From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (Constantinople, bishops)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
seu
Suggestio Diosoori diaconi ad Hormisdam papam.
Ab agenda cum Scythis monachis coram episcopo ConstantinopoUtano causa tua
se minime abhorrere (n. 1). Victoris diaconi et eorumdem Scyiharwn coram
praedicto episcopo gesta (n. 2); Nestorianos ab eis vocilari omnes, qtd synodm
Calchedonensem suscipiunt y quapropter ipse Dioscurut fidem suam exponH («• S).
Maxentius se abbatem venditans, ne monachum guidem se esse probare vaiei.
Achillis prava conscientia (n. 4).
1. Per Eulogium virum carissimum^) litteras beatitudinis ve-
strae suscepimus^ in quibus significastis intentionem monachorom
Scytharum/ et quomodo visum fuerit apostolatui vestro, episcopo
Constantinopolitano causam delegare^ ut ipse inter eos et qui ab eis
impetxmtur audirer^). Mihi quidem non displicuerat^ quia ubi con-
scientia cum Dei adjutorio nulla formidine terretur, a nuUo debet
declinare, immo magis festinare^ ut per examen quod verum est
omnibus manifestetur.
2. Significastis mihi ab illis contestationem datam^ ut non mihi
haeretici jungerentur. Quos dicunt haereticos ego ignorO; nisi illos
forte, qui synodura Calchedonensem suscipiunt, quos ego cathoUcos
dico. Victor diaconus dicitur^). Quidam cum isto, antequam nos
Constantinopolim ingrederemur, habuerunt intentionem de uno de
Trinitate cruciftxo et de Chrisio composito, et de aliis capitulis^) note
98 ^) Ita G'. At ed. virum sublimem.
') H. e. haereticorum illorum nomine Victorem diaconom intelligunt.
Nestorianae haereseos postulat, circa medium explicat his yerbis: In kk tewe-
hris ideo devohuntur, quia non juxia compositum Deum Verbtan et ab eo SMsetptan
naturam humanam unum intelliguni Christum; sed juxta alterius in mltero MkiteAt-
nem, sicui superius docuimus, sive secundum duarum personarmn socialem umtionm
per yrntiam, unam personam Christum inicUigunt. Scd dum ChriBtam aadimtB
\
EPISTOLAE 97. 98. 895
hic positis. Obtulerunt contra ipsum libellum tam nobis quam epi- a. 619.
scopo Gonstantinopolitano. Convenimus in domum episcopi, ut inter
eos intentionem, quae vertebatur, agnosceremus. Praedictus episco-
pus synodum Oalchedonensem protulit; legit ante omnes omnia, quae
sunt in eodem concilio constituta, dicens: Praeter isia nihil mihi
aliud dicatur; qui sequitur ista, potest inter catholicos esse. Traedictus
Victor respondit: Suscipio similiter et epistoias papae Leonis et sancti
Cyriili epistolas synodales, quae sunt in Calchedonensi concilio ailegatae;
et manu subscribo, et sacramentis confirmo, ista me suscipere et praeter
ista nihil aliud praedicare; et si inventus fuero aliquando extra ista
aiiud praedicans, nuiiam circa me peto misericordiam. Scythae e
contra inchoaverunt dicere: Addatur et „unus de Trinitate^^. Nos e
contra diximus: Quod non est in quatuor conciiiis definitum nec in
epistoiis beati papae Leonis, nos nec dicere possumus nec addere. Displi-
cuit hoc dictum. Victor tamen^) utrum sincero animo haec diceret
an doloso, quis nosse potest, nisi qui corda cognoscit? Verba ista
nos audivimus; Dei est, animum judicare. Postea sine nobis magni-
ficus vir Vitalianus magister militum inter se et episcopum Oonstan-
tinopolitanum vocaverunt praedictum Victorem, locuti sunt cum eo:
quid definierint inter se , nescimus. Postea nec Victor ad nos venit,
nee est causa dicta.
3. Isti tamen Scythae, sciat beatitudo vestra, omnes, qui acci-
piunt^) synodum Oalchedonensem, Nestorianos dicunt dicentes : Non
sufficit synodus contra Nestorium; sic debere synodum suscipere, quo
modo ipsi exposuerint. Qui homines quales sunt, et quales intentio-
nes habent, et quid volunt in fide catholica introducere, cum Dei
adjutorio manifestatum est omnibus catholicis: nec indiget causa
meo labore, quam pro sua misericordia Deus produxit ad lucem.
