Letter 24

Pope Pelagius I to Unknown. PELAGIUS [PAPA] IOHANNI PATRICIO CABURTARIO. [among cetera]. Peto utrum aliquando in ipsis generalibus quas I Codd.: B fol. 25 -26: (1-5; 7: pudenda...- 8 ), Pj fol. 187 -188: (9-10; 11: mos... I debuisset; 14-18); Cj fol. 102-102 : (7: pudenda...-10; 14-18), C*/o/. 126-126 , C» fol. 100, C 4 fol. 94 ; D. fol. 33: (9-10; 11: mos... debuisset; 14-18); P» fol. 179-179 ; I fol. 49 - 50 : (5-10; 12-13; 14; 16-18); J fol. 105 (eadem); Oi fol. 213 -214: (7; pudenda...-! 1; 17-18), O 2 fol. 202 -202 , G* fol. 231-231 , O 4 fol. 235 -236; P, fol. 427 -428: (7: pudenda...-ll; 17-18), fol. 332 : (14-16), Pg fol. 157, fol. 52, P 3 fol. 36 : (14-16), P 4 fol. 145: ' (7: pudenda...-ll; 17-18); Q fol. 67-67 : (7: pudenda...-! 1; 17-18); R [Perels, p. 81]: (9-10); if fol. 54 : (7: pudenda...-11; 17-18), S* fol. 94-94 .. (i)dem (gelasius; i parv. add.) Pg, om. B, mutil. B . B C D Q R, mutil. B I caburtario] D I J P : carbutario P, butario [car mutil.] Bi, om. cet. among cetera] Tit, Iohanni patricio: Celebris byzantius dux in Bello Gothico, \ Vitaliani nepos, to whom was missa ep. 53. Eiusdem fit mentio in epp. 50; 52,4; 59,1-3. that a papa in ep. 52,4 brother Valeriani patricii vocetur, metaphorice and spiritualiter — in titulo and dignitate — intellegendum is. 0. c., l. c., p. 540, n, 5, distingui must, tum a Iohanne comite patrimonii * (epp. 38; 62; 75), tum a Iohanne magistro militum (epp, 69; 70; 71). that to his militarem actuositatem adtinet, cf, L. M. HarTmann, Geschichte..., t. I, p. 268-270; 274-276; 305-311; 316-323; 327-330; E. Stein, Histoire..., p. 352-361; 572; 574; 576; 578-580; 583-588; 596-598; 604-605. caburtario: Sive carbutario. Thesaurus..., t. III, p. 4, 1. 53-54, rem solvendam relinquit. An a carabo (carabutarius?) derivatum esset PEI.AGII I PAPAE EPISOMIJ A 24,1-9 ueneramur synodis or interfuerit quispiam Uenetiarum, so that ipsi putant, atque Histryae patria<r>c<li>a, or legatos aliquando direxerit. that if this, nor confictis indeed approbationibus, 2 no rerum poterit ratione monstrari, discant aliquando not modo himself generalem the church not to be, but nor generalis indeed partem dici posse, unless, when fundamento apostolicarum adunata sedium, a praecis[s]ionis suae ariditate liberata, im of Christ membris coepit numerari; nor for posse dicendus is, who praecipiti credulitate facih lapsu in praecipido aurem falsitatibus praestat. but against3 sinodis B 4 hystrie from hystie B 2 patriarca Ewald 6 discant] from dicat B 2 9 ari¬ if... tulit, and ep. 34, l. 5: that... amisitcepit (for more) B 10-11 nor for posse pontifex IEwald).: praestat] which verba after § 3 scripta in B, huc to be transponenda, patet; alioqui posse in pontifex when Ewald transfigurare oporteret 11 praecipicio B verbum? Carabus denotat genus quoddam navicularum or cancrorum. 1. 63-75: hac voce usus is GrEGORIUS great, Dial., IV, 57. rather moreover probanda it seems corruptio chartularii in carhutarium or cahurtarium. that adtinet to munia and titulum chartularii cf. SEECK, Chartularii, in Bas-Empire, in Zeitschr. der Savigny-Stiftung f. Rechtsgesch., Roman. Ahteil., t. Xhl, 1920, p. 243 ss.; Idem, Histoire..., p. 204-205, n. 2; 425; p. 599-600, n. 4; Thesaurus..., t. III, p. 1002. that patricius munus chartularii posset obire s. vi, veri simile is, for titulus this Narseti and Smaragdo is datus. Kgger, ibid., p. 322) and S. GrEGORIUM great, Reg., I, 16 ; XIII, 36; Epp., t. I, p. 18; t. II, p. 399; 442. Cf. furthermore that notavit P. Kwaed, adtestatam, id is, caburtario, difficultates parere hypothesi corruptionis from chartulario. Quidquid moreover is, vox significare it seems munus (mili¬ tare?) patricii, or quandam eiusdem proprietatem. triarchales exstabant in Oriente: Constantinopolitana, Alexandrina, Hiero¬ solymitana, Antiochena, una moreover in Occidente: the see Romana Petri. 