Letter 463
Isidore of Pelusium→Unknown|isidore pelusium
From: Isidore of Pelusium, monk at Pelusium
To: Paul the Presbyter
Date: ~410 AD
Context: Isidore on the virtue of patient perseverance — the soul that continues steadily toward the good is building something permanent, even when the daily progress seems invisible.
The work of virtue is done slowly, Paul — so slowly that it sometimes seems nothing is happening. But this is the nature of all genuine building. The foundation is invisible once the house stands; the daily practice is invisible once the character is formed. What you are constructing through patient perseverance is not nothing, even when you cannot see it.
The soul that presses forward without spectacular moments of breakthrough, that simply continues day after day in what is right and refuses to give ground — that soul is building something that will last. Do not grow weary of the slow work. It is the only kind that produces what endures.
Ἐγὼ μὲν εὐαγὲς ἡγοῦμαι τὸ τοῖς θείοις πιστεύειν χρησμοῖς, χαὶ τούτοις ἕπεσθαι μετὰ () σπουδῆς, χαὶ μὴ τὴν ἄχαχον φιλοτιμίαν τῆς Δεσποτιχῆς ἀσφα- λείας πρυχρίνειν. Εἰ δέ τις ἑαυτῷ τοσαύτην μαρτυ- ρήσειε σωφροσύνην, ὡς μηδὲ συνεχῶς ὁρῶν βλάπτε- σθαι, μανθανέτω τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τὴν ἀσθέ» νειαν χαὶ τῶν θείων χρησμῶν τὴν ἀσφάλειαν. Τοὺς ΥΑΠΙΑΣ ΠΕΟΤΙΟΝΕΒΘ ΕΤ ΝΟΤἅΑ͂. () Γτο μετὰ ἄυο εοὐϊ. αι. οἱ ΑἸ(. Ἰοχυηξ ἀπὸ, οἱ γϑγδ. δ6ε4ᾳ. ἄχαιρον, μΓῸ ἄχαχον. ῬΟΐδΙΞΕ. .ἘΡΙΘΤΟΙΛΑΆΜ . - ἘΡΙΒΤ. Χ1Π . μὲν οὖν ἁλόντας, ἵνα μὴ δόξω διενοχλεῖν, παραλείψω" Α ἴδηι, ἃς ἀϊνίπογυπι ογαουϊογαπὶ σα ἰοπα πὶ ργ- κᾶσαι γὰρ αἱ ἱεραὶ Γραφαὶ, καὶ αἱ ἔξωθεν τραγῳδίαι, χαὶ τὰ χαθ᾽ ἡμέραν δράματα (), τούτων γέμουσι τῶν παραδειγμάτων» τοὺς δὲ προμηθείᾳ τινὶ χρησα- μένους χαὶ περιγενομένους τοῦ πάθους (οὐ γὰρ ἔστιν ἀπραγμόνως χατορθῶσαι σωφροσύνην), τούτους εἰς μέσον ἀγαγεῖν πειράσομαι. Εἰ μὲν οὖν τινας τῶν ἕξω τῆς πίστεως τοῦτ᾽ αὐτὸ χατορθώσαντας ἐπι- δείξαιμι προνοίᾳ τινὶ χαὶ ἀσφαλείᾳ, χαὶ οὐ τῷ ἑαυ- τοὺς