From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (unknown)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
seu
(a.5i7 c. ;Bxemplum relationis niinimorum archimandritarum et eeterorom
fin.)
monachonim secundae Syriae ad Hormisdam papam.
Quam nefanda a Severo et Petro pcrpessi sint exponentes (n. 1 — 2), se frustra p.l|
apnd imperatorem auxHium guaesiisse queruntur (n. 3). Hormisdam tU eMpttt
omnium appeUant (n. 4), ac fxdem suam damnatis nominatim haereticis tettatam
faciunt (n. 5), subscriptiones suas singuli submittentes (n. 6 — 12),
Sanctissimo et beatissimo universae orbis terrae
patriarchae HormisdaC; continenti sedem
principis apostolorum Petri, deprecatio et
supplicatio minimorum archimandritarum et
ceterorum monachorum vestrae^) secundae
Syriae provinciae.
qiiod in aliis ipsius (G* ipsis) apostolis. Certe Hormisdam ejusqae in apoetolici
sede antecessorcs hic notari, haud temere coi^jectemus.
'') b cc add. Aug. quartum, ac deinde sustulerunt vv, cc; non male, si com
alicujus codicis auctoritate. Certe legendum Anastasio Augusto IF et Ageji^
viro clarissimo consuiibus,
39 ') bcc expunx. vestrae: quo verbo hanc provinciam Honnisdae addictam eiqae
ut univcrai orbis patriarchae subjectam significant. In hac autem nuncnpatioiieiBi-
tantur Theodorum et Ischyrionem Alexandriae diaconos, Athanasium ^osdemcc-
clesiae presbyterum et Sophronium, quorum libeUi distincti acL 3 condL Calched.
inscribuntur Leoni oiyiovfisvnifp dQXiinicv,6nai xal »orr^(a^217 (Hard. H, S21iLl
Hinc Gregorio lib. 5 indict. 13. epist. 18 et 20 data est occasio scribendi: Avt-
quid non per venerandum Calchedonense conciiiuin hi^Jus apostolicae tedis Mntittitss
universales oblato honore vocati sutit? Sed tatnen nuUus unquam toH vocaMo spfd'
lari voluit, Hoc est: quamvis ipsis, concilio Calchedonensi audiente nec redi-
maute, tributum sit, quamvis idem et nunc archimandritae ac monachi Hor-
misdae et postea Larissaenus episcopus in fronte et ad calcem epiitolae t ad
Bonifacium II huic papae tribuant, nulius tamen illud sibi ipse anrogavii Qood
autem interprcs latiuc hic rcddidit verbis wiiversae orbis terraey uno o^soi^
viy,(Oy ut iu Ubellis supra 'citatis, exprossum credidenm. Silendinii nou ^
EPISTOLAE 38. 39. 815
1. Gratia Salvatoris omnium nostrum Christi inunisit*) nobis, (a. 617.)
ad vestram beatitudinem refugere, velut de hieme et tempestate ad
portum tranquillitatis. Admoniti minime circimivaliantibus nos^)
calamitatibus teneri jkm credimus. Nam etsi patimur^ gaudentes
sustinemus, scientes, quia non sunt condignae passiones hujus temporis g ?i'
€Ui futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. Quoniam vero Chri-
stus Deus noster principem pastorum et doctorem et medicum ani-
marum constituit nobis^) vestrum sanctum angelum, dignum est,
passioneS; quae nobis contigerunt, exponere, et immisericordes osten-
dere lupos, qui dissipant gregem Christi: ut auctoritatis baculo eos
expellat de medio ovium, verbo autem doctrinae animam sanet et
orationis medicamentis mitiget.
2. Qui autem sint isti, et qui hos adversum nos armaverint,
audistis utique, beatissimi: Severus^) ille et Petrus, qui nunquam
in Christiano numero reputati sunt^ qui per singulos dies sanctam
Calchedonensem synodum sanctissimumque et beatissimum patrem
nostrum Leonem publico anathemate impetentes^), qui judicium Dei
nihil aestimantes et colendos canones sanctorum patrum conculcan-
etiam Johannem regiae urbis episcopum in ^.ctis conventus Constantinopoli
anno 518 habiti, insertis concilio Constantinopolitano sub Mena act. Y (Uard. II,
1317), patriarcham oecumenicum vocitari.
') c^ seq. omitt. nos calamitatihus,
Hi pseudoepiscopi, quamvis ad vexandos catholicos in ununi consentientesY in
eamdem tamen sententiam minime conspirabant. Certe Severus Petrum ana-
themate dignum profiteri non dubitabat, ut ex Liberato cap. 19 coiligitur.