Ego quod a patribus didici, quod semper Ecclesia catholica servavit,
non tacui, non abscondi. Unus est Deus, de quo Moyses loquitur,
dicens: Audi, Israei, Dominus JDeus tuus Deus unus est; et in alio g^**
loco ait: Dominus solus ducebat"') cos. Unius substantiae credimus 32^12.
composihtm, cayendum est, ne unam ejus ex Divinilate et humanitate compositam
6886 naiuram iutelligamus : quod non patiendum esse Facundus pro defens. trium
capitul. I, 5 merito docet. Paucis Justinianus in edicto adversus tria capitula
non longe post initium rem sic explicat: ex Deitate et humanitate unum Christwn
campositum dicentes, confusionem nnitioni non introducimus. Quum autem haec de
illis capitulis disceptatio ante quam legati Constantinopolim ingrederentur coe-
perit, sequitur, ut 24 Martii praecesserit diem, utpote quo legati in illam urbem
ingressi sunt.
•) H. e., qui non ea ratione accipiunt, qua interpretantur. Ipsi enim Dio-
scoro etiam epist. 75 n. 3 fatente, hoc ultro profitebantur: Nos synoditm Calche-
donensem suscepimus.
a. 519. Trimtatem, quomodo praedixi, unam Deitatem; tre^ personas, quia
nec plures deos dicimus, credentes unum Deum esse, id est Patrem
et Filium et Spiritum sanctum, nec tres personas negamus, ne Sa-
bellii dogma videamur sequi. Verum est, personam Pilii, id est
Verbi Dei, consubstantialem Patri^). Et ipsa caro facta est, ipsa
in utero Mariae habitavit, ipsa naturam humanam suscepit jsine pec-
cato, ipse Filius Dei homo factus natus est de virgine Maria. Pro-
pter quod eam Dei genitricem dicimus et credimus, quia unitas Divi-
nitatis et humanitatis , quae fieri coepta est, ex quo Mariae angelus
J" oQ Gabriel annuntiavit dicens : Ave, Maria, gratia plena, Spiritus sanctus
superveniet in te etc., non tantum in utero non est divisa®), sed nec
in partu nec in nutrimentis nec in passione nec in sepulcro nec in
resurrectione nec in coelo separata est: quia unus est Filius Dei
Dominus noster Jesus Christus, non in personis divisus, non in na-
turis separatus neque in potentia diversus. Idem est namque^®)
et sustinens passionem, quia omnes^^) homines, aut dividens quo-
modo Nestorius, aut negans quomodo Eutyches, aut minus incama-
tionem credens quomodo Apollinaris, aut phantasiam introducens
quomodo Manes, a fide catholica sunt incisi, homines operarii ini-
quitatis et hostes doctrinae apostolorum. Ista didici, ista audivi a
majoribus nostris : et si forte extra ista quid debeamus sequi ignoro,
exponente beatitudine vestra necesse est me sequi.
4. Maxentius tamen, quod sub abbatis vocabulo dixit se congre-
gationem habere, si interrogetur, aut cum quibus monachis vixit^
aut in quo monasterio aut sub quo abbate monachus factus est,
dicere non potest. . Similiter et si de AchiUe dicere voluero, rem facio
supervacuam: cui homini sufficit semper latere propter conscientiain
suam ab omnibus catholicis danmatam. Data Idibus Octobris, Eutharico
consule. Accepta XV Calendas Decembris, consule suprascripto**).
Domimts solus dux ^us fidt, adeoque etiam secundom hebraeam linguam legen-
diun sit duccbat,
Jam sic vicarius quodanunodo sive minister sit Dei Verhi Christus.
®) Scil. unitas Divinitatis et humanitatiSy quae in Christi persona exstitii
") Hic locus mendosHS it^i cst rcstaurandus: Ideo omnes kominem (scil. w
Christo) aut dividcntes ... n f\dc vntholica sunt earisi, omnes oprrarii imqmtatit.
*') Ita G'. Ed. fiuxtfco V. c. cousule.
EPISTOLAE 98. 99. 897
◆
From:Unknown correspondent
To:Pope Hormisdas, Rome (Constantinople, bishops)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.