Home › Letters › Isidore of Pelusium › Letter 48 From: Isidore of Pelusium, monk
To: An unnamed person; and to Agathodaimon
Date: ~410 AD
Context: Isidore warns against greed as a form of idolatry, and counsels patience with imperfect clergy.
If you have been caught by the poison of greed — which is the root of every evil [1 Timothy 6:10] — and it is driving you toward idolatry, having redirected all your senses toward itself, then answer it with the God-taught words: "I will worship the Lord my God, and serve him alone" [Matthew 4:10]. And greed will depart, and you will recover your senses and embrace sufficiency.
To Agathodaimon: You have been harsh in examining the lives of monks and priests, seeking sinlessness in them — which belongs to God alone. No human being achieves it perfectly. If you want to hold them to a standard fitting for human nature, require that they touch none of the sins committed by deliberate choice — that is the standard appropriate for human beings.
Εἰ χαὶ ἑάλως τῷ τῆς φιλαργυρίας ἰῷ, ὅσπερ χαὶ καντὸς ἐστι ῥίζα χαχοῦ, χαὶ πρὸς εἰδωλολατρίαν ἐχ- ὀαχχεύει σε, πᾶσαν πρὸς ἑαυτὸν μεταστήσας τὴν αἴ- σθησιν, ἀλλ᾽ ἀπόχριναι αὐτῷ τὴν θεοδίδαχτον φωνὴν, ε Κύριον τὸν Θεόν μου προσχυνήσω, χαὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσω. » Καὶ ὁ μὲν οἰχήσεται, σὺ δὲ ἀνανήψεις πρὸς τὴν αὐτάρχειαν. ΥΛΕ,. --- ΑΓΑΘΟΔΑΙΜΟΝΙ. Ἐσχλήρηνας ἐρευνῶν τὴν τῶν μοναχῶν χαὶ ἱερέων ζωὴν, τὸ ἀναμάρτητον ζητῶν ἐν αὐτῇ, ὅπερ μόνου ἐστὶ Θεοῦ, καὶ τοῦτο ἐν ἀνθρώποις ὁ χατορθῶν οὐχ ὑπάρχει. Εἰ δὲ πρέποντα τῇ φύσει ἐθέλεις ζητεῖν, τὸ μηδενὸς ἐφάπτεσθαι τῶν χατὰ γνώμην ἀδιχημά- των, ὅπερ ἐστὶν ἀνθρώπου εὐαγοῦς, καὶ τὸ μὴ πολ- λοῖς περιπίπτειν τῶν ἀχουσίων, ὅπερ οἰχεῖον τῶν ἐγγίσαι Θεῷ βουλομένων. Καὶ τὸ ἧττον μὲν ἐχείνων, ῥᾷστον δὲ πολλοῖς, τὸ μὴ ἐπὶ μήχιστον ἐμμένειν τοῖς ἁμαρτήμασι. ΥΑζ', -- ΖΩΣΙΜΩ. Περὶ τῆς θείας ἐπιδημίας. Ἢ ὑπὲρ τῶν ἀνθρωπίνων ἁμαρτιῶν γενομένη καιώνειος τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἔνσαρχος ἐπιφάνεια, πάντας μὲν ἐφόδησε χαὶ ἀνθρώπους χαὶ δαίμονας" τοὺς μὲν φείδεσθαι τῆς φύσεως πείσασα, ὡς θεῷ ἐνωθείσης " τοὺς δὲ ἀπέχεσθαι τῆς χατ᾽ αὐτῆς ἐπι- δουλῆῇς