¬ BUS. Ualde mirati sumus quamadmodum salubrem the sentence [ concerning not diuidendo himself quemquam ab unitatis in communion firmiter retinentes, utrum you ab scismaticorum sacrificiis, rather moreover (2-3; 5-14), C, fol. 127 - , C 3 fol. 100-100'', C 4 fol. 94 -94'' ; fol. 33: (1: a scismaticonim... debeatis; 7; 10: blessed...; 13-14); D* fol. 179-179''; E fol. 46 ' : (5-9), E fol. 66'' , Ea fol. 70'', E 4 fol. 35 ; H fol. 25'' : (l:a scismatic... debeatis; 13-14); I fol. 50''-5r: (1-5; 7-9; 11-13); J fol. 105-105'': (eadem); Oi fol. 214 -215: (2-3; 5-13), fol. 202'' -203\ O 3 fol. 23T'-232, O 4 fol. 236''-237; P fol. 428-428 : (2-3; 5-13), P fol. 157-157'', P, fol. 130 : (2-3; 13: unam...), P 4 fol. 145-145'': (2-3; 5-13); Q fol. 68-68'': (2-3; 5-13); if fol. 152-152'': (2-3; 5-13), S* fol. 283-283''. 1 -. add.) Pj, idem pangrantio J, patrido Q uiatori... illustr.] om. OPS, illustr. om. H, add. among cete¬ Tit. Uiatori and Pancratio illustribus: Hac una epistula cogniti; when gloriosi not fuerint, inlustres meri honorarii or vacantes are habendi. 1. Huius paragraphi iuvamine potui proprium adsignare locum sen¬ tentiae Deusdedit, I, 177: a scismaticorum... debeatis, quam P. Ewaed, 0. c., l. c., p. 545, n. 1, who hunc textum not noverat, posuerat in 7° loco. I EPisruEA 35,1-4 g sacrilegiis, abstinere debeatis, aliquatenus dubitetis, when through this solum that scismatici are in unitate eos not to be constet eccle¬ siae. Scisma siquidem ipsum, that graecum name is, scissuram sonat; but in unitate scissura to be not can. not therefore unitati communicant [who scismaticis communicat]: partes to himself ipsi fecejo runt, and ab eo that unum is, so that apostoli ludae uerbis now loquar: semet ipsos segregantes. Spiritum not ha¬ bent. Quibus to all that efficitur, so that because in unitate unum not are, so that because in parte to be noluerunt, so that because Spiritum not have, corpus of Christ sacrificium habere not possint. to this I uniuersa that reuocate, which in uestra to filios nostros continentur [i epistula, maximeque that that concerning blessed Cypriani exemplo ponere [j noluistis; siquidem and in this maxima eiusdem martyris gloria is: debetis D H, add. idem in eadem epla. [epla. ow.] (seq. 7) D, add. item (seq. 13-14) H aliqua tinus dubitatis J. I 6 solum] solo I not to be] scripsi: to be not I J 7 siquidem] indeed C C, C* graec. name is] C J P Q Sii graec. is nom. is Sg, graec. is name (an recte?) I 8 unitate] ueritate Os 9 com¬ Oj Og fecerunt ipsi O O 4 10 so that] and Pj apostolis Oj Og uerbis now] I J: now uerbis C P Q S 11 semed Cj ipsum Sg congregantes O O 4 12 efficitur that C G C 4 so that] and Pj unitates C, C 4 12-13 not unum Ps 13 in partem P P 4, inpatre 0,, impatre Og 14 corpus] corporis Holstenius possint] C J Oi O Q S, from can I (?): can C Os 0* P 15 continetur I 16 blessed] superscr. I 2. Scisma... scissuram sonat: His similia at A. Augustinum, Sermo CCh, 2 (in dieb. Paschal. XXI): what for are schismata unless scissurae. (MiGNE, PL. 38, c. 1165). not... unitati communicant: Lectionem quam proferunt coli, pleraeque itemque Gratianus: not... communicat who scismaticis commu¬ nicat reieci so that interpolatam. (Cf. apparatum). Introducit for singularem in contextum plurali numero and before and postea expressum; cursum inritat. E contrario, textus in editione selectus is brevior, difficilior, rhythmum servat, which all things, simul when adsint, eum to be genuinum evincunt. apostoli ludae uerbis: lud., 19; Cf. Cor., 2,14. 