Home › Letters › Isidore of Pelusium › Letter 234 From: Isidore of Pelusium, monk at Pelusium
To: Agathodeamon
Date: ~410 AD
Context: Isidore maps the three stages of the spiritual life — beginning, middle, and end — and describes what characterizes each.
The path of the spiritual life has a beginning, a middle, and an end. The beginning is harsh — it requires breaking habits that have become second nature, and the resistance is greatest when the change is newest. The middle is where the real work happens: the disciplines are established, the progress is real but not dramatic, and the temptation is either to relax or to be discouraged by the slowness of change. The end — for those who persist — is a kind of stability that the beginner cannot imagine and the one in the middle cannot quite picture yet.
Know which stage you are in. What is required of you is different at each stage. Do not expect the middle to feel like the beginning, or the end to feel like the middle.
δε (εἰϊμα αἀδεεπάϊ ρεπενγίϑωδ, ἐμπιπιο, Ἰπεαϊο εἴ. ἴβηο, ὼς {ΠΞοηνενο, υἱίππε ΘΥα ἤοπ νεαοὶς ρμεγεκασετε. ἘΠ ἐμὶδι. , φ πῇ οἱ Ὁ, .) Νογαπ ! ἐροοιλνῖ, αιιαιὶ ποῖ (οἰ ι}} μΓ- εἰρὶδι,, πἰϑὶ γσϑν δοουγϑῖιθ οὐσεῖι). Ὠδ { δινΐπι δηιἰοἷβ δά υηυπὶ δάνοςδι} Παροίυτη, αυΐ δι ἀϊοῃ- ἄυπι Δριϊβοϊ γαῖ, ἀΐφοθιίο οδδη ἀξ : αὖυἱ πηι δρίυδβ, Δπίη ἀοιμαοῖ!, ἃι τογι ἀἰςοηἀΐἑ ἱπιρογὶ- (, ρογβυδείὶ, ἰδηίυπηφυα ἱπάοεοια μἷς ροιίυΐί, φυδηϊθην ΠΟΩ δ ᾿|. ΕΙοφυομ δδίηιο δοείαϊ!, αμιδι πη} ἱμἀ δϑέτο ΟΥ̓ΘΗΪΓΕ ρὼΓ οὐαὶ. Ὧι ἰηϊεγ- ξορϑδίυβ αυ]ύλχα, δι ᾳιθηὶ ἰοχαιοηθη) ἴγγεὶ, ἀΐςο- Καινότερόν τι τεϑέαμαι, ὃ οὐχ ἄν τις ῥᾳδίως χα- ταδέξοιτο, μὴ ἀχριθῶς τὸ πρᾶγμα πνθέμενος. Τριῶν γὰρ ὁμοῦ φίλων περὶ ἑνὸς παραχαλούντων πράγμα- τὸς, ὁ μὲν δεινότατος προσπαρώξυνεν, ὁ δὲ ἧττον δεινὸς ἐπράῦνεν" ὁ δὲ ἡμεληχὼς τοῦ λέγειν ἔπεισε. Καὶ ἠδυνήθη μὲν ὁ ἀμαθὴς τοπτοῦτον, ὅσον ἐχρῆν τὸν δεινότατον" ἔπαθε δὲ ὁ ῥητοριχώξατος, ὅπερ ἐχρῆν τὸν ἀμαθέστατον, Ὡς δὲ ἡρωτᾶτο ἐχεῖνος, ᾧ τὴν πρεσθείαν προσέφερον, ἔφη, « τῷ τρόπῳ τῶν παρα» ΕΡΙΒΤΟΙΑΒΙΙΝΜΕΙΒΟΥ. -- ΕΡΙΩ͂Τ. ΟΟΧΙΥΊΙ. χαλούντων () προεσχηχέναι (), οὐ τῷ λόγῳ" τῇ Α τεῖ, « ες πιογαβ ἰοοιι ἀπὸ οδερογγανὶ., ΠΟ ογϑιϊο-. πολιτείᾳ πεπεῖσθαι, οὐ τῇ εὐγλωττία. Εἰ τοΐνυν ὁ βίος τοῦ λόγου περιγίνεται, ναὶ ἡ γνώμη τῆς γλώτ- τῆς, πρῶτον τὴν γνώμην, εἶτα τὴν γλῶτταν χοσμη- τέον᾽ εἰ δὲ ἀπιστεῖς ταῦτα γεγενῆσθαι, εἰς τὴν Ὁμη- ριχὴν πρεσδείαν, ἣν ἀεὶ ἐπὶ γλώττης ἔχεις, τὸν νοῦν παράπεμψον " ἔνθα ὁ μὲν Ἰθαχήσιος δεινότατος ὧν, πλέον παρώξυνε τὸν Πηλέως. Ὃ δὲ ἧττον δεινὸς, ὁ παιδαγωγός φῆμι, χατεπράῦνεν. Ὁ δὲ Τελαμώνιος, ὁ λίαν ἡμεληχὼς τοῦ λέγειν, ἔπεισΞ" χαὶ δεδύνηται μὲν ὁ Τελαμώνιδ; τοτοῦτον, ὅσον ἐχρῆν τὸν Λαέρτου" ἔπαθε ὃὲ οὗτο;, ὅπερ ἐχρῆν ἐχεῖνον. ΥΜΕ". --- ΖΩΣΙΜΩ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. ΠΟ ; » ΡΟ] ἰ ἰπϑιἰ ( Υἱῷ ρογβυδίθε., οι οἰοχυδηι. Ουδπιο γοι ] ογαιίου! Υἱἃ. ρυϑθδίδι, διΐδι πιθηβ ᾿ἰπρυ!β δηίθοο! }}}, τηη [ ρυΐπιο, ἀφ ΐπο ᾿ἰσυὰ ὀχογηδηςδ. Ουοά κἱ ἰι [Δοῖμπὶ Ποραῦΐδ, ΠΙοιηδγίοϑπι ἰοφαιοπθην, ηΠ| οἱ ἷι ΟΓΘ ΒΘΙΏΡΟΓ , ἴῃ. πηθιῃογϊ πη) Γαγοοᾶ. [ δι Ἶ:) ὕΠγ [ΠΔΠ, οἰοηθδπι : πΠ|ι Ουηϊ ΟΒῖ, ΔΙ ΡΠ . ἱπεϊανι ῬοΙοὶ (Πὰν ΑΟΙ πὶ. ΠΠ|Ὸ νόγὰ εἴ Ὑϑθπιθη, ρα ιἀαροσυβ ἰπΠαυδπι, δοάδιϊον ἴυϊι. ΤοΙΔιποη γΓῸ ἢ} Δ͵[αχ, ] ἀἰσοη ἰπΠπιυ [Ἡ}. ἡογδυδϑὶί : ροίυϊιι Α͵χ Τοϊδινοηΐιδ ἰδ πὶ η- ἰὴ [,Δογιῖ Πἰΐαπι {Ππηγει) οροτγίουαὶ. [Π}} υϑγο ἰδη- ἴυν δοοίι, φυδηλαπι θΠ ΡΘΙΓΕΓΓΘ ρᾶγ ΟΓΔΙί. ΟὈΧΙΥ. -- ΖΟΘΜ ΡΙΕΘΒΥΤΕΠΟ. Υγίγιμίφηι ςοίεμάσηι ἰλοτίαί μγ, φιαπι Ῥγοροεῖία οἰἕπηι ρωηα δὰ εεοίατὶ πιφίί (εδίαίμν, φιαπε υἱἐΐδιδι Ὀγοροςίία, ρταπιῖα. ((οη[εν. {Ὁ Τὴν ἐμαυτοῦ Ὑνώμην σαφῶς εἰπεῖν βούλομαι. Εἰ δέ τἰς ὑπερδολιχῶς εἰρῆσθαι δόξει δοχείτω. Οἱ γὰρ τῆς ἀρετῆς ἐρασταὶ μαρτυρήσουσι τῷ ῥηθησομένῳ, Φημὶ τοίνυν, εὖ μὲν τῇ ἀρετῇ τιμωρία, τῇ δὲ χαχίᾳ Φφτέφανος ἀπέχειτο, ἥδιστ᾽ ἂν δίχην δέδωχα φιλάρε- τὸς ὧν, ἣ ἐστέφθην χακίας ὧν ἐραστής. Οὕτως ἡ μὲν χαχία, χἂν στέφανον προξενοίη, πάσης μο: τι- μωρίας δοχεῖ χαλεπωτέρα εἶνα!. Ἢ δὲ ἀρετὴ τιμαλ- φεστέρα, χἂν τιμωρίας μὴ ἁμοιροαίη. Ἧ μὲν οὖν εἰρημένη μοι ἧδε ὑπερδολῇ, ὡς φαῖέν τινες, ὧδε ἔχει χαὶ ἅλις ἐχέτω. Εἰ δὲ χαὶ πάντως: τῇ μὲν ἀρετῇ στέ- φανος, τῇ δὲ χαχίᾳ τιμωρία ἀπόχειται, τί ἐστι τὸ “πεῖσάν σε εἰς τὸν πυθμένα τῆς καχίας χαταποντῶσαι σαυτόν; ἡδέως ἄν σου πυθοίμην ἐγώ. ΥΜ('. -- ΠΑΛΛΑΔΙΩ ΔΙΆΚΟΝΩ. “αι, ἐμι. οἱ .) πηθᾶι οἰατα ργούεγγα δαι οι αη). Ειδὶ αυϊὰ ΒΌρτγΑ ἤάθηι ἀΐοέγα νἱιϊδαγ,, δἷϊ [ βάβο. Τοβι {{- νυν οηΐη υἱνιυλὶν δια ἰοοὶ ηϊοὰ ἀΐοη). ΑΠἤϊριηὸ ἤδηιιδ, δἰηυξάδιη νἱνίμεἰ ροθϑᾶ, Υἱεἱΐβ υογο σΟὐθηδ. Ργοροβίία βὶ, ἰυουνἶι ροηδπι, αὐυἱ νἱγιυιὶ ἷὲ Δι η, ὀδίυγυη), } δὲ οογοπαοίαυν, Οὐ ἱπιρτγουϊία- ἴδεν υὗ ΔΙΏΔΠ : ἱπρ τοῦ! , οοτγοηλι δἰΐδιν διίορία, οἵμπΐ σι ΘΓ Βυρ οἰ ΟΓΊΙ ΠΙΟΙ νἱσ ἄδινν. Υἱγία τϑγο ργοιϊοϑίου, οἰδί ροθθὰ ΠΟΙ) συγθαϊ. Π|ς ἰἴίδῳυς ἤάδπι οχοθιίίθ! βθηίοἶα., αἱ ἀΐϊχατυηὶῖ αὐυϊάλην, ( δἱ βδυῇποῖ!. ᾽ νόγο οιμΐηο Υἱγία - ἴθ μγηπλδυπηι), νἱτἶπι}) αὐ}} ρόδα τηδηθᾶϊὶ, αυἱὰ ἱὶ αυοά ( Π[|εδιὶ, υἱ πῃ ποηυ Ὀδγαι γαπὶ ( ὁΟΙ) οἷΔ ἢ θην οζο ἰά ἰ τοφάγδιῃ. ΟὈΧΕΥ͂Ι, --- ΡΑΙ ΑΘΙΟ ὈΙΑΘΟΝΟ. Μονει μὶ εαυθαὶ Ν ἰπ ἐαάθηι ἱποὶάαί υἱιΐα σμ ἱπ αἰΐο τεργοἠσηάϊι. ᾿Ανθοώπιον φαῦλον, καὶ βδελῳρὸν, καὶ χίδδηλον, χαὶ τί γὰρ οὐ () τῶν αἰσχρῶν χαλέσας ἐν τοῖς αὖ - τοῦ γράμμασι Ζώσιμον, ἀληθὴ μὲν λέγεις " δέδοιχα δὲ μὴ χαὶ αὐτὸς μιχρὺν ὕστερον τοιοῦτος εὑρεθείης. Ἐχεϊνα γὰρ. ὥς φασί τινες, ἤρξω πράττειν, ἃ ἐχεῖ- νος πράττων εἷς ἀνήχεστον ἀναλγησίαν τετελεύ- “Ἐχε. : ΥΜΖ'. --- ΜΏΣΕΩ ΔΙΑΚΟΝῷ, Ελίδυπι Ποπιυμοίοιθην, οχβοογδηάυμ διη αἰἱἰυΐ- (ογΐηυ), οἱ ψιϊά ποη [(ρἰΐ ογἰ πιΐηἷ τυ. ἴῃ [Πιγὶ Ζοπίπηιμμ ποιμίπαιδ, γϑγα συΐδιῃ ἀἰςὶβ : ὙΘΓΘΟΓ ἴ- ἰὴ πὸ οἱ μ ροβϑί ρᾶυ}]ο γοραογίαγίβ. [ΠΠ οἰθ εἶ ἢ) ΔξοΓο ἰμοἰμί, υἱ αυϊάδηι γοίόγυη!, αι οοαμοὶ η ἴῃ ᾿ηουγαῦ θη ἰηοὶ ἀπ! ἸΠΌΥΡιη]. ΟΌΧΕΥ͂Ι!, --- ΜΟΘΙ ὈΙΔΟΟΝΟ. δε αἰυϊεἰὶς. (Ππ|Έν. ορίει. .) Ἕν μόνον χαλὸν ἔχειν μοι δοχεῖ ἃ πλοῦτος, ὅτι τοῖς μάλιστα φιλοῦσιν αὐτὸν χινδύνους ἐξαισίους ἀποτίχτει, ΥΜΗ', ---ὀ ΖΗΝΩΝΙ. θ νι πὰ ΠΝ οοπιΐαρο Ὀοηυπὶ νἱἀθηίυγ, ᾳυοά Διδοι) ἰησθηλία ρᾶγίδηϊ ρογί σα. ΟΟΧΕΥ͂ΙΠΙ. ---- ΖΕΝΟΝΙ. Ηγπιοσολιὶς ορὶδοορὶ ἰαιις. ((οη[Γ. ὁρὶςί. δὺ εἰ .) Ὃ βούλομαι συντόμως φράσαι περὶ τοῦ πάντα ἀρίστου ἙἝἭἪἩμογένους, τοῦ ὄντως ἐπισχόπου, τοῦτό ἄστιν" ὅτι τοσοῦτον ἀρετῇ τοὺς ἄγαν εὐδοχίμους “παριὼν, ὅσον ἐχεῖνοι τοὺς ἄλλους ἅπαντας, ὡς μη- ὧὃξν μέγα διαπραττόμενος, οὕτω διάχειται, οὕτως ἰυὲι ραυοῖὶβ ἀὸ οριϊπιο υἱγὸ Πδγιηοβοηθ. γὸγα δρίδοορο γϑῦυᾶ (ὍΓ, πἰπῖγυπι νἱγίυι νὰ] ( ρτο- μϑίυι οδοίογοθ ἰδοΐυπ) ἰγδηβὶγο δίᾳυθ διίθοθι ΓΘ, αυδιυσι {Π| οφιοτῖβ ρεϑίμπι : αυδϑ ηἶ}}}} ργο- εἰδγυι ἐαἰι, ἰἰὰ ἀὁ δβαιιἰεθαὶ, υἱ Βυιη μι δίθιο ΥΑΒΙΑ ΓΚΕΟΤΙΌΟΝΕΒ ΕΤ ΝΟΤ Δ. () Τῷ τρόπῳ παρακαλούντων, . γ (ὦ ἐπέτι- »Πὺ πιασὶς Ἴ:Ν οΥΤαίϊοπε γεγειακετὶ. Μεπαπάν! {{Ππ καολρυχὶ: ρόπος ἔθ᾽ ὁ πείθων τοῦ λέγοντος, οὐ λό- γος. Οοπεν ορίδι. . ΘΟΗΟΤΤ. () γαι. οἱ ΑἸι. προσεσχηκέναι. ΡΟΒΙΝ. () [ἰἀη} (ΟἸΪαι οὐ. [ν. . ΙΒΘΙΠΟΕῚ ΡΕΜΙΒΙΟΤΕ ρΡιιβί ἀΐαπι . υπὶ πιδδίαπ |ΔΓυ πὶ νἱγίμ ἢ Α ᾧήθη δεῖν τὴν ταπεινοφροσύνην, ὥσπερ φρούριον ἢ εἰυφογοί. ΟΒΧΙΗΧ. --- ΕΥΤΟΝΙΘ ΓΔΘΟΟΝΟ. φυλαχτήριον τῶν ἄλλων κατορθωμάτιον ἔχειν. Υγ΄. --- ΕΥ̓ΤΟΝΙΩ ΔΙΑΚΟΝΩ. Βοπογηι τπαἰοτιπισιιθ ἀπ ἰαπά απίμν αἰδοτίητεπ. ὕτ δογῦηι χυΐ ᾿ιΠεῖο ϑυ. σοπἀδηηηδι υἱῖα, ποι ΡΓΟ )αἰα εἰάγάσιο οχβίβίλι, {ιογυη δι} [[ Δ ." εἴονοιη ΓΟΌΠτα : οἷς οι ἴδ [αϊΠ πἰιη [ Οδιθηθογα σοι δυσνογι ΠΟΥ ΠΠΟγ ἤδη . |Ὁἰ λυχία δὸ πιαὶΐ. δι ΐη ρΙεγίυδ πηοτγίαθ, φυΐ [Δπ ἀϊξηαπι ἡ Π}} ψογογα διιιίαι, ρανάδηι σι οπὶ ο- πη Π., ἰδιν δ) οοη!γα οουεἰδιμμέν (Π|Π. δ ἴ ΠῚ ἐοηίγ ἀΤοἷ ορίπαπίηγ, δ ΨΘΙῸ ΠῚ Μ}) ἐδη ι!{|Γ ΘΌΘΓΊΠΙ} : ΥἹΓΓΠ ΥΟ]Ὸ {ΠΠ| . ΡΓΟΌΟΝ η ἢ) πογιπί, οἰ π|ηὰ ΘΠ ΘΓΩΐ, ὀϊίι! δ} - “Ὥσπερ ἕνια τῶν ἐγχλημάτων εἴωθεν ἄπιστα ποιεῖν ὁ τῶν χρινομένων βίος, εὐδόχιμος ὧν χαὶ λαμπρός " οὕτιυς ἕνια τῶν ἐγχωμίων πέφυχεν ἄπιστα ποιεῖν ὁ τῶν ἐγχωμιαξομένων τρόπος, σχαιὸς ὧν χαὶ φαῦλος. Εἰ γὰρ καὶ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων, τῶν μηδὲν λόγου ἄξιον ποιεῖν ἐθελόντων, χαίρουσι μὲν ταὶς διαθο- λαῖς, δυσχεραίνουσι δὲ ἐπὶ τοῖς ἐγχωμίοις (τὰς μὲν γὰρ χαὶ χαθ᾽ ἑαυτῶν ἡγοῦνται λέγεσθαι, τῶν δὲ οὐδέποτε ἀπολαῦσα! προτδοχῶσιν): ἀλλ᾽ οὖν γε οἱ τὴν ἀρετὴν ἐστεμμένοι, τοὺς μὲν ἀρίστους ἐφ᾽ οἷς υ δι ποῖηϊ, ἱηποσίοϑ ἀθοϊδγαπι. Μαῖοβ ΓῸ ἱ δὲ Β. οὐ συνίασι, διαδαλλομένους, χαὶ πρὸ διαγνώσεως κτϑιΐδιη ἰδυάεπίυν, υήα ᾿υὐοληιὶ ἰπαΐβποβ, ποῦ } ο]) αἰςία, ι.