Letter 20

From: Emperor Anastasius I, Constantinople To: Hormisdas, Pope of Rome Date: ~517 AD Context: The Emperor's formal theological response to the papal delegation, giving an orthodox Chalcedonian confession of faith — a key document in the final stages of the Acacian Schism negotiations, in which the Emperor tries to satisfy Roman demands by affirming the full Christological formula. Copy of the Sacred Letter of the Emperor Anastasius Augustus to Pope Hormisdas. Delivered by the bishops Ennodius and Fortunatus, the priest Venantius, the deacon Vitalis, and the notary Hilarus. We give thanks to almighty God that Your Holiness, instructed in heavenly disciplines, sent — as we requested — ambassadors of the faith: the venerable bishops Ennodius and Fortunatus, together with the devout men Venantius the priest, Vitalis the deacon, and Hilarus the notary. They were the kind of men the importance of the matter demanded, capable of fulfilling the magnitude of this business with the light of ecclesiastical speech. Working with God's help and examining everything with care, they both declared, as was fitting, and learned from us, as was proper, all that pertains to the right and true faith of Christians — because the church of God, established everywhere on apostolic teachings, is one. Who would dare to think otherwise about the Incarnation of our Lord Jesus Christ than the truth itself holds? We confess him equal and consubstantial with the Father [the Nicene formula], who for our salvation, according to the announcement of the archangel, took flesh in the womb of the Virgin, was made man, and — as the apostle says — "in the form of a servant" [Philippians 2:7] endured the cross for us in the flesh. Of him the blessed apostle Peter says to the Jews: "You asked to have a murderer released to you, but you killed the Author of life" [Acts 3:14-15]. Of him we also read in the apostle Paul: "He became obedient unto death, even death on a cross" [Philippians 2:8]. For we confess that the blessed Virgin Mary, the Mother of God, bore for us our Savior God in true flesh and a rational and intelligible soul — whom we proclaim consubstantial with God the Father and the Holy Spirit.

EXEMPLUM 8ACRAE ANASTA8II AUGUSTI HORMISDAE PAPAE. PER ENNODIUM ET FORTUNATUM EPISCOPOS UENANTIUM PRESBYTERUM 15 UITALEM DIACONUM ET HILARUM NOTARIUM. Gratias omnipotenti deo referimus, quod sanctitas uestra disciplinis caelestibus instituta, sicut poposcimus, legatos fidei Ennodium et Fortunatum uenerabiles episcopos sed etiam uiros religiosos Uenantium presbyterum Uitalem diaconum et Hila- 20 rum notarium, quales poscebat causae sublimitas, destinauit, qui negotii magnitudinem implere possint ecclesiastici luce sermonis quique operante deo omnia subtiliter requirentes, quae ad rectam et ueram Christianoiiim pertinent fidem, et ipsi sicut decuit declararunt et a nobis sicut oportuit agno- 1 Matth. 10, 22 1 qni inseruit o persisterit F, corr. o 4 adoracione F, corr. o 6 quam Car. tuo F, corr. o 8 tuum scripsi: tantum V 9 iurare F, corr. V man. rec. et o 10 potuerimus Car. 588 Anastasius Augastus Hormisdae uerunt, quia una est ecclesia dei apostolicis ubique firmata 2 doctrinis. unde quis audeat de domini nostri lesu Christi incarnatione aliter quam habet ueritas ipsa sentire, nisi ut confiteatur aequalem et consubstantialem patri filium salutis uostrae causa iuxta annuntiationem archangeli in utero uirginis & carnem ex eadem assumentem hominem factum et, sicut ait apostolus, in seruili forma, ut crucem pro nobis carne susciperet? de quo beatus Petrus apostolus ludaeis dicit: uos petistis uobis dimitti liirum homicidam, auo- torem uero uitae interfecistis; de quo etiam legitur lo in Paulo apostolo: factus oboediens usque ad mortem, 3 mortem autem crucis. confitemur enim, quod genetrix dei beata uirgo Maria in uera came et anima rationabili et intellegibili nobis deum peperit saluatorem, quem homousion deo patri et spiritui sancto ante saecula, eundem nobis quo- i^» que homousion praeter peccata nostra in fine temporum cre- dimus et probamus fuisse progenitum, sicut propheta Dauid 4 dicit: de uentre matris meae deus meus es tu. quae tamen ita sine defectu uel confusione nostri corporis est ad- sumpta nostra substantia. ut in eadem carne dei filius mundura «> examinaturus adueniat oculis omnium uulnerum et clauorum ndicia repraesentans, sicut scriptum est: et uidebunt, in 5 quem pupugerunt. cum omnibus etiam orthodoxis impiis- simos Nestorium atque Eutychetem uitamus pariter et horremus eorum condemnantes et anathematizantes et personas et dog- mata detestabilibus sacrilegiis comparanda, qui dispensationem diuinam et humanae remedia infirmitatis similiter aut nescire 6 uoluerunt aut cognita blasphemare. tale igitur circa fidem clementiae nostrae propositum summus deus ab exordio uitae sensibus nostris immisit, unde et imperium nostmm credimus «> 7 cf. Philipp. 2, 7 9 Act. 3, 14 sq. 11 Philipp. 2, 8 18 Psalm. 21, 11 22 loh. 19, 37 Epist. CXXV 2—11. 539 custodiri. miramur autem, quam ob rem de beatissimis 7 patribus, qui in Chalcedona conuenerunt, aliqua nobis scribere uoluistis, dum ea, quae ab his fuerant constituta, decessorum nostrorum nuiltiplicibus decretis confirmata monstranlur et 5 cum nec alia synodus facta fuerit, per quam, quae ab illa disposita sunt, redderentur infirma, nec lex a nobis processerit, cuius nouitate statuta praefati episcopalis concilii soluerentur, roaxime cum ipsa synodus dixerit anathema esse debere, qui* curaque aliam fidem, quam apud Nicaeam trecenti <decem> 10 et octo uenerabiles patres constituerunt, docere uel "immutare uoluerit. ad hoc etiam eos, quos superius comprehendimus, 8 id est Xestorium et Eutychetem, damnauerunt, quos nos quo- que damnamus. nam pro hac causa attestantur nobis etiam diuinae litterae ad Alexandriam non semel sed multotiens 15 destinatae, per quas obiurgauimus, cur sibi non arbitrarentur posse sufficere directam fidei doctrinara recedentes ab anathe- mate Chalcedonensis synodi uel uenerandae memoriae Leonis episcopi. unde non paruura studium apud nos et intentio 9 in praesenti quoque perdurat, quatenus a superfluo anathemate 20 eosdem possimus abstrahere et sanctae ecclesiae uniuersali coniungere. de capitulo uero, quod solum uidetur esse resi-io duum, nostra uoluntas petitioni uestrae fortasse propter uni- tatem ecclesiarum conuenerat, nisi alia uenerabilibus ecclesiis ex hac re moueri scandala crederemus. nunc uniuersa, quaen 25 sint facienda, perpendite, quia graue esse clementia nostra iudicat de ecclesia uenerabili propter mortuos uiuos expelli nec sine multa effusione humani sanguinis scimus posse ea, quae super hoc scribitis, ordinari. omnia tamen a deo spe- rantes consilium melius agere poteritis quam ab his horainibus, 30 qui propter errores suos prouincias percurrentes inimicam 540 Honnisda Anastasio Augusto 12euangeliis sanctis et ecclesiis uolunt esse discordian). ergo ut sit placens supernae maiestati ecclesiarum unitas prouidete, quia qui nobis in his, quae praefati sumus, obaistit, igno- ramus si bene nos arguit. per omnia tamen uoluntatis nostrae puritatem legatorum uestrorum poteritis narratione cognoscere. 13petimus autem, ut pro nobis apostolatus uester orare dignetur: quod uos libenti animo facere hac poterimus maxime ratione cognoscere, si perfectam nobis unitatem ecclesiarum dignatus fuerit deus uobis disponentibus condonare. illa enim uox dei magnam benedictionem diligentibus se mandauit atque donauit, qua declarauit: pacem meam do uobis, pacem meam dimitto uobis.