Verba ejus quia in vulgatis mendosa sunt, e Corbejensi exemplari exscribo.
Severus, inquit, dum sederet prius in monasterio Hiberi, non suscipiebat Zenonis
edictum nec Petrum Mongonem; deinde sedens in abbatis Jlomani et Mamae qui
postremus fuit monasterioy et exinde missus est permanere ConstantinopoUm apocri-
nariuSy et fit inter eos, qui Petri Mongi erant, Dumque objiceretur eii „quomodo
prius anathematizabas Peirumf** dicebat: ,,quia Petrum anathejnatizavi Apamenum.**
Sed et hinc se nullius fidei exstitisse prodebat.
•) Graeca phrasis dum retinetur, nonnihil hic deesse videtur orationi. In-
tegra autem erit, si tantum reponatur: impetunt ... faciunt exhiberi ... af/ligunt.
Hiiic perspicuiun cst, non archimandritas solos cum monachis, sed et nonnullos
saltem episcopos sccundao Syriae Acephalorum communionem declinasse, adeo
(a. 5i7.)te8; episcopos quidem principali potentia facientes exhiberi, et nos
cogentes illudere praedictam sanctam synodum^ supplidis inaesti-
mabilibus affligentes. Unde et quidam eorum injectas plagas minime
sustinentes, de hoc') transierunt, et nostrorum vero non eiigua
multitudo perempta est. Euntibus^) namque nobis ad mandram
domini Simeonis pro causa Eiclesiae, insidiati sunt nobis in itinere
praedicti coinquinati, et supervenientes occidenmt ex nobis trecen-
tos quinquaginta viros, quosdam autem vulneraverunt; alics vero,
qui potuerunt ad colenda altaria confugere, ibidem peremenmt et
monasteria incendenmt, j)er noctem immittentes multitudinem in-
quietorum hominum redemptorumque omnem paupertat^m ecclesiasti-
cam per hujusmodi pestiferos homiues consument^s.
o. Ad singula autem delatae ad vestram beatitudinem instruent
chartae a venerabiUbus fratribus Johanne et Sergio, quos misera-
mus Constantinopolim , sperantes vindictam fieri de his quae com-
missa sunt. Sed eos nec verbo dignatus est [mperator] •), sed etiam
cum grandi contumelia expuht, comminatus eis, qui ista porrigerent
Unde hinc est nos vel sero cognoscere, quoniam tota pravitas et
audacia talium malonim adversus ecclesias facta, ipsius immissione
composita est.
4. Deprecamur ergo, beatisssimi*^), suppUcantes et rogantes,
ut exsurgatis cum fervore et zelo, et condoleatis juste prd corpore
laniato, nam caput estis omnium, et vindicetis fidem contemptam,
canones conculcatos, patres blasphematos et talem synodum anath^
mate impetitam. Vobis a Deo data est potestas et auctoritas ligare
Q 7o ^^ solvere. Non opus hahent qui sani sunt medicis, sed male habentes.
Exsurgite, patres sancti, venientes ad salvandos nos! Imitatoree
estote Domini nostri, qui de coelo super terram advenit quaerere
errantem ovem : Petrum ^ ^) illum principem apostolorum, cujus sedem
ut 608 propterea illi imperatoriB potentia et auctoritate ut reoa exhibeii ac
judicibus sisti cogerent.
') Vulg. add. saeculo.
•*) Addendum bic videtur cum b cc impcrator. lutegrior easet sententia in
bunc modum: sed cos imperutor non solum nec verbo etc.
*") Ita G'. a' bealisaimej b cc beatissime pater. Mox visuri Bumus EjUMrgiU
patres sanctiy pro Exsurtje pater sancte,
'') Sic oratiouem j^rosequitur interpres, quasi prius imitamini Dominwm w&-
strum, non imitutores eslote Domini 7iostri convertisBet. Quod non attendeatel
cditores coucil. voci principcm praemiseruut verbum respicite. hegendmn igiliir
irnatis, et Paulum, qui est vas electionis, qui circumeuntes orbem (a.5l7.)
errarum illuminaveruiit ; nam magna vulnera majoribus indigent
idjmnentis. Mercenarii videntes lupos venientes adversus oves dimit-
iint eas dissipari ab illis; vobis autem veris pastoribus et doctori-
iXLBj quibus cura pro salute ovium commissa est, occurrit ipse grex
ognoscere^^) suum pastorem, ab immitissimis bestiis liberatus et
ocem sequens pastoris, sicut Dominus ait: Oves meae vocem meam"^^^'^^^
ludiunt, et ego cogfiosco eas, et sequuntnr me. Non ergo despiciatis
Los^ sanctissimi, qui a bestiis ferocibus quotidie vubieramur.
5. Ad perfectam autem notitiam vestri sancti angeli anathe-
natizamus in eadem nostra deprecatione virtutem habente libelli*^)
>mnes projectos et excommunicatos a vestra apostobca sede. Dici-
nus autem Nestorium, qui fuit Constantinopolitanus episcopus, Eu-
ychen, Dioscorum et Petrum Alexandrinum, qui cognoininatus est
Salbus^*), et Petrum, qui dicebatur Fullo, Antiochenum, nihilominus
*t Acacium , qui fuit Constantinopolitanus episcopus, eorum commu-
licatorem, et omnes, qui unum Ulorum haereticorum defendunt.
Et subscriptiones.
6. Ego Alexander misericordia Dei presbyter et archimandrita
tancti Maronis deprecatus sum. Simeon misericordia Dei presbyter
?t archimandrita ut supra. Johannes misericordia Dei diaconus et
lispensator ut supra. Procopius misericordia Dei presbjter et ar-
jhimandrita ut supra. Petrus misericordia Dei presbjter ut supra.
Eugenius misericordia Dei presbyter ut supra. Geladius misericor-
lia Dei presbyter ut supra. Bassus misericordia Dei presbyter ut
mpra. Romulus misericordia Dei presbyter ut supra. Eusealius
nisericordia Dei presbyter ut supra. Malchus misericordia Dei pre- '
jbyter ut supra. Leontius misericordia Dei diaconus ut supra. Ste-
^hanus misericordia Dei presbyter ut supra. Carufas diaconus ut
tupra. Thomas presbyter ut supra. Samuel diaconus ut supra.
rheodorus presbyter ut supra. Johannes misericordia Dei presbyter
it supra. Johannes presbyter ut supra. Thomas diaconus ut supra.
rohannes diaconus ut supra.
7. Simeonius diaconus ut supra. Saulinus archimandrita ut
npra. Eusebius presbyter ut supra. Mucymus presbyter ut supra.
mtamini Dominum etc. nec non Petrum principem^ omisso Ulum, quia graecum ar-
[calam exprimere non solent latini.
") b cognoscens, Mallemus pasioris cognoscendi gratia,
BPISTOLAE BOMAN. PONTIF. I. 52
(a. 517.) Simeonius presbyter ut supra. Thomas presbyter ut supra. Jacobus
presbyter ut supra. Johannes presbyter ut supra. Paulus preflbyter
ut supra. Priscus presbyter ut supra. Antonius presbyter ut supra.
Johannes presbyter ut supra. Thomas presbyter ut supra. Julianus
presbyter ut supra. Simeonius presbyter ut supra. Thomas presby-
ter ut supra. Simeonius presbyter ut supra. Zachaeus presbyter
ut supra. Thomas presbyter ut supra. Simeonius presbyter ut
supra. Thomas presbyter ut supra. Simeonius presbyter ut supra'^).
Sergius presbyter ut supra. Thomas presbyter ut supra. Eusebius
presbyter ut supra. Paulus presbyter ut supra. Johannes presbyter
ut supra. Sergius diaconus ut supra. Item Sergius diaconus ut
supra. Julianus presbyter ut supra. Sergius presbyter ut supra.
Ammonius diacouus ut supra. Thomas presbyter ut supra. Lucas
presbyter ul supra. Thomas diaconus ut supra. Simeonius presby-
ter ut supra.
8. Flavianus archimandrita ut supra. Monimus diaconus ut
supra. Johannes diaconus ut supra. Johannes presbyter ut supra.
Antonius diaconus ut supra. Thomas diaconus ut supra. Eliseus
presbyter ut supra. Sergius diaconus ut supra. Isaacius presbyter
ut supra. Sergius presbyter ut supra. Thomas diaconus ut supra.
Johannes presbyter ut supra. PhiKppus diaconus ut supra. Jacobus
presbyter ut supra. Zenobius presbyter ut supra. Moras diaconus
ut supra. Isaacius presbyter ut supra. Ananias presbyter ut supra,
Sergius presbyter ut supra. Simeon presbyter ut supra. Thomas
presbyter ut supra. Johannes presbyter ut supra. Simeon presby-
ter ut supra. Thomas presbyter ut supra. Johannes presbyter ut
supra. Simeon presbyter ut supra. Davidethos diaconus ut supra.
