From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (Spanish bishops, bishops)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Hormisdae papae ad omnes episcopos Hispaniae. iV^Vv
37. Quo ordine Graeci ad Ecciesiae communionem recepti recipiendique sint, ipsa
formula at^ecta significat.
Dilectissimis fratribus universis episcopis per
Hispaniam constitutis Hormisda.
1. Inter ea, quae notitiae nostrae Johannes frater et coepisco-
pus noster studio ecclesiasticae utilitatis ingessit, hoc quoque pro
affectu catholicae fidei et apostolicae sedis veneratione consuluit, quo
ordine ex clero Graecorum venientibus tribui deberet sancta com-
munio, propter causam scilicet Acacii, a decessoribus nostris pro
haereticorum communione damnati, in qua ii*) quoque, qui se ab
ejus contagione non dividunt, a nostra communione habeantur ex-
cepti. Laudamus propositum viri hoc zelo circa fidem et apostolica
instituta ferventis, ut nec per ignorantiam quidem quemquam coeno
erroris alieni pateretur immergi. Digna haec cura fidelibus, ut sol-
lieito studio semper invigilent, et inculpatos se ab omni perversi-
tate conservent. Ipsa est enim fidei innocentia, ut praevideat, ne
vel casu possit errare.
2. Satisfacientes igitur et laudabilibus desideriis memorati viri,
et memores nostri sicut oportet officii, documenta quoque^) de eccle-
siae scriniis assumentes, ad concilium vestrum pro generalitatis in-
stnictione direximus, ut ex illis plenius quae sunt acta discentes, ab
omni vos errantium cognatione^) separetis. Neque enim est perso-
nalis odii causa, sed in impios transgressores dicta Deo inspirante
sententia; in qua quidem causa neque*) praedicatione neque depre-
»*) Ita i«. At |3 r Pas Agapiti v. c. era LXVI (F DLVr)', J» pc per per
agapetium vc. Era DLVI; F** apirt post consolatum vc cohs. Ceteri per Agapi-
ium (c* Agapeto II consule), atque his verbis epistolam claudunt. Ut haec epi-
siola in superiori indicatur, ita superior in hac memoratur, adeo ut nullus sit
dabitandi locus, quin eodem consule utraque cousignanda sit, adeoque in eram
DLV conveniat.
26 *) Ita J 0^** |3 i*. Al. 0 c^ sq. omitt. ii quoque, moxque Laudo,
») Sic J i». Al. quaeque. Haec documenta e scriniis ecclesiasticis educta
pariter memorantur epist. 24 n. 1.
•) 0* c* c' c'** communione, c* contagione. Praeferimus cum J i* j3 0*^ cogna-
tione, praesertim quum faveant ceteri, in quibus exstat cognitione (J^) , vel cogi-
taiione (0').
(a 517.) catione cessavimus, et priucipi supplicando et sacerdotes et popoIoB
adinoneiido; ut a^) transgressoribus absoluti^ ad rectam se fidem et
atfectu J)ei et judicii timore converterent. Sed obstinatio miseranda
perdurat^) illos, nec ullis modis mortifera venena vincimtur, malo
semine fixis in deterius pullulante radicibus. Ergo, dilectissimi
*>o -4 f^*^^^*s> ^^ omnia conipetenter instructi, servate vos Ecclesiam^) Dei,
et apostolo exsultate conjuncti.
3. Nos autein libellum misimus, sub quo si quis communionem
vestram de Orientalibus clericis poposcerit, ad eam possit admitti,
secundum quem^) et de Tliraciae et Scytbiae Illyricique partibus
vel Epiri veteris sed et secundae^) Syriae multos jam constat esse
susceptos, gaudentes ad recta confluere et devia declinasse. Unde
sub*^) repetitione mandamus, ut omnis cura et sollicitudo omnis
iuvigilet. Jam*') nullus est ignorantiae locus, nullus utatur sim-
plicitatis excusatione praeterita. Scientem*'*) peccare coufessio est
') Ita J |3 i'. Al. ed. et ecclesiam Dti ajwstoH exhortatione compuncti. Hispti-
nis gaudcndum innuit, quod cum Potri scdc sint societate coi\juncti.
Nicopolitanum : JAbeUum direximus, in quo eos oportet debere subsc7'ibere , guia et
omnes sacerdotes vestrarum paitium, qui ad sedis apostolicae coMfnunionem rercrsi
suntf in eadem professione subscripserunt. — Dcindc fi et de Thracia et Scicia.
