From: Pope Hormisdas, Rome
To: Unknown recipient (Epiphanius, bishops)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
EXEIIPLUM RELATI0NI8 EPIPHANII EPISCOPI COXSTANTINOPOLITAXI.
SANCTISSIMO AC BEATISSIMO DOMNO FRATRI ET COMMINISTRATORI HORMISDAE EPIPHANIUS IN DOMINO SALUTEM. DcUS, qui iu altO
habitat et humilia respicit et omnia pro salute hominum affluenter prouidet, pro sua bonitate et misericordia meam respexit paruitatem et post obitum sanctae memoriae quondam archiepiscopi et patriarchae lohannis sedem sacerdotalem sanctae ecclesiae catholicae regiae urbis mihi conferre dignatus est sententia et electione Christianissimi et iustissimi principis nostri lustini et piissimae reginae, quae ei ad omne studium communicat diuinum, sequentiumque eorum. his, quibus est bona conuersatio et qui regiis honoribus sunt sublimiores, simul et sacerdotum et monachorum et fidelissimae plebis
2 consensus accessit quapropter necessarium duxi hoc primum indicium meis litteris inserere, ut ostendam quam circa ue-
3 strara apostolicam sedem habeo uoluntatem. est mihi oratio magnopere, beatissirae, uniri me uobis et diuina amplecti
U Psalm. 137, 6
194. BaL ut ep. 192. Edd. Car. P 535; Collect. Concil.; Thiel 919. 2 AUti V 4 caelebrat V 9 nostrorum F, corr. Thiel
Epist. CLXXXXIV 1 — CLXXXXV 6.
653
dogmata, quae ex beatis et sanctis discipulis et apostolis dei. praecipue Fetri summi apostolorum, sedi sanctae uestrae sunt tradita, et nihil eis pretiosius existimare. neque enim eitra aliunde ueniens sanctae ecclesiae constituta ignoro sed nutritus
h per dei uoluntatem ex teneris unguibus in sancta catholica ecclesia parui per tempora sanctissirais sacerdotibus et patri- archis. nam saepius praepositus his, qui per sacratissimum et ineifabile baptisma sua exuunt peccata, rectam et ueram unius essentiae trinitatis docui fidem, quam, sicut praefatus
10 sum, ex discipulis magni dei et saluatoris nostri lesu Christi procedentem omnium sacerdotum et omnium patrum amplec- titur coetus. diuinum enim re uera sanctum et a deo datum 4 symbolum trecentorum decem et octo sanctorum patrum in Xicaena congregantium adoro et praedico et Christiani splendoris manifestum indicium esse annuntio et quinquaginta et centum sanctorum sacerdotum in hac urbe regia factam uenerabilem svDodum, similiter et ducentorum dei amatorum patrum coDuentum in Ephesena factum, triginta et sexcentorum reue- reDtissimorum patrum et sacerdotum synodum factam Chalcedone
>o uDam esse et conuenientem et compaginatam praedictis sanctis coDciliis ipse ego didici aliosque docere cognoui. in his ergo 5 quattuor sanctis et sacris synodis magnum pietatis praedicatuni mysterium et omnium hominum est reposita salus. eos enim, qui fuerunt uel sunt eiusdem sententiae, et suscipio et
w araplector et uniri me eis diligo ; e contra autem eos, qui praeter istas quid sentiunt aut praedicant uel praeterito tempore aliquid conati sunt, a coetu orthodoxorum extorres esse existimo. similiter rectas re uera et religiosissimas epistolas ueoerabilis papae Leonis pro recta flde conscriptas circum-
80 amplector et suscipio. habeat igitur hanc sententiam circa 6 me uestrae beatitudinis sancta fraternitas; uobis enim mani-
654
lustinianas Hormisdae
festam feci et sub me ecclesiis haec praedico festinans per omnia eas mihique et uestrae beatitudini uinculo caritatis adunari, quas omnino oportet unitas esse et inuiolabiles et corpus unum communis apostolicae ecclesiae eundemque
Tperpetue custodire. quantus enim circa uestram uenerabilem fraternitatem in omnibus sit amor, iubete perpendere, quia quos uestra apostolica sedes condemnans in sacris diptychis recitare non iussit, eos nec ego inter sacra facio nominari mysteria. hoc autem et his notum est, qui a uobis sunt directi uiri reuerentissimi, id est Germano sanctissimo episcopo, Felici et Dioscoro diaconibus et Blando presbytero, qui efBcaciter exse-
S cuti sunt ea, quae eis sunt a uobis iniuncta. oret igitur uestra sanctitas tam pro me quam pro subiectis meis sacerdotibus, ut perpetue custodiamur rectam dei tenentes confessionem, similiter et pro serenissimo principe nostro et pro Christianis- sima Augusta, quia eorum salus communis sanctarum ubique
^ est ecclesiarum profuturum fir<ma>mentum. istam igitur nobis habentibus intentionem nuUo modo iam licebit sanctam dei dilacerari ecclesiam per gratiam sancti spiritus et intercessiones lOsanctae ac gloriosae dei genetricis uirginis Mariae. omnem quae cum uestra est <sanctitate> fratemitatem ego quoque et mei plurimum salutamus. et alia manu: Incolomis in domino ora pro nobis, dei amator sanctissime frater. Accepta XV. Kal. Octobr. Kusticio u. c. cons.
4 idemque edit. reg., sed qui e graeco hanc uertit epistulamy tam multa peccauit, ut nihil mutauerim 5 perpetu^ V: perpetuo 7 dypticiis V recitari Thiel 14 perpetue V 17 firmentum F, <?orr. 0 18 habentibus o': absentibus V 21 quae cum scripsi: qoi- cumque F, ^uamcumque Car, uestra est <sanctitate> fratemitatem ■scripsi: ura e fratemitate F, uestre fratemitate a, uestram fratemitatem Car. 22 incolomes F 24 octub F
Epist. CLXXXXV 6 — CLXXXXVI 5.
655
◆
From:Pope Hormisdas, Rome
To:Unknown recipient (Epiphanius, bishops)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.