741. Quoad originem patriarchatus Aquileiensis. Cf. P. Richard, AquiUe, DHGK., t. III, c. 1118-1120. 2. when fundamento apostolicarum sedium: the see apostolic are, so that fert traditio: Roma, Alexandria and Antiochia. Cf. Psd. Decret. Gelas, concerning recip. and not recip. libris, III, 3 (K. V. DOBSCHUETZ, o. c., L c., p, 32-33), P. BaTTIFFOE, o. c., p. 152-168. rium we synodis ahquid gessisse contendunt, or aliquid suspi¬ cantur. if therefore suspica<n>tur, we aliquid in cuiusque synodi 4 praeuaricationem gessisse, id ipsum prius diligenter quaerere ifr debuerunt; that if and quaes[s]isse and aput himself perhibent constitisse, probare illis necesse is that intendunt. [Item]. what moreover now 5 concerning their principe loquar, who and monachum, if however aliquando was, inuadendi episcopatum ambitu perdidit, and episcopatum nor contramorem factus nor scismaticus potuit obtinere? what for in e eiusdem ordinatione or rather destructione, legitimo iure or consue¬ tudine canonica factum to be poterit dici? Nonne hereticorum also 7 temporibus principum, when ipsorum however notitia or iussione, that¬ rum partium is pontifex ordinatus, adhuc in catholici contemptu of the prince, more moreover in ipsius catholicae of the faith iniuria, which not sEk prohibebat so that fieret, but ned scismaticus fieret, pudenda so that thus dicam rapina, in diuisione is not consecratus but execratus epi¬ scopus? if for ipsum consecrationis name rationabili ac uiuaci g intellectu discutimus, is who when [in] uniuersali consecrari detrectat the church, consecratus dici [or to be] no poterit ratione. Gonse9 crare for is simul sacrare. but ab of the church uisceribus diuisus sinodis B 13 suspicantur] Ewald sinodi B 16 now] after seq. their J, om. I 17 loquar] q before 1 eras. B 19 cismaticus B. item (for cet. usque to l. 25 pudenda om.) B 20 eiusdem] his I 26 exsecr. from execr. P , exsecratus if 27 ipsius / J consecr. name ipsum C 28 discutimus is] discuti B I O: consecr. detrectet Cj/, detrectat consecr. Cg S, detractat consecr. C, G Pi, B C (cf: also.1. 32): have, and indeed recte fortasse, I J O P Q S (superscr.) if (cf. l. 21; cf. also l. 6-8 and 59, where however verbum to be antecedit dici, to whom aliquo modo oppo¬ nitur) onse- (init. litt. deest) B 30 -crari Pi. I set R, if P| C C 4 diuisus] diffusus C C 4 5. concerning their principe loquar: whom to be reor the bishop Aquileiensem. Cf. ep. 59;3 when notulis to locum p. 156. Pelagius eum veluti mentitmn the bishop tenet, propterea that mos canonicus in his ordinatione not was servatus, and insuper a schismatico Mediolanensi to the bishop exsecratus rather quam consecratus may have been. 6. Insistit in argumentis supra notatis, which longius postea exponet. schismatico, so that inrita and ilh noxia is habenda. S. GeeasiuS I, Ep. to episco¬ pos Orientales, 6, not dissimilia adseruerat to haereticos that adtinet Epp., t. I, p. 255). / I PEI AGn I PAPAE EPISTU U 24,9-18 and ab apostolicis sedibus separatus dissecrat rather iste, not con¬ secrat. lure therefore execratus tantum, not consecratus poterit dici, lo whom simul secum sacrare in unitate coniunctis membris not agnoscit the church. Uideamus however utrum or ipsarum consuetun dinem partium in sua exordinatione seruauerit; nempe this mos an¬ tiquitus was, so that, because for longinquitate or difficultate itineris