3. corpus of Christ sacrificium: Locutio difficilior indeed is, but thus codd. all legerunt. An sacrificium was interpolatum at the time pugnarum adversus simoniacos? Cf. infra § 13. An corrigendum esset forte corpus in legendum corpus Xti., sacrificium, or corpus Xti. <6/> sacrificium? to me moreover more it pleases so that rehqui. blessed Cypriani: Argumentum consimile in opere A. Augustini concerning baptismo, II, 4,5-5, 6 (M. PETSCHENIG, CSEL., t. LI, p. 179-180). 7. —p. Univ.-Bibl. Baifnberg PEI.AGII I PAPAE that, when diuersum nimis concerning rebaptizandis hereticis ipse senti¬ ret, unitatis however ecclesiasticae uinculum conseruandum to be and opere wrote and uoce. not moreover to us mmc that quaestio is, 5 utrum tolerare malos, but utrum debeamus scismaticis sociari. if for isti, licet in suo sensu abundantes, intra materna however 6 positi uiscera quaererent truth, a to us repellendi not erant, until at eos ratione duce [rei] truth claruisset. but because himself ab 7 uniuersali the church diuiserunt, sicut blessed Augustinus ait: every catholic securus eam partem detestatur, to whom the church u n i u e r s a 1 e m a p o s t o 1 i c i s sedi¬ bus roboratam not communicare cognoscit. nor for leuigat their crimen more uero auget, that eos diu 8 restitisse dixistis, lest apostolicis communicantes sedibus in sua in communion reciperent. in this for, while and illi culpandi are, who communicare tahbus noluerunt, multo more however illi execrahdi are, who not solum in sacerdotibus communion apostolicarum sedium uerum in ipsis also laicis spreuerunt. but nor 9 that to them prodest, that eos in eisdem htteris or ignorantia rationis toUerare O* scimathicis (an for schismat..?,) B. B E Q ueritatis C 4 detest. partem S destatur B 27 eccles. uniuers.] B B C D E O P Q if uniuers. eccles. C I J P P 4, uniuers. eplam. Cg 28 conmunic. E £ 4, (?) Cg, comunicantes C 4 iterat, and delet. (lin. subnotat.) in B 30 restitisse] restituisse B dixisti seq. lest apostoli¬ cis iterat, and delet, (lin. subnotat.) in B conmunic. (always) £ 4, (aliquando) Cg communic. sedibus] not communic. sedibus Cj Cg Oi Og, sedibus communic. I J 30-31 in sint Pj: sint (recte fortasse) C I J Oj Og P Q S 32-33 who.... in marg. B 2 (?), om. Pi 32 who] that C Oi Og comunic. B uoluerint O O 4. B illis C 33 conmun. (often) £ 1, comun. Sj, conmunem Cg, comunem C 4 34 uerum] also E I J Oi O2S: speruerunt £ 3, from sperauer. £ 3, sperauerunt B O O Q, in marg. corr. Pg, separauerunt Pu himself separauerunt Pg, spauerunt P 4 35 eos] to them C Oi Og 7. blessed Augustinus ait: Uhinam invenire not valui. Cf. however notulas to ep. 24,18, p. 77. Quaedam vero his similia are in libris A. Augustini against epistulam Parmenianiy III, 4,24 (M. PETSCHEnig, CSKb., t. EI, p. 131). nes all schismaticorum. or simphcitate intellectus sui a nostra himself in communion suspen¬ disse perhibetis. Id for ipsum more is because of that scismatici are,, because not eos diuersa sentiendi indicium, but quaedam at himself delata to himself however incognita metuentes, and against apostohcas the see temere credentes pessima diuisit opinio. that scisma spe10 cialiter to be blessed enuntiat Augustinus dicens concerning talibus: Aduersus authority illarum ecclesiarum which apostolicas the see and epistulas accipere meruerunt temere credendo, immanissimum scismatis crimen a himself propulsare not pote¬ rit. to summam, or illos to be the church creditis, and when duae 11 of the church to be not possint, we, that absit, scismaticos indicabi¬ tis, or if neram in apostolicis sedibus to be constat the church, and illos ab unitate diuisos cognoscite and communionis quaestionem to be sublatam, quam neram unless in unitate constat to be not posse. Noli therefore, quasi no scismaticorum atque of the church differentia 12 may be, uelle indifferenter utrorumque sacrificiis sociari. not is 13 for of Christ corpus that sdsmaticus conficit, if ueritate duce simplicitatem Sj sui intellectus S himself comun. £, conmun. himself E suspen-] from suppenSi 37 perhibetis] probetis P . Q for ipsum] B E: ipsum moreover /, ip¬ sum for C I O P Q S [for above scr.'] Og scimatici B 38. in Cg C C 4 sen¬ august. enunt. concerning talibus [dicens om.] Pi D 42 aduersus] B P Q'. aduersum C O S, who aduersus C, who aduersum Pi D eccles.] om. O 43 apostolic Oi Og Pi epistu¬ mum C O Pg P 4 45 scism. crimen] B BiD: crimen scism. C O P Q S, scism. eras. Pi. moreover P /, assu¬ mam or C O P illos] alios C eccles. to be I /, to be in eccles. Cg Cg C 4 47 to be eccles. O O 4 can Os P we] not Cg C C 4 iudicabi-] from iudicabaJ 48 uetate Sj. Cg C C 4 not C D O P Q S Christ J 10. blessed... Augustinus: Simile what invenitur in concerning doctrina Christiana, II, 8, 12:... among quas certainly illae sint, which apostolicas the see habe¬ re, and ah ea meruerunt accipere epistolas... (MiGNE, PE. 34, c. 40; H. J. VoGEES \Florileg. Patrist., fasc. 23], Bonnae, 1930, p. 24). 13. not is... of Christ corpus that scismaticus conficit: not that Pelagius deneget vim consecrationi schismaticorum, quamvis medio aevo in controversiis against simoniacos perverso sensu to them verbis quidam male usi fuerint, to iura of the see apostolic propugnanda. Cf. Gerhohi, EpistoPBIvAGII I PAPAE dirigimur. nor for diuisum to be Christum, poterit quisquam without apostoli reprobatione confingere. Unam, so that often dictum is, which of Christ corpus is, constat to be the church; [which] in duo or in plura diuidi not can: simul for, when ab ea quisque discesserit, to be desistit the church. Untun Hierusalem templum is: ydohs lest14 cesse is so that immolet, who semet ipsum diuiserit. [Item]. concerning Paulino 15 moreover to the bishop timorem your paulisper infringite, and ea which in illum adhuc augeri posse dicitis crimina, uelut now not necessa¬ ria sicut of the church sons after ponite. Nihil for to us tale quale suspicamini a quoquam poterit suaderi. more moreover this aposto16 licae censura of the see agimus, so that concessae to himself paenitentiae beneficiis not fraudetur; but illi who potens is peccata dimittere supplican¬ do, so that illic in his who caput our is iudicio, and in praesenti if thus paenituerit saeculo, ab his corpore ueniam consequatur. whom however we when graui obiurgatione through diaconos hinc confes17 tim exire, and to monasterium in quo relegatus fuerat properare 58-54 if.... D H 54 nor] nor H poter, christ. H quispiam Cj probatione Pi. is Q, is chri. corpus (recte fort., cf. l. 52-53) IJ constat to be] C D I J Oi Og: to be cons¬ I J 58 eccles. to be desistit P iherusalem Cg, ierusalem C ydolis] D: ydolo Cg, idolo C 59 imolet C 4 semed Cj 61 quaedam eras, or delet, sup. verba adhuc... posse, -a uelut now vid. in B 67 penituerit penit., so that solet) from potuerit B Biusdem, Librum concerning simoniacis (Idem, ihid., p. 264-267); Anonymi, Trac¬ tatum concerning scismaticis (I. DrBTERiCH-H. BoehmEr, ibid., p. 112-130); DEUSDe lite, t. II, p. 320-322). against, pontificis verba spirituaHter are intel¬ legenda: corpus for of Christ (so that paulo infra says) is Bcclesia. Cf. also ep. 60,3, p. 161; S. Tromp, Corpus Xti. that is the church (Pontif. Univ. Greg.), t. I, Romae, 1946, p. 80. Pelagii mens consonat prorsus to them, which Cyprianus and A. Augustinus, quorum verba adlegavit, scripserant. Cf., verbi grace, S. Cypriani, concerning catholicae of the church unitate, 4-6 (G. HarTel, CSBB., t. III, 1, p. 212-215). Cf. also ep. 24, 14, p. 76-77. without apostoli reprobatione: Cf. Cor., 1,10-13; 12,12-27. cetera. 15. concerning Paulino... to the bishop: Forosemproniensem praesulem to be reor, concerning quo infra loquitur in epp. 60,1-3; 69; 70; 71,1, p. 159-160; 178-182. EPisruBA 35,13-17 praecepimus, alioquin sciret, himself ferro uinctum atque naui inpositum, to praedictum locum paenitentiae reportari: who absolute himself am¬ bulaturum to be promisit. 17. naui inpositum: Monasterium where relegatus fuerat contumax antistes in insula quadam forte situm was. Cf. simile exemplum in ep. 92,2, p. 219. PEIrAGII I PAPAE the bishop Bonum rogat, so that subdiaconatus ordine initietur mo¬ nachus Rufinus a Teodoro designatus. Postea vero mittat eum Romam, quo papa eum sacerdotio insignire may be able: and so in basilica holy Lau¬ rentii divine officia at the time paschali celebrari valebunt.

FRIEDBERG, Decr. Gratiani, XXIV, I, 34, c, 979-980; MANSI, IX, c. 731-732; MIGNE, PL. 69, c. 412-413; (7; 10; 13-14) WOLF V, GLANVELL, Deusdedit Coli, can., I, 175, 176, 178, p. 110; (15-17) EWALD, NA., V, Coli. Brit., Pelag. ep. 22, p. 545-546. PELAGIUS [PAPA] UIATORI ET PANCRATIO ILLUSTRI¬ BUS. Ualde mirati sumus quamadmodum salubrem sententiam [ de non diuidendo se quemquam ab unitatis communione firmiter retinentes, utrum uos ab scismaticorum sacrificiis, potius autem (2-3; 5-14), C, fol. 127^^-^^, C 3 fol. 100-100'', C 4 fol. 94^-94''^; fol. 33: (1: a scismatico- nim... debeatis; 7; 10: beatus...; 13-14); D* fol. 179-179''; E^ fol. 46^^'^^: (5-9), E^ fol. 66''^, Ea fol. 70'', E 4 fol. 35^; H fol. 25''^: (l:a scismatic... debeatis; 13-14); I fol. 50''-5r: (1-5; 7-9; 11-13); J fol. 105-105'': (eadem); Oi fol. 214^-215: (2-3; 5-13), fol. 202''^-203\ O 3 fol. 23T'-232, O 4 fol. 236''-237; P^ fol. 428-428^: (2-3; 5-13), P^ fol. 157-157'', P, fol. 130^: (2-3; 13: unam...), P 4 fol. 145-145'': (2-3; 5-13); Q fol. 68-68'': (2-3; 5-13); Si fol. 152-152'': (2-3; 5-13), S* fol. 283-283''. 