ἀναγχάσασα, ὡς ἀναμαρτήῆτου λοιπὸν γενο- μένης " σὲ δὲ οὐδὲν τούτων ἐμάλαξεν, οὐδὲ δεδιέναι ἢ ρυϊ. γἱ, . ΟΥΧΧΧΙ!. --- ΓΕΙ,. Αρτίοοϊα Ἰοἱϊα , υδδ οὐπὶ ἰγἰτἶοὁ ΘηΔβΟὨΌΓ, ταϊϊοΐει ὀυο πὶ : αυῸὸ Ὀυγυβ γυοίυβ Δ πιθϑδι ᾿ δνδίαι. Εούοπὶ ἰδὶ ὰΡ πιοᾶο εἰνὶ φυοᾳυδ [Δοἰοηάυπι οδβῖ, υὧἱ υἱιΐα, φηΐθυ πιοὴβ ἴ. ἱμπῆεσίυν, οὀχβοίη , υἱ δΔηᾶ, Οπιηίδυς νυἱ!ο: ἁἴεσιϊοη ΟΧΡΟΓΒ η- δεοίοηιΐα οἰυυα ἴῃ Υἱ!δπΠ| ΦοίογΠΠΊ πη ηίο - Πείλι. ΟΌΧΧΧΙΙ. --- ΒΑΙΟΜΟΝ. δ᾽ σαΓηἾ ἴ: ουρίἀἰ δάνογευπι [ (υγῖϊ, ἃς Γ- ἱπιρδίι! ἴδγιιγ, δδιηαια ἰπογιΐ ἂς ἀδοἰ εἶδ φοϑίυβ ἰῃῇφθηνπιανί!., ἱφηΐβ (υἱιγὶ πιδπιοτίατῃ ἱρδὶ γτείτίοα., οἱ ὀχϑιϊησυθίαγ ϑἰαυίίοιη ᾿ἰἰἀϊποδυια ᾿νὖυς νἱ ας ἰηοοηάϊι! δὰ (ογηδοθηι ἰἢΠ πὸ θη α . ΟΌΧΧΣΧΙΥ͂. --- ΓΑΙΒΡΟ. δὶ δγαγίιἶἰϊ νθηθὺ, αυοιΐ αυϊάοπι πὴ}}] οτδπίβ γδιϊχ , ἰθφι βοηδίθυ οπηηΐ θυ Δ([ ἸΓΔη , . ἰδοίογυν οὐ] υ πὶ ἱποὶιαὶ, σαρῖι , νοοθ) ὨᾶηΟ αἰνίηἶτυ ἰγϑυ ᾿δπὶ ᾽ ᾿ρ] Γοβροηάθ, ε δοιΐπυ! θευμὰ τθουπι δύοτγαθο, οἱ οἱ ] βογνΐδιη.» Αἰφαθ ᾿᾿ἰὰ υἱ- ἀδπὶ Δ : [ Ὑ ΓῸ ΓΟΟΟΡΙἃ πΙΘΙ ΟΣ] πιθηῖο ἰὰ - βοαυογίβ, υ , φυοὰ ι} ε'ϊ, σοι θηι} . ΟὈΧΧΧΥ͂. --- ΑΟΑΤΗΟΌΖΜΟΝΙ. Οὐάέάαγυ δι}, ᾿Ἰποπδομογιιηὶ ἃς βϑοθῦοιυπὶ Υἱ Ρογβογυίδηβ, δίαυθ δ᾽ υϑιποάϊ! ἴῃ δᾶ δίδίυπι, ιὶ } οὐμηΐ μϑεςϑιὶ Δ᾽ Ἰθε ), ᾳφυϑγθηβ. ἡυο ηυϊ- ἀδη) Ὠεΐ δὶ : ῃ, αἱ ἰά οοιδααιλίιτ, ηΓ- ἰδ] σπὶ αυϊϑαιιαπὶ . δῖ διυίθπὶ , αὐ ΠΔίι Ἑσομᾳτγύδηι, ᾿πνυθϑίϊχαγθ σαρὶ., [ δὶ : Νυ]]υπὶ γοϊυηϊατίυην δἰἰἰῆχογα, αιοὰ υ} πὶ ρὶΐ ᾿- τΐηἷδ δὶ : μοη ἰῃ ἱπνοϊυμίατία ροορδῖδ ἰποἷ- ἀεγα, υοά δογυῖῃ ργοργίαι , υ] ἃ, θουπὶ Δρ- ΡτορίπαυδΡο διυάθδηιϊ, οἱ (ᾳιιοι [ ἰμογίυ δὶ, τυ} ρογίας ) πολ ᾳυδι αἰμπ| ἰ ραοοαιΐ ΡΟΓὨ)ΔΠΕΙ͂Θ. ΟΌΧΧΧΥΙ. .-- ΖΟΘΙΝΟ. ἢε ἀϊιῖπο αὐνεπιμ. δα] υϊδνὶ ΕἾ} δὶ ἢν ΘάγηΘ Δρραγ ἶο, : ἀ- ἰοαμβάογυν ἰππηϑιότυπ) ρδεσδίοτυπι, : Θχδι} , ΟἸη, οἱ μοπλΐπ, Οἱ ἀξιηοηθβ ραγογγοίθοῖ! : {|| πἰπλίγαιι, δίυγαδ ἰδηαυδη) ἰᾶπι Π ΘΟρι δι:, Ρδιοογοηῖ, ρογβυδύθηϑ; ἃυΐθπ), υἱ ἰΠ} ἰρϑὶ, ἰδιιύυδηι απὶ ἃ ρδεοϑίο Δ᾽ πῶ γα ῖ:, οοιἢ- ρΑγὰη Δυϑιϊπαγοηί, ο:). Τ νϑγὸ ἢ}}}} μογῶπι ΥΑΠΙ ΚΕΟΤΙΟΝΕΘ ΕΤ ΝΟΤΑ͂. Ῥιὸ μὴ μόνον εοὐὰ. αι. θ οἱ ΑἸι. Ὠαῦσηι καὶ μόνος. μον () Ῥεὸ ῥᾳθυμίας εοὐά. γι. εἰ ΑΙι. ἰοφιοὶ ῥᾳθυμίαν. ἰΡ. . ΙΒΙΟΕΙ ΡΕΙΌΘΙΟΤ ἐπι } Π{{|, πος πιοίυ δ[εοῖί, ποὸ Ῥγυάξηιπ γϑοιίαδ. Α παρεσχεύασεν, οὐδὲ σωφρονεῖ, ἐπαιδαγώγησεν. Εἰ φόγογα ἀοουΐί. ἡ αοείτοδ ] ΠΟΠΊΟ , ῃγῖα ( ογασίαί. δὶ ἀῶπιοῆ, ὁχ ροδιθγίογὶ ᾿οπαΐδο, ὨΓ- δἰδηι βδΐπια πδίυγα ) υἱεΐοβδβ δἴδοι[οη τ Πἰ Π δῦυϊι!. Αἀ ἰυάϊοίυπι οηΐπὶ γοηΐ, ὨΟΥΌἢ) ΟΠΊΠΪΌΠΙ δχϑιηθη βυδίζυγυδ, δ Οἰυϊαγηὶ δίυρογὶδ ἀϊα(Γη ΓΑΙ ΪΟη ΓΕρΡΟΒΟΘΙ . ΟΌΧΧΧΥΗ. --- ΟΚΙΒΑΘῸ ΜΕΒΙΟΟ. Μούϊοΐηα φυϊάοπι, υἱ ϑαπιοογίεὶ γογ ὉΓΡ, ΟοΓ- Ῥογίβ πιοῦγθὶδ πιδδιυγ : δαρίθηιία ϑυίθιη δηΐτηυπ) ὁ «γι ] η Πδοι οχιγα}, Ουοηΐδλιῃ ἰφίιυ αἱγίυϑ|υ ρᾶτγίϊςο , δίησυρ ἰιγα δὰ σογρογυπ) Δ) ΟΓῦυ ργοριυ !δαπιίοβ πἰογῖ, [Ἂς Δ|Γ}} ορογὰ εἰθὲὶ ἱρϑὶ πιδάθαγὶβ, θαι υἱά δ! οδί, φυβ εἰ} ] τοίνυν ἄνθρωπος εἶ, τῷ προτέρῳ παιδεύθητι. Εἰ δὲ δαίμων, τῷ δευτέρῳ διδάχθητι, μὴ χαταχεχρῆσθαι καλλίστῃ () φύσει εἰς πάθη. Ἥξεις γὰρ εἰς κρίσιν τούτων ἁπάντων εὐθύνας ὑφέξων, καὶ τῆς μαχρᾶς ἀναλγησίας μαχρὸν εἰσπραχθησόμενος λόγον. ΥΛΖ'. --- ΟΡΙΒΑΣΙΩ ΙΑΤΡῴ (). Ἰατριχὴ μὲν χατὰ Δημόχριτον, σώματος νόδους ἀχέεται" σοφίη δὲ ψυχὴν παθέων ἀφαιρέεται. Ἐπεὶ οὖν ἀμφοτέρας μετείληφας, καὶ θατέρᾳ χέχρησαι πρὸς ἑτέρους, πάθη σωμάτων ἰώμενος " τῇ ἑτέρᾳ σαυτὸν ἐξιάτρευσον, τὴν λείπουσαν ὑγείαν προσ- χτώμενος, ἧς ἄνευ οὔτε ἱατρὸς ἄριστος, οὔτε σοφὸς ἀεθι, δηϊίδίεπὶ ἰπβυροῦ δοϊρίβοθης, οἷἵγὰ αυδῃ) Β ἔσῃ τῷ ποάγματι. " Ορίμηυβ πιδαΐουϑ, Πς βαρίαῃ ΓΕρβὰ ογἰδ. ΟΑΌΧΧΧΥΙΙ. --- ΤΙΜΟΤΗΕΟ ΚΕΤΟἈ]. Ομτ ἰοα ργαοορὶί οἤεττὶ ἄτιος (ατίπγος οἱ πος ρμμ εἐοἰεπιϑαγαπι »ΥγῸ ἱπ[απιϊθιι γϑὸθπα παῖδ. θυο {ἰγίαγαβ δι} ἀ Ρ| ΠΟΙ θαγαπὶ ἰαχ πιαϑουΐυδ ΠΠυτογυπι ἰηΔηῖ, οὐπῃ ἰῃ ] Πη}- εἴθ ρτοάϊτγοηι, πλιιηδγὶβ. ἔδγγα ργϑοὶρίουδι ᾽, Ῥγ ρῥγουδτγιπι ἰδηἰ ργ αἰ ἰἀγυπὶ ΑΥΐα πὶ ἰγρυπΠ|, Ρυδγοῦυπιὶ δ᾽ }]οἰἰΔί πη . πιο ἢ πΔ δἰ σα! ἤΠοΔη, .πη||| δἰ πὶ! ἶθυ ρυγραγί ἀοσόηβ. ()υ ὀιΐδηι η Αἰΐο ἰοεο ϑογίρίυγα πιποιραῖ. ΝΠ αυΐ νοοῖ αβίγρο αυοίδπι ρογοϊιὶ ἰδγυηΐυγ, αἀἰν᾽ δα " ἰοζοῦ γα] εἰαηῖ, ἃς ΡΘΓ [ἀπηογδίθη οἱ ροιιδΔηιδιὴ πδίυγω σοη πη ] η} ἰηἰδγυηι, δ ΘΟΠΊΡΑΓΑΥΙΙ. ΟὈΧΧΧΙΣ. --- ΤΗΕΟΝΙ. Οιυοπιοάο εἰς ἱπιεί ἰσοπάμηι : ε« Ῥωπὶίοῖ πιὸ, ηυοά μχοτὶηι ϑαμί ἐπ τόσοπι. » Μα] [ογἱδί, οἱ ἴῃ τὐγρὶθυ γοῦυ οσουραῖλ ᾿ρίογυμα ᾿ιοη πὶ διάδοὶα οἱ ΔιηΠη Η}}}} ἀΪ- ΥἰΔΓΌ ΓΟΓΌ ΠῚ σοι } ΟΣΡΟΓΒ ΓΟ Πυ}. ()υο- πίδοι ᾿φίτυγ αυςοδιίϊοιο αι οα ἢυης }) ( ρΓΟρο- : ο)υϑάδηι δἰ γι ἢ ϑοζοῖθ βιηΐ, Ομ { γογὰ δ. Πρὸ νογθα, ε Ροωηΐ(οι πι φιιοά υη σοῦ πΊ ϑδμ γΓαβοηὶ ᾿Ἷ, » ἀϊν πη) ργωποίοηθῃ ᾿ἰιαυάᾳι- ᾳυδιὴ ἰγὰἀθευηϊ, πς ᾿'ρ}} ἱφηογδηιί,δη), } γογυπ) βἰηρυϊαγθπ) ἀίαυο ἱπογθα υ] αὶ αυδπιάδηι ε)υ φῳἰδογτίοοτάϊαπι, οἱ Πυπιϑδηϊ(ίοπη οδιοπαμηί. Θυοηΐδιηῃ Θηΐπι, ἰπυϊ, ΠΕ ταὶ αιΐάσπι τ υΐ Γα- ) ροροδβοίϑϑοηι ἃς πι ΓΟριϊαβδοπί, ἀπὶπιδινοῦ- δίοπο αἰρηὶ δγϑηῖϊ, δἱ ΠΟ. ἰΐἰὰ υἱ ἰὰ Δηϊπιδάνογ. εἰι γορίδπι ἀϊφηϊιδῖθπι σοηβοουίυβ, ἰϑοἶτοο ἐμ πὶ ΥΔΗ΄. --- ΤΙΜΟΘΕΩ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ.. Τοῦ Λευϊτικοῦ. Διὰ τί ὁ νόμος ἐφέσπισε προσ- ἀγαγέσθαι δύο τρυγόνας, καὶ δύο νεοσσοὺς περιστερῶν ὑπὸ τῶν γεονγῶν βρεφῶν. Δύο τρυγόνας, καὶ δύο νεοττοὺς περιστερῶν, τοὺς νεογνυὺὺς ἄῤῥενας 'Ἑδόραίων φέρειν δῶρα τῖςς πρὸς Θεὸν ἐμφανείας ὁ νόμος προσέταττε, τῶν φιλαρέτων χαὶ ἀνεξιχάχων ὀρνέων τοῖς τύποι;, τὴν ἀπλότητα χαὶ ἀπαλότητα τῶν νέων () αἰνιττόμενος, καὶ τοῖς ὁμοίοις τὰ ὅμοια διδάσχων χαθαέρεσθαι" οὖς [καὶ] ἀρνία προσαγορεύει ἑτέρωθι. Τοὺς γὰρ ἐξοιστροῦν- τας, χαὶ ἀθετοῦντας, καὶ ἀταξίᾳ τὴν φύσιν ὑδρίζον- τας, ἐρίφοις παρείχασςξ. ΥΛΘ'. --- ΘΕΩΝΙ͂, Πῶς γοητέον, «ε Μεταμεμέ,ζλημαι ὅτι ἔχρισα τὸν Σαοὺ. εἰς βασι.δα. » Ἢ χαχόσχολος χαὶ φαυλοτριδὴς τῶν ἀθέων ἀπό- νοία, οὐδὲν τῶν θείων χαταλιμπάνει ἀνύδριστον. Ἐπειδὴ τοίνυν χαὶ τὰ νῦν προδληθέντα σοι, τῆς αὐτῶν ἐστιν ἁμαρτίας γεώργια, ἐχεῖνα παρεὶς, μάν- θανε τἀληθή. Τὸ, « Μεταμέλομαι ὅτι ἔχρισα τὸν Σαοὺλ εἷς βασιλέα, » οὐχ ἔστι τῆς θείας προγνώσεως δια- θολὴ, [οὐδὲ ἀγνοίας αὑτῆς.) ἄπαγε ᾿Αλλὰ οἴχτου καὶ φιλανθρωπίας ὑπερδολή. Ἐπειδὴ, ἄξιοι μὲν ἧσαν Ἑθδραῖοι, βασιλέα αἰτήσαντες, καὶ ἐμὲ ἀθετήσαντες, παιδευθῆναι, οὐχ οὕτω δὲ ὡς ἐποίησεν αὐτοῖς βασι- λεύσας Σαοὺλ, οἱχτείρει χἀχείνους ὡς δεινὰ πεπον- θότας, χαὶ τοῦτον ὡς χαλεπὸν αὐτοῖς γεγονότα. Τῆς τοίνυν ἐχείνων προαιρέσεως ἡ αἰτία, οὗ τῆς τοῦ δε» δωκότος τὸ αἴτημα φιλανθρωπίας. ᾿Πογυπὶ υἱοὺσὶ ἀοίοί, υἱ υἰ| φσγάνιθα ἱποοπιηοαΐθ ἴδει: δἷη!, ᾿θ υ}υ. αύοαᾳιθ, υἱ πὶ δνυπ δἰ δοσγϑυη ἰρδὶδ ργωθιμγῖι. ΟΘαδρτγορίογ ἰῃ ἰΠΠοσυπὶ! δηἰπηθηὶ ἃς νοΪθηϊδίδι οὐἱραὰ ΠΟΙ δΡοη Δ, ΠΟΒ ἰδ οἷὰαβ ᾳυΐ ὀοτυπι ρει οπἱ οαδϑὶι, θοπὶ ηἰδίρη). [νἱῖ. ΧΙ. . ας. χν, ]. ΥΑΙΙῈ ΜΕΟΤΙΟΝΕΒ ΕἸ ΝΟΤΕ. () Δηια καλλίστῃ οοὐά, κι. οἱ ΑἸι. δὐάιπι κῇ. ῬΟΒΞΙΝ. () Υυχ ἰατρῷ ἧἴνοϑιὶ ἃ {τὸ πη οοιϊἀ. ὙαιῸ. εἰ ΑΙι. ΕΔ θην γ. ὅδ᾽ ΡΓῸ ἀμφυτέρας ἰορυμὶ ἀμφοτέρων. Ἰ᾽. () ῥγὸ νέων ςοἀ. γαιίς. Ἰερὶ! παίδων, εἰ σαι θοιν ἰοοιἰοηθι (.. ΑΙΐ, ΟΣ! θι, πιαγμίπθ.