ab Apostolico onerosum illis fuerat ordinari, ipsi himself inuicem me¬ diolanensis and Aquileiensis ordinare of the bishop debuissent; thus ta¬ men, so that, in ea ciuitate in qua was ordinandus bishop, alterius ciuitatis pontifex occurrere debuisset, so that and ordinandi electio a praesenti ordinatore, from consensu uniuersalis to whom praeficiendus was of the church, melius ac facilius potuisset agnosci, and in sua, who to epi scopatum prouehendus was nor however ordinatori suo subdendus fuerat, ordinaretur the church. * * Speramus in illo who ipsa truth' 12 is, and who Petri faith licet titubari pertulerit, deficere however entirely not pertulit. [and paulo after]. Ecce agnouisti unam 13 to be the church, and eam in radice of the see apostolic constitutam extingui not posse. Noli catholicam always mentem aliqua scismati14 their in communion polluere. Unum of Christ corpus, unam constat to be the church. Diuisum ab uniuersitate altare, truth [of Christ] corporis not can consecrare. Toleranda are in compage corpodissecrat rather iste] D I J R: desecrat podus ipse Cg, desacrat poscius ipse Ca Ca, dissecrat ipse rather P Q, desecrat ipse rather O [desacrat] Cj 82 execra¬ secrandus Q 88. P RS sacrare secum Cj sacre unitate from sacrare in unitate Og coniuntis Pi, cunctis I menbris I R 34. Oj Og 35 conseruaueritPj mox os (init, deest) B 36 -tiquitus] -tiquus Pj O*, -tiquis Pi lon¬ Pj D 2 [sede this superscr.] Di honerosum Pj Q illos P D fuerat] seq. honerosum delet, in Q ipsi] if above scr. Pj 2 (?)y from ipse Sj, ipse Pj P 88 -diolanesis from -diolanisis Pi aquilensis Pj, aquilegensis Pj O O P Q S of the bishop ordinare Pj P (from episcopisj Pj 40 ciuitati P,. B debuissent Pj, add. item Pi, and infra (sup. ras.) agnouistis J (cf. l. 43; 57; 59y and however l. 64!) 48 always] above P 3 aliquam P| diuisus ab unitate altaris P C, from diuisum... altare Pj ueritate Cj. IJ 11. Argumentum alterum. in ordinatione Aquileiensis of the bishop con¬ suetudo canonica legitima was violata. this aliqua desiderari videntur, so that sensus compleatur. ris positorum also that nonnumquam uitia, which unitati interdum parcentes resecare not possumus. because and euangelicum agricolam minus afferentem fructum palmitem, if however in uite ma¬ neat, purgare posse our saluator edocuit. Abscissum moreover a uite palmitem unless igni to comburendum aptum to be not posse, eiusdem caelestis magistri ueritate didicimus. Noli therefore their who igni apti are not consecrationibus but exeerationibus con¬ sentire, nor existimes illos or to be or dici the church posse. Etenim when, sicut diximus, the church tma may be, to whom in Canticis Canticorum dicitur: Una is columba mea, nullam to be aliam constat, unless which in apostolic is radice fundata, a quibus ipsam faith in universo propagatam orbe not can dubitari. that so that 1® to you, licet entirely notissimum may be, blessed however Augustini testi¬ monio comprobemus, audite what in quodam opere suo praecla¬ rissimus doctor dicat of the church. Ait for: that if nullo in marg. Ci, which for unitate Pi unitati] imitati Pi 58 parientes Pi. and paulo after ( 15 om.) I J euuangelicum B 54 -lam] -la A afferente A uite] unitate C 54-56 palmitem... a. P 55 purgare] purgari not D* saluator our C. C A 56 unless] not P 57 didiscimus P 3. IJ 58 ignibus P exacrationibus A 59 aestimes Pj, estimes I 60 when sicut dix.] Jy Gratianus: sicut when diximus O P Q [dicimus] Pj (when superscr.) O 4, sicut dix. when C D I S [to whom] B (also prohah. lect.) may be una (when sign. corr.) I in eant, cantic.] om. B C D 61 is] es Pg to be aliam] A C D I J: aliam to be O P Q S [aliam constat to be] O 3 62 which] superscr.. O quibus jipsam] Bi D I J O P Q S: qua ipsam A Cg, qua ipsa C C* 63 propagat, orbe] B C D O Q: orbe propagat. IJ Py orbi propagat. S 68-66 that so that... dicat. B D 64 notissimum tim. comprobare I J [comprobem?] J (Duemmler) 65-66 what in.... blessed augustinus augustinus D. Pj 15. Saluator our edocuit; Cf. /o., 15,2. caelestis magistri ueritate didicimus: Cf. Io., 15,6. 