Letter 101

, a newly-professed monk Concerning the need always to be sober You have grasped the ploughshare well and to the point. You are succeeding in escaping from suffocating [6] matter. You have stepped forth well towards a higher citizenship. Stand [7] therefore wide awake as a heavy-armed soldier, lest sleep slip in rendering you flabby and show you up as a deserter, which God forbid. For we are not unaware of the designs of the Evil One. [1] The Greek relative pronoun could also refer to Christ, who is the initial subject and whose power to forgive is central to the NT. The translation would then read: by the authority of whose divine Spirit… [2] Mt.5.39 [3] Mt.20.12 [4] See L. Meridier, L’influence de la seconde sophistique sur l’œuvre de Grégoire de Nysse, Rennes, 1906. [5] For a Christian writer’s effort to include ψογος in his rhetorical repertoire see J. Bernardi, Grégoire de Nazianze, Discours 4-5, Contre Julien, (Sources Chrétiennes 309) introduction p.15, Cerf, 1983. [6] cf. Mk. 4,7 [7] cf. Plato, Ap. 28D These letters were translated for us by Clive Sweeting — many thanks!

, a newly-professed monk Concerning the need always to be sober You have grasped the ploughshare well and to the point. You are succeeding in escaping from suffocating [6] matter. You have stepped forth well towards a higher citizenship. Stand [7] therefore wide awake as a heavy-armed soldier, lest sleep slip in rendering you flabby and show you up as a deserter, which God forbid. For we are not unaware of the designs of the Evil One. [1] The Greek relative pronoun could also refer to Christ, who is the initial subject and whose power to forgive is central to the NT. The translation would then read: by the authority of whose divine Spirit… [2] Mt.5.39 [3] Mt.20.12 [4] See L. Meridier, L’influence de la seconde sophistique sur l’œuvre de Grégoire de Nysse, Rennes, 1906. [5] For a Christian writer’s effort to include ψογος in his rhetorical repertoire see J. Bernardi, Grégoire de Nazianze, Discours 4-5, Contre Julien, (Sources Chrétiennes 309) introduction p.15, Cerf, 1983. [6] cf. Mk. 4,7 [7] cf. Plato, Ap. 28D These letters were translated for us by Clive Sweeting — many thanks!

Αἴυπι ποιηι} ( Ἀπ Π ἰτὰ “Ομ } {π|}} , οἱ [ἰδ οἰπη , Δι ἰηφόθηο οιπΐηα ἰηαἀΐ ΔΠδοι ραί, σοι γα δι] [ΟΠ οἱ ΙΠφαη δὐλτι. Ομ Π Οἰλ. : ΠΟ ΘΓΓΟΓΘ |Π|} δἃ ΥΔΒΙ ΠΕΟΤΙΟΝΕῈΒ ΕΤ ΝΟΤἙ. () Π. [νυ͵ι. οΥἰ πη . σεν λῖ. οἰμγ αἰχί ἰὴ ιὶἢετεπεῖς ματι δφιι }ιι . Οὐηίογ. ἐμ. . 'ν. ᾿λιττ. () ες νεγινα. τότε ὃὲ δοχεῖα μᾶλλον ἔσται τοῦ Πνεύματος" οὐ γὰρ μόνον αὐτὰ, ἀλλὰ χαὶ ψυχὴ, Δθδη! ἃ. σοι]. ἀποῦι Αι. δὲ Αἰι.. πδς ἰϑι!θη ἔθ ὀχρυπρο αὶ ὁχ οὐΐι ἀπχογη., αἰ ἢ . δ᾽ δι: σοι εἶπ. ΑΤἸι. Ππ| συγγοσι!οη θη} ΓΘΟΙΡΙΟ,, } ρΓγὸ ’. φυοὰ ᾿οφίλι νογβ. . διαπραττομένη, δΓ}}} δια- πραττομένους. ῬΟΙΝ. . ἸΙΒΙΠΟΕΒΙ ΡΕΙΓΓΌΘΙΟΤᾺ εἰγουπηηναηιίοης [ΠΠ ἢ ΠΝ Ρ δηνρίοοίοης, [ Διο ΠΑ μὸν φ θυ ἀλλὰ χρίσει χαὶ βουλήσει, χαὶ τῷ μη- Ργορυΐβδηδ,. υδγηπη) ᾿υὐΐεΐο πὸ δηΐπιὶ ἀδογαῖο, οἱ ηυΐά "}}}}} νοπί ὀἤοογα υο]]. θυο οἰΐπι Κι, υἱ ἀϊ)- εἰΠ} τὲ : ] Βοηθιη ργοροπαὶο δίιο ἱπιραίιβ, πΟῊ δηἷπὶ ἀϊοᾶπ γϑίυ. Νοαια θη ΐ υηυδηὶ Γοοίο αυϊήᾳφιδπι δὺϊ «ἰοἰθεταββθ, διιὶ οχίϑϑ Πὶγηγδηι. ΠΙυά ἰφίιγ ἰδοιπ οορίίδη, Ὀγονὶ αιοά βϑηδοίι! [Ἀπ|ὸ ἰοῆφθ Ῥγοβγθϑβι, γοῦν! ἀὐυδνίο τῇ ιδπὶ ον πὶ "ΠΟΘ ἐοπιπλυ δ} }., ἰδηάθδιη Δ ἰφυδηάο ᾿απηρογὸ - εἰαῖι} ἃ Υἱ(}} Δ} . ΕΧΧΧΙΕ. --- ΕἸΠΕ. Πλιυὰ τηΐγογ, ἴδ, οὐαὶ ἷ οπηηἶθι} Γν} ἷ- οὶ εἶα ἰθογθ., ἴω δὸ θθηυδ Γδ πηρογίεἴηπι . Π| ἐἰηοηδίγ. ΝᾺπῚ οοηίγὰ ἰυὐ ἡ ἰη δαάπιΐγλιϊο- " ΠῚ ΓΑρΡυΐδι, ' ΘΠ ἰη οπηηῖ θυ ΘΓΓΟΡΟ [- βδγεγίϑ, ἧπ δ. γὸ πιϊίπια εὑὑογγλ. Ας αυϊάεπι [ δὲ ΟΌβΟΠ «ἤἴροιυβ ΡΓΊ 'ρ ποϑ], π ἀ ᾿ΐβ ΒΟΓΠΊΟΠΟΠΙ πᾶ θΟΓΟ ορογίαὶ. Θυοηΐδηι :- ἴπ| ργΟθ οἱ ἢ ΠΔΠΟΒ ἔβΠΟΓΔ, ἢ {Π] ΘΧΡΘΠΆΝΝ. δυδῖ δυΐδπι ἰκΐ, ᾿ΝὉΠΔ . πιἰβογί οϑγήϊ, ρμίδοδυ!