Letter 231

From: Unknown correspondent To: Pope Hormisdas, Rome (Constantinople) Date: ~515-523 AD Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I. [This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]

seu (^'^od, Belatio synodi Constantinopolitanae ad Hormisdam. acc. d. Synodus papam certiorem facit de ordinatione Epipkanii, cyju» et Itmdes pro- P-^^ 3()r<lov.; sequitur, Tum legatos suos commendat. Domino nostro sancto ac beatissimo patri patrum archiepiscopo et patriarchae Hormisdae Theo- Est autem commoretur id quod tardet succurrere, ac deinde eorum ^ in sanctiM locis hahitant nomine intelliguntur Jerosolymitani, quibus etiam praecipuam im- pendi curam imperator epist. 129 n. 4 rogat. EP18T0LAE 130. 131. 951 philus, BasiliscuSy Esaias^ Anastasius^ Fater- nus^ Martianus et cetera sancta synodus^ quae in Constantinopolitana est civitate congre- gata. 1. Innumerabilem et investigatam magni Dei et Salvatoris no- stri Jesu Christi sapientiam^ quantum hominibus datur intelligi; con- sideranteSy caritatem ejus immensam juste miramur^ et cum magna clamamus voce : Quis loquetur potentias Domini, auditas faciet omnes ^q^ ^. * laudes ejus? Ecce enim per bonam voluntatem sanctae et unius essentiae Trinitatis et intercessiones gloriosae Mariae virginis, studio quoque et vigilantia Christianissimi et fidelissimi imperatoris et piis- simae reginae^ olim quae fuerant membra divisa^ per Spiritus sancti gratiam ad unitatem et caritatem perfectam sunt redacta: et sicut Moyses et Aaron duces Dei vere culturae Israehticae nominati, nunc ita et nos gaudentes clamamus: Cantemus Domino! gloriose enim ho- ^^ noriftcatus est; adjuior et protector factus est mihi in salutem! Et haec sentire et praedicare cum fiducia sumus edocti. 2. Considerantes autem caritatem et l)eo amabilem vestrae bea- titudinis vitam etiam ex his, qui a vobis sunt destinati reverendissimi legati; similiter et pacem sanctarum Dei ecclesiarum tam senioris quam novellae Romae^ cui nos ipsi participes fuisse monstramur, bono pastori et principi omnium Christo Deo nostro consuete gratias referimus. Nam post obitum sanctae recordationis quondam archi- episcopi et patriarchae Johannis Constantinopolitanae civitatis Deus, qui propriam sanctam Ecclesiam in petra rectae fidei incorrupta fiindavit, et portas inferi non praevalere ei decrevit, dedit nobis Matth. sanctum pastorem et patriarcham Epiphanium, virtutibus et corre- * ctionibus^) et meditatione divinarum florentem scripturarum, rectam quoque tenentem fidem, et orbatorum paternam regentem^) soUici- tudinem, et, quid amplius dicam, omnem praeconiorum foiitem trans- cendentem. His ergo virtutibus poUens, non immerito proprias et creditas sibimet maximas Ecclesiae curas sapienter et honeste ges- teatem. Sic aliquando Juvenalem Jerosolymitanum episcopum particulam sanciae Crucis cum eulogiis ad Leonem misisse, ex ipsius Leonis epistola 139 c. lY colli- g^tur. — Ibidem mox G* olo serica, ed. serica. 131 ^) Pro correctionibus haud dubie graece erat ratg naidiCaig. Vocis autem naiSsCa duplex est potestas. Aliquando enim correptionem et castigationem, saepius disciplinam) eruditionem ac litterarum studium sonat. Nec ambiguum est, quin hic instituiis, Utterarum studiiSy seu disciplinis et eruditione interpreti praeferendum fuerit. Hormisdam institutis legisse, ex rcscripto seu epistola 139 manifestum fiet. ') Magis arrideret gerentem. Epiphanius supra epist. 111 Johaunis decesso- ris sui sjncellus praedicatur. Eumdem et orphanotrophiis praefuisse, seu or- phanorum curam cum iaude gessisse, hinc discimus. Theophanes pag. U2 (ed. Bonn. p. 256) Februarii 25 die eum ordinatum tradit. (a.520.) sisse diguoscitur^ habeus iu meute illud^ quod a sacri cautici auctore Psalm. relatum est: Os meum loqueinr sapientiam^ et meditafio cordis mei ^'^* pnidentiam. Uude secuudum rectam et probabilem fidelissimi et Christiauissimi uostri priucipis et piissimae regiuae et gloriosissimo rum commuuis reipublicae procerum seuteutiam; uostra quoque etiam omuium iu hac urbe habitautium testificatioue; judicium Pauli mira- 1 Tim. bilis commuuis Ecclesiae doctoris uon est iu eo fraudatum , qoi ^»^' irreprehensibilem debere esse episcopum deuuntiat: ita et nostrum poutificem virtutibus undique corouatum esse videmus. Igitur ecde- siasticam legem implentes^ apostolatui vestro salutationis