1 -pelagius] ex pelasius E,» pellagius 0 * O 4 , (p)elagius (p parv. add.) Pj, idem (pelagius) D P S papa] om. B D E H I J Q panchratio D^, paucrado E 4 , pangrantio J, patrido Q uiatori... illustr.] om. OPS, illustr. om. H, add. inter cete¬ ra C £) 3 quemquam] J (cf. ep. 7, l. 6) : quenquam I 4 uos] om. J ab] a. D H Tit. Uiatori et Pancratio illustribus: Hac una epistula cogniti; cum gloriosi non fuerint, inlustres meri honorarii aut vacantes sunt habendi. 1. Huius paragraphi iuvamine potui proprium adsignare locum sen¬ tentiae Deusdedit, I, 177: a scismaticorum ... debeatis, quam P. Ewaed, 0 . c., l. c., p. 545, n. 1, qui hunc textum non noverat, posuerat in 7° loco. I EPisruEA 35,1-4 g sacrilegiis, abstinere debeatis, aliquatenus dubitetis, cum per hoc solum quod scismatici sunt in unitate eos non esse constet eccle¬ siae. Scisma siquidem ipsum, quod graecum nomen est, scissuram sonat; sed in unitate scissura esse non potest. Non ergo unitati communicant [qui scismaticis communicat]: partes sibi ipsi fece- jo runt, et ab eo quod unum est, ut apostoli ludae uerbis iam loquar: semet ipsos segregantes. Spiritum non ha¬ bent. Quibus omnibus illud efficitur, ut quia in unitate unum non sunt, ut quia in parte esse noluerunt, ut quia Spiritum non habent, corpus Christi sacrificium habere non possint. Ad hoc I uniuersa illa reuocate, quae in uestra ad filios nostros continentur [i epistula, maximeque illud quod de beati Cypriani exemplo ponere [j noluistis; siquidem et in hoc maxima eiusdem martyris gloria est: debetis D H, add. idem in eadem epla. [epla. ow.] (seq. ^ 7) D, add. item (seq. ^13-14) H aliqua tinus dubitatis J per] om. I 6 solum] solo I non esse] scripsi : esse non I J 7 siquidem] quidem C^ C, C* graec. nomen est] C J 0 P Q Sii graec. est nom. est Sg, graec. est nomen (an recte?) I 8 unitate] ueritate Os 9 com¬ municant] IJ : communicat C 0 P Q S qui scismat. communicat] om. I J ipsis Oj Og fecerunt ipsi O 3 O 4 10 ut] et Pj apostolis Oj Og uerbis iam] I J : iam uerbis C 0 P Q S 11 semed Cj ipsum Sg congregantes O 3 O 4 12 efficitur illud C 3 G 3 C 4 ut] et Pj unitates C, C 4 12-13 non unum Ps 13 in partem P 2 P 4 , in- patre 0,, impatre Og 14 corpus] corporis Holstenius possint] C^ J Oi O 2 Q S, ex possunt I (?): possunt C Os 0* P 15 continetur I 16 beati] superscr. I 2. Scisma... scissuram sonat: His similia apud A. Augustinum, Sermo CCh, 2 (In dieb. Paschal. XXI): Quid enim sunt schismata nisi scissurae.^ (MiGNE, PL. 38, c. 1165). Non ... unitati communicant: Lectionem quam proferunt coli, pleraeque itemque Gratianus: Non... communicat qui scismaticis commu¬ nicat reieci ut interpolatam. (Cf. apparatum). Introducit enim singularem in contextum plurali numero et ante et postea expressum; cursum inritat. E contrario, textus in editione selectus est brevior, difficilior, rhythmum servat, quae omnia, simul cum adsint, eum esse genuinum evincunt. apostoli ludae uerbis: lud., 19; Cf. 1 Cor., 2,14. 