Letter 21

From: Hormisdas, Pope of Rome To: Emperor Anastasius I, Constantinople Date: ~517 AD (April 12) Context: Hormisdas writes again to Emperor Anastasius, sending a second papal embassy led by Bishop Ennodius and Bishop Peregrinus to press for resolution of the Acacian Schism — the decades-long rift between Rome and Constantinople over the condemnation of Acacius and the Henotikon. Hormisdas to the Emperor Anastasius Augustus. Delivered by the bishops Ennodius and Peregrinus. When Your Clemency's envoys returned some time ago, I replied to your letters and instructions — not covering everything as fully as the gravity of the matter demanded, but at least touching on the essential points as circumstances allowed. Yet even if I had set out every argument completely, could I really be accused of being too insistent when the cause at stake is the faith itself? Let those who occupy themselves with worldly business worry about appearing importunate. A man who carries out the work of the Gospel cannot reasonably think he may fall silent when it comes to preaching. Shepherds must keep perpetual watch, their resolve always girded. Good counsel, as we know, bears fruit — and its fruit multiplies through patient repetition. I therefore send to Your Serenity the bishops Ennodius and Peregrinus, men whose faith and learning equip them to present our case. I beg you: receive them with the generosity your wisdom is known for, and give their mission the hearing it deserves. The peace of the Church depends on it.

HOIUnSDA ANASTASIO AUGUSTO. PER ENNODIUM ET PEREGRINUM EPiscopos. Dudum legatis mansuetudinis uestrae remeantibus ad litteras uestras et mandata respondi, non quidem uniuersa plene, sicut magnitudo rei postulabat, expediens sed tamen pro tempore certa praestringens. uerum etsi sufficienter alle- gare me omnia contigisset. numquid agens apud clcmentiam uestram causam fidei poteram repetitis precibus importunitatis 2inces8i? timeant notam huius ingratitudinis, quibus cura est studium negotiis nauare mundanis ! opus non implet euangelii, qui a praedicatione eius uenialiter putat posse cessari. per- uigilem pastorum oportet esse custodiam et lumbos sine relaxatione praecinctos. bonae admonitionis sicut constat Sdulcem fructura, ita eius non decet esse fastidium. et alias, 11 loh. 14, 27 Epist. CXXV 12 — CXXVI 7. 541 cur postulationis meae molestam mansuetudini uestrae quis- quam dicat esse frequentiam, cum per ea, quae fiunt ex officio raeo, per remedia fidei uestro consulatur imperio? etenim quae me onerat cura, uos releuat; mihi incumbit, sed uobis pro- sficiet; licet ex diuerso semine unus fructus amborum est. nam sicnt poena est nec dicere deo accepta nec facere, ita certa remuneratio uel illi, qui spiritalia praedicauerit, uel illi, qui audita non spreuerit. dedit quidem clementia uestra 4 uelut obsidem propositi sui sub testimonio imperialis alloquii 10 et se quasi pignore quodam bonae uoluntatis adstrinxit, sed opus est coeptis <a>dicere firmitatem. sumant plenum decorem iacta fundamina, non remittantur propugnantes pro dei ecclesiis manus: totiens Israheliticus hostis intercidit, quotiens Moyses brachia non remisit. eifectus opera, finis commendat initia; 15 non prodest coepisse deserentem, quia sola perseuerantia fidei dat salutem. benedicimus deum, cuius zelo pietas uestra 5 transgressores impios Nestorium et Eutychen se uelle odisso persequique cum nefandis et sacrilegis dogmatibus profitetur probat odisse se uitia, qui condemnat errantes, nec relinquit M sibi locum deuiandi, qui non pepercerit excedenti. primus 6 innocentiae gradus est odisse culpanda, sed ueritatis interest, domine fili, et catholicae disciplinae, ut sectatores etiam eorum atque participes oderitis, quorum exsecrandos principes iudicatis. non in damnandis sola id est certa nomina, sed in 25 his etiam, qui damnatos sequuntur, sunt crimina persequenda. fnistra auersari se plures asserit, qui unum de his, qui dete- statione digni iudicantur, exceperit; non enim numerus erran- tium hominum sed meritum consideratur errorum. hoc ideo, 7 13 cf. Exod. 17, 11 15 cf. Matth. 