Letter 222

From: Unknown sender To: Unknown recipient (Justinian/Justin) Date: ~515-523 AD Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I. [This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]

seu a.cc.520d. Exemplum epistolae Justiniani^) illustris ad HormiBdam. (dat. d. (/i ff^ perfectam ecclesiarum unitatem duo praesiet, nempe: ne cogat alios prae- nii Q JqI ^ '* ter haeresis auctores nominatim damnari, et ut decernat, num Chrisius rtcte dicatur unus de Trinitate in carne passus, Domino nostro Jesu Christo favente regnat in saeculo, qui sacra religione suum fundat imperiiun; quoniam bene gubemat humana, cai prius divina placuerint. Quod praesentibus evenisse temporibus gra- tulamur. Filius etenim vester clementissimus imperator aetemitatis 120 0 Ed. add. «iri, omit. G', EPISTOLAE 118—120. 921 beneficio sceptra sortitus, fidei causas arripuit explicandas, et ada. 520. tuain sanctitatem missa legatione^) sedis apostolicae promeruimus sacerdotes ^) , quorum adventu non mediocriter adolevit ecclesiarum concordia sacrosanctarum^vobis instantibus, ut decebat. Acacii namque, quod dissidium gerebat, nomine stirpitus amputato, pro tenore libel- ^g ^^g^' lorum, quos direxistis, in hac urbe regia multisque civitatibus unitas optata provenit, quam summis inventam laboribus venerari convenit, in perpetuumque custodiri necesse est. Haec quibuslibet argumentis retractari quispiam patietur, quae sempitema majestas rite composuit? 2. Sed quia prosperos cursus frequenter impedire festinat hu- mani generis inimicuS; pars Orientalium non exsiliis nec ferro flam- misque compelli potest, ut episcoporum nomina post Acacium defun- ctorum condemnet: quae difficultas generali concordiae moras innectit. Sanctiteis itaque vestra coelitus inspirata temporum rerumque quali- tatem consideret, et condemnatis hujus erroris auctoribus, id est Acacio Constantinopolitano, Petro et Timotheo Aeluro et Dioscoro Alexandrinis Petroque Antiocheno, finire dignetur**) inveteratum cer- tamen, de ceterorum nominibus quaestione sopita: ut redimatis ple- bem de sanguine, quam Deus noster regendam commisit, ac non persecutionibus ac cruore sed patientia sacerdotali populum Domino nostro concilietis: ne, dum volumus animas lucrari, et corpora mul- torum perdamus et animas. Errores etenim diuturnos lenitate cle- mentiaque convenit emendari, praecipue quia vestrae beatitudinis praedecessores ^) saepissime- vohierimt reipublicae nostrae antistites ad suam revocare communionem, si tantummodo taceretur Acacius cete- ') Nempe Gennanum, Johannem, Blandum ac Felicem, qui suVinitia anni 519 ex Urbe profecti sunt, Dioscoro eis subinde adjuncto. Timothei nomina e sacris diptychis, ut vidimus epist. 65 n. 4, deleta ambo re- vocari nolunt. Et haec quidem Justini Justinianique in his litteris consensio eas simul missas hiissc confirmat. Atqui Gelasius epist. 30 num. 5 Miseno absolutionem uon impertit, nisi post- quam anathematizavit Euiychianam hacresim cum suo scilicet auctore Eutychete et ejus seclatore Dioscoro vel successoribus ejus atque communicatoribus Timotheo AelurOf Petro Alexandrino, Acacio Constantinopolitano , Petro Antiocheno, cunctis- que eorum complicibus et communicatoribus. Quod vero exegit Gelasius, hoc et Symmachus praesertim epist. 13 n. 8 postulat. Restat igitur Anastasius, de quo uno Justinianum loqui, ex epistola 129 n. 3 Justini et ep. 132 n. 2 Justiniani, et utrumque hujus papae verbis ad Anastasium Augustum epist. 1 Bcribentis abuti, manifestum est. Vidc annotata in epistolam 1 Anastasii II n. 4. a. 620. rique praedicti. Non est ergo grave, quod suasit®) vestra sedes, ut praestet. 3. Illud etiam magis magisque deposcimus^ ut tua sanctitas concepta gratia coelesti, quod praet^ndunt Orientales episcopi, tractare dignetur, eorumque fidei competentem praebere consensum. Nobis etenim videtur, quoniam Filius Dei vivi Dominus noster Jesus Chri- iPetr. stus ex virgine Maria natus, quem praedicat summus apostolorum ' * came passum, recte dicitur imus in Trinitate cima Patre Spirituque sancto regnare. Sicut enim videtur ambiguum dicere simpliciter 7mum de Trinitate, non praemisso nomine Domini nostri Jesu Christi, sic ejus persofiam in Trinitate cum Patris Spiritusque sancti personis non dubitamus esse; sine Christi namque persona nec credi Trinitas religiose potest nec adorari fideliter, quemadmodum sanctus Augu- stinus ait'): An aliqua ex Trinilate persona; et alio loco: Soius in Trinitate corpus accepit; et iterum^): Unus trium. 4. Rogamus igitur reverendissime salutantes, ut futuri judicii memores, causam taliter ordinetis, ne quid dubitationis relinquatur in posterum: quatenus omni scrupulo discordiarum sublato, pacis desideratae per orbem totum vincula renoventur, et venerandarum floreat ecclesiarum concordia, corporisque unius in pristdnum statum membra recolligantur. IUe namque medicus jure laudatur^ qui veteres aegritudines ita sanare deproperat, ut ex his nova vulnera non na- scantur. Specialiter ergo cognoscat vester apostolatus, compositis eisdem duobus capitulis, universos sacerdotes istius reipublicae libenter amplecti vestram communionem. Accepta XV Calendas Octobris, Rustico viro clarissimo consule. ') Scil. de Trinit. II, 9 n. 16, ciyus etiam verba antecedentia et sequentia Johannes Maxentius in professione de Christo profert in hunc modum: Utnm indiscrete Deus appanterit patribus nostris, antequam Christus venerit in eamt, «■ aliqua ex Trinitate persona^ an singHlatim quasi per vices : item illud cap. 10 u. 19: Neque hic ergo evidenter apparety utrum aliqua ex Trinitate persona, an Dtui ipse Trinitas ... visus fuerit. Verum duo illi lod iis potiua favebant, quiDeom Verbum unam cx Trinitate personam malebant praedicari; ex iisque nihil coufici' tar adversus eos, quos Maxentius respons. ad Hormisdam sugillat, quivmniex Trinitate pariter asserere formidabant. EPISTOLAE 120. 121. 923