Gregory the Great (Wisigothic)→Unknown|gregory great
From: Pope Gregory I
To: The Roman Citizens
Date: ~603 AD
Context: Gregory teaches that Sabbath laws are not to be observed to the letter; the body may rest on Sunday
Brothers, I have heard reports of a practice among some of you that troubles me: the observance of the Jewish Sabbath, as though Christians were bound by it literally. Let me be direct. We are not Jews. The Sabbath of the Law of Moses was a shadow pointing to the true rest which is Christ. To observe it as the Jews observe it — ceasing from work on a specific day as a religious obligation — is to fall back into the shadows when the light has come. Sunday, the day of the Lord's resurrection, is our day of rest and worship. Rest on that day, honor it, gather for the Eucharist. But do not bind your conscience with Judaizing practices that the apostles have freed you from.
CIVIBUS ROMAE.
Pervenit ad me quosdam perversi spiritus homines prava inter vos aliqua et
sanctae fidei adversa scminasse, ita ut dic sabbato aliquid operari prohibcrent.
Quos quid aliud nisi Antichristi praedicatores dixerim^? Qui veniens diem sabbatum
atque dominicum ab omni faciet opere custodiri. Quia^ enim mori se ct resurgere
simulat, habcri in vcncratione^ vult dominicum diem et, quia iudaizare populum com-
genetricis dei Q*2.3; dei geiiitricis B*L «) ciim Greff. Tur. 7) punisse Bl. ») suae
add.p, ») Explicit add., cetera omrua orn. p. — Sequitur hic add. Rl.g*l. — Quae sequuntur concor-
darU cum loh. diac.; alium ordinem exhibent et Greg. Tur. et Paul. diac, ^) exeant Q*2,3. beati
B*1.Q*. beati 11*1. «) beatoruin om. R*Lq*. 0 martyrum om. R*L 8) Damiane^*i.
»») beati om. R*L petri et (pro primi) q*. ita Rl; iufantum (?♦. l) fact^ sm\i R* 1.
") subdiaconus q*.
Mense cei. om. q*2.3; Hept abbr. Rl.R*l; febr q1. q*1.4; septembri Vat. F (ed. M.J; februario Vat. A.
XIII, 3 in titulo: liomanis R*l — Rubro add. inmarg. de custodiendo die Babbati Rl, dixeri-
mu8 Rl. ^) qui Rl. ex ratione Rl.
2) S<*. Maria Maggiare; cf, Gregorovium 1. 1. II* p. 32. Greg. Tur. X, 1 in f. 3) Hacc ecclesia
deest in orditie litajiiarum a Grcg. Tur. relato. Dc basiUca ConstafUiniana Lateranetiiti agi iHdetur.
4) In Via Lata; cf. Gregorovium 1. 1. I* p. 266 ct cp. V, 67^ p. 367. 6) In Caelio; cf ib. 6) Vel
Protasi et Gervasi tcl Vestinae cf. Grcgorovium 1. 1. p. 259 ct ep. V, 67^ p. 367 n. 1. 7) Trans Tiberim
cf. ib. 8) In Avetdino: cf. Gregorovium l.l. p. 260 s. Cf. notam huic epistulae praetnissam.
XIII, 3. Ilanc epistulam, cnius miximam partem etiatn lofiannes diac. in r. Greg. IV, 51 refert,
aduUerinam essc conicit Gussanv. ; cquidcm Maurinis adsentio, qui cofUendunt epistulae rciciendae nuUam
causam existere, quippe quae in genuinis nostris coRcctionibus existat et stUum Gregorianum redoleat. Sed
edictum potius dixerim quam e})istulam; atqu^ titulus, quo Gregorius hic usus est: gratia dci episcopus
genuinwn Iwc edictum csse dcmonstrat: cf. cp. V, o7<* p. 365 n. 4.
GREGORII I. REGISTRI
pellit, ut exteriorcm ritum legis revocet et sibi ludaeorum pcrfidiam subdat, coli vult
sabbatum.
ler. 17, 34. Hoc cnim quod per prophetam dicitur: 'Ne inferatis onera per portas vestras die
sabbati^ tam diu teneri potuit, quamdiu legem^ licuit iuxta litteram custodiri. At®
postquam gratia omnipotentis Dei' domini nostri lesu Christi apparuit, praecepta legis,
quae per figuram dicta sunt, iuxta litteram servari non possunt. Nam si quis dicit
hoc de sabbato esse servandum, dicat, necesse est, etiam camalia sacrificia persolvenda,
dicat praeceptum quoque de circumcisione corporis adhuc usque retinendum^. Sed contra
Gai. 5, a. se Paulum apostolum audiat dicentem : 'Si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest\
Nos itaque hoc quod de sabbato scriptum est spiritaliter accipimus^, spiritaliter
tenemus. Sabbatum enim requies dicitur. Verum autem sabbatum ipsum rcdemptorem
nostrum lesum Christum dominum habemus. Et qui* lucem fidei eius agnoscit^, si
peccata concupiscentiae ad mentem per oculos trahit, in die sabbati oncra per* portas
introducit. Non ergo in die sabbati onera per portas introducimus , si in redemptoris
nostri gratia constituti pondera peccati ad animam per sensus corporeos non trahamus.
