Letter 13

Pope Pelagius I to Unknown. PEIvAGlUS UITO DEFENSORI. [among cetera]. Ideoque praesenti to you iussione mandamus, so that curam ipsius patrimonii through¬ agere not omittas* sciens that we a you now and reliquam sextam indictionem and all singularum deinceps indictionum a septima exigemus pensiones, so that secundum morem and emittas in scrinio cau¬ tionem, and breuem eiusdem patrimonii possis accipere. patrimonii: Id is, praedia of the church. Verbum hac significatione usitatum primo apparet in synodo Romana a. 502 (Th. Mommsen, Acta synhodorum..., l. c., p. 448) name desumptum was a terris under dicione of the emperor, which thus vocabantur. Earum administratio primo to the bishops commissa, serius defensoribus tradita is; S. Gregorius great eam at last perfecte definivit and in ordinem redegit. Cf. P. Fabre, o. c.] L. M. HarTMANN, Geschichte..., t. II, p. 137 sS.; E. Caspar, o. c., p. 326-339; 776; R. AiGRAIST, 0. c., l. c., p. 543-553; O. BerEoeini, Patrimonio di S. Pietro, in Enc. Cattol., t. IX, c. 957-960; at the time moreover Pelagii not raro epis¬ copi adhuc of the church patrimonii curam gerebant. Cf. ep. 15,1, p. 47. reliquam sextam indictionem: Epistula scripta it seems after sex¬ so indictionem, or circa finem eiusdem and initium septimae, ideoque mensibus augusti-septembris a. 558. emittas in scrinio: Momentum has to dinoscendum ordinem and modum administrationis bonorum of the church. Cf. P. Fabre, o. c., p. 38. PEI.AGII I PAPAE Praencstincnsi to the bishop nuntiat, in curia Romana acceptas now to be mercedes quas ipse persolvit from administratione patrimonii Hildibadae, a die 1 septembris a. 552 to diem usque 31 augusti a. 558. J-K 951; Kehr III, p. 48, 1 in. m. Septembri - m. octobri a. GLANVELL, Deusdedit Coli, can., III, 124, p. 322; MANSI, IX, c. 736; MIGNE, PEI.AGIUS MAURO to the bishop PRAENESTINO. Fra¬ ternitatem tuam testificatione notariorum, through primam, secundam, tertiam, quartam, quintam and sextam indictiones, patrimonium holy Romanae of the church, to whom to God auctore praesidemus, that was concerning iure quondam Hildiuade, didicimus tenuisse. concerning quo patriclesiae (saepissime) B 5 hildiuade] scripsi cumD, which this name om.\ hisdeualde B 5-6 didicimus... before] B'. didicimus concerning patrimonio hildiuade before D Hac epistula incipit series epistularum Coli. Britannicae. P. Ewai d, 0. c., l. c., p. 505-509 well probavit, hanc to be primam epistularum Pe¬ lagii, which in collectione continentur. Reliquae sequuntur ordine temporis quo aliae after alias fuerunt datae. Hunc moreover ordinem interdum interrumpi perturbarique (p. XXXIII-XXXV) ostendi. when ep. 14 may be posterior diei septembris a. 558 (cf. infra) sequitur, all epistulas huius collectionis scriptas probabiliter to have been after illum diem. 1. through primam... and sextam indictionem; Id is, a die 1 septembris a. 552 to 31 augusti a. 558. because of ea, epistula this scripta was initio septimae indictionis: Septembri or octobri mense a. 558. Sequentium epistularum usque to. ep. 18 chronologia statuitur ope huius and 18 epp. all datae fuerunt after diem 1 septembris a. 558 and before mensem ianuarium a 559, quo circiter at the time data was ep. 18. Cf. notulas ibidem positas, p. 53. Hildiuade: Recta orthographia huius gothici nominis is Hildibade. Cf. E. FoERSTEMANN, AUdeutsches Namenbuch, 1.1, Personennamen, Bonn, 19002, p 322. Forsan may be this gothus rex