}- , αἰἴλιθ ἰά κϑιι, Ουοά δἱ "νος ( σοηῃίυγμαί, ηυοὰ ὁΠδοίι. Ἀρρδιϊδγίπι.. Νυ)ι χυοιδ ταὶ (- . [ ἀΐξηοβ ργεῦεῦυο. Θυδιᾳιᾶπὶ (" αυΐάθιν, βοίο, δᾶ ἃ πιῈ ἀϊφεπίῃν, ἰη ]θο μι πιΐηΐπνα ΔΑΒΟΠΙΘΡΙΒ, υἱροία ] πηρογ εἰ Δ[ ΠῚ ἢ : εἰΪ- ολπι ἴδιηθη ἢ !| δεῖμβ. Ογϑῖον ἰρίτυ; Θοπγο}}- Ἠ, ο{}π| ΟΥ οἶς ἐλρυϊ, ΡὮΠρρο νογθδ [Δεΐδης, “ΝΠ ΤΟφΑγοίν οἱ ΟἸΥ ΗΠ οτρίϊνοβ ἀθηο ἀλγοῖ, ᾿))} νοῦ θἷ. υϑι : «ἴἰ υἱ ΡΠ ρρι δδειι ]}ι| ὑϑιοογείυν, ὃς Βεποἤοίιαν ἀδγοι.» οΒΘρ ΙΝ" δι Π|, Υἱν τυ ἰοηΐβ. οἱ οἰοφιδηιίς ποπηΐηο οἰδνί βδί πηι,. ἵδοιϊοβὶβ, φυὶ ἰῃ ΠΙΘτοβοΙ Υπηΐίδπεε υτἰΐβ ἀχρυφηδιίο- π Υἱφιδγιηί, δορί θαπϑ, ἰἰ ἰἸοουτυ : « (υπὶ εε γἃ οἱ ᾿πρ] }}}}} πδίυγα οτυ ἀ}}} δι π|π| οἱ Θχοῦ- οἰ ]}ΠΠ| ἱΠΒΊΡΟΡ .: πη ρ γι, ἀρ οἱ ὁχ ρᾶγίο θα Πιβογ οἶδ᾽, ργοΟθῸ οἱ ᾿πιπὸ «ἤοοςιηὶ, αἰ ΟΙΏΠἾ. ἰπίόγοἑβιι. ...» ΝΙΠΠ} ΡΟΓΓΟῸ [] ηΠ δἴθοί ραγίοραι,, αυδηὶ πικϊκογοογΐα., (υἷι ΡΙΟ αυοχυς }} οὐ }}}π| οἱ θοχοδίβυπι ἀϊδδηὰϊ δρηιβ, ΡΙδιοι β νοὶ ἀϊβοῖρυ!υβ, γα] πηορίκι Γ νἶ} ὁδι ( οηπὶ ἀϊεῖππι δὶ : ΑἹ Ρίδιο ρ ἢ οηΐ Ζανῇ!, δι ῬΙΝ]ο ρ᾽ ΔΊ οη}}}}); ΜΟβϑη, πργοθοόγυτη οὐΐο ἤαρῦδϑι)- ἴεπ, Ἰχυ } ν} ΡῈ γβθοι , ἢ} γ γ}}} υδ : εἴη ροηιὶ φ πὶ ἀοίογα δἤεοιυβ, [ ἱγδοιιηἀΐβ ρογἤιϑβι, ΚΕ ργριϊο. ηιοδάδιη, ἢ ι ] υὑγχοηἀΐβ ομ- τυ ἃ ῬΒάγδοιια ργφίδοι! ἤιοῦϑηι,, ογμἰπαῖυΓ.» ΑἸ οἰ το γ οηΐπη φιοάλιμηιοάο Δι δι, δῖ : δ δὰ Ηδογί εογάϊδιη, } διὰ ρίλοδυ ., δὶ δὰ ὑδηϊ- φυ ίδηι, δυΐϊ ἃ ἐπ ργου δι} οὐΐυπιὶ ργοραηάοι. Νἰὶ δυἷ πὶ γϑηφογοῖῦ υϊδρίαπι,, δυρρ! οἱ θ} οἰ} ϑρίϑιη ΡΓοοθ τοϊηΐπια οοπιπιονογοίγ. Ν᾽ οὶ ἰμΠδοιογαίυ, Γοβϑηϊθπ) ᾿δυδᾳφαλαυδπι) ἢ Γαγοίηγ. Νίϑὶ δι αιο ἈΠΘΟΙΡῚ ἰϑηρσογοίγ, "δησἤεοίθη ἰπ ἰνοδίοπι πηϊηΐ ἐοπίεγγοί. Νῖςὶ } } πῈ ἰδ πὶ οχἰ δι πο γοὶ, [ἢ ι δὲν ὀρθὸν ἐθέλειν διαπράττεσθαι. Διὸ χαὶ δύσχολός ἐστί σοι ἡ ἐπὶ τὰ χαλὰ ὁρμή. Οὐ γὰρ ἂν εἴποιμι ἐπάνοδος " οὐδεπώποτε γάρ σε λέγουσιν ὀρθῶς οὔτε βεθουλεῦσθαι, οὔτε πεπραχέναι. Ἐννοήσας τοίνυν ὡς εἰς βαθὺ λοιπὸν γῆρας ἐλαύνων, πρόδηλον ἔχεις “ὃν θάνατον " χἂν ὀψὲ τοῦ χαιροῦ χόρον λαδὼν, τῶν χαγῶν ἀπόστηθι. ΠΑ’. --- Τῇ ΑΥ̓ΤΩ. Οὐ θαυμάζω εἰ ἐν τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ἀπαίδευτος ὧν, χἄν τούτῳ τὴν ἀμαθίαν τὴν σαυτοῦ ἐπεδείξω. ᾿Αλλὰ τότ᾽ ἂν ἐθαύμασα. εἰ ἐν τοῖς ἄλλοις πταίων, ἐν τούτῳ οὐ διήμαρτες" τὰ μὲν οὖν αἰσχρὰ πάθη οἷσθα ἀπὸ σαυτοῦ, χαὶ οὐδὲν δεῖ λόγων. Ἐπειδὴ δὲ τὰ χρηστὰ καὶ φιλάνθρωπα ἀγνοεῖ:, ταῦτα φράσω. Εἰσὶ δὲ ἔλεος, φιλανθρωπία, οἶχτος, εὐμένεια, χαὶ τὰ ἄλλα τὰ τούτων ἀδελφά. Εἰ δέ σε ταράττει τὸ καὶ καῦτα πάθη λέγεσθαι, καὶ ἐγγνητὰς χαὶ μάρτυρας τούτου ἀξιοπίστους ἄνδρας παρέξομαι. Οἶδα μὲν οὖν ὅτι αὐτὸς οὐ παραχολουθήσεις τοῖς λεγομένοις, ἅτε ἀπαιδευσίας τυγχάνων θρέμμα, ὅμως δ᾽ οὖν αὐτὸς ἐρῶ. Δημοσθένης μὲν οὖν ὁ ῥήτωρ, τὸ τῆς 'Ἑλλάδος χεφάλαιον (ἀϊ), περὶ τοῦ Φιλέππου λέγων, ὅτε παρε- χαλεῖτο δοῦναι τοὺς Ὀλυνθίους αἰχμαλώτους, ἔφη" « Ὥστε τὸν Φίλιππον παθεῖν τι, χαὶ δοῦναι τὴν χάριν. ν» Ἰώσηππος δὲ, ἀνδρ ἐπὶ παιδεύσει χαὶ εἰ- δήσει λόγων ἐπισημότατος, περὶ τῶν στασιαστῶν τῶν ἐν τῇ ἁλώσει τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀχμασάντων γρά- φων ἔφη « Ὅταν ἀτίθασσος καὶ ἀμείλικτος φύσις ἄσχησιν τὴν εἰς τὸ ἀνήμερον προσλάδῃ, διχόθεν ἄδα- τος, χαὶ ἀπρόσιτος οἴχτῳ γίνεται καὶ χρηστῷ πάθει χαὶ φιλανθρώπῳ. » Οὐδὲν ὃὲ οὕτως χρηστὸν πάθος ἀπολώλει, ὡς ἔλεος. Καὶ Φίλων δὲ, ἄνθρωπος Πλά- τωνο: ἣ ὁμιλητὴς ἢ ὑφηγητῆς τις εἶναι δύξας, διὰ τὸ τῆς φράσεως ὕψος" ἐῤῥέθη γὰρ περὶ αὐτῶν. « Ἢ Πλάτων ἐφιλώνισεν, ἣ Φίλων ἐπλατώνισεν" » ἐγχωμιάσας μὲν τὸν ωσέα, ὡς μισοπόνηρον, ἔφη" ε Περιπαθήσας δὲ χαὶ διχαίας ὀργῆς ἐμπλησθεὶς, διαδάλλει τινὰς