From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (bishops)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
seu
nisdae papae Commonitoria ad universos episcopos Orientis. ^^^[^^11
iUiites, qui propria fide ac Justiiia conienii pairum consiiiuia impune ah aliis
efaciari sinebant, a culpa liberos non esse osiendit, eosque ad fidem libere
iuendam acriter siimulat.
Hormisda universis episcopis in Orientis partibus
constitutis.
1. Etsi admonitionis meae cura desisteret, vos tamen proprii
ores conveniret officii, non negligenter omittere, quae enixe
?s decet pro animae suae salute servare: ut mandatorum coele-
1 disciplina non alieno studio, sed ipso vobis clareret inesse
Jsito. Nam licet laude non careat qui bonis consiliis obsecun-
tanto est tamen potior in honqre sapientiae qui praevenit recta,
L qui sequitur instituta, quanto est illustrius docere quam discere.
rdetur unusquisque, in qua vocatione a Domino sit vocatus, et
ab eo exspectetur advertat. Miserum est intra meritum jacere
>8iti, quum id quod praefertur nomine, non ostenditur aetione.
la meruimus, si quod indulta*) postulant impleamus. Qui se ad
Midas dominici gregis oves gaudet adscitum, cogitet de com-
k sibi gubernatione judicium. Pervigil adhibenda tutela est,
nuanda custodia: non dandus lujns rapacibus locus, non ullis^)
ns relinquendus ; quia neglectus error ovium culpa pastorum
Teniet, qui rationes creditae dispensationis examinet. Omnium
im constat esse justitiam, nec uUi impunitam licentiam patere
indi; sed quis gradus nesciat esse meritorum, et sicut non aeque
aua, ita diversa esse supplicia? Multiplicantur scientibus plagae :
a flagella leguntur inscitiae. Quid, si ita est sicuti esse non
am est, aestimandum, quid in eo deceat esse propositi, cui
os quoque errores necesse est imputari? Clamat sanctus Spiritus
>rophetam: 0 pastores Israel: numquid semetipsos pascunt pastores? ^'f^^'
lam est, plus ab eo, cui plus creditur, exigendum; et tanto
is nos obnoxios fieri , quanto efiusiore gratia contigerit honorari.
Lster bonus et docens per obscura lucem, per similitudinum
gmata veritatem, servum talenti a se traditi praeter augmenta J**^*'^-
>dem non arguit infidelem,. sed condemnavit inutilem. Unde
perto est, in quo metu esse deceat eum, qui dominicum numisma
iderit, si culpatus est ille, qui acceptum sine imminutione ser-
b. NuUus conteutus sit innocentia sua, quia Deo nostro universa
) Supple pasioralis digniiatis munia. b cc ad marg. indicia^ quod tamen
B aptum.
) Ed. ullius . . . qui gradus . . . Quod si ita est»
rSTOLAE BOMAN. POSTIF. I, 51
a. 517. cementi per praedicationis assiduitatem rationem quoque propositi
debemus alieni. Largam scientiam decet esse doctorum. Nonamat
fides Christiana secretum; quam quisquis in^) augmenta non effan-
dit, abscondit. Per universas gent^s verbi praedicatio mandatar
apostolis, et quam excusabiliter^) hoc quisquam pot^st sibi tacere
commissis? •
2. Quid prodest cuilibet patemarum reverentiam servare regu-
larum; si concuti haec ab aliis; si sine honore tractari patienter
accipiat? Infirmum ostendit affectum^), qui quod diligit non tuetur.
Incursantur passim sancta a perfidis constituta, et rediviva subinde
de compressis et excessibus resurgit improbitas. Quemadmodum,
rogo, pietatem in Deum probat, qui tam nefanda dissimulat? Re-
cordemur, qua catholicorum frequentia sacerdotum illa, quibus niti-
mur, celebrata /lidicerimus esse concilia; quautos nec debilitas im-
pedivit, nec senectus onerosa tardavit. Exigua visa sunt spatiosa-
rum intervalla regionum, et labores ipsi pro quadam consolatione
jucundi, dum Spiritu sanctarum congregationum regente sapientiam,
sera*) aetas quod servaret acciperet. Et haec insectantibus impiis
post^damnatam in radice perfidiam tacet, qui scit sibi esse manda-
Jes. 40, 9. tum : Exalta voccm tuam, qui cvangelizas Jerusalem; exaltaj noii
timere! Nonne haec ante oculos habens, discipulum ita gentium
doctor instituit, ut oj^portune importune') evangelizare non cesset,
2Tim. admonens: Atiende tibi et doctrinae, insta in illis: hoc enim faciens et
' * teipsum salvum facies, et eos qui te audiunt?
3. Ergo vel propheticis stimulis excitati vel normis apostolicae
institutionis instructi, curam salutaris praedicationis assumite. Dili*
gite et vindicate sententias probatas piis, infidelibus inimicas. £t
ad petram, supra quam est fundata Ecclesia, revertentes, apud illo-
rum etiani vos patmm spirituS; quorum veneranda constituta im-
probe labef actantur, absolvite ^) : aestimantes, quum Dominus ad illud
') b cc in aure iantum effundity a^ guisguis in augmenta effundit, G' qtai^
,in augmenta ea effudil, Pro voce ea particulam negantem refititaenteSf tBnctnfy
rem, ut nobis videtur, exhibemus lectionem, qua in simijitudine talenti propter
augmcntum crediti perseveratur.
') G' inoportune; b cc omittunt.
EPISTOLAE 29. 30. 803
quod exspectatur examen advenerit^ qualis apostolis creditus^ qualis a. 517.
aliquorum tentantiom dubitatione compertus^ qualis angelo praenun-
tiante promissus: utrum ab illis melius sit argui^ an cum eorum
cohorte conjungi ; utrum talem qualis videbitur, aut qualis ab impiis
negatur^ Dominum confiteri. Nil vos retrahat a salute: velocibus
ad viam redite vestigiis. Lapsus ruentem non gravat; si resurgat.
Larga est dominicae doctrina clementiae^ noxia sunt erroris vincula,
dum retinent. Odit justitia pertinaces, fovet clementia corrigentes.
Data m Nonas ApriliS; Agapito viro clarissimo consule.
◆
From:Unknown correspondent
To:Pope Hormisdas, Rome (bishops)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.