Hildibad, regis Totilae patruus. p. 368; 560; 566-567; 568 (n. p. 567). monio before indeed, concerning prima, [and] secunda and tertia indictionibus, Ampliato quondam praesbytero and Stephano diacono uices pontificis in urbe Roma agentibus, that exegisti in faith media persoluisse. concerning quarta uero indictione, secundum ordinationem sons our, uiri gloriosi Narsae <praepositi> sacri palatii, filiis nostris Dulcitio, Felici applicato B 8 roma] r exegisti] Z),: exigistis B, exigisti (recte fortasse) (cf. however epp. 12, 5, 9; 13, 5; 22, l. 8; 33, l. 8 and 23) 9 ordinatione Z),. ep. 52, 2) praepos.] add. coni. Stein 2. Ampliato quondam praesbytero: Vicedominus Vigilii, who a. Romam missus a papa, nescimus quo pacto, evasit incolumis, so that eruitur from epistula, a caede quam did Totila in emissarios pontificis. Cf. Lib. Pontif., LXI. Vigilius (L. Duchesne, Le Lib. Pontif., p. 297; 301, 16-17); L. M. HarTm;ann, Geschichte..., t. II, p. 303; E. Stein, Histoire..., p. 581 (n. 2. p. 580). from modo loquendi PCldigii quondam praesbytero, deducitur Am¬ pliatum then temporis now decessisse. that moreover spectat to munus vicedomini, cf. M. AndriEU, 0. c., t. II, p. 42. Stephano diacono: R. DevrEESSE, 0. c., p. XLH, n. 2 putavit eum forte to have been apocrisiarium Stephanum, who Constantinopoli fuerat aa. 545-546, but iste now mortuus was aa. 547-548, when Facundus Hermianensis scribebat suum opus for defensione Trium Capitulorum. persoluisse: so that also intulisse paragraphi sequentis, regitur a didicimus, that subauditur. indeed nullius momenti are this verba; for we docent pensiones annuas not uno at the time solutas to have been, but binis or ternis solutionibus, quemadmo¬ while administratio imperialis solebat. Cf. L. M. HarTmann, Geschichte..., 3. secundum ordinationem: Vacante the Apostolic See, Narses administrationi bonorum of the church incubuit, so that it seems. uiri gloriosi: Coniectura E. Stein, who this gloriosi lectum vole¬ bat, congruit dignitati Narsetis, patricii nimirum and exconsulis. Robora¬ tur mendo that in ep. 52,1 commisit scriba Coli. Vindobonensis, who wrote religiosa for gloriosa... intentio in loco where similiter to patricium quendam scripserat pontifex. Cf. adnotationes in ep. 22,2, p. 68, and. P. Koch, 0. c., p. 68-69. Narsae: always F® decl. graeco-latinae formae in codd. epis¬ tularum occurrunt, loco duarum usitatiorum declinationum: Narses, -etis, Narsis, -is. in textu therefore servavi formam quam codd. constanter osten¬ dunt. Narseti papa duas alias wrote epistulas, id is, epp. 60 and 90, where patricii titulo eum decorat. that pontificem efficaciter adiuvit eumque tutatus is. Occubuit a. 574. Quoad Narsetem cf. L. M. HarTmann, IJnPEI AGII I PAPAK atque Iohanni praesbyteris, that exactum fuerat intulisse. Su4 peruenientibus uero to us and through of God grace ordinatis, intulisti concerning eadem quarta indictione. [and infra]. Ideoque, supplicante dilec5 tione tua, from to all suprascriptis praeteritis, sexta indictione fraternitatem tuam hac securitate credidimus muniendam, so that no caritati tuae in posterum a quolibet calum[p]nia moueatur. tersuchungen..., p. 108; 138; Idem, Geschichte..., t. I, p. 273-276; 320-334; c. 1759-1760; E. Stein, Siudien zuv Geschichte der byzantinisches Reiches, Stuttgart, 1919, p. 34, n. 17; Histoive..., p. 355-360; 522-523; 597-616; <praepositi>: name, that aperte deest, to designandum Narsetis mtmus supplevi; that for quaestoris, that excogitavit P. Ewaed, o. c., 1. c., p. 533, n. 5, Narseti not convenit. which vero ei convenire posstmt are: praepositus, expraepositus, exconsul. Cf. CIL., t. VI, 1, 1199 (p. 250); Th. Mommsen, Nachtrdge..., l. c., p. 184, n. 2; E. Stein, Histoire..., p. 599, n. 4. Dulcitio, Felici atque Iohanni praesbyteris: Ceteroqui to us ignoti. Cf. notulas in titulum ep. 12, p. 41. 