}Ρ. ΥΜ'. -- ΙΣΙΔΩΡΩ ΔΙΆΑΚΟΝΩ. Ὥσπερ οἱ τοῖς πρώτοις γράμμασι στοιχειούμενοι παῖδες, τῷ χαθηγητῇ ἀτενίζουσι πρὸς ὅπερ ἂν τὴν γραφίδα ἁρμόσῃ, ἄσμενοι () χαὶ εὐπειθῶς τοὺς χαραχτῆρας δεχόμενοι" οὕτως χαὶ τοὺς τῶν θείων φοιτητὰς ἕπεσθαι τοῖς τούτων διδασχάλοις, νηπιώδη ἀπλότητα,, χαὶ ἀνενδοίαστον συγχατάθεσιν ἔχοντας, ᾿Απεχρύδη γὰρ, φησὶ, ταῦτα ὁ Κύριος ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν, χαὶ ἀπεχαλύφθη νηπίοις. ΥΜΑ΄. --- ΤΩ ΑΥ̓ΤΩ, Πρὸς μαθητευομέγους. Εἰ χαὶ τελείους ἡμᾶς εἶναι ὁ θεῖος βούλεται νόμος, ὁμώνυμε, ἀλλὰ χατὰ ἀνάδασιν χαὶ προχοπὴν πρὸς ΕΡΙΘΤΟΙΑΒΌΜ .. -- ΕΡΙΤ. ΟΟΧΙΙΝ. : ἀδβ ΟΌΧΙ,. -- ΙΘΙΌΟΒΟ ὈΙΑΟΓΘΟΝΟ. Οιοπηδάπηοάνπι ρυθγὶ, οὐ πὶ ργΐπηῖπὶ ἢ Π| Γ ἴοτ- ΠΙΆΓΟ ἀΐδοιη!, ᾽) ῬΓοθρίογαοπι ἰπιθηιϊὶ δυη, διὸ αυοιὶ οαἰδιηι πα) δεοοιηπηοάδΡίῖ, ἰἰβοηῖοΡ δίφυο οδοάϊοηιϊΐ ϑηΐῃ! ΠΟΙΔ δχείμί ηιθ : ΘΟΠ| πηοι] υοᾳι αυΐ δὰ γο ἀϊνὶπα ρογϊβοθη δ οοηοΓιηῖ, - ΓῸΠῚ παρ δῖ ΓΟ δεαυΐ, δίᾳφυθ ρυοτγίϊ οι ἰ πρὶ οὐ Αἰοπὶ οἵ ἱπαι δι π) δϑϑθηδῦπι ἤδῦογο ορογίοι. Αἰνβοθῦ- ἐϊι δεΐπι δυμῖ [ ἃ δορὶ ηι δὰ οἱ ργυάθιὶυυ, "ἱ δἷὶ δοινίι , οἱ ράγνυ}β γον ο]διᾷ. ΟΌΧΙΠ. ---ΕἸΌΕΝ. Αὐ ἀϊεεὶριίος. Ἐλ ρογίδοϊο. Π ἰαχ αἰ νη σι] , Υἷν τα δ οοδιοηνίΐ, ἰδμθ ᾿ἰἰυἀ Ὠδα , υἱ ατ' μῈΓ τὴν τελείωσιν φθάσαντας, πρότερον γάλαχτι ποτιζο- Β δδοδηδυπι ργοξγαβδίοπθηι δά ρογίδοιοπθι (. μένους, ὡς ἀρτιγένητα βρέφη, καὶ ἐν αὐτῷ εἰς σω- τηρίαν αὐξάνοντας. ΥΜΒ'΄. --- Τῇ ΑΥ̓ΤΩ. . ἐστι" « Παιδία γίγνεσθε ταῖς φρεσί. » Κἀχεῖνο ὅπερ ἔφης, συνήγορον εὑρίσχω τῶν πρώην γραφέντων σοι, μὴ παιδία γίνεσθαι ταῖς φρε- εἰν, ἀλλὰ τῇ χαχίᾳ νηπιάζειν, ταῖς δὲ φρεσὶ τε- λειοῦσθαι, τοῦ πανσόφου γράψαντος Παύλου. Οὐ γὰρ ἔστιν, οὐχ ἔστι μὴ ἀποσμήξαντας τὴν χαχίαν, χαὶ νηπιάσαντας πρὸς ἀγνείαν, ἣ φρεσὶ τελειωθῆναι, ἣ εἰς ἄνδρα τέλειον ἐργάτην ἀνεπαίσχυντον ἀνα- θῆναι. ΥΜΙΓΙ". --- Τῇ ἈΥ̓ΤΩ. « Ὃτε ἤμην νήπιος, ἐφρόνουν. ν Τὸ, ε« Ὡς νήπιος ἐλάλουν, ὡς νήπιος ἐφρόνουν, » εἰρημένον τῷ θεόφρονι Παύλῳ περὶ τῆς κατὰ νόμον ἀγωγῆς αὐτῷ γέγραπται, καθ᾽ ἣν ὡς νήπιος λαλῶν, ἐφύλαττε τὸν νόμον νηπίοις δεδομένον, ὡς νήπιος φρονῶν, ἐδίωχε τὸν