17. in Canticis Canticorum: Cant., 6,8. whole paragraphus inspira¬ tus it seems in opere S. Cypriani, concerning catholicae of the church unitate, 4 (G. Hartee, CSEIy., t. III, 1, p. 212-213). 18. Textus paragraphi satis is incertus, for permultis fragmentis diversis divisus to we usque pervenit. praeclarissimus doctor dicat of the church: hocus not is inventus hucusque. Cf. however against Faustum, XI, 2 (I. Zycha, CSEb., t. XXV, I p. 315,1. 21-25), against Cresconium, III, 18 (M. PETSCHEnig, CSEb., t. Ul, I p. 427, 1. 13-18) where ideae consimiles exstant. Huic textui fit adlusio in ep. 10, 3, p. 32-33. pei Agii i papae modo can the church dicit[in] that scisma [estJt, restat so that, since the church of God no to be not can, ea may be quam[in] of the see apostolic through successiones of the bishops in radice constitutam, nullorum hominum ma¬ litia, also if nota may be and excludi not may be able, but for temporum ratione toleranda indice¬ tur, ullo modo u al e a t e X t i n g u e r e. can eccles. dici] B CxD J: can dici [eccles. ow.] 7, can dici eccles. Pj Q, dici can eccles. C P P S 67-68 that scisma] Pj Cj D 7 /: quo scisma Q, in qua scisma C, in quo scisma is OPS (also prohah. lect.), in qua scisma is O 3 68. (recte fortasse) P Q S 68-69 no to be not can] I J P Q S: no alia to be can Ci D, no to be alia can C 69. B C D I J (cf. lin. seq.) expunx. and eras. Q the see B Di 70 successores Q. P Q S (cf. lin. sup.) 71 cons¬ perscr.) Pj may be] C 7 /: om. (recte fort.) B D P Q S. 0 , eras. vid. Q set (so that solet) tolleranda O O 4 iudicetur toleranda B C D 74 nullo Pj P, [in] that scisma [is]: Textus is veri similiter vitiatus. Forte subaudiri or addere oporteret that sive id, idem, hectio in qua scisma is, which emendatior and sensum acceptabilem praestans prima fronte vide¬ tur, corectio lectionis in quo scisma is influxu antecedentis vocis the church must putari. which I selegi facile capietur, adiectis which dixi pronomi¬ nibus, or also, virtute causali praedita, admisso is or may be. An dixerat Augustinus: not can the church dici, inquo (inquam), scisma...? Textus, uno verbo incertus aliquatenus manet, for, licet prolixior, also probabilem himself praebet supra adlata lectio in quo scisma is, and adhuc more fortasse quo scisma, from which and that scisma, and in quo scisma is provenire potuerint. EPiSTUivAE 24,18; 25,1 Cresconium commonefacit, so that of the bishop Sicilienses presbyteris dioe¬ cesis not plus exigant quam duo solida, iiixta iusiuraiidum of the bishop Syracusae. Item prohibet quominus, confirmationis occasione, inmodica convivia fiant.

PELAGIUS [PAPA] IOHANNI PATRICIO CABURTARIO. [Inter cetera]. Peto utrum aliquando in ipsis generalibus quas 1 I Codd.: B fol. 25^-26: (1-5; 7: pudenda...- 8 ), Pj fol. 187^-188: (9-10; 11 : mos... I debuisset; 14-18); Cj fol. 102-102^: (7: pudenda...-10; 14-18), C*/o/. 126-126^, C» fol. 100, C 4 fol. 94^; D. fol. 33: (9-10; 11: mos... debuisset; 14-18); P» fol. 179-179^; I fol. 49^- 50^: (5-10; 12-13; 14; 16-18); J fol. 105 (eadem); Oi fol. 213^-214: (7; pudenda...-! 1; 17-18), O 2 fol. 202^-202^^, G* fol. 231-231^, O 4 fol. 235^-236; P, fol. 427^-428: (7: puden- da...