ἐπιῤῥίπτειν τῷ πυρὶ, ἴσως ἂν αὐτοὺς παραγρά- ψοιντο, ὡς οὐδὲν μέγα ἀνύσαντας. Ἐἰ δὲ καὶ τὸν Θε- σπέσιον Παῦλον μάρτυρα χαλέσω, λέγοντα, « Ὑπκω- πιάζω μου τὸ σῶμα χαὶ δουλαγωγῶ, μήπως ἄλλοις χηρύξας, αὐτὸς ἀ[πο]δόχιμος γένωμαι.» πᾶσα αὑτοῖς ἀποχέχλεισται ἀπολογία. Καὶ ἴσως ἂν δυσωπη- θεῖεν (), χαὶ τῆς οἰχείας ἀσφαλείας πρόνοιαν Β ποιήσονται. ᾿Εχρῆν μὲν οὖν ἀρχεσθῆναι τῇ ἀποστο- λικῇ μαρτυρίᾳ. ᾿Αλλ᾽ ἐπειδὴ χαὶ τὰ τοῖς ἔξωθεν χατ- ορθωθέντα ἀλείφει εἰς σωφροσύνην, οὐδὲ τούτων ἀμνημονήσω. Οἶδα τοιγαροῦν ἀναγνοὺς, ὅτι βασιλεύς τις Ἐφεσίαν ἱέρειαν ἰδὼν ὑπερδολῇ καλὴν φανεῖσαν, ἀνέζευξεν εὐθὺς ἐξ ᾿Εφέσου, φοδούμενος μὴ παρὰ γνώμην ἐχδιασθῇ πρᾶξαί τι τῶν οὐχ ὁσίων. Καὶ Κῦρος δ᾽ ὁ Πέρσης οὐδ᾽ ἰδεῖν τὴν Πάνθειαν ἐτόλ- μῆσε (), θαυμαστόν τι χαὶ ἀμήχανον χάλλος ἔχειν μαρτυρουμένην. Εἰ τοίνυν καὶ τὰ πράγματα, χαὶ οἱ ἔξωθεν τῷ σωτηρίῳ χρησμῷ μαρτυροῦσιν, ὡς ὀρθῶς χαὶ ἀσφαλῶς ἔχοντι (ἡ γὰρ συνεχὴς θέα ὁδός ἐστιν ἐπὶ τὴν πρᾶξιν ἄγουσα εἰ δὲ καὶ εἰς ἔργον μὴ ἐχ- θαίη, μολύγει τὸν λογισμὸν, χαὶ μοιχὸν ἀποφαίνει τὸν ἁλόντα) " τίς τοσοῦτόν ἐστι τολμηρὸς, ὅστις ἀλλο- Ό τρίοις συνεχῶς ἑστιώμενος χάλλεσι, λέγοι μηδὲν τὸ καράπαν παραδλάπτεσθαι: Εἰ δὲ “οὔτο δύσχολον, ᾿ χρὴ μάλιστα μὲν φεύγειν τὰς συνεχεῖς τῶν γυναιχῶν ἐντεύξεις" εἰ δ᾽ ἀνάγχη εἴη, χαλινοῦν τοὺς ὀφθαλ- μούς. τυμ ἰοηόπι. Αἰφιο αυΐεπι, τὶ οἀριὶ ἃς δυθαοιΐ δΌηΙ, ψγνὶ8β ἃς προ δδϑίι Υἱάσαγ, δ᾽ [θη ργβίογπ δι (πᾶπὶ δἰ ΟΠ ) 8δογῷ [ Γ25, οἱ Θχίογηδ ἰγυροράϊα, οἱ αυοι αης θυ ἢνἷ8 ὁχοπι- ΡΗἰΐ5 γοίογιϑ5 διπ1 ) : δυίοπι 4υἱ συγ φυδόύδι οἱ Ργου ἀδεΐὰ υδὶ 5ιηϊ, ἀἰσαὸ δι δἤδοίυη Βυρ6Γ8- τυηῖ (πη οὐἷπι δἷθθ ἰαθοτυ πεφοιὶο φυϊδαιδηὶ Ρυάϊοἰεἶαπι σοηδοαυΐ ροια51 , 'π πιθάδιην ῥτγοίεγ γα οοπῶῦογ. ἂς βἰαυϊάοαι ποηη ] ὃχσ ἰδ, φυΐ ἃ Πά6 Αὐδοτγύογυηι, οὐτὰ αυδάδηι οἰ οαυϊίοης, ἃ. ΠΟΠ δοῖρ5806 η 'κῆδπὶ ργο]ϊεΐθηο, ἱρϑυπὶ) σοΟηΒΘΕΏ[ οδίδηάσδγο, [ΟΓῖ4886, " ((ἰ ΠἰΠ πιϑρηὶ ργϑ5ι1- ιοτίοϊ, δυθιονθθιιηὶ δο γα ϊοίθηι. δ᾽ δυΐίοπι ἀϊνίπυπιὶ Ῥδιϊ ἰοβίθπι ἰδιιάλγοτο, ἢἷ5 νοῦ υἱθοηίδῃι : ε Ολϑιΐξο σογρυϑ πιδιην, οἱ ἰη βου αἱόπὶ γοάϊ0, ΠΘ [οτίθ, οαπὶ ργιϑάϊοαναγο, ἰμρβ6 γοργοθυ5 οἤϊὶ- εἷἶαν ἴ, ν οπιηΐβ ρῥτοίδεϊο ἰρδὶ8 ἀείοπϑίοηβ Γαι ΡΓ ΘΟ οΥὶξ : ἃς [Ογί2550 ριίογο σΟμΠΟΥ̓ΘΌΘΠΙΠΙΡ, δίῴεαυο οϑιιοηΐ ἂς δρουρίίαιΐ σοηδυϊοηάυπι Ρᾳ( - Βυηι. Ουδηᾳηδπὶ δυθιη Π05 ΔρΟΒι0 ἶο0 Π] οΟη(ΘΠ108 ΟροΓΙΘθ αὶ : ἰδίηθη αυοηϊδπὶ ἃ - , ΄αυῷ οχίαγὶ8 ργοδια δυηῖ, ρυύίοὶἴδπι δουυηῖ, π6 ἢξε αυϊάοηῃ οὈ]νίοης ργϑιογῖῦο. Θολ0η0 ἰεἴίαν ἀϊἰοΐ, τορὸπὶ αυδπιύδηι, οὐπῇ Ἐμ[ιοϑίδηι δδοογάοιίοην, οὐΐυ5 ἰπογοα ασυϑοἀδπὶ ἃς δἰηφυϊα- τίβ ρυ]ο ιν ταἀο ογαὶ, σοηϑροχίβδεί, βίδεϊ ἐχ ἘρΠ6- β'πα 0γῦ6 ἀϊχγοβθυπι , νἱάδ!: οὶ πηοῖυοῃ- ἰ6π , Π6 ρΓϑίοῦ υοϊαπιδίθι ποίαγὶϊ δἰΐᾳυΐ δάιϊη γὸ οορβογαίυγ. Αἰφυα ἰίθπι Ῥαγϑαγυιῃ γοβθι Ογτγυπὶ, Ῥαμεθδιη, δά πηγδηα ηυδάδη) Εἰ ἰπΟΟΠρᾶΓΆ - Π Ιογῆις οἰοζϑηιία δα θδῖυγ, π6 Υἱάδγα απἷ- ἀεδπὰ 8ι8ι πυΐ586. υτῃ ἰφίτυτ, οἱ γὸ8 ἱρβῷ, οἱ δχιεγηὶ δυσίοταβ βαϊυϊατίὶ ογδουΐο, ἱ γϑοῖο Β66ΈΓΟ, [ ]-» πιοοίΐυμ ἀΐοδηὶ ( 8ἰφυϊ ἀ6πὶ δβδίδυυβ σοηθρθοῖυ8 Υἱϑηι δὰ [μοΐϊηυ5 πιυηὶ : δίσυδ υἱ οἰἶδην ἴῃ ΟΡι8 πιΐΐη6 ἐχοϑιὶ, πιθηΐθῃ ἰδίῃ οοηϊδηνίηλί, ΘὈ40υ6 4υἱ οαρίυ8 , δἀυ!αγηπὶ οὔ οἰ , ᾿Δπἰὰ δϑάδ
◆
From: Isidore of Pelusium, monk at Pelusium
To: Paul the Presbyter
Date: ~410 AD
Context: Isidore on the virtue of patient perseverance — the soul that continues steadily toward the good is building something permanent, even when the daily progress seems invisible.
The work of virtue is done slowly, Paul — so slowly that it sometimes seems nothing is happening. But this is the nature of all genuine building. The foundation is invisible once the house stands; the daily practice is invisible once the character is formed. What you are constructing through patient perseverance is not nothing, even when you cannot see it.
The soul that presses forward without spectacular moments of breakthrough, that simply continues day after day in what is right and refuses to give ground — that soul is building something that will last. Do not grow weary of the slow work. It is the only kind that produces what endures.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.