From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (Justinian/Justin, bishops)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
seu
ai^Auff Saora Justini Augusti ad HormiBdam papam.
^^M Excusat moram, qna de destinandis per Johannem episcopum quibusdam capitulis p. 13
promissa nondum complerit,
Justinus Augustus Hormisdae papae.
Dum beatissimum Germanum episcopum vel eos, qui cum eo a
vobis fuerant destinati, de hac dimitteremus ^) regia civitate^ hujus-
modi illis mandata tradidimus^ quod capitula^), quae ad perfectam
unitatem ecclesiarum pertinebant, apostolatui vestro per reverentis-
simum Johannem ^) episcopum sequenter manifesta faceremus. Quae
tamen ipsis hic praesentibus fuerant declarata; sed evenit, praefatum
Johannem antistitem longa aegritudine detineri. Ne qua igitur ve-
stram reverentiam ingrediatur adversa sententia, quasi uobis^) pro-
missa nostra desidia quadam ultronea minus ad effectom perducenti-
bus, necessarium esse perspeximus dilationis causam vobis exponere
per Eulogium v.^) s. tribunum et notarium, quem ad praecelsum
regem Theodoricum super negotiis quibusdam transmisimus: hoc
quoque adjicientes, quod dum propitia Domini et Dei nostri majestas
eumdem virum religiosissimum Johannem pristinae voluerit reddere
126 ') EoB VII Idus Julii inde dimissos fuiBse, ex epistola 116 dididmus.
') Isne intelligendus sit, qui Thessalonicae factione Dorothei laesos vix
baptisterii praesidio necem evaserat, uti epist. 100 et 102 narratur, in episto-
lam 129 excutiemus.
■') H. e. , ut in epistola sequenti conceptis verbis legitur, vtnuit sMmem.
Eumdem infra epist. 133 Hormisda virum spectabilem vocat. Ansvero is ipee sit
Eulogius magistrianus et agens in rebus, qui epist. 77 vtr spedabUU, epist 9S
et 93 vir sublimis (iu ep. 92 al. vir carissimus), epidt. 99 vir strenmts et epist 91
vir clarissimus coguominatur, alioruin judicio i>ermitto.
EPI8T0LAE 125 — 127. 939
sauitati^ sicut seniel promiseramus, statim illum ad tuam sanctitatem a 520.
transmittemus. Superest^ ut sanctitudo tua divinum nobis praesidium
orationibus suis dignetur acquirere. Data pridie Galendas Septem-
bris Constantinopoli. Accepta Bomae Calendis Octobris, Rustico viro
claris^imo consule.
EpisMa 127
Beu
Exemplum epistolae Justiniani viri olarissimi ad Hormisdam. aiAofr)
'•20. Enixius rogat, ut Hormisda pro ecclesiarum concordia usque laborei, atque ad
duo illa, de quibus eiiam tunc controveriebatur , integrum et indubitatum desti-
nare responsum ne differat,
Domino beatissimo atque apostolico patri Hor-
misdae papae urbis Romae Justinianus.
Quanta reverentia vestram beatitudinem veneremur, multis epi-
stolis, ex quo serenissimus imperator filius yester regnavit, cogno-
scitis. In praesenti quoque debito pudore salutantes tuam sancti-
tatem, postulamus enixius, ut assiduis precibus et frequentissimis
orationibus pro concordia laboretis ecclesiarum ^) venerandarum,
nobisque, sicut per legatos etiam vestros post omnia scripsimus, tam ep- 120
de sermone, de quo vertitur controversia, quam de nominibus epi-
scoporum sub^) Acacio defuuctorum per Eulogium virum sublimem
tribunum et notarium dignetur apostolatus vester integrum indubi-
tatiunque destinare responsum, onmibus videlicet, quae praesentibus
legatis vestris ordinata sunt, in perpetuo firmiter duraturis^). Vir
uamque religiosus Johannes episcopus, qui venturus est Romam,
detinetur aegritudine corporali. Nihil enim prohibet ante ejus quoque
adventum concordiam provenire, sublata dubitatione religionis, (et
eum tamen mox dimittemus favente Divinitate, quia jam melius ha-
bet), quoniam nec difficilia sunt quae ceciderunt in ambiguitatem,
nec expedit diutius causam vitae protrahi sempiternae, ne dilatis
temporibus aliquid nascatur incertius. Aeteruitatis igitur supemae
tremendique judicii non inimemor, sanctitas vestra, quae sibi com-
missa sunt, efficaciae tradi deproperet, ut intelligant cuncti recte
127 b cc ecclesiarum vestrarum: renitente G*. Sed et Justiniauo ac Justino sol-
lemnc est, hoc epitheto ecclesias exornare, ut eas vel venerandas vel venerabiles
praedicent, ut videre est epist. 115 n. 2, epist. 116, opist. 120 n. 4 et epist.
