Letter 183

From: Unknown correspondent To: Pope Hormisdas, Rome (Dioscorus, bishops) Date: ~515-523 AD Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I. [This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]

seu 30 Mai Suggestio Dioscori diaconi ad Hormisdam papam. Quotidie a diversis episcopis libeUos satisfactionis offerri; ad scandalum in Epkf- sina dvitate removendum imperatorem invocatum; Antiochiae Patdum quemdam episcopum ordinatum {n. 1). Novos tumultus excitari a Scythis monachis unum de Trinitnte crucifixum dici volentibus; in qua sententia virus haereticum latere explicat (n. 2^/3). ]. Verum est, nulla esse gaudia magnopere spiritualia, a qui- bus ex toto tribuUitio possit esse separata. Gaudemus de unitate Constantinopolitanae ecclesiae, quae facta est cum sede apostoUca: laetamur quotidie diversorum episcoporum libellos nobis satisfadio- nis oflFerri. Modicum in Ephesina clvitate contigit scandalum, ulri conterapta est et injuriata synodus Calchedonensis. Est invocatus clementissimus imperator hoc corrigere, quod et sperat cum Dei ad- jutorio fieri. Nuuc, etsi post labores, etsi post intentiones plures, Antiochena ecclesia ordinata est; electus est quidam Pauhis*) nomine presbyter Constantinopolitanae ecclesiae, quem huic honori aptisgi- 75 ') Qui nimiruiu rocipiendis peregrinis, ut Theophanes pag. 141 (e^. Bom. •255) auctor est, in Plubuloruni donio praepositus erat. Jastini auctoritate e!e- ctus m opistola sequenti n. 2 narratur, quum prius Severus, qni hanc in seclfiB invasorat, Antiochia fugiaset. Hunc quippe, ut Evagrius IV, 4 tradit, imperft* tor comprehendi, immo ot poscente Vitaliano ahscissione linguae plecti JDtsertt* ojusquo rei oxsecutionem demandarat Irenaoo, qui tum comes Orientis Antio- chiao residobat. EPISTOLAE 74. 75. 869 num imperatoris testimouio comprobatum est. Volueruut et ten- a. 519. averuut hic^) eum ordinare. Ego jussionis vestrae non immemor lontradixi, dicens: Jussit dominus noster beatissimus papa secundum mtiquam consxietuditiem ibi eum episcopum ordinari. Hoc obtinuit, |uod praecepistis. Orate, ut Deus precibus apostoli Petri et ipsam livitatem cum pace faciat electum suscipere sacerdotem. 2. Et quia ista aguntur et in his quotidie proficit Ecclesia ^tholica^ insidiator antiquus suscitavit monachos de Scythia, qui de lomo magistri militum Vitaliani sunt, omliium Christianorum votis idversarios, quorum inquietudo non parvas moras generavit unitati jcclesiarum et magnopere de praedictae ecclesiae Antiochenae ordi- latione. Isti monachi, inter quos est Leontius, qui se dicit esse larentem^) magistri militum, Romam festinant, sperantes aliquanta lapitula a beatitudine vestra confirmari. Est in ipsis inter cetera, ibi volimt dicere unum de Trinitate crucifixum: quod est nec in anctis synodis dictum nec in epistolis sancti papae Loonis nec in onsuetudine ecclesiastica. Quod si permittitur fieri, mihi videtur lissensiones aut scandala non mediocria nasci inter ecclesias. Istud Inastasius^) imperator magnopere catholicis imponere festinavit: Ivagrium HI, 14 legere est: Trinitas semper mansit Trinitas^ etiam dum unus ex 'rinitate Dcus Verbum incarnatus cst {■aal aaQncjd^ivtog xov ivog t^g tgiddog ^sov Aoyov), vel ut latine reddidit Liberatus c. 18: Mansit enim Trinitas, et in- imato uno de Trinitate Deo Verho. Quae quidem verba praedicti monaclii in pistola ad Afros cap. 4 exscribere atfectant in hunc modum: Trinitas etiam post icarnationis mysterium Trinitas mansit: quia idem Deus Verhum ctiam cum propria jrne unus est ex Trinilate. Vel propter hanc igitur sententiae hujus cum heno- co affinitatem ab ea admittenda Dioscorum primum abhorruisse, minime mirum it. Sed et eadem favebat impietati Petri FuUonirf, qui