Letter 13046

From: Pope Gregory I To: John, Bishop of Panormus [Palermo] Date: ~603 AD Context: Gregory urges John to ensure clergy receive proper revenue allowances from the chartulary Brother, I must ask you to attend more carefully to the material well-being of your clergy. Reports have reached me that the clergymen of your church have not been receiving what is owed them from the revenues and chartulary accounts — that disbursements are irregular, incomplete, or subject to delay. This is not acceptable. A clergy kept in penury by the negligence of their bishop cannot perform their ministry with equanimity. They are owed what is owed them, and it is your responsibility to ensure they receive it on time and in full. Review your administrative arrangements, correct whatever is causing the shortfall, and make restitution where it is due.

Implenda semper sunt postulantium desideria, quotiens illa poscuntur quae a ratione non deviant ^ Et ideo quia quaedam capitula, quae servaturum te clericis tuis petentibus promisisti, nostra ab eis postulamur*^ auctoritate firmare, fratemitatem tuam his hortamur afFatibus, ut ea quae praesentia scripta continent sine aliqua debeat refragatione servare**. Primum, ut de reditibus ecclesiae quartam in integro*^ portionem^ ecclesiae tuae clericis secundum meritum vel officium sive laborem suum^, ut* ipse unicuique dare prospexeris, sine aliqua praebere debeas' tarditate. De hoc vero quod ex fidelium oblatione accesserit item* quartam partem in solidis vel cellario* eis** iuxta pristinam consuetudinem dare non difFeras, reliqua autem' omnia mobilia in tua^ retinens potestate. Inmobilia enim ecclesiasticis reditibus adgregentur, ut multiplicata quantitate clericorum tuorum quarta^ Deo largiente proficiant. Tabularium^ autem una cum consensu seniorum et cleri memineris ordinandum, qui annis singulis ad amputandam fraudis™ suspicionem sollemniter suas debeat rationes" exponere. Vindemiorum vero tempore isdem clerus° emendi vinum de possessionibus ecclesiae tuae ad iusta pretia, in quantum vendendum est, remedium consequantur Nam satis contra rationem est, ut quod potest extraneis^ venundari' clericis dato pretio denegetur. Possessiones" igitur*, vel si qua sunt alia" ecclesiastico iuri^ com- petentia et ab extraneis indebite detinentur, cum omni studio servata civilitate in ius ecclesiae tuae reparare^ festina, ut neglegens in aliquo videri* non valeas. Si quid^ igitur de quocumque' clerico ad aures tuas pervenerit, quod te iuste possit offendere, facile non credas, nec ad vindictam te res accendat* incognita; sed praesentibus seni- 0 eulogia q*1. 8) ex Jtl. eonim Bl. *) referimur lil. ita q*2.3.q3; ex terioribus (om. ex) R2.Q1; ex iBterioribas et exterius (> *I. ^) qxutliB Rl.Q. ™) interiussistis Rl. XIII, 46 in titulo: episcopo om. q*2.3 — Panormitano Rl.Ql; Panormo Q*1.4; Panormo q*2.3.q3. Q*l. *>) si add. R2.Q1. c) perscrutandum Rl; perscrutandam q1, ^) tua (om. et tunc) Rl, 9) Similia nosfer saepissitne cum in aliis tum in episttUis ad Eulogium datis scrHnt. XIII, 46. De lohanne cf. ep. XIII, 40 n. 1) Cf, simHes arengas in f. Diumi 15. 16. 32 et saepiiis. 2) De quartis ecclesiasticis cf. ep. IV, 11 n. 3, V, 12 n. 3. VIII, 7 n. 4, 3) Cf. ep. I, 42 p. 65 n. 7. I, 63 n. 5. 4) Cf. ep, IX, 83 n. 3. Reg. Qreg. II. 52 GREGORn I. REGISTRI scerit, canonica® districtio culpam foriat delinquentis. Ilaec itaquo onmia sic sollicitc ac mansuete studii tui sit^ custodire, quatenus nec tu promissionis tuae videaris inmemor extitisse nec illi^ iustam contra te occasionem invenire valeant murmurandi^. MENSE AUGUSTO INDICTIONE VI. Xni, 47. Crregorifis I. papa lohannetn defensarem in Hispaniam proficiscefntetn capittdari docet, quid in causa lanuarii, episcopi MaUicUani, et Stephani et Comitioli, gloriosi viri, observandum sit. 603, Aug. Codd. B et q: Indictio J — VL cap. 