3. corpus Christi sacrificium: Locutio difficilior quidem est, sed ita codd. omnes legerunt. An sacrificium fuit interpolatum tempore pugnarum adversus simoniacos? Cf. infra § 13. An corrigendum esset forte corpus in corporis, sicut iam fedt Holstenius (Migne, PL. 69, c. 412), aut certe legendum corpus Xti., sacrificium, vel corpus Xti. <6/> sacrificium? Mihi autem magis placet ut rehqui. 4. epistula: Amissa ut videtur. beati Cypriani: Argumentum consimile in opere A. Augustini De baptismo, II, 4,5-5, 6 (M. PETSCHENIG, CSEL., t. LI, p. 179-180). ^ 7. —p. Univ.-Bibl. Baifnberg PEI.AGII I PAPAE quod, cum diuersum nimis de rebaptizandis hereticis ipse senti¬ ret, unitatis tamen ecclesiasticae uinculum conseruandum esse et opere scripsit et uoce. Non autem nobis mmc illa quaestio est, 5 utrum tolerare malos, sed utrum debeamus scismaticis sociari. Si enim isti, licet in suo sensu abundantes, intra materna tamen 6 positi uiscera quaererent ueritatem, a nobis repellendi non erant, donec apud eos ratione duce [rei] ueritas claruisset. Sed quia se ab 7 uniuersali ecclesia diuiserunt, sicut beatus Augustinus ait: Omnis catholicus securus eam partem detestatur, cui ecclesiam u n i u e r s a 1 e m a p o s t o 1 i c i s sedi¬ bus roboratam non communicare cognoscit. Nec enim leuigat eorum crimen magis uero auget, quod eos diu 8 restitisse dixistis, ne apostolicis communicantes sedibus in sua communione reciperent. In hoc enim, dum et illi culpandi sunt, qui communicare tahbus noluerunt, multo magis tamen illi exe- crahdi sunt, qui non solum in sacerdotibus communionem aposto- licarum sedium uerum in ipsis etiam laicis spreuerunt. Sed nec 9 illud eis prodest, quod eos in eisdem htteris uel ignorantia rationis toUerare O* scimathicis (an pro schismat..?,) B sociari] ex sociare /, sociare £4 P B C2 Os O4 Pj Si tamen] om. P4 23 uiscera] ex uucera (?J B 2 que¬ ri tent E reppellendi Pg P 4 erant] essent C 24 rei] om. B E Q ueritatis C 4 detest. partem S destatur B^ 27 eccles. uniuers.] B B^ C^D E O P^Q Si uniuers. eccles. C I J P 2 P 4 , uniuers. eplam. Cg 28 conmunic. E^ £ 4 , (?) Cg, comunicantes C 4 iterat, et delet. (lin. subnotat.) in B 30 restitisse] restituisse B dixisti seq. ne apostoli¬ cis iterat, et delet, (lin. subnotat.) in B conmunic. (semper) £ 4 , (aliquando) Cg com- munic. sedibus] non communic. sedibus Cj Cg Oi Og, sedibus communic. I J 30-31 in sua... culpandi] om. C Oj Og 31 reciperent] susciperent I J sunt] B E Os O4, ex sint Pj: sint (recte fortasse) C I J Oj Og P Q S 32-33 qui... sunt] add. in marg. B 2 (?), om. Pi 32 qui] quod C Oi Og comunic. B uoluerint O 3 O 4 multo] om. B illis C 33 conmun. (saepe) £ 1 , comun. Sj, conmunem Cg, comunem C 4 34 uerum] etiam huc transp. I in] om. Pj etiam] E J (I) : om. B C O P Q S spreuerunt] C £j E^I J Oi O2S : speruerunt £ 3 , ex sperauer. £ 3 , sperauerunt B O 3 O 4 Q, in marg. corr. Pg, separauerunt Pu se separauerunt Pg, spauerunt P 4 35 eos] eis C Oi Og 7. beatus Augustinus ait: Uhinam invenire non valui. Cf. tamen notulas ad ep. 24,18, p. 77. Quaedam vero his similia sunt in libris A. Augustini Contra epistulam Parmenianiy III, 4,24 (M. PETSCHEnig, CSKb., t. EI, p. 131). nes omnes schismaticorum. uel simphcitate intellectus sui a nostra se communione suspen¬ disse perhibetis. Id enim ipsum magis est propter quod scismatici sunt,, quia non eos diuersa sentiendi indicium, sed quaedam apud se delata sibi tamen incognita metuentes, et contra apostohcas sedes temere credentes pessima diuisit opinio. Quod scisma spe- 10 cialiter esse beatus enuntiat Augustinus dicens de talibus: Aduersus auctoritatem illarum ecclesiarum quae apostolicas sedes et epistulas accipere meruerunt temere credendo, immanissimum scismatis crimen a se propulsare non pote¬ rit. Ad summam, aut illos esse ecclesiam creditis, et cum duae 11 ecclesiae esse non possint, nos, quod absit, scismaticos indicabi¬ tis, aut si neram in apostolicis sedibus esse constat ecclesiam, et illos ab unitate diuisos cognoscite et communionis quaestionem esse sublatam, quam neram nisi in unitate constat esse non posse. Noli ergo, quasi nulla scismaticorum atque ecclesiae differentia 12 sit, uelle indifferenter utrorumque sacrificiis sociari. Non est 13 enim Christi corpus quod sdsmaticus conficit, si ueritate duce simplicitatem Sj sui intellectus S se comun. £, conmun. se E^ suspen-] ex sup- pen- Si 37 perhibetis] probetis P^ id] om. Q enim ipsum] B E : ipsum autem /, ip¬ sum enim C I O P Q S [enim super scr.'] Og scimatici B 38 non] add. in Cg C 3 C 4 sen¬ tiendi] ex sentiendum Og aput B 39 incognita] om. P 4 metuentes] ex metuenda (?) Sjet] id est C 4 39-40 apostolicam sedem C O P Q S 40 pessuna/.^j Cg oppinio Pi scisma] ex sdssina Og 41 esse] om. B^ D enuntiat] B C D O Q S: denuntiat Pj P august. enunt. de talibus [dicens om.] Pi D 42 aduersus] B P Q'. aduersum C^ O S, qui aduersus C, qui aduersum Pi D eccles.] om. O 43 apostolica Oi Og Pi epistu¬ las] i post 1 expunx. B 44 credendo] credit Pj C P, add. iter, meruer. Pj inmanissi- mum C O 4 Pg P 4 45 scism. crimen] B BiD: crimen scism. C O P Q S, scism. eras. Pi poterit] ex potat Sj 46 ad summam aut] I O 3 Q S: ad summ. autem P /, assu¬ mam aut C O P illos] alios C eccles. esse I /, esse in eccles. Cg Cg C 4 47 esse eccles. O 3 O 4 possunt Os P nos] non Cg C 3 C 4 iudicabi-] ex iudicaba- J 48 ue- ram] uestra Cg Cs C 4 , uero P constat esse Cg C 3 C 4 O 3 O 4 Sg 49 unitate] ex eni- tate Sj cognoscite] ex cognoscete cognoscitis J 50 nisi] om. Cg C 3 C 4 non posse] om. B 51 noli] ex nali I nulla] om. Pj 52 indeferenter O 4 53 enim] om. C D O P Q S Christus J 10. beatus... Augustinus: Simile quid invenitur in De doctrina Christiana, II, 8, 12: ... inter quas sane illae sint, quae apostolicas sedes habe¬ re, et ah ea meruerunt accipere epistolas... (MiGNE, PE. 34, c. 40; H. J. Vo- GEES \Florileg. Patrist., fasc. 23], Bonnae, 1930, p. 24). 