From: Pope Hormisdas, Rome
To: Unknown recipient (bishops)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
KiOct. Hormisdae papsie ad Germanum aliosqne legatos.
Quid de Johannis leqati caede ejiisque hospitis nece audieritt perstringit. Doro-
theus episcopus et Aristides presbyter Thessalonicensis Homam miltantur, ipsi
vero legati rerum omnium gesiarum plenam relationem exMbeani,
Hormisda Germano et Johanni episcopis, Felici
et Dioscoro diaconis, et Blando presbytero.*)
1. Quum uos ecclesiasticae prosperitatis gaudia sublevarent, et
prope plenum laboris vestri fructum quotidie carperemus, repente
nos inimica universi, quae votive'^) successerat, fama coufundit: cujus
90 ') Quum .Tustinianum illnstrem in cpistola superiori et aliis nuncuparc Hor-
misda satis habeat, illud illustrissimo sola nota J expressum uniuB librarii inter-
pretationi dcl)eri suspicio est. Germanum fratris Justiniaui filium fuissc Proco-
pius hist. arc. cap. 5 ct alibi docet.
EPISTOLAE 96. 97. 893
opiniouis ordinem, etsi vobis necdum referentibus suspicamnr incer- a. 519.
tum; pro ipsius rei tamen magnitudine credidimus non tacendum.
Itaque perlatum est, fratrem et coepiscopum nostrum Johannem^),
dum ad Thessalonieam pro suscipiendis tantum libellis qui promitte-
bantur accederet, ita plebis irrationabili seditione concussum, ut
exstincto primum eo, qui^) hbspitium venienti praebuerat, ipse quoque
iion dissimili caede mactatus et vix sacrosancti fontis reverentia
vindicatus evaserit: cujus seditionis initium sub interrogationis do-
losae commento ab Aristide presbytero narratur exortum. Verum
nos, si haec manifesta sunt, adeo de plebe non querimur. Erit in
potestate venerandi principis, temporis sui et cathoUci sacerdotis
injuriam qua jubeat resecare censura.
2. Sed id, quod ad nos attiAet, cura pervigili per vos Deo
propitio desideramus impleri, quia nullum volumus aut non reddita
ratione converti aut sic rectam viam fidei profiteri, ut sibi a prin-
cipe aliquid sine doctrinae remedio ^) * causetur imponi. Hoc igitur
suggestione vestrae supplicationis peragite, ut Thessalonicensis epi-
scopus, qui sub interrogationis obtentu ecclesiasticam pacem pro-
tracto in longum nititur dissipare negotio, quoniam a vobis suscipere
Qoluit, a principe ad Urbem directus, ab apostolica percipiat sede
doctrinam, et quidquid sibi dubium putet, huc veniens praesenti a
nobis inquisitione condiscat; sic enim probare potest se catholicae
professionis servare cautelam, non malitiose concepta vindicare cer-
fcamina. Sciat nos paratos esse, et bene inquirentes instruere et
errantes ad fidei rectum tramitem scieiitia duce revocare: quia si
dubitans paratam non vult experiri doctrinam nec rursus in sirapli-
citate cordis quae pacis et religionis causa jubentur admittere, in
aperto est, qua mente vel Dei nostri praeceptis obsistat vel ortho-
doxi principis exempla contemnat. In hac ergo parte totus sugge-
stionis vestrae actus immineat, quia nec illi alia possunt ratione
salvari, et incitatae plebis sub*) hoc melius moderamine causa
sedatur. Cum quo etiam Aristidem presbytenmi clementissimus
princeps ad nos venire praecipiat, quia, sicut praefati sumus, omnes,
|Uorum pax ecclesiastica ambiguitiite dividitur, simul ad conmiunio-
uvcesserant , hic restituendum esse suspicamur th univcrxiit quac votive suc-
esserant.
') Unum scilicct ex legatis, quem propterea in epiatola 100 et aliis minime
iun ceteris lcgatis appellatum obficrvamus.
a. 519. nem nostram depulsa mali erroris aegritudine catholicae scientiae
cupimus sentire medicinam.
3. Praeterea mox ut praesentia vos contigerit scripta suscipere,
debebitis ad nos de vestris aliquem destinare cum relatione^ quae
universa contineat, unde his, quae gesta sunt vel geruntur, sollici-
tudinem nostram relevare debeatis. Datarium quoque litteris vestris
adjungite, ne vobis portitoris tarditas possit adscribi. DatalllldQS
Octobris, Eutharico viro clarissimo consule.
a. 619 d.
15 Oct.
◆
From:Pope Hormisdas, Rome
To:Unknown recipient (bishops)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.