4. Superuenientibus uero to us: Merito exinde coniedt P. Ewaed, 0. c., L c., p. 506; 533, hanc epistulam not to be Gelasii, who to solium Ro¬ manum not quarta indictione evectus is. 5. praeteritis, sexta indictione: after praeteritis subintellegitur forte indictionibus. Sensus it seems: (in) sexta indictione concerning praeteritis tributis (at last) securitatem to you damus. Attamen, litterarum contextus quoddam concerning before sexta indictione suspicari plane permittit. is etenim in § 2: concerning prima, secunda and tertia indictionibus; in § 3: concerning quarta uero; in § 4: concerning eadem quarta; an [and infra]. ~ concerning quinta...? and sensus indeed then esset: his litteris (concerning) sexta indictione persoluta you securum facimus (for concerning ceteris tionibus, that however codd. not probatur. I n loannes, bishop Narniae, to administrationem patrimonii disci¬ plinaeque conservationem imparem sese considerans. Pelagium rogat so that huiusmodi negotia presbytero Constituto commendare velit. Pelagius, petitioni accedit atque a clero Narniensi flagitat, so that and debitam suo epi¬ scopo reverentiam praestent and oboedientiam presbytero Constituto praebere not dedignentur.

PEIvAGlUS UITO DEFENSORI. [Inter cetera]. Ideoque praesenti tibi iussione mandamus, ut curam ipsius patrimonii per¬ agere non omittas* sciens quod nos a te iam et reliquam sextam indictionem et omnes singularum deinceps indictionum a septima exigemus pensiones, ut secundum morem et emittas in scrinio cau¬ tionem, et breuem eiusdem patrimonii possis accipere. tam] VI D 4 septima] VII^ D 5 exigemus] ex exegemus D^\ exigimus Bg. patrimonii: Id est, praedia Ecclesiae. Verbum hac significatione usitatum primo apparet in synodo Romana a. 502 (Th. Mommsen, Acta synhodorum..., l. c., p. 448) Nomen desumptum fuit a terris sub dicione imperatoris, quae ita vocabantur. Earum administratio primo episcopis commissa, serius defensoribus tradita est; S. Gregorius Magnus eam tandem perfecte definivit et in ordinem redegit. Cf. P. Fabre, o. c.] L. M. HarT- MANN, Geschichte..., t. II, p. 137 sS.; E. Caspar, o. c., p. 326-339; 776; R. AiGRAIST, 0 . c., l. c., p. 543-553; O. BerEoeini, Patrimonio di S. Pietro, in Enc. Cattol., t. IX, c. 957-960; Tempore autem Pelagii non raro epis¬ copi adhuc Ecclesiae patrimonii curam gerebant. Cf. ep. 15,1, p. 47. reliquam sextam indictionem: Epistula scripta videtur post sex¬ tam indictionem, aut circa finem eiusdem et initium septimae, ideoque mensibus augusti-septembris a. 558. emittas in scrinio: Momentum habet ad dinoscendum ordinem et modum administrationis bonorum Ecclesiae. Cf. P. Fabre, o. c., p. 38. PEI.AGII I PAPAE Praencstincnsi episcopo nuntiat, in curia Romana acceptas iam esse mercedes quas ipse persolvit ex administratione patrimonii Hildi- badae, a die 1 septembris a. 552 ad diem usque 31 augusti a. 558. J-K 951; Kehr III, p. 48, 1 in. m. Septembri - m. octobri a. 558 GLANVELL, Deusdedit Coli, can., III, 124, p. 322; MANSI, IX, c. 736; MIGNE, PL. 69, c. 417. PEI.AGIUS MAURO EPISCOPO PRAENESTINO. Fra¬ ternitatem tuam testificatione notariorum, per primam, secundam, tertiam, quartam, quintam et sextam indictiones, patrimonium sanctae Romanae ecclesiae, cui Deo auctore praesidemus, quod fuit de iure quondam Hildiuade, didicimus tenuisse. De quo patri- clesiae (saepissime) B 5 hildiuade] scripsi cumD, quae hic nomen om.