-ll; 17-18), fol. 332^: (14-16), Pg fol. 157, fol. 52, P 3 fol. 36^: (14-16), P 4 fol. 145: ' (7: pudenda...-ll; 17-18); Q fol. 67-67^: (7: pudenda...-! 1; 17-18); R [Perels, p. 81]: (9-10); Si fol. 54^: (7: pudenda...-11; 17-18), S* fol. 94-94^. . (i)dem (gelasius; i parv. add.) Pg, om. B, mutil. B^ papa] om. B C D Q R, mutil. B^ I caburtario] D I J P^: carbutario P, butario [car mutil.] Bi, om. cet. inter cetera] om. B I J 0 Q S Tit, Iohanni patricio: Celebris byzantius dux in Bello Gothico, \ Vitaliani nepos, ad quem fuit missa ep. 53. Eiusdem fit mentio in epp. 50; 52,4; 59,1-3. Quod a papa in ep. 52,4 frater Valeriani patricii vocetur, metaphorice et spiritualiter — in titulo et dignitate — intellegendum est. 0 . c., l. c., p. 540, n, 5, distingui debet, tum a Iohanne comite patrimonii * (epp. 38; 62; 75), tum a Iohanne magistro militum (epp, 69; 70; 71). Quod ad eius militarem actuositatem adtinet, cf, L. M. HarTmann, Geschichte ..., t. I, p. 268-270; 274-276; 305-311; 316-323; 327-330; E. Stein, Histoire..., p. 352-361; 572; 574; 576; 578-580; 583-588; 596-598; 604-605. caburtario: Sive carbutario. Thesaurus ..., t. III, p. 4, 1. 53-54, rem solvendam relinquit. An a carabo (carabutarius?) derivatum esset PEI.AGII I PAPAE EPISOMIJ^A 24,1-9 ueneramur synodis uel interfuerit quispiam Uenetiarum, ut ipsi putant, atque Histryae patria<r>c<li>a, uel legatos aliquando direxerit. Quod si hoc, nec confictis quidem approbationibus, 2 nulla rerum poterit ratione monstrari, discant aliquando non modo se generalem ecclesiam non esse, sed nec generalis quidem partem dici posse, nisi, cum fundamento apostolicarum adunata sedium, a praecis[s]ionis suae ariditate liberata, im Christi membris coepit numerari; neque enim posse dicendus est, qui praecipiti credulitate facih lapsu in praecipido aurem falsitatibus praestat. Sed contra- 3 sinodis B 4 hystrie ex hystie B 2 patriarca Ewald 6 discant] ex dicat B 2 9 ari¬ ditate] ex aridite B menbris B coepit] an leg. coeperit ? (cf. autem ep. SI, l. 8: si... tulit, et ep. 34, l. 5: quod ... amisitcepit (pro more) B 10-11 neque enim posse ^pontifex IEwald).: praestat] quae verba post § 3 scripta in B, huc esse transponenda, patet; alioqui posse in pontifex cum Ewald transfigurare oporteret 11 praecipicio B verbum? Carabus denotat genus quoddam navicularum aut cancrorum. 1. 63-75: hac voce usus est GrEGORIUS MagnuS, Dial., IV, 57. Potius autem probanda videtur corruptio chartularii in carhutarium vel cahurtarium. Quod adtinet ad munia et titulum chartularii cf. SEECK, Chartularii, in Pauly-Wissowa, t. III, c. 2193; K. Stein, Untersuch. 'z. Staatsvecht des Bas-Empire, in Zeitschr. der Savigny-Stiftung f. Rechtsgesch., Roman. Ahteil., t. Xhl, 1920, p. 243 ss.; Idem, Histoire ..., p. 204-205, n. 2; 425; p. 599-600, n. 4; Thesaurus ..., t. III, p. 1002. Quod patricius munus chartularii posset obire s. vi, veri simile est, nam titulus hic Narseti et Smaragdo est datus. eccles. Raven., 62 (G. Waitz, MGH., 55. rer. Langob., p. 72-73; O. HoedER- Kgger, ibid., p. 322) et S. GrEGORIUM Magnum, Reg., I, 16^; XIII, 36; Append. III, 1 (PEEAGIuS II) in ed. P. Kwai<d-L. M. HarTMANn, MGH., Epp., t. I, p. 18; t. II, p. 399; 442. Cf. praeterea quod notavit P. Kwaed, MGH., Epp., t. I, p. 4, n. 2 Fatendum tamen est, lectionem melius adtestatam, id est, caburtario, difficultates parere hypothesi corruptionis ex chartulario. Quidquid autem est, vox significare videtur munus (mili¬ tare?) patricii, aut quandam eiusdem proprietatem. 1. patriarcha: Nam Pelagii tempore quattuor tantum sedes pa- triarchales exstabant in Oriente: Constantinopolitana, Alexandrina, Hiero¬ solymitana, Antiochena, una autem in Occidente: sedes Romana Petri. 