From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (bishops)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Ayiti episcopi Yiennensis ad Hormisdam papam. (a. 5i6 c
fin.)
^tulatur fie conversione provinciarum Dardaniae , Illyrici el Scythiae petitque^
ut certior fiat de successu legationis Constaniinopolim missae.
Domino sanctis meritis praecellentissimo, in Chri-
sto gloriosissimo et apostolica sede dignis-
simo papae Hormisdae Avitus.
Dum religionis statui et plenis catholicae fidei regulis perspi-
convenire, ut gregem per tota vobis universalis Ecclesiae mem-
commissum pervigil cura vestrae adliortationis informet, Vien-
lem provinciam superiore anno, si meminisse dignamini, datis
lumilitatem ') meam litteris visitastis, quae ad me, secundum
l opportunitas oblata contulerat, per Arelatensis ecclesiae cleri-
pervenerunt, et quidem plenissimae sollicitudine pastorali. In
us nos sicut per conversionem ^) provinciarum, id est Dardaniae,
ici vel Scythiae^), ad communionem gaudii provocatis, sic ad-
') Hic superior epistola 18 ad episcopos Epiri veteris indicatur. — Ed. hahrt.
i episcopi, sed et Dardani ; siquidem chartas ac subscriptiones eorum, ut in
ola 22 n. 5 visuri sumus, ante mensem Februarium anni 517 penes se ba-
•t.
') Ez eo, quod Avitus non generatim ad nos, sed nominatim ad humilitatem
t dicat, colligere est, epistolae 9 exemplum proprio ipsius nomine inscriptum
am pervenisBe, adeoque epistolam illam ex iis fuisse, quae a pari vulgo
upantur.
0 G^ a^ conversationem. Rectius aliae conversionemy sdlicet a schismate ot
i Acacii.
') Ita Sirm. G' a^ Sqidciae^ cujus vocis loco Baron. subatituit Thraciae.
loarii quippc pro diversa dictantium pronuntiatioue modo Scythiae, modo
we, alias, ut epist. 26 n. 3 probaturi sumus, Sciciae nominibus repraescn-
it.
(a. 516.) monitione cautissima, ne quid per ignorantiam praevenire pofiat
instruitis. Eutyclietis igitur Nestoriique damnatiO; quos jam ivAm
per beatissimos praedecessores sanctae sedis vestrae calcavit ando-
ritas^ ad notitiam jam pridem nostram apostolicae ad nos diligentiae
provisione perlata est. Sod illud nos modo suspensos multum redigii
et anxios^ quod quum pendere nos ad efifectum legationis secQndo
Constantinopolim destinatae omni exspectationis studio jusseritis,
nec quid filius vester, sanctus frater meus, Ennodius retulerit, nec
utrum secuta^) redierit indicastis: et promissionem vestram ianta
silentii diutumitate suspenditis^ ut non minus modo praedicatoris
tacitumitas reddat attonitos, quam antea fecerat legationis moia
suspectos. Unde sola Iiac causa servos vestros, filios meos AleiimQ.
presbytenmi et Viventium diaconum, totius^) Viennensis provinciae
nomine, quae ecclesiae ad me pertinenti ab universis praedecessori—
bus vestris et ab apostolica sede commissa est, cum praesentis famix—
latus pagina destinavi: per quos oraculo beatissimae responsionis
agnoscam, utrum fervor schismatum praefatorum, qui intra CoMm-
stantinopolitanam urbem vitio pemiciosae obstinationis exarsenh*»}
cuique, quod magis dolendum est, Alexandrinam vel Antiochenax*
ecclesias dicitis illigatas, vobis Christo favente dicentibus digtJta
fuerit correctione restinctus; aut si reversa legatio in paginis
dentibus, quod simplex legeretur, exhibuit, an forte nuncio
retulit, unde vobis adhuc qualiscunque suspicio reservetur. Verem
enim, ne pontificale judiciura, dum non indicat prospera, sensis^^
adversa. His adjicitur, quod diversorum fida relatione comperimt»*
de reconciliatione vel concordia ecclesiae Romanae jactitare se 6r»*
ciam : quod sicut amplectendum, si veraciter dicitur^ ita metuendc&^
est, ne callide simuletur. Quaesumus ergo servitio meo cuncti*), "■>
quid filiis vestris fratribus meis, id est Gallicanis, si consulant, t^
sponderi debeat, instmatis: quia jam') securus, non dicam de Vien-
nensi sed de totius Galliae devotione, pollicear, omnes super state
fidei vestram captare sententiara. Orate, ut sic nos praedictomrD
professio fueata non fallat, sicut ab unitate, quam regitis, verifcfc^
Bccundam legationem post Ennodii reditum deBtinatam crediderat, nt
docet Hormisdae responsio. Hinc in c* c' secura prave legi liquet
'') His verbis ostenditur , Avito minime probatam ease VienuenaiB profiiid^*-'
divisioncm a s. Lconc factam et ab ejus Buccessoribus confirmatam, led eoB)
aflFectum fuiBse, ut totam provinciam sui juris esse contenderet. — 6* Fite»!»
al. Venantium,
• EPI8T0LAE 21. 22. 783
erta non separat. Accepta III Calendas Februarii^ Agapito v. c. (a. 516.)
Je, per Alexium presbyterum et Venantiam diaconum.
◆
From:Unknown correspondent
To:Pope Hormisdas, Rome (bishops)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.