Letter 7

From: Paulinus of Nola and Therasia, his wife To: Romanianus, a friend and patron of Augustine Date: ~397 AD Context: Paulinus and Therasia share exciting news with Romanianus: they have just received letters from a cluster of distinguished African bishops — Aurelius, Alypius, Augustine, Profuturus, and Severus — and report that Augustine has been consecrated co-bishop of Hippo while the elderly Bishop Valerius is still alive. Paulinus and Therasia to their lord, deservedly praiseworthy and honorable brother Romanianus. The day before we gave this letter to our brothers returning from Africa — whose arrival we had been anxiously awaiting, as you saw — we had received the most welcome letters from holy and dearest men there: Aurelius, Alypius, Augustine, Profuturus, and Severus, all of them now bishops. So, rejoicing in the fresh words of so many great saints, we hurried to share our joy with you, bringing you the glad news you too have been waiting for during your anxious time abroad. If by chance you have already heard the same news about these venerable and beloved men through the arrival of other ships, receive it again through us and exult once more in renewed gladness. But if this is the first word to reach you from us, then rejoice that Christ has granted us such great love in your homeland that whatever his wonderful providence does among his saints there — always "marvelous in his saints," as Scripture says [Psalm 68:35] — we learn of it first or among the first. But we write not only to celebrate that Augustine has received the episcopate, but that the churches of Africa have earned this gift from God: to receive the heavenly words of Augustine. He was advanced to this greater grace of the Lord's gift in a new manner — consecrated not as a successor to a bishop's chair but as an addition to it. For while the blessed old Valerius is still alive, Augustine has been made co-bishop of the church of Hippo. That holy old man, whose pure mind was never stained by a single spot of envious malice, has now received from the Most High the worthy rewards of the peace in his heart.

VII. DOMINO MERITO PRAEDICABILI ET HONORANDO FRATRI ROMANIANO PAVLINVS ET THERASIA. Pridie quam has daremus reuersis ex Africa fratribus nostris, quorum expectatione nos pendere uidisti, optatissime sanctorum et carissimorum uirorum inde epistolas receperamus, id est Aurelii, Alypii, Augustini, Profuturi, Seueri, iam omnium 2] (Prou. 18, 19). 5] (Act. 4, 82). 1 ut tuae M 3 adiunantem f, iuuanti FPU 4 data est om. f remunerare MY, renuntiari f uoles] uolo cp, uelis FMPU toto yl; 1x cito add. Y uelim] nolo MlfJ 5 et credas M et om. f nobiscum in domino anima Col . 6 domini MY domino nostro f 7 dilectissime et desiderabilis om. Y omnem Y in christo c s. l. m.2 8 sanctus c1, sclh Y quales] in xpo add. FPU quoherere C, choerere P dubii (p1 a om. FPU 9 nos omnibus-dignentur om. Y ut om. f 10 dignentur] uale add. U, ualeas add. FP* . — explicit epfa paulini et therasiae ad augustinum rlfJ CrFMPUa cySfhip . — XXX. paulinus et therasia romaniano C, incipit. (om. ah) epfa paulini et therasie ad romanianum ayh, paulinus et therasia ad romanianum XX f, incipit epfa (epfa om. tp) eorundem ad romanianum (XXXII add. cp) rcp, romaniano paulinus P, epfo (sci add. M) paulini ad romanianum VN. (XX. ô) MS, epistola sSf paulini episcopi ad romanianum: ubi de acceptis epistolis a quam pluribus episcopis affricanis gratulantibus ei super beato augustino quod euectus fuerit ad yponeusem episcopatum plurimum et ipse congaudet et letatur U at 12 praecabili (It m. 2) cp et om. f honorato h 13 paulus y et] e C theresia y1 14 affrica TUSfh 17 alipii cod. plurimi pariter episcoporum. ergo tot sanctorum talium recentissimis sermonibus gratulantes properauimus ad te nostram referre laetitiam, ut tibi quoque expectatum in peregrinatione sollicita gaudium festiuissimis conferremus indiciis. si forte eadem de uenerabilibus et amantissimis uiris per aliarum aduentus nauium conperisti, per nos etiam repetita accipe et quasi renouata hilaritate rursus exulta. quod si primus hic a nobis tibi nuntius ueniet, gratulare tantam nobis in tua patria caritatem Christo donante partam, ut quicquid illic diuina prouidentia gerat mirabilis semper, ut scriptum est, in sanctis suis uel primi uel cum primis sciamus. Non autem tantum hoc scribimus gratulandum, quod episcopatum Augustinus acceperit, sed quod hanc dei curam meruerint Africanae ecclesiae, ut uerba caelestia Augustini ore perciperent, qui ad maiorem dominici muneris gratiam nouo more prouectus ita consecratus est, ut non succederet in cathedra episcopo, sed accederet. nam incolumi Valerio Hipponiensis ecclesiae coepiscopus Augustinus est. et ille beatus senex, cui purissimam mentem nulla umquam liuentis inuidiae macula suffudit, dignos sui cordis pace nunc ab altissimo 10] Ps. 67, 36. 