From: Unknown sender
To: Unknown recipient (unknown)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
seu
^^^ P* Besoriptum senatus urbis Bomae ad AnastaBium Angottu
per Theopompum et Severianum viros olariflaimos.
Jussis ejus Theotlorico annuente se Uhenter paruisse^ ut papam pro paee ^
caretur. Quantutn pacis studium prtte se tulerit litfrmistia, Quam iniqMMm
pro unius Acticii memoria a caritate recetiere (n. 1). Denique senatus Am
sium ipsum ati unitatem ecciesiarum procurantitun itortaiur («.2).
1. Si prima semper est, imperator invicte, a regentibQ8
plicum spectata devotio^ si sola gratia dominorum conciliatoi
sequio; indubitanter agnosces^ sacrae jussionis oracula quantai
tus vestri fuerint gratulatione suscepta, maxime quum ad b
animus domini nostri invictissimi regis Theodorici filii vestri
datomm vestrorum obedientiam praecipientis accederet *), et st
super onmia beneficia vestra tunc magis nos erigi^ qunm
creditiS; quibus debeat imperari. Mox igitur sacrae studio y
implendae beatissimum papam Hormisdam credidimns deprec
de quo parum est dicere^ quia vota supplicantium benignita
cessit; sed et nobiscum suas preces, ut quod hortamini fiat,
evangelicis volmitatem suam testimoniis adserendo, ostend^
dum supra multitudinem peceatorum suonim scandalis pl
i^^**xQ tum, dum vox sit ista dominica: Vae mundo a scandalit,
^ Ed. unitas ... redtiite,
Severianum, quos Anafitasius exeunto Julio mense anni 616 in Urlj
fuiBse destinatam; 2. legatos illos, utpote iaicos ad eas res, prc
spect^batur legatio, tractandas atque componendas minus idor
ipse epist. 22 n. 2 notat exBtitisse; adeoque niliil fuisse, cur eoe
mae diutius detineret. Qnocirca veri ost simillimum, eos eoden
tinopolim remeasso: atque adeo epistolam hanc cum sequente,
lata cst, i^etro consule, hoo est anno r>l(j post Augustum mer
dam esse.
14 *) Ita G' c* c' c"'; at a' b praecipiantes asci*ndcrct.
EPISTOLAE 13. 14. 769
K>rteTe homines scandalizantmm 'partem^) membrorum abscidere^{^.b\^.)
utm ui m ignem non renuntiando scandalis mitianiur aetemtm. Sed
i post haec divinae lectionis exemplis, quam boni sint fructus
Gtcis^ ostendit quum diceret: et apostolum Paulum gratia Dei ple-
uin, nihil tamen quibus bene cupiebat, quod optaret, melius inve-
isse, nisi wi pax Dei, quae esi supra omnem excelleniiam, in ^orww Phil.4,7.
msitnis abundarei; quodque^) in evangelio Domini sit vox ista di-
eutis : Quoniam paciftci fiiii Dei vocabuntur, Et iterum ad ipsum ^^^^-
lcripturarum omnium revertendo doctorem, quanto ipsa vel fide, qua
t coelestia regna praesumimus et a peccatorum cruciatibus credendo
lalvamur, caritas sit major, ostendit, testimonium tale subjicieus:
^pes, fides, cariias, major autem omnium cariias, Idem^) Spiritus, 13,13.
^atia donante divina, caritatem virtutibus omnibus evacuat non ^ ^^^-
' . 13 1
tiabentes. Ergo, si et propter poenam scandala declinamus, et pa- '
3ein propter pacis bona sectamur, et ad caritatem nos, qui est cari-
tas, Christus hortatur; quid est enim^), quod retinet catholico ardore
festinos? Quid est, quod delinquentis^) Acacii impedit volentes Chri-
stnm videre persona? Quid est, quod a suo liberi alieno gravantur
errore? Haec quum venerabilis papae latius fuerint expedita rescri-
ptis, pro nostrae tamen obsequio credidimus devotionis indenda, ne
non rogasse putaremur recondendo") responsum, quod accepimus
deprecantes.
2. Proinde, piissime imperator, haec suo iiomine senatus sere-
aitatis tuae clementia^) provocatus adjunxit, ut animo quam benigno
^ utraque republica concordanda fuisti, tam esse pio in Ecclesiae
J^^integranda unitate noscaris. Nam ut pax illa regnorum tantum
scitur prodesse subjectis, sic^) haec religionis cuin populo suo pro-
^cit imperanti. Eteiiim quis non haeresum perfidarum sequaces plus
') b cc parles. Mox G' a' omitt. abscidere. Hic more veteribus satis usi-
^to (conf. Bupra epist. 8) particula potius reticetur.
') G* a* quamquam in.
•) a* clemenliae. Mox h cc ut qui animo^ addito qui, quod elegantius abest
|> G' a'. Uoc enim sibi vult: ut animo tam esse pio in Ecclesiae redintegranda
nitaie noscaris, quam fuisti benigno in utraque republica concordanda, quum scili-
et Theodorico pacem imperium inter et Italiae regnum petenti annuit.
») G' a' si hacc. Tum vocem pa.v. subaudiri nemo non advertit.
KPI8TOIME ROMAN. PONTIF. I, 49
(a. 516.) quam ipsos deliquisse putet auctores? Quis non post patibulmn
crucis dividentes iterum Christi membra condemnet? Utinam haec
jam vobis reguantibus causa coepisset^ ut facilius mala reprimeren-
tur nascentia quam provecta! Nam quis ambigat, non potuisse ejns
exsistere, cujus corrigi temporibus videret errorem?'®)
◆
From:Unknown sender
To:Unknown recipient (unknown)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.