TrcB alii et de Thrucia et Scythia. Huc spectat, quod Hormisda epist. 124 n. 3
de Scythis monachiB scribit, eos discordiam apud Romanos coromoverc conatofff
per quos adjutorio Dei de regionibus eorum est pulsa dissensio.
Bul)8criptionem cjus expctitam jam fuisse palam indicant.
'") c' seq. pro subreptione mandamus; emeudantur cx J'" J*' ^ i*. Scribant
J* J'' J*-' J'** subreptione, J' subreptionem, J" sub praestitione ^ J'* sub trepidatwne,
") c* seq. Et ut jam nuflus sit ignorantiae locus, contra J O c' i*. Deinde
etiam J'^ c' i' nullus utatur. J' ^ 0'^ utantur, quam lcctionem, praemisso ut, a*
praetulit. Tum quidam libri praetcritis, fortasse pro praetcritis.
'^) Ita 0'^^J'. Editi Scienti peccare necessaria eonfessio est„ Quamqi
pro confessio est mallenius in confcsso est. Hoc enim sibi vult, com qui
delinquit, peccato et culpae sine controversia csso obnoxium.
BPISTOLA 26. 795
Necesse est ut errorem adscribat ^^) sibi^ qui monstrato HQn insistit (a. 517.)
itineri.
BonifiaciiiB notarias sanctae ecclesiae Eomanae ex scrinio edidit*^)
exemplaria libellum. £t sequitur:
4. Prima salus est, rectae fidei regulam custodire et a consti-
tutis patrum nullatenus deviare. Et quia non potest Domini nostri
Jesu Christi praeterraitti sententia dicentis: Tu es Petrus et super^^^^-
hanc petram aedificabo Ecclesiam meam etc; haec quae dicta sunt '
rerum probantur efiectibus, quia in sede apostolica citra ^^) maculam
semper est catholica servata religio. De qua spe et fide minime
separari cupientes et patrum sequentes constituta, anathematizamus
onines haereses, praecipue Nestorium haereticum, qui quondam Con-
stantinopolitanae fuit urbis episcopus, damnatum in concilio Ephesino
a beato Coelestino papa urbis Romae et a venerabili viro Cyrillo Ale-
xandrinae civitatis antistite. Similiter et anathematizantes *^) et Euty-
chen et Diosconmi Alexandrinum, in sancta sjnodo, quam sequimur
et amplectimur, Calchedonensi damnatos, quae secuta sanctum con-
cilium Nicaenum fidem apostolicam praedicavit, detestamur et Timo-
theum parricidam, Aelurum cognomento, discipuhim quoque ipsius
et sequacem in omnibus Petrum Alexandrinum. Condemnamus etiam
et anathematizamus Acacium Constantinopolitanimi quondam episco-
pum ab apostolica sede damnatum, eorum comphcem et sequacem,
vel qui in eorum commuuionis ^^) societate permanserint : quia.Aca-
cius quorum se communioni miscuit, ipsorum similem jure meruit
in damnatione sententiam. Petrum nihilominus Antiochenum danma-
mus cum sequacibus suis et omnium^^) suprascriptorum. Suscipimus
autem et probamus epistolas beati Leonis papae universas, quas de
Christiana religione conscripsit, sicut praediximus, sequentes in
omnibus apostolicam sedem, et praedicantes ejus omnia constituta.
r
'*) Ita ^^ ^'i alii autem analhematizamus ... Calchedonensi damnatum.
*') c* seq. communione aut socielate permanserint. Qui Acacius; ac subinde
habere meruii (pro jure meruii). ,
BectiaB /3 et omnium supra scriptorum. Clarius dictum esset cum sequacibus ejus
ei omnium suprascriptorum.
.517.) Et^^) ide« spero, ut in una communione vobiscum, quam sedes aj^^
stolica praedicat, esse merear, in qua est integra et verax Chriib^^'
nae religionis et perfecta «oliditas: promittens in sequenti tempC^
sequestratos a communione Ecclesiae catliolicae, id est non cons^
tientes sedi apostolicae, eorum nomina inter sacra non recitan<
esse mysteria. Quodsi in aliquo a professione mea deviare ten
vero, his, quos d<amnavi, complicem me mea sententia esse profiteo^
Hanc auteni professionem meam ego manu mea subscripsi, et ti
Hormisdae sancto ac venerabili papae urbis Itomae direxi.
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.