10, 22 542 Hormisda Anastasio Augusto ne facile putet uestra cleraentia Acacii praetereundam esse personam. nonne ille est Acacius, qui caeno Petri Dioscori et Eutychetis dogmate et communione poUuti, dum copulatur, inmersus est, illius sustinens in condemnatione supplicium, cuius elegit in communione consortium? qui uiritim propter impietates suas horum singulos odit, et in illis Acacium Snecesse est oderit et omnes in Acacio non amabit. ab illo per Orientales ecclesias fermentum nefandi erroris inoleuit; inde Alexandrinae perfidiae eo usque nutrita superbia, ut non acquiescat, sicut scripsistis, eius mandatis salutaribus, cuius famulatur imperiis, et in erfore declinando non sequatur ad- monitionem, cuius in aigendis rebus experitur sibi utilem 9potestatem. unde et maiore huiusmodi homines conuenit de- testatione uitari, quia, quae docere debuerunt, nec^^um ab aliis instruuntur adsumunt, spementes in his imperantis monita, in quibus tantum non timeri iubentur imperia, et immemores deuotionis contra salutem animae, quos contumaces esse opor- lOtuit pro salute. hos mentibus perditis ansus nutriuit Acacii cum perfidis iuncta communio atque ideo aestimandus est auctoris loco, cuius grauius peccatur exemplo. nihil enim uitia magis quam imitatio fouet, dum creduntur non impro- banda esse, ad quae alii quoque uidentur accedere. fragilis est et caduca mortalitas; uix nefariae cogitationes dum com- primuntur intereunt. iacet saepe semen noxium sub terrore nec deficit; latum pandit delinquentibus aditum, qui iungit 11 cum prauitate consensum. utinam, clementissime imperator, inter ipsa apostolicae districtionis initia Orientales ecclesiae Acacii contagia nefanda uitassent! nou per multos error ille 16 cf. Matth. 10, 28 i amarit Bar, 8 nefudi V, corr. 9 perfidei F, corr. o 13 pote- state F, corr. o 22 ad quae o^: atque V fragili F, corr. o 24 ter- rore F uix recte: errorc Bar., torpore Hartel 26 prouitate F, corr. Thxel: improbitate o^ consensu F, corr. o clemeatissime scripsi: imperatissime F, inuictissime Car. EpUt. CXXVI 8—14. 543 DOiia ueDena diffuderat; ipsa quoque erecta nunc fortassis Aleiandriae tunc coUa cecidissent, dum perculsam perfidiam suam in damnatione imitatoris agnosceret et displicere in con- plicibus se uideret. sed dum male nutriti fouentur errores et b prauorum consensus inutili aequitate corrigendus dissimulatur, per impunitatem sequacium mala dogmata multiplicauit auc- tornm. et uos quidem, si placita deo efficaciter imperetis, 12 commendatis uestrum et de alieno erro<re> propositum; sed cogitandum est, clementissime imperator, si ei apud deum 10 sufQciat errata culpasse, cui dedit posse corrigere. non est differenda curatio ; aramoueantur medicae profundis uulneribus manus! sola ante Acacium Alexandria perfidiae suae foeditate sordebat: respicite, quantas iam partes emendatio neglecta polluerit! quousque patieris, domine fili, ecclesiam dei diui-13 ^ sionem suorum maerere membrorum ? anticipent beneficia tua ad deum peruentura suspiria: adsume fidei curam et uexillum salutis attollens ad errores ab Israhele remouendos uelut Ezechias alter exsurge. fas tibi laude nouorum operum titulos aequare priscorum : ille dissipauit excelsa, tu superbiam erectae ^impietatis inclina; ille simulacra contriuit, tu dura infidelium corda confringe; ille memoriam serpentis aerei, tu uirus prae- sentis effunde. offer deo recta, quae fecit, et spera dona, quae meruit. fidelis est enim dominus, qui reddit singulis secundum opera eorum. in aperto est, quanta sit expectatio fidelium, 14- qaanta trepidatio perfidorum : illi ambiunt gaudere cum angelis de receptis ; isti metuunt, ne ab his, quos deceperant, destituti . 19 sq. cf. Regn. IV 18, 4 23 cf. Matth. 16, 27 XXXV pftrs 2, 35 544 Horniisda Anastasio, Hormisda Timotheo Constantinop. poenis remaneant praeparatis. pendent anxia corda cunctorum. ab ultimis ad nos Galliis directa legatio, si quid de unitatis redintegratione sollicitudo nostra promouisset, famam secuta 15consuluit. nec difficile opus clementiae tuae: scit deus suorum laboribus subuenire. ex usu est ad principes suos conuertere s corda subiectos. dat specie maximum signum recens religiosae memoriae Marciani imperatoris exemplum. quid egit tunc uulgus aut populus? non opus nota reuoluere: adulta est perfidia ista per deuios, sopita per iustos; imitare religiosi 16integritate propositi, quem studio ciuilitatis aequasti. ad lo haec nostris lacrimis, nostris precibus alleganda Ennodium atque Peregrinum fratres et coepiscopos nostros uice nostra pro exhibenda etiam honorifica salutatione direximus, ideo maxime designato uiro fasce secundae legationis imposito, ut qui nobis spei bonae detulit initium, nunc adiutore deo plenum 13 reportet effectura. acquiescite, precamur, fidelibus monitis, cuius uos delectatos dudum legimus institutis. Data III. Non. April. Agapito cons.