273. Edd. M: Lib, XIIL ep. 45; G: lAb. XI ep. 52. — laffe Beg. W12 (15S0). GREGORroS lOHAITNI DEFENSORI IN NOMINE DOMINI EUNTI SPANIA. CAPITULARE, QUID OBSERVANDUM SIT A lOHANNE DEPENSORE. In primis requirendum de persona presbyteri dilectissimi fratris* et coepiscopi nostri lanuarii^, et si ita se veritas habet, sicut eiusdem episcopi petitio continet, in ecclesia atque loco suo isdem presbyter modis omnibus revocetur. Si autem dictum fuerit, quia contra ipsum causa aliqua mota sive probata est, suptiliter ipso praesente et pro se rationem*» reddente quaerendum est et genus causae et modus*' probationis, ut ex hoc tu^ colligere valeas, utrum adhuc in exilio demorari an certe in ecclesia et officio suo debeat revocari. De suprascripti® episcopi persona^ hoc statuendum*^ est, ut, si nulla contra cum criminalis causa, quae exilio vel depositione digna est^, mota sive probata est, is qui eo superstite^ episcopus perverse ac^ contra canones in ecclesia eius ordinari prae- sumpsit sacerdotio* privatus ab omni ecclesiastico ministerio repellatur. Qui etiam eidem™ dilectissimo lanuario fratri et coepiscopo nostro tradendus est, ut aut ab ipso in custodia habeatur aut certe ab eo ad nos per omnia transmittatur. Episcopi enim qui eum ordinaverunt vel ordinationi eius consentientes interfuerunt in" sex mensibus dominici corporis et sanguinis communione privati agere paenitentiam in monasterio decemantur**, et suprascriptus ^ lanuarius loco et ordini suo modis omnibus reformetur. Si vero de communione privatis mortis contigerit inminere periculum, benedictio ci viatici*»*' non negetur. Si^ igitur episcopi in praeiudicio condemnationis vel depositionis canonice RL 0 studiis tuis sic Ul; studio tuo nit qS, 8) \\\\% Hl. fiiiem payinae et pagincmi aeq. vacuam reliquit q1. Mense eet: ags abbr. q*L4 — VU BL XIII, 47 in titalo: natale {pro nomine) R*l — Spania RLqLq*L4; Spaniam R2.q*2.3 — capi- tulum q3 — quid RL2; quod (qd) q*L4.q3; qualiter q*2.3 — a om. q1 — defensori Rl. M Rl. *>) TKtione Rl. c) modis JRi. ^) ita R2.q3; recte p*2..5; hoc te R1.qLq*L ®) suprascripti om. Rl; suprascripta Q*2.3; supscripti q1. 0 persona om. Rl. 8) fatendum Rl. *») sit q*L ») ex eum s. corr. q1; eum superstitem q*; eum suppressit R2. ^) at RL ^) ordinatus est (om. praes. sacerd.) q3, XIII, 47. De lohannis itinere cf. ep. sequentes; de persona lohannis ep. II, 47 n. l.J — De rerbo capitulare cf. ep. I, 39<^. I, 40. IX, 131. 1) lanuarius, episcopus MaJacitanus, Severo successerai. Cf. Gams, Kirchengeschichte von Spanien II, 1, 419 et Mdor. de vir. Ul c. 43. memorati episcopi se metu iudicis^ consensisse" ac talia fecisse sua sponte confessi fuerint, tempus eis^ adbreviandum est et modus paenitentiae temperandus^. Si vero ille qui locum eius invasit de hac fortasse luce migrayerit et alter est ordinatus, quia levior culpa videtur non quasi isti superstiti, sed successisse defuncto, episcopatus illi officium ab eadem tantum modo^ ecclesia interdicatur, ut in alia ecclesia, quae a sacerdote vacaverit, si electus fuerit, esse possit episcopus, ad Malacitanam^ tamen ecclesiam numquam aliquo modo reversurus. Qloriosus autem Comitiolus*', quicquid praedictus episcopus per violentiam atque insecutionem ipsius expendisse vel damnum pertulisse dato sacramento firmaverit, eidem episcopo restituere condemnetur. Si autem aliter, quam antefati episcopi petitio continet, actum esse forsitan perhibetur, suptiliter quaerendum est et cognita veritate cum Dei timore quod iustitiae ordo suaseri iudicandum. Quia igitur Stephanus episcopusy^ in odio suo quaedam ficta et de falsis se capi- tulis accusatum neque aliquid ordinabiliter &ctum', sed iniuste se* asserit condemnatum, diligenter quaerendum est primo^, si iudicium ordinabiliter est habitum aut si alii accusatores^, alii testes fuerunt; deinde causarum qualitas, si digna exilio vel