λόγον, ἀμύνων τοῖς τοῦ νόμου" « Ὅτε δὲ γέγονα, φησὶν, ἀνὴρ, τὰ τοῦ νηπίου χατ- ἦργηχα,» οὐδὲ τὸν νόμον ἀκυρῶν, καὶ τοῦ λόγου () κατηχῶν. ΥΜΔ'. -- Τῇ ΑΥ̓ΤΩ. Αὐτὸς ὁ μέγας ᾿Απόστολος, ὁ πλεῖον πάντων χο- πιάσας, ὁ τὸν νόμον ἀχριθῶς μετελθὼν, παιδευσάτω δε, νηπίαν εἶναι ἐν αὐτῷ γνῶσιν τῆς θείας παιδεύ- σεως, ὡς ἐν σχιᾷ χεχαλυμμένην, χαὶ ἀμυδρῶς δι- ορωμένην. Σχιὰν εἶχεν ὁ νόμος τῶν μελλόντων ἀγα- θῶν, ἀποφαινόμενος, οὐχ αὐτὴν τὴν εἰχόνα τῶν πρα- Ὑμάτων, ἣν ἐπιστεύθη τὸ Εὐαγγέλιον, πρὸς ἣν οἱ τύποι ἐπέδλεπον. Χ}}}. χι, . ,|θ. ῬΉΡῦγ. χ, ἢ Ἂ ΜΆ ἢ. ν, . ἢἙὈῬ ΙΓ. , . ἀυηί, ὑγῖυθ, ἰϑηαυδπὶ τη φοπἰιὶ ἰπίδηι, ἰδο ἰδ Ῥοῖυ αἰδηίϊαγ, δίᾳιια ἰῃ δὲ βαϊυΐϊθιῃ ἐγόβοϑηιῖ ᾿. ΟΌΧΙΠ,]. --- ΕἸΌΕΝ. Ομία εἰς : ε Ῥιιετὶ εεηείθιι δεἰοι. ν ΠΙ|υὰ φυοᾳυδ, ᾳυοὰ [ σοπμμῃθιμοῦϑίιη) δΐ, , συϑ δὰ τἰ ἢυμοῦ βουρβὶ, ἔδυδγθ δοιῃροσίο, ἢ - εἶγυπι φυυὰ Ῥαυΐυ δύιμυηοὶ" π οηβὶθι Ρυοεὶ οἰδοίϊδιηυν, πηι} }{| ράγνυ]ΐ δἰ πη, δΠδὶ -- υυ διιίοῃι ροτγίοοι!. Νοαυο δηΐι Πογὶ ροιαβὶ, ηἰπὶ ηρτγουιδῖθπι) Δ οΓβᾶπιυ, δίφυὸ δά ρυγὶ ἰδ οἱ οαδιϊιδίοπ Γορυσγοβοδιηιν εἱ δὺ πηοηι} ρογ[ο οἷο» ΠΔ ΔΕΒ]. ΔΉ Γ, δι, υἱγυπὴ ρογίδοιΌ , δίᾳυθ ορόΓγδγίυπι ἰποοηΓ[ϑὶ Ὀ ΓΘ] δ Ὀγ] ΔΙ Γ. ΟΌΧΠΠΙ. --- ΕἸΡΕΜ. « θυαπάο ἐταπὶ ρατυμίιδ, εαρίεὕαπι, » εἰς. Ουοά ἀϊνίπα πιριίο ργράϊο Ῥαυ}] ἀϊοίυπι δε ", «[,οαυδθαῦ υἱ ραγυιίϑ, δδρίθθδη) εἰ ράγνυ- Ἰυ,.» ἀ Ιορὶβ Ἰηδι Πἰπ ἃς ἀἰδοὶρ! δεγὶ- Ρίυμπι αῖ : οὐ͵τ ΓαιΙοη τὲ ράγνυ ἰυσυθη, - οι) ῥιιθγὶ ἀδῖ}}} βογνδραΐ : | ῬδΓΥΠΠ διιίθιη βδρίθηβ Θνδηροι ολπὶ ἀοοιγίηα πη ἰηϑαδοίδ, Δ ΠΓ, ἃ ἰεφοιη ἀοίδησουδι. ε« Ροδίᾳυδπι ΥΓῸ [ςΔοῖι ϑυτὴ Υἱγ, δνασυδνί : δγδμὶ ραγνυ δ: » πἰπνἶ τη τὸς - ξθπι δυγοφϑῃδ, οἱ δνυδηϑείίοα ἀοοιγίηα [ΟΠ Π ἷΠ|-» υυθη. ΟΡΧΙΗΥ. --- ΕἸΡΕΜ. Μαρβηυβ ἰρθθπμθὶ Αροβίοίυ, ] μὲ Ομ . “ ι θογαᾶνὶ , ἰαᾷθὶ δοριγαῖο οοἰυϊδ, τὸ ὀοεθαὶ δ ᾽ ἰθΘη ΓΠ) πῃ αἰνιη» ἀοοίγ ΘΟΘΉ ΟΠ δπ , υἱροῖα πῃ πῆγα οὐνοίαίδη, οΟὔὐδοιγα ({π|ὼ- ἰαχαὶ (οιηϑρ εἰοηόλιηῃ ργαῦθιίοδιη. [ἴ᾿ηνθγϑιι οἴη, αἱ ρα ρῥτουυπιίαι , πδρευδι ἰὸχ [υἱυτγο- ΓΌ"), ΠΟῚ ἴρη) ΓΟΓΌΠ: ἐπ φίηθ, ἔνδηβο σοι δῖ, οἱ δἀ φυλὴ ἤφυγοο ἰθΘηκ(ἰΘυδη!. . (ογ. χιν, . } (οΥΓ. ΧΗ, (οἵ. χν, ΥΛΆΙΖ ΨΕΟΤΙΟΝΕΒ ΕΤ ΝΟΤΕ-. () Ῥτο ἄσμενοι οοἰὐε, γλιὶς. οἱ ΑἸι. Ἰοριηὶ ἀγόμενοι, αἱ [πἰὸν διῦυ γόῖ. ὅ μοϑὶ διδασχάλοις δύύυμνι