η} )" φοϑίᾳ {} Γγθη . [κἷ- ΔΓ ΠΟφΌΘ Ορίε! οαἰυϊηΐλιν ἀθ ρυι πηι ἰπ- ἀϊμηοηίυν ( Θιν ἢ ΙΒ} . ρογιἐμθι), "- υ νΥἱεΐβδίιῃ ἰοπνΐη μαβϑίηι! ἰϑιιάλγὶ δχασυμοι. ϑυηὶ οηΐτ. Δ} . Δ᾽ δῆς ρῥγοπυπιίαις ἰαυ . ΡῈ. --ς ΒΕΚΑΟΘΙΟ. Ουα’ νοτ αἰυϊιῖα' ἐπ εἴ. Οιοίηϑη ρἷυνγίυς ἰπ ἢ Δ πι )}}}} ον ἶ θ}. Χ - εἰάογαινῖ,, οἱ βιιρουυλ οοΥγοσϑηιοθ., ΘΟ ΒβαΓὶΆ οἰἴλπ; διηΐίβογιηι Ὁ οἱ [ ᾿ δχ οι! ἸΘΥΠΐ ΠΟ, οι αν πο ΠοοΓ θυ ογυδιΐ διμη "οι} Ἶ ϑιιρογνησδινοι " ἰιληι ταβοίϑηία,, υἱ θοῦ δαγ {Ποῖ Ρ. ΝΑΙ δηΐπι Ομ ν ἀθυπιίΐαγα, βοὴ πε ἶρογο, ἀν : δυιι τηὰχἑ ΟΠ]. -- ΕὔΤΟΝΙΟ ΒΙΔΟΟΝΟ. ἀπαλλάττουσι τῶν ἐγκλημάτων. Τοὺς δὲ φαύλους, εἰ πρὸς γάριν ἐνγχωμιασθεῖεν, ἀναξίους εἶναι τῶν ἐπαίνων γομίζουσιν, οὐκ ἀπὸ τῶν λεγομένων, ἀλλ᾽ ἀπὸ τῶν πραττομένων τὰς ψήφους φέροντες. θὐχοῦν μῆτε οἱ ἄριστοι διαθαλλόμενοι δυσχεραινέτωσαν, (οὐδὲν γὰρ πρὸς αὐτοὺς τὰ λεγόμενα), μήθ᾽ οἱ χά» χιστοι ἐγχωμιαζόμενοι ἀγαλλέαθωσαν. ᾿Αλλότριαι γὰρ αὐτῶν ἔστι τὰ ἐγχώμια. ΥΝ'. -- ΠΡΑΚΛΕΙ͂Ω. Πόςποι τοῦ πλείονος ἐπιθυμήσαντες, τυ παντὸς ἐξέπεσον, χαὶ τὰ περιττὰ συναγαγόντες, χαὶ τὰ ἀναγχαΐα ἀπώλεσαν; χαὶ ὑπερθάντες τοὺς νενο- μισμένους ὄρους, χαὶ τῶν μετρίων ἐγυμνώθησαν : Χρὴ οὖν περιχόπτειν τὰ περιττὰ, ἵν᾽ ἐν τοῖς ἀναγκαίοι; πλουτῶμεν " οὐ γὰρ τὸν πλοῦτον ἔχειν, ἀλλὰ τὸ μὴ δεῖσθαι πλούτου, πλοῦτός ἔστι μέγιστος. Υ͂ΝΛΔ', -- ΕΥ̓ΤΟΝΤῴ ΔΙΑΚΟΝΏ. ὲε Ειιδουϊὶ ορὶεξοορὶ Ῥεϊμοὶὶ πεονῖνπϑ, φιο αἰἰας ἐῶρε. ( π|τγ. εἰ ειρ. .) ΑἸϊυὰ , νὶν δαιηϊγαμάθ, ᾿) δυδρί οἰοηδηι ν θη Γὸ, ὁδυά γοργὸ γαργοι θη. ΠΙυὰ η ἢ} [για Γ οἰ Δ ΠῈ πὶ] ἀχοηπηι, ἰος νογὺ ( σοπιρογιΐβ. ] νθγὸ Ει- νίυβ, υἱ δογὶ , ἰΘΙΏΘΡῈ ἴῃ διιϑρἰοἴοη ἢ} γΟ- Δοοιιβϑίο: ΘΧΡΟἢ , διιίθ πὶ ἀργ ἢ Θη πιΆ]ὁγα ἀΐσιιοσ σγδύυ σοπϑῦλῖ, Π η|Δ[ ἴῃ - ἀυσίυ, μθαι}}}}. ἱπ|ἶδ., Π]} ἀὐπιϊνατὶ. ] δι ΐπι οπηΐᾶ γε (εδγοὶ γα οηο, [οΓ ΠΗ - ὁπηθπι απ πι οχ δι μμδγοί. δ᾽ ΥΓῸ δαὶ! θην Γ αὐ πόη ορογίαὶ, ἰ'ιος αυοαυθ ἀΐϊφημπὶ) |{{|π ϑυγυϑ. βοὴ ϑιρ . ΟΠ]. -- ΡΑΌΠ. Οὐ ταυτὸν, ὦ θαυμάσιε, τὸ ὑποπτευθῆναι τῷ ἀλῶναι" τὸ μὲν γὰρ καὶ χατὰ τοῦ μὴ δράσαντος λέγεται, τὸ δὲ χατὰ τοῦ φτωραθέντος. Εἰ δὲ Εὐπέδιος, ὡς φῆῇς, τοὺς μὲν μάτην ὑπονοουμένους χαὶ δια- ὀδαλλομένους ἐξοστραχίζει, τοὺς δὲ ἁλόντας μείζο- νος ἀξιοῖ βαθμοῦ, πῇ μὲν χολαχείαις πειθόμενος, πὴ δὲ χρημάτων ὀρεγόμενος, μἢ θαυμάτης. Εἰ μὲν γὰρ τ᾽ ἄλλα πάντα χατὰ λόγον αὐτῷ ἐπράττετο, ἴσως () χαὶ τοῦτο διορθώσεως ἠξίωσεν. Εἰ δὲ πάντα δρᾷ ἃ δρᾷν οὐ θέμις, χαὶ τοῦτο ἄξιον ὃν τῶν αὑτοῦ τρόπων μηδένα ξενιζέτω.
◆
Modern English Latin / Greek Original
The path of the spiritual life has a beginning, a middle, and an end. The beginning is harsh — it requires breaking habits that have become second nature, and the resistance is greatest when the change is newest. The middle is where the real work happens: the disciplines are established, the progress is real but not dramatic, and the temptation is either to relax or to be discouraged by the slowness of change. The end — for those who persist — is a kind of stability that the beginner cannot imagine and the one in the middle cannot quite picture yet.
Know which stage you are in. What is required of you is different at each stage. Do not expect the middle to feel like the beginning, or the end to feel like the middle.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.