Letter 54

From: Hormisdas, Pope of Rome To: John, Bishop of Constantinople Date: ~519 AD (summer) Context: A warm letter to Patriarch John after the reunion, quoting Psalm 133 ("How good and pleasant it is when brothers dwell in unity") — celebrating the restored communion and looking forward to a new era of cooperation. Hormisdas to John, Bishop of Constantinople. As I read the writings of Your Charity, in which you professed that you share one faith with the see of the blessed apostle Peter, I cannot help but cry out with prophetic freedom: "Behold, how good and how pleasant it is for brothers to dwell together in unity!" [Psalm 133:1] For it matters not how great the distances of place that separate us, now that we are joined — with God as our author — in the shared dwelling of one faith. Now, by the working of divine mercy, the scattered members of Christ's body come together into the appearance of a single whole. The inheritance of our Lord, proclaimed by prophetic voices, is restored — an inheritance that had been plundered by the most wicked of thieves. Brother, this is a day I did not dare to assume I would see. But God's patience outlasts our doubts, and His mercy accomplishes what our efforts alone could never have achieved. Let us guard what has been restored, and let the unity we now enjoy be the foundation for everything that follows. Welcome, brother, to the communion of peace. May it endure forever.

HORMISDA lOHANNI EPISCOPO CONSTANTINOPOLITANO. CoUSi- deranti mihi tuae scripta caritatis, in quibus cum sede beati apostoli Petri unam tibi fidem esse professus es, prophetica libet exclamare licentia: ecce quam bonum et quam iocundum est habitare fratres in unum! neque enim 20 refert, quam longinquis locorum spatiis diuidamur, quando 2iam deo auctore una fidei cohabitatione coniungimur. nunc enim misericordia procurante diuina in unius corporis uultum dissipata olim Christi membra conueniunt et ab iniquissimis direpta latronibus annuntiata propheticis uocibus domini nostri » redintegratur hereditas et uere in huius petrae fide, id est apostolorum principis firmitate, Orientalis ecclesiae fundamenta 19 Psalm. 132, 1 26 cf. Matth. 16, 18 169. DaU ut ep. 168, Edd. Car. P 502; ColUct. Concil.; BTA I 424; Thiel 879; eommemorat Bar. ad a. 519, 77. 20 est om, a cum Vulgata 21 loquorum F 25 annunciat apropheticis F Epiat. CLXVIII 10 - CLXIX 6. 625 solidantur. quae cum facta tuis litteris indicentur, tempestiua exultatione dicendum est: quam speciosi pedes euan- gelizantium pacem, euangelizantium bona! gratias 3 igitur excellentissimae trinitati, qnae consentientes in Christum 5 ecclesiae ac rei publicae dedit esse rectores! enimuero magna rerum salus est, quotiens in fidei catholicae ueritate sacer- dotes ac principes mens una conectit. hoc firmum pacis uineulum est, haec caelitus demissa societas; neque enim fas est, in quo uident concordare praepositos, aliud sentire sub- 1« iectos. an dubium est cuncta haec prouidentiam disposuisse 4 diuinam: primum eum principem esse delectura, qui cum se hominum suscepisse uideret imperium, non se oblitus est deo esse subiectum: dehinc quod talem fraternitatem tuam ecclesiae suae praesulem dedit, quem non esset ambiguum » cum sede nostra, id est apostolica, certam mansuramque fidei subiturum esse concordiam? etenim libello a nobis fidei libenter accepto, cum redintegrationis in Ghristo fueris auidus, Dumquam iu praedestinatione diuina fuisse a nobis cognosceris alienus. itaque, dilectissime frater, dei nostri sponte currentibus 5 so instate beneficiis ; sparsi olim gregis plenius membra coUigite et custodite collecta. memento nunc clemen<ter> te adsignatae a Christo nauis esse rectorem; fac cogites diabolicae contu- maciae spiritus quieti itineris secura turbantes nec te lateant fluctus tempestatis incertae, quos euigili mente prospicias et » erecta in deum ratione compescas. nulla tibi commissi negotii 6 neglegentia clauum dominicae ratis extorqueat; illud unicum 2 Rom. 10, 15 1 tenipestatiaa carr, p 3 enangelizanzium V 4 sq, consentientes . . ac edit, reg.: consencientis . . hanc V 4 Christo uulgo 7 ac o: hac V 8 dimissa F, correxi neque o*: namque V 9 quo a: co F con- cordari F, corr. Coust. propositos F, corr. 10 sq. prouidencia . . diuina F, corr. 11 dilectom F. corr. 12 susscepisse F ob- littls F 14 ecclesiam F, corr^ 18 diuine F, corr. o 21 cle- menter te scripsi: clemen te F, clementer o 22 esse ^te> 23 se- cura p': et cura F turbantis F, corr. Bull. Taur. (non p) 25 erecta o^: te erecta F compesscas V: compensas Car., componas Coust. 40* 626 Hormisda legatis; idem lohanni Cpolitano et Dioscoro recti itineris signum fixis semper optutibus intuere, quo certius et reflantis diaboli turbata contemnas et ad promissi portus tranquilla peruenias. haec est enim Christiani palaestra certaminis; tali Christi militiae sempitemae uitae palma pro- 7ponitur. haec tibi rectissime cogitanti non deerit suo militi praesidium ducis, et quanto hostium multiplicantur insidiae, tantum summi gratia rectoris aduersantis uenena misericordiae suae facit esse materiam, sicut sermo apostolicae ueritatis asseruit dicens: ubi abundauit iniquitas, superabun- dauit gratia; tu tantum diuinis rectissimisque inhaereas institutis ecclesiasticam fouendo concordiam, ut ueluti quodam pacificae uoluntatis signatus indicio illius esse discipulus adproberis, qui ait: pacem meam do uobis, pacem 8meam relinquo uobis. hortare etiam quamquam sponte ad recta tendentem filium nostrum clementissimum principem lustinum Christiano saeculo diuinitus comparatum ea perficere, quae regalibus litteris dignatus est polliceri, ut missis ad eos edictis, quos ab ecclesiae matris uberibus etiam nunc deuius error abducit, diabolicam fraudem et auctoritate religionis et moderata potestate compescat imperii eamque sibi contra communem totius humanitatis hostem maximam ducat esse uictoriam, si supernae auxilio diuinitatis uetusti serpentis 9 uenena compresserit. de Antiochenae quoque atque Alexandrinae ecclesiarum statu non supersedeas esse soUicitus et clementis- simo subinde principi supplicato, ut in his quoque pacem religiosa ordinatione restituat, quatenus bonis coeptis plenae cumulum perfectionis adiungat. frustra enim bonum opus lOincipitur, si non in totum perfectio subsequatur. commendamus praeterea legatos a sede apostolica destinatos, quos ita faciat 9 Rom. 5, 20 13 loh. 14, 27 2 et reflantis acripsi: ereflantis F, perflantis 4 praeponitur F, corr. 7 tanto edit reg. 9 snperhabundauit V 10 <et> gratia Car. cum Vulgata anni 1590 12 signar F, corr. dissciplus V 19 auctori- tatem V, cofr. 20 eaque F, corr. o* 21 communionem F, corr. ostem F 25 principis F, corr. p': principe o^ pace F, corr. p Epist. CLXIX 6 - CLXXI 1. 627 ad nos tua dilectio remeare, ut nobis plenam referre queant de restituta uniuersis ecclesiis pace laetitiam. Data VII Id. lul. cons. ss. (HO.) HORMISDA 6EBHAN0 ET lOHANNI EPISGOPIS FELICI ET DIOSCORO DiAcoNis ET BLANDO PRESBYTERO. Do his, quao acta caritatis uestrae relatio comprehendit, gratias deo nostro referimus, qai laborem uestrum iuuare dignatus est, et hortamur, ut clementissimo principi et piissimae Augustae coniugi eius ofiiciis imminere competentibus debeatis et agere auxiliante Christo nostro, <ut> uniuersis sub ecclesiastica obseruatione dispositis omnes ecclesiae, quae in qualibet mundi parte 8unt positae, ad communionem sedis apostolicae reuocentur. de Alexandrina uero atque Antiochena ecclesiis elaborate, ut 2 nostrae fidei sub obseruatione rationabili conectantur, quia tantae rei perfectio tam clementissimo principi quam uobis gratiam diuinae propitiationis adquirit. DataCdie> quo supra cons. <ss.>