χρή. ΡΟΝ. Ῥάτβοι. ΚΒ. ΓΟΧΧΥΠΙ. () Ριο χαὶ τοῦ λόγου σοὐά. γαι. θ εἰ ΑἸι. [» μθηι, χαὶ τὰ τοῦ λόγου, οἰς,, Π Δϑίθοηϑοαι ἰαιυ: Ἰπάϊσοι Γοηπίγυ. . λ ] Φ, ἸΘΙΌΟᾺΙ ΡΕΙΘΙΟΤῈ ΟΌΧΕΥ. -- ΕἸΌΕΜΝ. ᾿ ΩΟμοπιοήο οἱ φαΐϑιδππηι ἰας γμοΐμιπι ῬπμΙ (ἰεαετὶ!. Ουϊάπεπι ἤδγθβ, ἰπυ}, δὶ οἱ ἰθχ ρυδγ}}} δὶ υἱ Ρυδγὶβ ἀλ, οἱ ᾿ἴεπι ΟΠ τ δ(ϊδηα ἰπβι ρι- ΝΠ Τυγϑυπὶ , υἱ ὁχ [ Αροβίο! ! υεγῦ δ - βίαι, « [μᾶς νυ ] ροῖπὶ ἀδι}, Πη Εἰ νη : ποπάϊιπι δηΐθν ροίογδιὶβ .» Αὐὐδὲ ἰφίτηγ. Οὐ ἀνϑηβ } }Ὰ ἀοοιγίπα ρυδγοβ ἃ ἰορα δοοορί δεῖ, Π ρυγϑι) ἐ ρΡογ(δοἰδπὶ οἱ Δυβυϊίδιη 'ρ οορηἰἰοηθιη ἱπηρογιῖγθ ροβδοῖ, πος τηγβιοτίογυπι τηόπιΐ οδρίυν! Θχοθάθι:- εἴασαν υϑρἰδίθιῃ ροῦ ρϑϊοίδοιδη) βυὺ} ἀδη!οη- ΒΙΓᾶγα (νογθὶ φγαιΐα, ἀἰνίδπ) Θϑθηι δ δὴ ἴῃ υ : .}, δἴχιιο ἰἱῃ Τυϊη δι οοπδι υϊδη), , ψ ἀμϊᾶπὶ ἀυηϊαχαὶ δε] ᾿γροδβίδϑ᾽ , αυθιηδά- "ού απ οἱ οβϑϑη πη), οΟρὶ εἰ οη. ογγογὰ βἰδὶ ἤιρ- "η), ἰαοίγοο δὰ Ἵοπῆῇγιμδηοθ δἰ ῬδΥΠΙΟΥΘΠ ( δοῦη, ἰη αἰβοἰρ᾽ πη δοοορογοῖ, ϑηϊπιον, Ἰοσὶβ ορογὰ υἱἱίυγ, εἰμ απ Δ ΡδΓΙΓΘΟΙΟΓΌΠῚ ἀοφιμλίιπι (ϑιἰπιοηΐα Ροΐαπ. Αἱ υπς πιοάθπι Ῥαυ - Α ΥΜΕ". --- Τῇ ΑΥ̓ΤΩ. Πὼς καὶ τίνας ποτίζει τὸ γάλα ὁ Παῦ.ῖος ὡς νη- σπίους. Πῶς, ἔφης, εἰ ο νόμος νηπιώδης ὡς νηπίοις δεδο- μένος, καὶ ἣ χατὰ Χριστὸν στοιχείωσις, πάλιν τυγ- χάνει νηπιότης, τοῦ ᾿Αποστόλου φάσχοντος, « Τάλα, ὑμᾶς ἐπότισα, καὶ οὐ βρῶμα" οὕπω γὰρ ἠδύνασθε; » ΚΑἌχουε τοίνυν " νῃπίους ἐχ τοῦ νόμον ὁ εὑὐαγγελιχὸς λόγος δεξάμενος, καὶ τῆς ἀχραιφνοῦς χαὶ τελειοτάτης Ὑνώσεως μεταδοῦναι αὐτοῖς οὐ δυνάμενος, καὶ ἀθρόαν | ἀποδεῖξαι τῶν ὑπὲρ νοῦν μυστηρίων τὴν δι᾽ αὐτοῦ φανερωθεῖσαν ἀλήθειαν " οἷον τὴν θείαν οὐσίαν ἐν μονάδι ὑφεατῶσαν, ἐν μονάδι () δὲ χαθεστῶσαν, τοῖς μίαν χαὶ ὑπόστασιν Θεοῦ ὥσπερ οὐτίαν φανῖα- ζομένοις " πάλιν τῷ νόμῳ χρῆται πρὸς σύστασιν χαὶ πειθὼ τῶν ὑπ᾽ αὐτοῦ παιδαγωγηθέντων, ἐξ αὐτοῦ τὰς τῶν τελείων δογμάτων μαρτυρίας ἐπιφερόμενος. Οὕτως γάλα ποτίζει Παῦλος τὸν νεογνὸν ἑοῦ Κυρίου λαὸν, σοφῶς αὐτὸν διὰ τῆς νόμου νηπιότητο; παι- δεύων τὴν τελειότητα. Ἰυ πόνυιη ΓΘΟΘΙ οΥἵμπὶ θοπΐηΐ ρορυΐυπὶ ἰοοία ἐγεῖξαι, ὁπ) ΡῈ Γ Ἰερὶ ρυδεὶ Π δίο δαρίοηιος εἰ ρετίεοιδι ἀοοιγίηδη ἰγδϊὶ. ΑΌΧΗΥΙ. --- ΡΑΤΓΑΡΙΟ. δὲ εοπυϊεῖο. ὍΪ οἰδὶβ δρϑίΐηθβ, αὐυΐὰ σον] οὐ ἱ τη ] ς} υδηι οαγηΐθυ γοβοογὶβ ἢ Ῥγῳϑι γϊὶ ηἾπ| ἱπσυγραγί, αυδιη