From: Unknown sender
To: Unknown recipient (Justinian/Justin)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
seu
9 SeDt \ ^onipluni epistolae Justiniani consulis ad HormiBdam papam.
SuuM pro fide cathoKca studium contestans precahir^ ut Homdxda de duobut p. liO
capituHs etiamtunc controversis perfectas pacificasgue paginas ad imperatoreu
rescribat.
Domino viro beatissimo sanctoque patri Hormis-
dae urbis Romae pontifici Justinianus^).
1. Quantam venerationem religionis habeamus^ quamque solli-
citi semper fuerimus propter uniendas sanctas ecclesias; testis est
quoque vestra beatitudo. Postquam regnavit etenim dominus noster
inclitus imperator^ per omnes ad Italiam venientes direximus litteras,
apostolatum tuum rogantes sicut decebat. Nunc etiam ne quid
eorum quae fieri convenit praetermittatur, Johannes vir reverendis-
simus antistes, Heraclianus presbyter, et Constantinus diaconus sa-
crosanctae ecclesiae hujus inclitae civitatis destinati sunt ad Urbem
feliciter, ut super omnibus, quae scripsit filius vester serenissimus
imperator, integrum responsum accipiant. Dignetur ergo sanctitas
tua suscipere memoratos viros religiosissimos libenter, et habitis
orationibus placataque Divinitate sic omnia debeat ordinare venera-
biUter, ut nihil ultra remaneat in ambiguum.
2. Nobis etenim videtur, quoniam Filius Dei vivi I>ominus noster
Jesus Christus ex virgine Maria natus, quem praedicat summus
^^®*^-apostoIorum carne passumy recte diciturimus in Trinitate cuim Patre
4,1.
'*) G^ Christodolus i. e. Chnsti servus. Ed. Christodorus.
132 *) £d. addunt cos (q. e. consul) aut v. c, quod utrumque deest in G*.
^ EPISTOLAE 131. 132. 955
Spirituque sancto regnare, majestatisque ejus personam in Trinitate (a. 620.)
et ex Trinitate non infideliter credimus. De nominibus autem de-
functorum episcoporum clementer, et ut decet pacificum patrem dis-
ponite : quia vester quoque praedecessor beatae recordationis ad me- Anast. n
monae pnncipalis Anastasium scnpsit, ut si nomen Acacii tantum-
modo^) tolleretur, una nobis esset communio. Nonne igitur suasit
vestra sedes, ut^) praestet? Imitari debetis etenim sanctissimum
Leonem Bomanum pontificem, ac sicut ille scripsit Leoni, ita et vos ^^^ou.
omnibus amputatis dubitationibus perfectas pacificasque paginas ad
invictissimum principem filium vestrum rescribere Ecclesiae^), ut
ante tribunal venturi judicis particeps^) eorum sitis, quorum sedem
jure sacerdotali tenetis. Ostendat ergo tuus apostolatus, quod Petro
successit apostolo; quoniam Dominus a vobis utpote sunmiis pasto-
ribus exacturus est universorum salutem, qui poterunt esse salvi
firmata concordia. Nos etenim finitis capitulis, de quibus scripta
suscepistis, ultra^) non patiemur a quoquam controversiam religio-
nis in republica nostra moveri, nec vestram sanctitatem convenit
audire superflua concertantes.
') Anastasius II papa epist. 1 ad Anastasium prindpatis memoriae^ hoc estf
qni olim princeps fiiit, num. 4 non ait, ui tantummodo , sed ut specialiter nomen
iaceatur Acacii: quod scilicet unum hactenus ecclesia Constantinopolitana ma-
xime recusarat. Sed hoc nbminatim edicens, nequaquam ut aliorum qui da-
mnati fuerant nomina redtarentur permittebat. Immo ne id fieret, ibidem u. 2
diserte deprecatus est his verbis: Legatione iiaque fungimur pro ChristOt ne eos
propter osiensionem vel scandalum patiamini puhlice nominari, quorum merita vel actus
apud illum Judicem latere non possunt.
Justinianus finiri flagitat, non aHa sunt ab illis duobus, quibus compositis uni-
versos Orientis sacerdotes Romanae sedis commuuionem amplexuros idem co-
mes ad calcem epistolae 120 item adstruit, scil. ut Hormisda unum ex Trinitaie
crucifixtim dici et episcoporum post Acacium defunctorum nomina recitari permittat.
lis autem, quae nunc Justiniauus pollicetur, illum minime stetisse , testis est con-
troversia de tribus capitulis et aliae, quas in Ecclesia uon sine scandalo mo-
veri passus est ac praeter id quod ipsum decebat promovit.
a. 520 d.
29 0ct.
◆
From:Unknown sender
To:Unknown recipient (Justinian/Justin)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.