Letter 134

From: Unknown correspondent To: Pope Hormisdas, Rome (Spanish bishops, bishops) Date: ~515-523 AD Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I. [This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]

Hormisdae papae ad universos episcopos Hispaniae. L De sacerdotibus jnxta instituta canonnm ordinandis. n. Ut pro epiflcopatu praeminm non accipiatur. in. De conciHo per annos singnlos celebrando. Dilectissimis fratribus^) universis episcopis fter Hispaniam constitutis Hormisda. 1. Benedicta Trinitas Deus noster, qui per misericordiam aiiam Romanae reipublicae per universas partes suae pacis tranquiUitate difFiisa, nobis quoque viam denumstrandae circa nos invicem carita- tis indulsit: ut qui cohaeremus firmitate fidei, jungamur quoque votiva jucunditate coUoquii, quo facilius, dum per litterarum inini- •) Ed. viae patefactu providentia: corriguntar ex 0^^ F § i*. »o) Ita ri* a' (J' in speculis istis). — Ed. cum 0 ut inspecH» isti», the; 1 t ut in his saeculis sitisy et sivCy alt. P ut in spelucis sitiSf et sive. Hac sgectai, quod infra Hormisda epist. 142 n. 1 vices suas per Baeticam et LogtoniiJ^ SalluBtio committenB, habet: augentes tuam hujus participatione mimsterii tSgnitti^ relevanles nostras ejusdem remedio excubias. *') In vulgatis sive quac (vel sive ea quae) a nobis ... sive ea qwae ^ ecdi' siasticis causis tuae revelationi coniigerint (vel contigerunt), In pleiiiqiie iDi>-^^ a nobis ... sive de ecclesiasticis causis tuae revelationi contigerU, Sinoenm l^^**^ nem suppeditant 2 |3 O^'' r (J^ sive qui de ... causis dttm reiaiiane emiibif^^ Concinnior esset lectio et sive qua ad etc. 26 *) Fd inscripsit: 7. Epistoia Ormisde pape ad universos efis. DUeLHMtf^ tribus epis per universam provinciam consistentibus Ormisda papa, Moiqiie P ^ pace et tranqiniiitate ... monstrande rirca nos caritatis ... tii nosmsqime ...«ir*** P- l.-sp: Kubi £dz ft grt M^ epi EPI8T0LAE 24. 26. 789 ria ad vos usque pertendimus, etiam corda vestra ad religiosum a. 517. .tum apostolicis admonitioiiibus incitemus^), et dum dilectionis rtrae pignus reddimus velut quoddam debitum, plenum circa Deum •mtremus affectum. Jungamus igitur, dilectissimi fratres, conti- EK et humiles preces, et Dominum nostrum oris et cordis lacrymis >plicantes jugi deprecatione poscamus, ut et institutione et opere , cujus esse membra cupimus, liaereamus, nec unquam ab illa ., quae Christus est, devio tramite declinemus, ne ab eo juste, quem 5 impie relinquimus, deseramur. Quod cum superni favoris auxilio nobis potest ratione contingere, si apostolica dogmata seu patrum ,iidata servemus. Dicit enim Dominus noster: Qtii diligit me, ser- ^^^^ nem meum servabil^), et Pater meus diliget eum, et ad eum venie- s, et mansionem apud eum faciemus, Et licet haec possint gene- iter dicta sufficere, ut vel declinemus errata vel custodiamus iliolica constituta, tamen quia Joliannis fratris et coepiscopi nostri bis insinuatione vulgatum est, contra canonum reverentiam non- Ua praesumi, periculum, quod doctoribus imminet de taciturnitate, Jinans, et prophetica voce compunctus, qua dicitur: Loquere, n^Ezech. eas, generalibus edicendum credidi constitutis. ' I. 2. Ut in sacerdotibus ordinandia, quae sunt a patribus prae- pta et definita, cogitetis : quia sicut caput est Ecclesiae Christus, isti autem vicarii^) sacerdotes, sic et in eligendis his curam rtet esse praecipuam. Irreprehensibiles enim esse convenit, quoslTim. eesse necesse est corrigendis: nec quidquam illi deesse personae, ' es quam est religionis summa et sul)stantia disciplinae. Aestimet * pretium dominici gregis, iit sciat quod meritum constituendi eat esse pastoris. Hoc ita fiet, si^) non ad sacerdotii gradus u quodam passim laici transferantur. Longa debet vitam suam batione monstrare, cui gubernacula committuntur Ecclesiae. Non amus esse in laicis Deo placitos mores; sed milites suos probatos ') F« custodit. ^e can. 13, Zosim. epist. 