depositione fuit; aut si eo praesente sub iureiurando^ contra eum testimonium dictum est seu* scriptis actum est vel ipse licentiam respondendi et defendendi se' habuit. Sed et de^ personis accusantium ac testificantium^ suptiliter quaerendum est, cuius condicionis cuiusve^ opinionis aut^ ne inopes sint autne forte aliquas contra praedictum episcopum inimicitias habuissent, et utrum testimonium^ ex auditu dixerunt™ aut certe specialiter se scire testati sunt vel si scriptis iudicatum est et° partibus praesentibus sententia recitata est°. Quod si^ forte haec sollemniter acta non sunt neque causa probata est, quae exilio veH depositione digna sit, in' ecclesia sua modis omnibus revocetur; hi vero qui eum' contra Dei timorem et statuta canonum condemnaverunt excommunicati in monasterium^ ad agendam paenitentiam in^ sex mensibus sunt mittendi, ita sane ut, si cuiquam^ eorum mortis'' contigerit inminere discrimen, viatici ei benedictio non negetur. Ipse autem, qui eo vivente locum eius temerarie ambiit, privatus sacerdotio ab omni ministerio ecclesiastico repellatur atque eidem* dilectissimo fratri et coepi- scopo nostro tradatur, ut eum aut ipse^ ad nos transmittat' aut apud se in custodia habeat. Episcopi vero qui eum ordinare praesumpserunt vel perversae ordinationi ipsius praebuere consensum, idem*^ communione privati in sex mensibus ad agendam >) consensisset El. ^) ei Bl, ^) temperandum q1. officium a habet tum modo Bl. ^) Malicitana q*1; Malicitanam Ql.g*2,3; Malaortana Bl; Malatitanam R2. Commitiolus q*1. 2) ScU. Camitioli: cf. not. seq. 3) Comitiolus in tittdo Nova -Cartagenensi a. 689—590 (C. I. L. II, 3420) a Gams, Kirchengeschichte von Spanien II, 2, 35, et Fhrez, Espafia sagrada V, 75, citato patricius et magister militum didttM'. Equidem credo hunc cUium esse atque KofieyrioXog, qui etiam nttxQixioq xal <nQaTrjXartig (Chron. Pasch. p. 694 B) cum Mauricio interfectus est, postquam ex scribone ctQaTrjyog Maurido imperante contra Persas pugnaverat (cf. de eo Euagr. VI, 15. Theophyl. 8im. J, 4. II, 6. IV, 10. VII, 13. VIII, 1. 4. 8). Alius Comitiolus excubitor commemoratur m ep. IX, 89. 4) Ubinam hic Stephanus episcopus fuerU, non constat; sed intra fines imperii eum resedisse certum est. Varia coniecerunt viri docti : cf. Gams 1. 1. II, 2, 36. 52* GBEGOEII 1. BEGISTRI pacnitentiam in monasterio ^ deputentur. Si autem episcopi in praeiudicio condemnationis vel depositionis memorati Stephani se metu iudicis consensisse*' ac talia** fecisse sua sponte professi fuerint, tempus eis® adbreviandum est et modus paenitentiae tempe- randus. Si igitur is qui praedicti Stephani locum invasit fortasse defunctus est atque alius in ecclesia eius est episcopus ordinatus, illud de eo statuendum est, quod superius de causa fratris et coepiscopi nostri lanuarii' diximus. Quod si forte aliqua de obiectis contra memoratum Stephanum episcopum probata sunt, aliqua vero doceri minime potuerunt, cauta omnino ^ consideratione pensandum est, utrum leviora capitula an certe graviora probata^ sint^, ut ex eis, qualiter definitionem tuam formare debeas, possis scire. Gloriosus vero Comitiolus, si^ suprascriptus episcopus innocens esse claruerit, quicquid de rebus eius vel ecclesiae ipsius tulit, ei^ sine aliqua dilatione restituat. Sed et quaeque se in persecutionem ac violentiam eius expendisse vel damnum isdem episcopus pertulisse iuraverit°, item^' memoratus gloriosusi' reddat ac satisfaciat. Si autem talem culpam antedictum episcopum, quod absit. commisisse constiterit, ut constet eum non inrationabiliter esse depositum, eademque ^ eius depositio confirmetur, ecclesiae ' res suae omnes quae ablatae claruerint^ restituantur, quia delictum personae in dam- num non est ecclesiae convertendum. Si enim, ut dicitur, Comitiolus defunctus est, ab herede eius quae ab illo iniuste tulta sunt sine excusatione reddantur.