debitom persolveutes officium, speramus, ut amplius caritatis vinculum et patemum affectiuu circa uos caritas vestra custodire dignetur, et sapieuti guberuatioue et humilitate^ quae Christianum decet; et man- suetudiue^ quae ad ratiouabilis traditi vobis ovilis salutem pertiuet^ peragatis; commuue lucrum existimantes, quod per vos et vestrum') germanum et comministratorem, nostrum autem dominum et patri- Prov. archara, pacem totius orbis ecclesiarum esse provisam. Frater enm is, 19. ^ fratre adjuvari^) spiritualiter , murus est inexpugnahUis et civitas munita, ex divinis est accipere scripturis. Nam si*) quae inter- cessionibus vestrae beatitudinis geueralis trauquillitas ecclesiis ortho- Luc. 2,24. doxorum fuerit redonata, gloria quidem in excelsis Deo omnium Salvatori per angelos cum laetitia referetur, pax vero in terra con- firmabitur, bona autem voluntas in fidelibus conunimis Domini et Salvatoris uostri Jesu Christi servis fundetur. 3. Adjicieut igitur uostris supplicationibus, quod minus dictum est, Johaunes sauctissimus episcopus Claudiopolitanae civitatis noster comministrator, et HeracHanus revereudissimus pre^byter sanctae majoris ecclesiae et cohabitator^ praedicti sanctissimi archiepiscopi et patriarchae Epiphauii, et Constantiuus vir reverendissimus diaco- uus ejusdem sauctae ecclesiae, qui probationem suae rectae fidei et bouae voluutatis olim his, qui a vestra apostohca sede fueraut di- recti, dedisse^) cognoscimtur : digui autem et vestrae sanctitatis et miuistratione pacis, et gratiae Domini nostri Jesu Christi Dei uostri ') a^ vesirum Germanum cum prima littera m^uscula, quaai nomen propriom cfferretur. Graece dubio procul exstabat i^BXtpov %ul avXXsttovgyov, quod in- terpres fratrem ei consacerdotem seu comministrum latine convertere debnerat, ac subinde: pax ... sit provisa^ seu paci sit provisum atque consultum, Epiphanium munus obiisse, quo Epiphanius apud Johannem, et Johannes apud Timotheum utriusque decessorem functi fnerant. et unitionis sanctarum ecclesiarum monstrabuntur. Quos, speramus, (a. 620.) laetantes in Domino et pacem desideratam nuntiantes, ad nos citius vestris Deo amabilibus correctionibus ®) edoctos remeare dignemini. Omnem in Christo fratemitatem nos quoque et qui nobiscum sunt plurimum salutamus. Et sabsoriptiones. Theophilus misericordia Dei episcopus Heracliensis civitatis metropolitanus , subscribens in sjnodalibus, saluto vos in Domino, domine. Basiliscus misericordia Dei episcopus Cyzinensium^) metropoli- tanus ut supra. Stephanus misericordia Dei episcopus Nicomediensium metro- politanus ut supra. Esaias misericordia Dei episcopus Rhodiae civitatis metropoli- tanus ut supra. Anastasius misericordia Dei episcopus Nicaeensium metropoli- tanus ut supra. Johannes misericordia Dei episcopus Claudiopolitanae civitatis provinciae Isauriae ut supra. Paternus miserieordia Dei episeopus^®) provinciae Scythiae me- tropolitanus ut supra. Marcianus raisericordia Dei episcopus Calchedonensis civitatis metropolitanus ut supra. Patricius misericordia Dei episcopus Eudoxiopolitanae civitatis nietropolitanus ut supra. Polydeucius misericordia Dei episcopus Antiochenae civitatis metropolitanus ut supra. Eulogius misericordia Dei episcopus Melisiecium civitatis metro- politanus ut supra. Stephanus misericordia Dei episcopus Philomeliensis civitatis provinciae Pisidiae ut supra. Bupra interpretis lapsus. Theopkiltim Heracliensem , Anastasium Nicaeensem^ Marcianum Calchedonensem, Jo- hannem Claudiopolitanumt Phocam Dardanae et Marcianum Marcianae civitatis epi- scopos, ^") Is est Tomitanae civitatis episcopus, quema Scythis monachis nominatim accusatum Germanus sociique legati epist. 76 n. 3 nuntiant. (a.620.) Christodolus ^ *) mlsericordia Dei episcopus Methjmnensis civi- tatis ut supra. Palmantius mininius episcopus Oenandae civitatis proyinciae Lyciae ut supra. Johannes misericordia Dei episcopus Attaliensis civitatis ut supra. Johannes misericordia Dei episcopus Oljmpinae civitatis pro- vinciae Lyciae ut supra. Marcianus minimus episcopus Marcianae civitatis proyinciae Lyciae ut supra. Phocas minimus episcopus Dardanae civitatis proyinciae Hel- lesponti ut supra. Zoticus misericordia Dei episcopus Carpatiensis civitatis pro- yinciae Lisularum ut supra. Sabbatius misericordia Dei episcopus Stratoniciae civitatis pro- vinciae Lydiae ut supra.