οοπιδπιίῃδεί. Ουοα ] } Δυδιϊηθι,. [ ᾿ηΠσογΒ οἱ οΟμϑρυγοαγὶβ, οἱ [Π|}}} εἐβ, ρᾶγυπὶ ρτδοϑίυγ, πιϑζη δυΐει ἐχ ρᾶπ θουπὶ ᾿ἰπιρ}} οἱ οοηϊυιη }} νοοὶυ ᾿μοΘ }. ΟΑΌΧΕΥΙΙ!. --- ΑΝΤΙΘΟΙΟ. Νοπ αροεϊοίμηι Ρ ιρρώπι, δε ππλιπὶ ῳ ἱΐε φαὶ σαπι διερίιαπο εἰεειὶ δεῖ, ἐπ μοίιιπι δαριΐκαδξε, εἰ δὶ- ππιοιοηι ἱπειτιαὶδδα; αἰημ Ογμοτίετε τέϑμς δαςτὶξ αααϊοιος υἷτος ἱπιετγοσαίίομνες εἰ ἀϑία εοἰνετε. Οροτίοθαί αυΐάδπη οαμηδ υϊ Βοηινίηὶ θεῖ ποοριτὶ δα σομδοιγαι, δίᾳυθ ἘσοΟΙοδιθβ η}} . γυπι ἀοδι } δυηῖ, παϊυλ εὐ σΟηϊοΠπιϊο) [{τἰ- ΘΟ ΓΟΥΟΓδΙΔ ΘΟΙΠΡΥΪΠΊΟΓΘ, ] δυΐθιν ᾿ρ αἰ πὸ ρΡαϊγοοὶπΐα ΟΟΓΓΟβάΓο. Αυοῃίϑιη δυΐθη! δὰ εἰ μοιάΐα εἰπηίαχαὶ οουΐθθ σοηΪθοίοβ ἰυδι!, βδησι ογοίθαυο οπὶ ἅ ἘοΟοΙοβίαι ἐπουηῖ, ἃ } υὐϑγίογθιη υἱοίιι οορίδϑπ) δοοὶρίμηι (Υῃ Γ Π) ψι ἀθ! .. ρτῸὼ δαθεηῖθδ, οϑυδαπαυθ οὐυζ αἰνὶ- " νϑηδγδίίΐίοηθ ργοδεαυθηάυμι ποίηθιὶ ρ}}- εἶ νυςΐθυ ᾿ἰδοθγοίιγ, ρον θη)} : πιο οτα πὶ » ἴθ} ΓΟΓ οὐγϑη) ] οἰυηῖϊ, . Υοὶ] ἰδηιυΐδηι ΘΆΓΙΠ! Γαι ΘΠ ΠῚ Δ ηῖ : ΠΠυἀ εῖιο, Υἱγ δ γα }}}} νίγιυι μη ϊ, ἰά ᾳυοὰ ῥργοο νἷγοὸο ἢϊθγομα ἐἷ- οἴυ) ϑῖ. οἱ γθγιπ,) Εαἰνηδ ϑογίρίι γα [ὃ - (ΟΓ, }}}, ἡ. ΥΜῷ'. --- ΠΑΛΛΑΔΙΩ. Περὶ λοιδορίας. Εἰ νηστεύεις ἀπὸ βρωμάτων, τί κρεωφαγείς λον δορίας; Καλὸν γὰρ ἐχείνων ἐμφορεῖσθαι, ἣ ταύταις βεδηλοῦσθαι. Εἰ δὲ τῶν μὲν ἀπέχῃ, ταἷς δὲ μολύνῃ, ἔοικάς τινι μικρὰ προσευχομένῳ, καὶ πλεῖστα βλασ- φημοῦντι.
◆
Modern English Latin / Greek Original
If you have been caught by the poison of greed — which is the root of every evil [1 Timothy 6:10] — and it is driving you toward idolatry, having redirected all your senses toward itself, then answer it with the God-taught words: "I will worship the Lord my God, and serve him alone" [Matthew 4:10] . And greed will depart, and you will recover your senses and embrace sufficiency.
To Agathodaimon: You have been harsh in examining the lives of monks and priests, seeking sinlessness in them — which belongs to God alone. No human being achieves it perfectly. If you want to hold them to a standard fitting for human nature, require that they touch none of the sins committed by deliberate choice — that is the standard appropriate for human beings.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.