From: Hormisdas, Pope of Rome
To: Avitus, Bishop of Vienne, and all bishops of the province of Vienne [in southeastern Gaul]
Date: ~517 AD
Context: A response to a doctrinal inquiry from Bishop Avitus of Vienne — one of the most important churchmen in Frankish Gaul — showing the reach of papal authority even into the barbarian kingdoms of the West.
Hormisdas to Bishop Avitus and all bishops of the province of Vienne under his jurisdiction.
The man who seeks instruction in matters pertaining to catholic discipline, especially when he already possesses knowledge, shows clearly how seriously he takes the divine commandments. Such concern can only arise where faith is genuine. And so I rejoice at the sincerity of your devotion, dearest brother, since your letters — delivered by the priest Alethius and the deacon Viventius — show that you seek to know the mind of the apostolic see on matters that touch the governance of the Church.
This is exactly how it should work. A bishop who consults Rome does not diminish his own authority; he strengthens it by anchoring it to the rock on which the whole Church stands. I address my reply not to you alone but to all the bishops of your province, so that the guidance may serve everyone who needs it.
HORMISDA AUITO EPISCOPO UEL UNIUEKSIS EPISCOPIS PROUINCIAE UIENNENSIS SUB TUA DIOECESI CONSISTENTIBUS. Qui de his,
quae ad disciplinam catholicam pertinent, maxime sciens instrui cupit, quid studii circa mandata diuina habeat, eui- denter ostendit. non enim potest esse huiusmodi cura, nisi ubi fides fuerit infucata. atque ideo exultamus ad sinceritatem propositi tui, dilectissime frater, dum te secundum directas per Alethium presbyterum atque Uiuentium diaconum litteras
3 ad hoc V: de hoc Bar. in marg., adhuc Sirm.^ 8 ne o: nec V 9 cuncti V: iuncto Bar. 11 quia cum V: quia iam Bar.y et qnia (et postea polliceor) Strm.^ 12 stratu F, corr. o 13 praedictorum Bar. 16 alecium V Uiuentium reposuit Peiper: uenacium V, Ve- nantium o
Epist. CXXXVI 4 — CXXXVII 5.
561
intueiDur et de impiis transgressoribus Eutychete atque Nestorio sedis apostolicae constituta recolere et, si quid aduersum eos admonitio nostra promouerit, per quos Orientales ecclesiae confanduntur, inquirere. digna plane sollicitudo iidelibus, ut 2 de miseromm lapsibus ingemescant et ipsi ne aliena poUuantur contagione pronideant. sed ne nos quidem hoc supersedisse credatis, ut ad notitiam uestram, si quid actum fuisset, com- petens perferret instructio. uerum breuiter silentium nostrum, qao dilectio mordetur uestra, purgamus. nam quod non saepius nostra admonitio uos frequentat, de conscientiae uestrae et Mei stabilitate confidimus. soUicitudo impendenda fortasse sit dubiis, satis est uitanda indicasse perfectis. legationis 3 uero nostrae, quam semel, non secundo, sicut scribitis, misimus, si uotiuus contigisset euentus, alacres ilico uobiscum fueramus desiderata partiti, scientes hoc rationi, hoc nostro proposito conuenire, ut quos participes soUicitudinis fecimus, cum his redintegratae unitatis gaudia iungeremus. sed quantum ad 4 Graecos, ore potius praefenmt pacis uota quam pectore et loquuntur magis iusta quam faciunt; uerbis uelle se iactant, quod operibus noUe declarant ; quae fuerint professi non diligunt, quae damnauerint haec sequuntur. nam unde est, quod cum 5 per Ennodium fratrem et coepiscopum nostrum sacerdotales uiros ad confiimanda ea, quae sedes apostolica poposcerat, diiectm-os se esse promisissent, multa quoque, quae ad cor- , rectionem prauit^tis suae a nobis quaesita fuerant, poUicentes, non solum non religiosos uiros, penes quos causae ipsius plena esse posset instructio, secundum constituta propria non miserunt, uerum etiam, quasi res parua gereretur, laicos et
3 nra (pro nra) V 9 quo Peiper: quod V 10 conscientia uestra Bar, 12 statis F, corr. o 13 scriptis 7, corr, 15 partituri
36*
562
Hormisda Auito episcopo Uiemiensi
alienos ab ecclesiastico corpore destinantes non se quondam studuerunt de caeno, quo immersi tenentur, euoluere uerum etiam catholicae fidei claritate fulgentes sua, quod absit, se
6 posse crediderunt siccitate fuscare? haec fuit nostri causa silentii, quam uos quoque spiritali uobis prudentia reuelante 5 uidistis. quid enim de hac causa poteram directis litteris indicare, quam in statu suo uidebam duram pertinaciter custodire perfidiam ? noui exitus sollicite diligentiam relationis inquirant: qui de rebus cognitis nihil indicat, abunde in statu
7 suo manere priora declarat. quapropter, dilectissime ffater, 10 et uos praesentibus hortamur alloquiis et per uos quoque, quia oceasio data est, alios per Gallias, quos fides eadem nobiscum amplectitur, admonemus: promissam et amabilem deo fidei seruate constantiam et transgressorum societate declinata constantiam uestram uni uiro uirginem castam, u sicut spopondistis, exhibete Christo et cauete, ne sicut serpens Euam seduxit astutia sua, ita sensus aliquorum corrumpantur a simplicitate et castitate,
8 quae est iu Christo lesu. pemiciosa sunt blandimenta nocentium atque ideo uigilare uos conuenit, quia aduersari u s 20 salutis humanae sicut leo rugiens circuit quaerens, quem deuoret: cui resistite fortes in fide. quia hoc speciale habent patris sui de caeli arce deiecti, qui uestigia eius sequuntur et diligunt, ut illa ueritatis luce priuati alios gaudeant sua obscuritate fuscari et cum peruersitatis « suae poenas luituros esse se sciant, exultent, si miseros cum
9 sua condemnatione coniungant. nam unde est, quod cum pro magna parte a contenninis suis Thracibus Dardanis