9 n. 2, Bonifac. epist. 5 n. 4, Coelestin. epist. 4 ^ et epist. 5 n. 2, Leon. epist 12 n. 4. 790 , S. IIORMISDAE PAPAE a. 517. sibi quaerunt instituta fidelia*^). Discere') quis debet ante, quod dbceat, et exempluin religiosae conversationis de se potius aliis prae- stare quam sumere. Emendatiorem esse conveni^ populo, quemiie- cesse est orare pro populo. Longa observatione religiosi^) cultos teratur, ut luceat, et diu^) clericalibus obsequiis erudiendus in- serviat, ut ad venerandi gradus summa perductus, qui sit fructas humilitatis, ostendat. Non leve non vacuum fuit, quod nec apud veteres quidem nisi Levitici generis viri ad sancta admittebantur^^) altaria, ne passim, meritis aut pretio aut praesumptione contemptis, ad sacros cultus impar accederet. Migravit*^) illa praerogatiTa familiarum ad instituta cultorum. Nunc est doctrina pro geneie: quod illis fuit nasci, hoc nobis imhui; illos tabemaculo dabat natuia, nos altaribus parturit disciplina. 3. Nec tantum consecrari de laicis inhibemus, sed ne de poeni- tentibus quidem quisquam ad hujusmodi gradum profanus temerator adspiret. Satis *^) illi postulanti sit venia. Qua conscientia absolyat reum, qui se peccata sua populo scit teste confessum? Quis eum, quem paulo ante vidit jacentem, veneretur antistitem ? Praeferens*') miserandi criminis labem, non habet lucidam sacerdotii dignitatem. ') 0 00 discere prius (0 omitt. prius) quisque debet antequam doceat, F* J i' discere quis (F<^ omitt. quis) debet ante quod (i^ antequam) doceat, Emendatiartm (al. Emendatinnem). •) Ita F"» P; al. omitt. rfm, J» de, Mox p summam, ac deinde O cc Nec fctf nec vacuum, *') Ed. Tunc migrabant per illam praerogativam; castigantur ex i* et mfls. Do- cet privilegium familiae Leviticac ad eos trapslatum csse, qui institutis et diad- plinis ecclesiasticis cultiores sunt, ita ut doctrina et eruditio vice generis nunc requiratur. *2) F<* P Satis illi postulata sit venia, qua consrientiam absolvit ream (P* ahmh vat reum)y qui se peccata populo, Innocentius epist 17 n. 11 acribit: Nee post poenilentiam clericum fieriy ipsi canones sua auctoritate permittunt. Item episi. 39 eosdem nominatim Nicaenis canonibus etiam ab infimis clericorum officiis ex- cl^sos docet. Hinc ab ordinibus expoenitentes arcent constituta Hilari epist. IS n. 5, Gelasii epist. 14 c. 3 et epist. 15 c 1. *3) NonnuUi mss. (etiam J') perferens, Mox 0 c* benedictionem p, i. n. fsme divina esse cr. , quis preiio comparet. Ceteri vero editi poat Crab. verbonmi ordi- nem sic mutatum exhibent: ;ie henedictionem, quae divina esse credilmr, per * positionem tnanus quis. F^ p F sequimur. II. a. 617. 4. Hoc quoque ad praemissa adjuiigimuS; ne benedictio per impositionem manus, quae a Deo esse ereditur, pretio comparetur: quoniam ante oculos esse convenit , quod Simon Spiritum sanctum -^^^- volens redemptione mereari, apostoli fuerit detestatione percussus. * Tunc deinde**) quis non vile putet esse, quod venditur? Istam sacer- dotibus ordinandis reverentiam servet electio, ut in gravi munere*^) populorum divinum credatur esse judicium. Ibi enim Deus, ubi simplex sine pravitate consensus. Verum nee lianc quidem par- tem soUicitudinis et admonitionis omittimus, ne vel ille se a culpa aestimet alienum, qui*^) ipse quidem a redemptione liber, initiaverit benedictione mystica sacerdotem, et tamen ad alterius redempti voluntatem vel sponte in hoc vel necessitate consenserit. Quid pro- dest illi suo errore non pollui, qui consensum praestat erranti? Procul duhio contra mandata committit, et qui hal)et peccatum pro- prium, fet qui peccatum sequitur alienum. Incassum animus resistit cupiditati, si non restiterit *") et timori. Adversus haec facilius Deo juvante providebitur, si cirea metropolitanos privilegia a sanctis pa- tribus constituta permaneant, si metropolitani circa paroecias suas ordinem suum ea qua decet venerfitione custodiant: ut nec*^) elatio praesules nec contemptus depretiet obsequentes. Quae si ita in '*) J'3 inde, Mox J^ omitt. nuti; Y'^ |3 F qnod vendidit, F** justam. '*) Ed. murmure, comguntur ox F'* J' ^ Fi"^, nisi quod F** sensus. Vox autem poputorum licet referri possit ad munus, quateuus illorum consensu sacerdotium confertur, meb'us tamen referatur ad judicium, quasi legeretur: Judicium popu- lorum credatur esse divinum. Leo epist. 