741. Quoad originem patriarchatus Aquileiensis. Cf. P. Richard, AquiUe, DHGK., t. III, c. 1118-1120. 2. cum fundamento apostolicarum sedium: Sedes apostolicae sunt, ut fert traditio: Roma, Alexandria et Antiochia. Cf. Psd. Decret. Gelas, de recip. et non recip. libris,^ III, 3 (K. V. DOBSCHUETZ, o. c., L c., p, 32-33), P. BaTTIFFOE, o. c., p. 152-168. rium nos synodis ahquid gessisse contendunt, uel aliquid suspi¬ cantur. Si ergo suspica<n>tur, nos aliquid in cuiusque synodi 4 praeuaricationem gessisse, id ipsum prius diligenter quaerere ifr debuerunt; quod si et quaes[s]isse et aput se perhibent constitisse, probare illis necesse est quod intendunt. [Item]. Quid autem iam 5 de eorum principe loquar, qui et monachum, si tamen aliquando fuit, inuadendi episcopatum ambitu perdidit, et episcopatum nec contramorem factus nec scismaticus potuit obtinere? Quid enim in e eiusdem ordinatione uel potius destructione, legitimo iure uel consue¬ tudine canonica factum esse poterit dici? Nonne hereticorum etiam 7 temporibus principum, cum ipsorum tamen notitia uel iussione, illa¬ rum partium est pontifex ordinatus, adhuc in catholici contemptu principis, magis autem in ipsius catholicae fidei iniuria, quae non sEk prohibebat ut fieret, sed ned scismaticus fieret, pudenda ut ita dicam rapina, in diuisione est non consecratus sed execratus epi¬ scopus? Si enim ipsum consecrationis nomen rationabili ac uiuaci g intellectu discutimus, is qui cum [in] uniuersali consecrari detrectat ecclesia, consecratus dici [uel esse] nulla poterit ratione. Gonse- 9 crare enim est simul sacrare. Sed ab ecclesiae uisceribus diuisus sinodis B 13 suspicantur] Ewald sinodi B 16 iam] post seq. eorum J, om. I 17 loquar] q ante 1 eras. B 19 cismaticus B obtinere] add. item (nam cet. usque ad l. 25 pudenda om.) B 20 eiusdem] eius I 26 exsecr. ex execr. P^, exsecratus Si 27 ipsius / J consecr. nomen ipsum C 28 discutimus is] discuti sumus his C 3 C 4 , his Cg qui] om. J in] om. B C I O P Q S consecrari detrectat] B I O: consecr. detrectet Cj/, detrectat consecr. Cg S, detractat consecr. C, G 4 Pi, detrectat consecrare P, consecr. om. Q 29 uel] om, BCIOPQSi J Pi esse] om. B C (cf: etiam .1. 32): habent, et quidem recte fortasse, I J O P Q S (superscr.) Si (cf. l. 21; cf. etiam l. 6-8 et 59, ubi tamen verbum esse antecedit dici, cui aliquo modo oppo¬ nitur) onse- (init. litt. deest) B^ 30 -crari Pi enim] om. I set R, si P| C 3 C 4 diuisus] diffusus C 3 C 4 5. de eorum principe loquar: Quem esse reor episcopum Aquileien- sem. Cf. ep. 59;3 cum notulis ad locum p. 156. Pelagius eum veluti mentitmn episcopum tenet, propterea quod mos canonicus in eius ordinatione non fuit servatus, et insuper a schismatico Mediolanensi episcopo exsecratus potius quam consecratus fuerit. 6. Insistit in argumentis supra notatis, quae longius postea exponet. schismatico, ut inrita et ilh noxia est habenda. S. GeeasiuS I, Ep. ad episco¬ pos Orientales, 6, non dissimilia adseruerat ad haereticos quod adtinet (A. Thiee, o. c., p. 290; Migne, Pb. 58, c. 947). Bis quae in § 10 dicun¬ tur, similia protulit S. Gregorius Magnus, Reg., IV, 20 (P. Kwaed, MGH., Epp., t. I, p. 255). / I PEI^AGn I PAPAE EPISTU^U 24,9-18 et ab apostolicis sedibus separatus dissecrat potius iste, non con¬ secrat. lure ergo execratus tantum, non consecratus poterit dici, lo quem simul secum sacrare in unitate coniunctis membris non agnoscit ecclesia. Uideamus tamen utrum uel ipsarum consuetu- n dinem partium in sua exordinatione seruauerit; nempe hic mos an¬ tiquitus