15 Cor. II 11, 2 sq. 20 Petr. I 5, 8 sq.
1 se quondam (?) Peiper: scdam uel sedara F, se Car. 3 claritate fulgente F, corr. p^: claritatem fulgentem Bar. abscit V 4 siccitate Harteh sicietate F, obscuritateo^ [cf. infra societate Coust. {nonaut
adfirmat ThieT), satietate Peiper 8 soUicitae Sirm.^ 9 inquirunt Bar. 12 fidgs F 16 exibete V 20 uigiUare V 22 deuorem F, corr. 0 23 arche F, corr. o ueptigia o: de uestigia F 25 <et> alioB Car. gaudent F, corr. 0 27 na (pro n5) F 28 tracibus F
Epist. CXXXVII 6—13.
563
Hillyriis cognita eorum peruersitate deserantur, procul positos ignorantiae spe, fraudibus aut uariis artibus nituntur adlicere, nisi ut lucem, quam ipsi non habent, in aliis quoque impia contagione commaculent? ut autem, quae sint partiumlO
5 earum studia, possitis agnoscere, plures Thracum, licet per- sequentium incursibus atterantar, in nostra tamen communione persistunt scientes fieri fidem per aduersa clariorem. Dardania et Hillyricus uicina Pannoniae a nobis, quod iam fecimus ubi necessarium fuit, ut sibi episcopi ordinarentur, expetiit,
10 in tantum se a consortio perditorum separare gaudentes, ut remedia quaererent, dummodo commune cum transgressoribus nihil haberent. Bpiri metropolitanus, hoc est Nicopolitanus episcopus, cum sjnodo sua nuper segregatus ab impiis ad apostolicam communionem deprompta, quae id efBceret,
15 professione se contulit. quae ideo scriptis aestimauimus 11 indenda praesentibus, ut sicut sortem nos conuenit dolere pereuntium, ita laetemur pariter de salute remeantium et ut fideles constituti ab eis longius instruantur, qua uirus eorum «ollicitudine debeat effugi, quos et a suis uideant tam iusta
20 detestatione uitari. et nos quidem dispensationis nostrae 12 memores necesse est eos repetitae legationis officio conuenire, quo affectu saluationis suae, si respectu dei, si rationis intuitu non mouentur, saltem pulsantibus importune et pertinaciter acquiescant et aut ad rectam uiam declinatis erroribus reuer-
» tantur aut propter impaenitens cor ab omnibus inexcusabiles iadicentur, qui et moniti totiens in perfidiae obstinatione persistunt. uos orate et nobiscum ad deum preces et uotalS coniungite, ut per opem misericordiae eius nostra actio laborans pro catholicae fidei stabilitate promoueat, immaculatos 1 hylliriis V: IUyricis o 5 tracum V, 8 yllaricus F, illyricus o panoni^ V 11 commung F, carr, 14 depromta V quae id
efficeret scripsi: que idffficeret V sed postea ide erasum est^ quae effi- ceret a, qua efficeret Peiper, qua fidem efficeret (uel faceret) Hartel 17 pe- uncium ex peuncium V 18 Cnstituti V 19 debeant F, corr, o^ assuis F, earr. o uideat F, carr. Bar. 8irm, 22 quo Bar,: quod F, quod si 5trm.^ qui Hartel salucionis F, corr. Car.: salutis 29 promo- ueatur Bull Taur,
564
Anastasius Hormisdae; monachi Syriae Hormisdae
uos et integros ab omni transgressorum societate seruantes, ut aut cum correctis sensus et corda iungamus aut ab eorum uenenis intacti esse mereamur. nam qui, sicut uos quoque conscientiam uestram non latere testamini, nouimus Eutychetem atque Nestorium apostolicae id est catholicae sententiae auctoritate damnatos: quemadmodum salui esse poterimus, si eorum sectatoribus ac posteris qualibet parte communionis haereamus, cum Belial cum Christo nostro portionem habere 14 non possit? instructionis autem uestrae interesse cre<di>dimus, ut ea, quae apud nos a Nicopolitanis uel Dardanis acta sunt, uel quo in communionem ordine sint recepti, uobis nota faceremus ipsarum lectione chartarum. Data XY. Eal. Mart. Agapito cons.
◆
From:Hormisdas, Pope of Rome
To:Avitus, Bishop of Vienne, and all bishops of the province of Vienne [in southeastern Gaul]
Date:~517 AD
Context:A response to a doctrinal inquiry from Bishop Avitus of Vienne — one of the most important churchmen in Frankish Gaul — showing the reach of papal authority even into the barbarian kingdoms of the West.
Hormisdas to Bishop Avitus and all bishops of the province of Vienne under his jurisdiction.
The man who seeks instruction in matters pertaining to catholic discipline, especially when he already possesses knowledge, shows clearly how seriously he takes the divine commandments. Such concern can only arise where faith is genuine. And so I rejoice at the sincerity of your devotion, dearest brother, since your letters — delivered by the priest Alethius and the deacon Viventius — show that you seek to know the mind of the apostolic see on matters that touch the governance of the Church.
This is exactly how it should work. A bishop who consults Rome does not diminish his own authority; he strengthens it by anchoring it to the rock on which the whole Church stands. I address my reply not to you alone but to all the bishops of your province, so that the guidance may serve everyone who needs it.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.