1 pater F tot] ut h 2 nostram ad te referre M 3 ut] alit ut J ibi f 4 festmissimis <f, festissimis a, festiuis f conferamus Mer, sumas f iuditiis (p1 post indiciis repetit cJ\': ut ibi-festiuissimt indiciis forte] uero forsitan M 5 nauium ex namuiri C m. 2 7 tibi hic a nobis FPU, a nobis hic tibi f 8 ueniat U tantum ah1, tanta c nobis a 9 partam CPcy, partem F, portam U, paratam TMadfip, partitam h quicquid CMhep, quod c, quid cet . 12 hoc tantum a, hoc FPU scripsimus C 13 augustinus c s. I. m. 2 hoc quod C, om. y curam dei h 14 meruit yh affricanae rCUctif, in (in om. y) affricana yh ?cclesia yh caelestis (regni add. m. 2) c 15 perceperiut FP, perceperunt U, perciperet h qui ad] quia FPU domini f gloriam f 16 nouo more] ñ uomere Ta profectus ree non in ras . « succederit F 17 act\'tderit FP incolomi ytp1 18 hipponiensis CMchcp, ipponiensis rff, hipponensis Fy, hypponensis P, ypponensis Uf, yppouiensis a episcopus FPU, episcopo M, episcopo coepiscopus Rosw . est] est consecratus U, coepiscopus factus est M et] ut FPU beatissimus M 19 cuius M pu*rissiinam y libentis r*c, luentis h 20 dignus F fructus capit, ut quem successorem sacerdotii sui simpliciter optabat hunc mereatur tenere collegam. credine hoc potuit, antequam fieret? sed in hoc quoque omnipotentis opere dici euangelicum illud potest: hominibus haec ardua, apud deum autem omnia possibilia. exultemus itaque et laetemur in eo qui facit mirabilia solus, et qui facit unanimes habitare in domo, quoniam ipse respexit humilitatem nostram et uisitauit in bono plebem suam, qui erexit cornu in domo Dauid pueri sui et nunc exaltauit cornu ecclesiae suae in electis suis, ut cornua peccatorum, sicut per prophetam spondet, hoc est Donatistarum Manichaeorumque confringat. Vtinam haec nunc domini tuba, qua per Augustinum intonat, filii nostri Licentii pulset auditus, sed ut illa audiat aure, qua Christus ingreditur, de qua non rapit dei semen inimicus! tunc uere sibi summus Christi pontifex Augustinus uidebitur, quia tunc se et exauditum sentiet ab excelso, si quem tibi dignum genuit in litteris hunc et sibi digne filium pariat in Christo. nam et nunc, uelim credas, flagrantissima de ipso nobis sollicitudine scripsit. credimus in omnipotente Christo, quod adolescentis nostri uotis carnalibus spiritalia Augustini uota praeualeant. uincetur uel inuitus, mihi crede, uincetur piissimi parentis fide, ne mala uictoria uincat, si 4] Matth. 19, 26; Marc. 10, 27; Luc. 18, 27. 6] Ps. 71, 18. Ps. 67, 7 sec. Psalt. Rom. 8] Luc. 1, 69. 10] (Ps. 74, 11). 14] (Matth. 13, 4; Marc. 4, 4; Luc. 8, 5). 1 fructos P 2 potuit hoc h 8 an uquam yh (sed h 8. I. m. 2: x antequam) fieret (et m. 2) C 4 euangelium f 5 et letemur ex edei domo temur c m. 2 7 habitare] habere y domino 4 ipse om. h 8 nostram om. 4 ( uisitabit c cornu] salutis add. M 10 lectis c1, §cclesiis h ut] in U per om. f, add. 8. 1. m. 2 c propheta f 11 spopondit a c, spondit rFPUy est om. f constringat f1 12 hoc U nunc om. M quae C 13 licenti c1 audiat om. c 14 dei] de U 15 sibi om. FPU pontifex xpi clh 16 et om. Uh, in ras. a 17 tibi] se FPU dignum M 18 nam - l. 20 Christo bis exh. U 19 credimus om. FPU omnipotentem xpm èM cp 20 quod in h adulescentis c, adolescentea FP, adoloscentes U spiritualia Ca 21 aug c, augustina ex uota Augustini Col . inuitis FU, inuictus y 22 uincetur crede C ne] non FPU mulauerit ip1 maluerit in perniciem suam uincere quam pro salute superari. ne uacuum fraternae humanitatis officium uideretur, de buccellato Christianae expeditionis, in cuius procinctu cotidie ad frugalitatis annonam militamus, panes quinque tibi pariter et filio nostro Licentio misimus; non enim potuimus a benedictione secernere quem cupimus eadem nobis gratia penitus annectere. paucis tamen et ad ipsum loquamur, ne neget sibi scriptum quod de se tibi scriptum est; Aeschino enim dicitur quod audit Micio. sed quid alienis loquar, cum de proprio cuncta possimus et aliena loqui non soleat esse sani capitis, quo dei gratia sano et saluo sumus quibus caput Christus est? incolumem te aetate quam plurima et beatum semper cum tota domo tua, ut cupimus, habeamus in Christo, domine frater merito honorandissime et desiderantissime.