fuit, ut, quia pro longinquitate uel difficultate itineris ab Apostolico onerosum illis fuerat ordinari, ipsi se inuicem Me¬ diolanensis et Aquileiensis ordinare episcopi debuissent; ita ta¬ men, ut, in ea ciuitate in qua erat ordinandus episcopus, alterius ciuitatis pontifex occurrere debuisset, ut et ordinandi electio a praesenti ordinatore, ex consensu uniuersalis cui praeficiendus erat ecclesiae, melius ac facilius potuisset agnosci, et in sua, qui ad epi^ scopatum prouehendus erat nec tamen ordinatori suo subdendus fuerat, ordinaretur ecclesia. * * Speramus in illo qui ipsa ueritas' 12 est, et qui Petri fidem licet titubari pertulerit, deficere tamen omnino non pertulit. [Et paulo post]. Ecce agnouisti unam 13 esse ecclesiam, et eam in radice sedis apostolicae constitutam extin- gui non posse. Noli catholicam semper mentem aliqua scismati- 14 eorum communione polluere. Unum Christi corpus, unam constat esse ecclesiam. Diuisum ab uniuersitate altare, ueritatem [Christi] corporis non potest consecrare. Toleranda sunt in compage corpo- dissecrat potius iste] D I J R: desecrat podus ipse Cg, desacrat poscius ipse Ca Ca, dissecrat ipse potius P Q, desecrat ipse potius O [desacrat] Cj 82 execra¬ tus] Bi C 2 D I 0 Pi P» S 2 : exsecratus Ci P i P 4 Si, exeerandus J Q Ry con¬ secrandus Q 88 secum] om. P RS sacrare secum Cj sacre unitate ex sacrare in unitate Og coniuntis Pi, cunctis I menbris I R 34 tamen] om. Oj Og 35 conser- uaueritPj mox os (init, deest) B^ 36 -tiquitus] -tiquus Pj O*, -tiquis Pi lon¬ ginquitate] add. huius Pj uel difficultate] om. Pj D 37 apostolico] apostolica sede Pj D 2 [sede hoc superscr.] Di honerosum Pj Q illos P^ D fuerat] seq. honerosum delet, in Q ipsi] si super scr. Pj 2 (?)y ex ipse Sj, ipse Pj P 88 -diolanesis ex -diolanisis Pi aquilensis Pj, aquilegensis Pj O 3 O 4 P Q S episcopi ordinare Pj P (ex episcopisj Pj 40 ciuitati P, pontifex] om. B^ debuissent Pj, add. item Pi, et infra (sup. ras.) Di (cet. usque ad % 14= om.) B^ D 42 in sua] corr. (?) ex inscia Q 48 ordinato Pa agnouistis J (cf. l. 43; 57; 59y et tamen l. 64!) 48 semper] super P 3 aliquam P| diuisus ab unitate altaris P^ C, ex diuisum... altare Pj ueritate Cj diristi] om. IJ 11. Argumentum alterum. In ordinatione Aquileiensis episcopi con¬ suetudo canonica legitima fuit violata. Hic aliqua desiderari videntur, ut sensus compleatur. ris positorum etiam illa nonnumquam uitia, quae unitati interdum parcentes resecare non possumus. Quia et euangelicum agrico- lam minus afferentem fructum palmitem, si tamen in uite ma¬ neat, purgare posse noster saluator edocuit. Abscissum autem a uite palmitem nisi igni ad comburendum aptum esse non posse, eiusdem caelestis magistri ueritate didicimus. Noli ergo eorum qui igni apti sunt non consecrationibus sed exeerationibus con¬ sentire, nec existimes illos uel esse uel dici ecclesiam posse. Ete- nim cum, sicut diximus, ecclesia tma sit, cui in Canticis Canticorum dicitur: Una est columba mea, nullam esse aliam constat, nisi quae in apostolica est radice fundata, a quibus ipsam fidem in universo propagatam orbe non potest dubitari. Quod ut 1® uobis, licet omnino notissimum sit, beati tamen Augustini testi¬ monio comprobemus, audite quid in quodam opere suo praecla¬ rissimus doctor dicat ecclesiae. Ait enim: Quod si nullo in marg. Ci, quae pro unitate Pi unitati] imitati Pi 58 parientes Pi possumus] add. et paulo post (^15 om.) I J euuangelicum B^ 54 -lam] -la A afferente A uite] unitate C 54-56 palmitem... a uite] om. P 55 purgare] purgari non D* saluator noster C autem] om. C 3 A 56 nisi] non P 57 didiscimus P 3 ergo] om. IJ 58 ignibus P