Αἰγυπτίους, τοὺς ἐργοδιώχτας Ὴ μὰ τοῦ Φαραώ. » Πάσχει γάρ τι ἡ ψυχὴ, καὶ ἣ εἰς ἔλεον, ἣ εἰς εὐμένειαν, ἣ εἰς χρηστότητα, ἣ εἰς μισοπονη- Ὁ ρίαν νεύει. Εἰ μὴ γὰρ ἐπιχλασθείη τις, οὐχ ἂν τὸν ἐχέτην ἐλεήσειεν εἰ μὴ ἐπιχαμφθείη, οὐχ ἂν τὸν δεόμενον οἰκτειρήειεν' εἰ μὴ πάθοι τι, οὐχ ἂν τὸν ἐχθρὸν εὐεργετήσειεν" εἰ μὴ νομίσει ἠδικεῖσθαι τὴν διχαιοσύνην, οὐχ ἂν εἰς μισοπονηρίαν τραπείη. Τὴν δὲ τροπὴν ταύτην χαὶ πάθος χαλοῦσιν. Ὥσπερ γὰρ ὁ ἀπὸ τοῦ βελτίονος ἐπὶ τὸ χεῖρον τρεπόμενος ," πάσχει οὕτω χαὶ ὁ ἀπὸ τῶν χειρόνων ἐπὶ τὸ ἄμεινον “ρεπόμενος, πάπχει τι. Τροπῆς γάρ ἔστι τὸ πά- θηος ὄνομα. Τοιγαροῦν χαὶ αὐτὴς, χἂν ὀψέ ποτε τῆς ἡλιχίας τὰ αἰσχρὰ φεῦγε πάθη, ἵνα μή ΥΔΒΙΑΣ ΓΕΟΤΙΌΝΕΘ ΕΤ ΝΟΤΕ. () ). Απηπιΐλη. Μάγοο!. ἢ. Χχσ : ε Ὀοιμοεῖ οο ρογραοίμιιπ| γαδοΐθε δ ς, ν) οἷς. ἢϊττ. ἘΡΙΒΤΟΙΑΆΌΝ . ΠΙ. -- ἘΡΙΞΤ. ΧΧΧΙΥ. τ ποτε () ἐπαινέσῃς τὴν παραίνεσιν, ὅτε τῶν ἐπαί- Α ἱπιρτοποτυπι οὐΐυπιὶ πνϊππηδ ΘΟ ΟΓΙΘΓΕΙΙΓ. ἢ ϑς: γων σοι ὄφελος οὐδέν, ΡΟΓΓΟ σοηναγδίοηδηι, δἤδοιιπι δἰΐδπὶ Ὡρρε ϑηϊ. ὕ οοἶπι ηυΐ νἰγίυϊο ἰῃ τἱ εἶπ ΘΟΠΥΘΓΙΪ, ἀΠΠΟΙυΡ: [ Γυγδυπι αἱ ἃ υἱἱἱο διὶ Υἱγίι!Π) ΘΟΠΨΟΓΙΪ,, ποηἾ Π} δἤϊείϊυν. ΑΠδοῖιβ δηΐπη νοοδυυϊιπὶ, σοηνψογϑίοπἶβ δϑῖ. (υδιποῦγαπι [τ ΄υοαυδ ἰη ἰιαα. βαηῖ φίδι Ιθγρ δῇἤεεσίυ ἰδπήσπι Δ᾽] ηυϑπάο ἤἴυζοε, π αἰϊοφυΐ οσοηδί απ τηδυι ἴθ πὶ ἀδιίαιθ ἰδυί , ΟἰΗ: εἰθὶ υυἱυϑαιοάϊ ἰδυ ἢ Π}} κε{ΠΠπῶι Δ] Δίυγ βυηὶῖ. “ ΠΒ΄. -- ΑΜΜΩΝΙ. Ὅτι ὁ τῆς μαχαρίας μνήμης Τιμόθεος, τοῦ ἀτι- θάσσου θηρίου ἐτιθάσσευε τὰς ὁρμὰς, χαὶ τὸ ἀμε!- λικτον εἰς τὸ ἐμμελὲς μετεῤῥύθμιζεν, ἡ μετὰ τὴν ἐχείνου τελευτὴν ἐπιχωμάσασα τῷ ἀλιτηρίῳ Εὐσεδίῳ μανία, σαφῶς ἔδειξεν. ΠΓ΄. --- ΕΥΥ̓ΤΟΝΙΩ ΔΙΑΚΟΝΩ. Εὶ τὸ χάλλος τοῦ σώματος οὐδ᾽ ὑπὸ τῶν ἐχπλήξεων ἀλλοιοῦται, σώζει δ᾽ αὐτὸ χἂν ἐν δαχρύοις ἦ᾽ πολλῷ μᾶλλον ἢ τῆς ψυχῆς ὥρα ὑπὸ τῶν ἐμπιπτόντων πει- ρασμῶν ἀλλοιωθῆναι οὐχ ὀφείλει, χἂν ἐν συμφοραῖς τυγχάνῃ.