Thomas diaconus ut supra. Johannes diaconus ut supra. Lamneus
presbyter ut supra.
9. Dauiel archimandrita ut supra. Simeon archimandrita ut
supra. Abramius presbyter ut supra. David presbyter ut supra.
Dorotheus presbyter ut supra. Antoninus presbyter ut supra.
f homas presbyter ut supra. Darsumas presbyter ut supra. Ser-
gius presbyter ut supra. Eusebius presbyter ut supra. Simeonius
presbyter ut supra. Marcellus presbyter ut supra. Priseus pre-
sbyter ut supra. Maras presbyter ut supra. Sergius presbyter
ut supra. Jacobus presbyter ut supra. Thomas presbyter ut
supra. Item Thomas presbyter ut supra. Thomas presbyter ut
supra. Salinus presbyter ut supra. Thomas presbyter ut sapn.
Johannes presbyter ut supra. Varasaldas presbyter ut supra. Jo-
hannes diaconus ut supra. Marcellus diaconus ut supra. Simeonius
presbyter ut supra. Gennadius presbyter ut supra. Thomas presby-
'^) Ed. add. Thomas presbyter ui supra.
er ut supra. Simeonius presbyter ut supra. Abramius presbyter (a. 517.)
t supra. Simeonius presbyter ut supra. Jacobus presbyter ut
upra. Johannes presbyter ut supra.
10. Isidorus archimandrita. Julianus presbyter ut supra. Jo-
lannes et Romanus et Thomas presbyteri ut supra. Antoninus dia-
onus ut supra. Abraham presbyter^ Maras diaconus et Abraham
>resbyter ut supra. Zenobius et Stephanus presbyteri ut supra.
Simeonius et Demetrius presbyteri ut supra. Thomas et Domnus
)resbyteri ut supra. Simeonius et Elias presbyteri ut supra. Abra-
oius et Pelagius presbyteri ut supra. Romanus et Abraham pre-
byteri ut supra. Simeonius presbyter et Carufas diaconus ut supra.
Jimeonius et Johannes presbyteri ut supra. Simeonius et Julianus
^resbyteri ut supra. Eutychianus et Johannes diaconi ut supra.
rhomas et item Thomas presbyteri ut supra. Romanus diaconus et
rohannes presbyter ut supra. Eusebius archimandrita et Eustasius
)resbyter ut supra. Jacobus et Eusebius presbyteri ut supra. Ser-
{ius et Maras presbyteri ut supra. Johannes et Julianus presbyteri
it supra. Paulus et Isacius presbyteri ut supra. Thomas et
^asianus presbyteri ut supra. Johannes et Daniel presbyteri ut
lupra.
11. Jevenas presbyter et Azizos diaconus et archimandrita ut
(upra. Antonius diaconus et archimandrita et Cyrillus presbyter
it supra. Job presbyter et Stephanus diaconus et archimandrita ut
(upra. Bassus diaconus et Basilius presbyter ut supra. iSimeonius
jt Johannes presbyteri ut supra. Jacobus presbyter et Julianus dia-
^onus et archimandrita ut supra. Simeonius et Alpheus presbyteri
it supra. Johannes presbyter et Petrus diaconus ut supra. Daniel
liaconus et EunuS diaconus et archimandrita ut supra. Alexander
jt Epiphanius presbyteri ut supra. Zoilus et Abramius presbyteri
it supra. Julianus presbyter et Johannes diaconus et archimandrita
it supra. Carufas et Simeonius presbyteri ut supra. Timotheus
liaconus et Petrus presbyter ut supra.
12. Macedonius presbyter et archimandrita ut supra. Dionysius
irchimandrita ut supra. Johannes archimandrita ut supra. Simeo-
lius presbyter et archimandrita ut supra. Menas diaconus et archi-
aaudrita et Darabsabas presbyter ut supra. Sergius presbyter et
Hieodorus archimandrita ut supra. Benjamin archimandrita et
saacius presbyteri ut supra. Dauiel presbyter et archimandrita
t Abraham archim<indrita ut supra. Simeonius archimandrita ut
apra.
52*
820
S. HORMISDAE PAPAB
a. 518 d.
9 Febr.
◆
From:Unknown correspondent
To:Pope Hormisdas, Rome (unknown)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.