14 c. 5, statuit: ut ilte omnibus praepona- itir, quem cleri plebisque consensus concorditer postulnrit. Conf. Leon. epist, 10 c. 4 et 6, 13 c. 3, 167 inquis. 1, et 8. Cyprian. plur. loc. «) 0 c' sq. add. eisi; mox F'' omitt. iiber. Deinde i* errandi. •') F<* J' 0 cc resistit. Eidem vitio Leo epist. 6 c. 3 occurrit his verbifl: nihil graiiae personali, fiihil ambitioni, nihil redemptis permittas licere su/frayiis. Haec Honnisdae sententia iis est sedulo consideranda, quibus etsi is est animus, ut nihil ipsi praeter fas patrare velint, non ea tamen est virtus, ut iniqua petenti- buB resistere valeant. a. 517. operibus, ita fixa habeantur iu cordibus, quemadmodum relegimtar in scripturis, uulla inteutionum semina, nuUa erunt fomenta discor- diae, sed reguante caritate sub illa, quam nobis Deus promisit et tribuit*®), pace vivetur. m. 5. Ob hoc patres providentia, qua Spiritus sanctus cultores suos compungere dignatus est, ipcitati bis in anno per paroeciu singulas concilia haberi debere docuerunt: ut in unum juxta salQbris institutionis dogmata congregati, si qua de ecclesiasticis causis tra- ctanda, deliberent, aut si juxta votum universa consistunt, Deum junctis vocibus, qui praestat desiderat^, collaudent. Difficile est enim, ut cujusquam cor sic pravis cogitationibus induretur, ut a se patia- tur culpanda fieri, quum noverit sibi judicium subeundum esse con- cilii. Praecinctos ad hanc viam semper lumbos habeant, scientes rationem actuum suorum esse reddendam. Suspendantur abilliciias per fomiidinem, qui nequiverint per pudorem. Sed^®) de conveniendo notum est, quia sanctis canonibus bis in anno constet esse praefini- tiun, et quidem si possibile est, inviolabiliter convenit custodiri. Sed si aut temporum necessitates aut emergentes causae hoc non pation- tur impleri, semel saltem, quimi^') bis non licuerit, sine uUa ex- cusatione praecipimus conveniri. 6. Haec, fratres carissimi, et alia, quae patrum regulis conti- nentur, in labiis et in cordibus nostris indefessa tractatione medi- Deut.6,7. temur; et, sicut scriptmn est, narremus ea /Uiis nosiris, ut ea meS- tentur in cordibus suis, sedentes in domo, ambulantes in itinere, dor- ^^^^' mientes atque surgentes: quia beatus apud Dominum, qui in tege ejvs ' * meditahitur die ac nocte. Hoc^^) et magister gentium discipulmn 1 Tim. 4, suum socutus instituit, admonens : haec meditare, in his esto; et sub- jiciens ad^^) institutionem . plenitudinem, attende tihi et doctriim, et) nec obsequentis (Y^ obsequentibus) quaesita operibuSy sed si iia fixa kabeato' ■ cordibus, quemadmodum releguntur in scriptis (0* V* scripturis), nuUa intewtptiomm (V intentionum, 0* c* in templis emptionum) semina etc. *») Ed. retribuit pace vivatur; a? retribuet. F«» J i« seqmmur. Mox F* reddi- mua , ubi al. congregaii pro ecclesiasticis causis traciandis Hbere convemed aut etc.j i' omitt. si qua. w) F** j3 r Sed de conveniendo notum est quia satis (F* scis) canonibus bis « anno constet esse definitum: ut (F^ quod quidem si possibUe esi). Cni satis comoaii nostra lectio J' i^. At 0 c' seq. De conveniendo notum est canones sanetos bb i^ anno constituisse et praefinitum etc. Quae in epistolam 8 Hilari papae annoiali sunt, recole. *') Ita F^. Al. omitt. ad institutionem. Mox 0 c* sq. «tne tnfenmntotie, H F** incumbimus in divino opere . . . errore. EPISTOLAE 26. 26. • 793 ioquit: quia si fidelibus citra intermissionem incumbimus institutis, a. 517. separamur a vitiis^ dum impensa cura divino operi humano locum non relinquit errori. Data IV Nonas Aprilis, principe^*) Agapito viro clarissimo. Era DLVI.