129 n. 4.
') H. e. quod idem Justinianus cpist. 120 n. 2 ait episcoporum post Acacium
defunclorum.
•) Hoc est, at in sacra diptycha nunquam revocentur Timothei, Macedonii,
Euphemii aliorumque uomina, quao ex iis sub teraporibus Johannis Constan-
tinopoli cxpuncta suut, uti Justinus epist. 116 declarat.
(a. 520.)vos apostolicae sedis esse primatum sortitos. Haee igitnr, quae^)
scribuntur a filiis, affectu patemo jubete quantocius adimpleh. Scitis
namque^ quam sit admirabilis gloria^ tantorum errores annorum ve-
stri pontificatus tempore stirpitus aboleri.
* Epistola 128
sen
(a. 520 m. Belatio Dorothei episoopi ThessalonicensiB.
Aug.)
A fadnorey quo insimulabaiur ^ purgare se niiitur. p. l^.
Sanctissimo ac beatissimo patri ac comministra-
tori Hormisdae Dorotheus inDomino salutem.
Propositi nostri et orati(mis est summum studium, per omnia
beatissime et ter beate pater, et scribere frequenter ad vos sanctis-
simos, et mutua mereri coUoquia; et nullo tempore exsortem') me
ab hujusmodi laetitia esse condecet. Quoniam igitur manifeste co-
gnovi quosdam sanctas aures vestras perturbare, et scio procul dubio
vos in omnibus esse perfectos, et quia nihil sine judicio andire pos-
sitis nec ulli penitus vestrum animimi accommodare: ut non am-
plius per taciturnitatem largiri tempus videar illis, qui nihil quidem
a nobis laesi sunt, sed sine causa et superflue adversus nos armati
sunt, Deo tamen et vestrae satisfacio sanctitati, quia pro Johanne
viro reverendissimo episcopo, qui paulo ante a vestra venerabili co-
rona directus est, praedestinavi me periculis et mortem sustinui^) et
meam pro ejus scio me objecisse animam: et hoc ostenditur gestis,
et ex his, qui quamquam per meam absentiam acerrime videantor
esse discussi^). Et quid longo sermone opus est uti, quum vobis
omnia Dominus Deus noster Jesus Ohristus patefacere et satisfacere
possit; quia et quando cognovi vos ad apostolicae sedis praesulatum
advocari, commune gaudium totius mundi esse judicavi. Ab illo
cp. 3. euim tempore hoc ipsum scribens ad vos, quantum ad me, quidquid
ad honorem et satisfactionem vobis et apostolicae sedi pertinet, nihil
praetermisi sed nec praetermitto. Paulo post autem scietis, per-
') b cc guae a nobis scrihuntur vel quae scHhuniur a nobis omisBO filHs, qao
verbo et se et Justinum, qui eimilia scripsit, Justiniauus intelligit. Estqne inter
verba a filiis et nffectu paterno elegans antithesis aut potius aequa relatio , quarc
primigenia lectio retinenda.
128 *) b cc extorrem ... animum commodare ei ut.
Constantinopolim tantas delatas esse pecunias, ut non homines sed possini ange-
tos excaecare. Unrlc mirum non est, gesta tunc confecta nunc a Dorotheo
vcnditari.
EPISTOLAE 127 — 129. 941
venerabiles *), annuente Domino Jesu Cbristo, quia haec ab exordio (a. 520.)
mibi sunt excogitata^ et quando Dominiis Deus tempus dedit^ ad
effectum baec sunt perducta. Omnem cum vestra sanctitate in Cbristo
fraternitatem ego quoque et mei plurimum salutamus.
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.