\ hisdeualde B 5-6 didicimus... ante] B'. didicimus de patrimonio hildiuade ante D Hac epistula incipit series epistularum Coli. Britannicae. P. Ewai^d, 0 . c., l. c., p. 505-509 bene probavit, hanc esse primam epistularum Pe¬ lagii, quae in collectione continentur. Reliquae sequuntur ordine temporis quo aliae post alias fuerunt datae. Hunc autem ordinem interdum interrumpi perturbarique (p. XXXIII-XXXV) ostendi. Cum ep. 14 sit posterior diei septembris a. 558 (cf. infra) sequitur, omnes epistulas huius collectionis scriptas probabiliter fuisse post illum diem. 1. per primam ... et sextam indictionem; Id est, a die 1 septembris a. 552 ad 31 augusti a. 558. Propter ea, epistula haec scripta fuit initio septimae indictionis: Septembri aut octobri mense a. 558. Sequentium epistularum usque ad. ep. 18 chronologia statuitur ope huius et 18 epp. Omnes datae fuerunt post diem 1 septembris a. 558 et ante mensem ianua- rium a 559, quo circiter tempore data fuit ep. 18. Cf. notulas ibidem positas, p. 53. Hildiuade: Recta orthographia huius gothici nominis est Hil- dibade. Cf. E. FoERSTEMANN, AUdeutsches Namenbuch, 1.1, Personennamen, Bonn, 19002, p 322 . Forsan sit hic gothus rex Hildibad, regis Totilae patruus. p. 368; 560; 566-567; 568 (n. p. 567). monio ante quidem, de prima, [et] secunda et tertia indictionibus, Ampliato quondam praesbytero et Stephano diacono uices pontificis in urbe Roma agentibus, quod exegisti fide media persoluisse. De quarta uero indictione, secundum ordinationem filii nostri, uiri gloriosi Narsae <praepositi> sacri palatii, filiis nostris Dulcitio, Felici applicato B 8 roma] r exegisti] Z),: exigistis B, exigisti (recte fortasse) (cf. tamen epp. 12, 5, 9; 13, 5; 22, l. 8; 33, l. 8 et 23) 9 ordinatione Z), nostri] ex uestri 10 gloriosi] Stein: religiosi D (cf. ep. 52, 2) praepos.] add. coni. Stein 2. Ampliato quondam praesbytero: Vicedominus Vigilii, qui a. 546 Romam missus a papa, nescimus quo pacto, evasit incolumis, ut eruitur ex epistula, a caede quam fecit Totila in emissarios pontificis. Cf. Lib. Pontif., LXI. Vigilius (L. Duchesne, Le Lib. Pontif., p. 297; 301, 16-17); L. M. HarTm;ann, Geschichte ..., t. II, p. 303; E. Stein, Histoire ..., p. 581 (n. 2. p. 580). Ex modo loquendi PCldigii quondam praesbytero, deducitur Am¬ pliatum tunc temporis iam decessisse. Quod autem spectat ad munus vice- domini, cf. M. AndriEU, 0 . c., t. II, p. 42. Stephano diacono: R. DevrEESSE, 0 . c., p. XLH, n. 2 putavit eum forte fuisse apocrisiarium Stephanum, qui Constantinopoli fuerat aa. 545-546, sed iste iam mortuus erat aa. 547-548, quando Facundus Hermianensis scribebat suum opus Pro defensione Trium Capitulorum. persoluisse: Ut etiam intulisse paragraphi sequentis, regitur a didicimus, quod subauditur. quidem nullius momenti sunt haec verba; nam nos docent pensiones annuas non uno tempore solutas fuisse, sed binis aut ternis solutionibus, quemadmo¬ dum administratio imperialis solebat. Cf. L. M. HarTmann, Geschichte..., t. I., p. 109-110 et n. 19; P. Ewaed, MGH., Epp., t. I, p. 64,1. 37-46. 