13. Non est... Christi corpus quod scismaticus conficit: Non quod Pelagius deneget vim consecrationi schismaticorum, quamvis medio aevo in controversiis contra simoniacos perverso sensu eis verbis quidam male usi fuerint, ad iura sedis apostolicae propugnanda. Cf. Gerhohi, Episto- PBIvAGII I PAPAE dirigimur. Nec enim diuisum esse Christum, poterit quisquam sine apostoli reprobatione confingere. Unam, ut saepe dictum est, quae Christi corpus est, constat esse ecclesiam; [quae] in duo uel in plura diuidi non potest: simul enim, cum ab ea quisque discesserit, esse desistit ecclesia. Untun Hierusalem templum est: ydohs ne- 14 cesse est ut immolet, qui semet ipsum diuiserit. [Item]. De Paulino 15 autem episcopo timorem uestrum paulisper infringite, et ea quae in illum adhuc augeri posse dicitis crimina, uelut iam non necessa¬ ria sicut ecclesiae filii post ponite. Nihil enim nobis tale quale suspicamini a quoquam poterit suaderi. Magis autem hoc aposto- 16 licae censura sedis agimus, ut concessae sibi paenitentiae beneficiis non fraudetur; sed illi qui potens est peccata dimittere supplican¬ do, ut illic in eius qui caput nostrum est iudicio, et in praesenti si ita paenituerit saeculo, ab eius corpore ueniam consequatur. Quem tamen nos cum graui obiurgatione per diaconos hinc confes- 17 tim exire, et ad monasterium in quo relegatus fuerat properare 58-54 si... dirigimur] om. D H 54 nec] neque H poter, christ. H quispiam Cj probatione Pi confingere] ex confringere Ca, congere 0 ^ 56 corpus chri. est Q, est chri. corpus (recte fort., cf. l. 52-53) IJ constat esse] C D I J Oi Og: esse cons¬ tat H Og O4 P Q 5, add. ad quae^] et 5, om. Ci IJ 0 P Q 57 in] im (implura) O2, om. C2 C 3 C 4 D 5 cum] om. C3 C 4 ab] ad Cg quisquis Q discesserit] om. I J 58 eccles. esse desistit P iherusalem Cg, ierusalem C ydolis] D: ydolo Cg, idolo C 59 imolet C 4 semed Cj 61 quaedam eras, aut delet, sup. verba adhuc... posse, -a uelut iam vid. in B 67 penituerit ^penit., ut solet) ex potuerit B lam ad Innocentium papam (B. Sacrur, MGH., De lite, t. III, p. 225-226); Biusdem, Librum de simoniacis (Idem, ihid., p. 264-267); Anonymi, Trac¬ tatum de scismaticis (I. DrBTERiCH-H. BoehmEr, ibid., p. 112-130); DEUS- DEDIT, Libell. contra invasores et simoniacos, II, 3-4 (B) (B. Sackur, MGH., De lite, t. II, p. 320-322). Contra, pontificis verba spirituaHter sunt intel¬ legenda: corpus enim Christi (ut paulo infra dicit) est Bcclesia. Cf. etiam ep. 60,3, p. 161; S. Tromp, Corpus Xti. quod est Ecclesia (Pontif. Univ. Greg.), t. I, Romae, 1946, p. 80. Pelagii mens consonat prorsus eis, quae Cyprianus et A. Augustinus, quorum verba adlegavit, scripserant. Cf., verbi gratia, S. Cypriani, De catholicae ecclesiae unitate, 4-6 (G. HarTel, CSBB., t. III, 1, p. 212-215). Cf. etiam ep. 24, 14, p. 76-77. sine apostoli reprobatione: Cf. 1 Cor., 1,10-13; 12,12-27. cetera. 15. De Paulino... episcopo: Forosemproniensem praesulem esse reor, de quo infra loquitur in epp. 60,1-3; 69; 70; 71,1, p. 159-160; 178-182. EPisruBA 35,13-17 praecepimus, alioquin sciret, se ferro uinctum atque naui inpositum, ad praedictum locum paenitentiae reportari: qui absolute se am¬ bulaturum esse promisit. 17. naui inpositum: Monasterium ubi relegatus fuerat contumax antistes in insula quadam forte situm erat. Cf. simile exemplum in ep. 92,2, p. 219. PEIrAGII I PAPAE Episcopum Bonum rogat, ut subdiaconatus ordine initietur mo¬ nachus Rufinus a Teodoro designatus. Postea vero mittat eum Romam, quo papa eum sacerdotio insignire possit: itaque in basilica sancti Lau¬ rentii divina officia tempore paschali celebrari valebunt.