exacrationibus A 59 aestimes Pj, estimes I 60 cum sicut dix.] Jy Gratianus: sicut cum diximus O P Q [dicimus] Pj (cum superscr.) O 4 , sicut dix. cum C D I S [cui] B^ (etiam prohah. lect.) sit una (cum sign. corr.) I in eant, cantic.] om. B^ C D 61 est] es Pg esse aliam] A C D I J: aliam esse O P Q S [aliam constat esse] O 3 62 quae] superscr. in] om. O quibus jipsam] Bi D I J O P Q S : qua ipsam A Cg, qua ipsa C 3 C* 63 propagat, orbe] B^ C D O Q: orbe propagat. IJ Py orbi propagat. S 68-66 quod ut... dicat ecclesiae] om. B^ D 64 notissimum omnino] C O P Q S 64-05 comprobemus testimonio C, testim. comprobem Q, tes- tim. comprobare I J [comprobem?] J (Duemmler) 65-66 quid in ... ecclesiae] om, I J ecclesiam C 3 C 4 enim] add. beatus augustinus augustinus D quod] om. Pj 15. Saluator noster edocuit; Cf. /o., 15,2. caelestis magistri ueritate didicimus: Cf. Io., 15,6. 17. in Canticis Canticorum: Cant., 6,8. Totus paragraphus inspira¬ tus videtur in opere S. Cypriani, De catholicae ecclesiae unitate, 4 (G. Hartee, CSEIy., t. III, 1, p. 212-213). 18. Textus paragraphi satis est incertus, nam permultis fragmentis diversis divisus ad nos usque pervenit. praeclarissimus doctor dicat ecclesiae: hocus non est inventus hucusque. Cf. tamen Contra Faustum, XI, 2 (I. Zycha, CSEb., t. XXV, I p. 315,1. 21-25), Contra Cresconium, III, 18 (M. PETSCHEnig, CSEb., t. Ul, I p. 427, 1. 13-18) ubi ideae consimiles exstant. Huic textui fit adlusio in ep. 10, 3, p. 32-33. pei^Agii i papae modo potest ecclesia dicit[in] quod scisma [estJt, restat ut, quoniam ecclesia Dei nulla esse non potest, ea sit quam[in] sedis apos- tolicae per successiones episcoporum in radice constitutam, nullorum hominum ma¬ litia, etiam si nota sit et excludi non possit, sed pro temporum ratione toleranda indice¬ tur, ullo modo u al e a t e X t i n g u e r e . potest eccles. dici] B^CxD J: potest dici [eccles. ow.] 7, potest dici eccles. 0 Pj Q, dici potest eccles. C P^P^S 67-68 quod scisma] Pj Cj D 7 /: quo scisma Q, in qua scisma C, in quo scisma est OPS (etiam prohah. lect.), in qua scisma est O 3 68 dei] om. (recte fortasse) 0 P Q S 68-69 nulla esse non potest] I J 0 P Q S : nulla alia esse potest Ci D, nulla esse alia potest C 69 in] om. B^ C D I J (cf. lin. seq.)^ expunx. et eras. Q sedes B^Di 70 successores Q in] om. 0 P Q S (cf. lin. sup.) 71 cons¬ titutum Cj, constituta P S, om. B^D nonnullorum Pj 7> 73 si] sit ex si ^t su- perscr.) Pj sit] C 7 /: om. (recte fort.) B^ D 0 P Q S et] om. 0^, eras. vid. Q set (ut solet) tolleranda O 3 O 4 iudicetur toleranda B^ C D 74 nullo 7 Pj P, extinguere] add. de quo paulo ante (seq. ^12-13) I J. [in] quod scisma [est]: Textus est veri similiter vitiatus. Forte subaudiri aut addere oporteret illud sive id, idem, hectio in qua scisma est, quae emendatior et sensum acceptabilem praestans prima fronte vide¬ tur, corectio lectionis in quo scisma est influxu antecedentis vocis ecclesia debet putari. Quae ego selegi facile capietur, adiectis quae dixi pronomi¬ nibus, aut etiam, virtute causali praedita, admisso est vel sit. An dixerat Augustinus: non potest ecclesia dici, inquo (inquam), scisma...? Textus, uno verbo incertus aliquatenus manet, nam, licet prolixior, etiam probabilem se praebet supra adlata lectio in quo scisma est, et adhuc magis fortasse quo scisma, unde et quod scisma, et in quo scisma est provenire potuerint. EPiSTUivAE 24,18; 25,1 Cresconium commonefacit, ut episcopi Sicilienses presbyteris dioe¬ cesis non plus exigant quam duo solida, iiixta iusiuraiidum episcopi Syracusae. Item prohibet quominus, confirmationis occasione, inmodica convivia fiant.