3. secundum ordinationem: Vacante sede apostolica, Narses admi- nistrationi bonorum Ecclesiae incubuit, ut videtur. uiri gloriosi: Coniectura E. Stein, qui hic gloriosi lectum vole¬ bat, congruit dignitati Narsetis, patricii nimirum et exconsulis. Robora¬ tur mendo quod in ep. 52,1 commisit scriba Coli. Vindobonensis, qui scripsit religiosa pro gloriosa ... intentio in loco ubi similiter ad patricium quendam scripserat pontifex. Cf. adnotationes in ep. 22,2, p. 68 , et. P. Koch, 0 . c., p. 68-69. Narsae: Semper F® decl. graeco-latinae formae in codd. epis¬ tularum occurrunt, loco duarum usitatiorum declinationum: Narses, -etis, Narsis, -is. In textu igitur servavi formam quam codd. constanter osten¬ dunt. Narseti papa duas alias scripsit epistulas, id est, epp. 60 et 90, ubi patricii titulo eum decorat. Ille pontificem efficaciter adiuvit eumque tutatus est. Occubuit a. 574. Quoad Narsetem cf. L. M. HarTmann, IJn- PEI^AGII I PAPAK atque Iohanni praesbyteris, quod exactum fuerat intulisse. Su- 4 peruenientibus uero nobis et per Dei gratiam ordinatis, intulisti de eadem quarta indictione. [Et infra]. Ideoque, supplicante dilec- 5 tione tua, ex omnibus suprascriptis praeteritis, sexta indictione fraternitatem tuam hac securitate credidimus muniendam, ut nulla caritati tuae in posterum a quolibet calum[p]nia moueatur. iohannis 13 eodem Mansi TV indictione ("dictione sup, ras.) 14 sexta indictione] VI indictione Dj, VI indictionibus Mansi, an leg. de sexta indictione (?) tersuchungen ..., p. 108; 138; Idem, Geschichte ..., t. I, p. 273-276; 320-334; 340-357; t, II, p. 24-25; W. Enssein, Narses 13 in Pauly-Wissowa, t. XVI, c. 1759-1760; E. Stein, Siudien zuv Geschichte der byzantinisches Reiches, Stuttgart, 1919, p. 34, n. 17; Histoive ..., p. 355-360; 522-523; 597-616; 671-672. <praepositi> : Nomen, quod aperte deest, ad designandum Narsetis mtmus supplevi; illud enim quaestoris, quod excogitavit P. Ewaed, o. c., 1. c., p. 533, n. 5, Narseti non convenit. Quae vero ei convenire posstmt sunt: praepositus, expraepositus, exconsul. Cf. CIL., t. VI, 1, 1199 (p. 250); Th. Mommsen, Nachtrdge ..., l. c., p. 184, n. 2; E. Stein, Histoire ..., p. 599, n. 4. Dulcitio, Felici atque Iohanni praesbyteris: Ceteroqui nobis ignoti. Cf. notulas in titulum ep. 12 , p. 41. 4 . Superuenientibus uero nobis: Merito exinde coniedt P. Ewaed, 0 . c., L c., p. 506; 533, hanc epistulam non esse Gelasii, qui ad solium Ro¬ manum non quarta indictione evectus est. 5. praeteritis, sexta indictione: Post praeteritis subintellegitur forte indictionibus. Sensus videtur: (in) sexta indictione de praeteritis tributis (tandem) securitatem tibi damus. Attamen, litterarum contextus quoddam de ante sexta indictione suspicari plane permittit. Est etenim in § 2 : de prima, secunda et tertia indictionibus; in § 3: De quarta uero; in § 4: de eadem quarta; an [Et infra]. ~ De quinta...? Et sensus quidem tunc esset: his litteris (de) sexta indictione persoluta te securum facimus (nam de ceteris iam eras securus). Nisi forte cum Mansi foret legendum praeteritis sex indic¬ tionibus, quod tamen codd. non probatur. I n loannes, episcopus Narniae, ad administrationem patrimonii disci¬ plinaeque conservationem imparem sese considerans. Pelagium rogat ut huiusmodi negotia presbytero Constituto commendare velit. Pelagius, petitioni accedit atque a clero Narniensi flagitat, ut et debitam suo epi¬ scopo reverentiam praestent et oboedientiam presbytero Constituto praebere non dedignentur.