quum Antiochiam in- ressus Trisagio addidisset Rcx Christe qui pro nohis crucifixus cs^ subinde Theo- hane pag. 115 (ed. Bonn. 207) teste, sublato rex C/triste, raorteni Trinitati ad- ;ripsit. Et quidem Anastasius henotici primum assertor ad suscipiendum Ful- ►nifl additameutum non sine gravi populi scandalo paulatim inductus est. Ut lim memoriae prodidit Evagrius III, 44, quum imperator Anastasius in hymno 'risagio has voces adjicere voluissct „qui crucifixus es pro nobis'% gravissima sedi- 9 exorta est, perinde quasi Christiana religio everteretur. Deterrebat praeterea iosconmi novitas vocum eo tempore, quo haeretici, ut fidem everterent Cal- ledoueusem, nova excogitarc non desistebaut. His etiam suffragabantur illi a. 519. istud et Eutychetis discipuli^) in synodo Calchedonensi proposueruut. Quia quotiescunque patres de Dei Filio Domino nostro Jesu Christo disputaverunt, Filium Dei Verbum, consubstantialem Patri, homo- usion Patri dixenmt. Iste autem sermo ideo nunquam est in syno- dis a patribus introductus, quia procul dubio catholicae fideiminime poterat convenire. 3. Cujus sermonis si subtiliter attendatur intentio, ad quantas haereses pateat et quae mahi per eum possint disputationibus eccle- siasticis introduci, quoniam longimi est, per praesentes^) insinuare poterimus. Unde sanum mihi videtur et utile et ad pacem ecclesia- rum conveniens, nihil aliud responsum dare nisi: Sufftcit sanctum Calchedonense concilitm, in quo ct aliae synodi continentur; sufficiml cpistolae papae Lconis, quas synodus confirmavit; novitatem in Ecdt- siam introducere nec volumus nec debemus, Est in propositione eorum callida, et haec dicere: Nos synodum Calchedonensem suscepimus; hoc speramus, ut jubeatis nobis eam exponere, quia non sufftcit sic, qm- modo est exposita, contra haeresim Nestorianam: non^) quasi non in- telligentes, nisi conantes per subtilitatem ad hoc nos adducere, ut disputetur de synodo Calchedonensi. Quod si factum fuerit, dubi» et infirma ostcnditur, et haereticorum omnium patuit errori. Inter iilia si post synodum Calchedonensem , si post epistolas papae Leo- nis, si post UbeUos, quos dederunt et dant episcopi, et per ipsos satisfecerunt sedi apostolicae, iteinmi aliquid novum addatur, sic mODachi, quatenus iiclcm Calchedonc expositam contra NeBtorianam haeresim non Bufficcrc jactitabant. Quamquam nec neprandus cst Dioscorua prae novitatb intompcstivae horroro malum exaggcnisse , quum scntcntiam praedictam calho- licac fidei minimo convenire posse asserit. Non enim ei repugnat, ChristoiiL, qui crucifixus cst, unum cx Trinitatc praedicare. Yerum huc spectat Ferrandi diaconi in ex)istola ad Anatolium, quam de duabus in Ckristo naiuris, et fvW uuus de Trinitate natus passusque dici possit inscripsit, cap. 16 pmdenB monitnm: \eo movere quemquam dehet, si vere hanc sententiam (scil. unus de TWniftfltf etc.\ sicut a quibusdam dicitur, Eutychetis protulit apocrisarius in Calchedonensi caneilh. Saepe etiam per ignorantes loquitur veritas. Patres autem in concHio posiH, loquentist non verba consideranles y nec illum propter sententiam caihoKcam, mee { sententiam catholicis tunc inserere definitionibus voluerunt, ne mderentur initUeetm loquentis (supple magis) approbasse, quam veiba. Tum subdit, se aHqwmdo In- plicem intellexisse causam , quae dubitare quosdam de hac senteniia cogerei (oonf. oet in loco ipso). ') Videlicct, ut mox a Ferrando audivimus, ejus apocrisiarius , nisi foite hic notcntur Eutychetis discipuli Carosus et Dorotheus, qoi in Calchedoneni synodo act. 4 (Hard. II, 430) unum de Trinitate esse passum profitentur. EPISTOLAE 75. 76. 871 milii videtur, quia quidquid factum est destruitur. Data 111 Caleu- a. ni9. das Junias^) Constantiuopoli.