Nam isdem dominus ac redemptor noster multa in die sabbati legitur opcratus'", ita ut
Luc. u, 5. ludaeos reprehendcret dicens: *Quis vestrum bovem aut asinum suum non solvit" in
die sabbati et ducit adaquarc ?' Si orgo ipsa per se^ veritas non custodiri iuxta litteram
sabbatum praecepit, quisquis otiumi* sabbati secundum legis litteram custodit, cui altcri
nisi ipsi veritati contradicit*i?
Aliud quoque ad me perlatum est, vobis a perversis hominibus csse praedicatum,
ut dominicorum die nullus debeat lavare. Et quidem si pro luxu' animi atque volup-
tate quis lavari appetit, hoc fieri nec rcliquo quolibet die concedimus; si autem pro
Ephes. 5, 29. neccssitate corporis, hoc nec dominico" dic prohibcmus. Scriptum quippe ost: 'Nenio
Bom. 13, 14. caruem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam\ Et rursum scriptum est: 'Camis
curam ne^ fcceritis iu concupiscentiis^ Qui igitur camis curam in concupiscentiis fieri
prohibet, profecto in necessitatibus concedit. Nam si dominicomm die corpus lavare
pcccatum^ est, lavari ergo die eodem nec facies^ debet. Si autem hoc in corporis
parte conceditur, cur hoc exigente necessitate toti^ corpori negetur? Dominicomm vcro
die a labore terreno cessandum est atque omni modo orationibus insistendum, ut, si quid
neglegentiae per scx dies agitur, per diem resurrectionis dominicac precibus expietur.
Haec, carissimi filii, certa constantia et recta praediti fide custodite, stultomm
hominum verba despicite^, omnia quae ab eis dici cognoscitis nolite facile credere, sed
in rationis trutina pensate, ut, dum erroris vento forti stabilitate resistitis, ad solida
caelestis regni gaudia pervenire valeatis.
xni, 4.
Crregoritis L papa AdeodcUi, abbatis NeapolUani, mofMsterio monasterium , quod
Oraieras dicitur, necessariis obsequiis destitutum, coniungii repulsis BasUii, episcopi
Capuani, vindiciis. 602, Sept.
Codd. B: Indictio I—VI. cap. 230; cap. 229.
Edd. M: Lib. XIII. ep. 2; G: Lih. XL ep. 4. — laffi Beg. 1868 (1486).
legem om. q*2.S. ut q1; ilc q*2.3. 0 dei om. Bl. «) retinendam (a in rat.) q1,
Xllly 4. De Adeodato, abbaJte monasUrii S. Sdxnstiani, et de causa, de qua hac epistiUa agitur
cf. ep. X, 18.
GREGORIUS ADEODATO ABBATI NEAPOLIM.
Quantum bene dispositac fratrum eongregationi animus noster ex intemi^ dcsi-
derii intentione congaudet^, tanto® ut^ dcstitutis ct® pacne in desolatione positis fratri-
bus' Marcellini pastoralis sollicitudinis citius cura subveniat, vehementi maerore^ con-
cutitur. Monachi siquidem*» monasterii quod Crateras* dicitur Neapolitanao urbi e
yicino ^ fundati porrecta nos pctitione informasse noscuntur locum ipsum ita paene
funditus servorum Dei obscquiis destitutum'^, ut vix illic remanserint, qui hoc* ipsius
solummodo valeant esso custodes. Ob quam rem lacrimabiliter supplicantcs a nobis
poposcisse noscuntur, ut monasterio vestro'" ipsum unirc° monasterium deberemus,
quatenus por sollicitudinem tuam ct dcinccps succcdentibus aliis locus ipsc auctoro
Deo rcgulari valeat ordinationc® disponi. Sed dum huic rei fratcri* ct coepiscopus
noster Basilius CapuanaCi ecclesiae^ pracscns fuissct inventus', extitit valde contrarius
asserens locum ipsum olim monasterio alio diocesis suac fuisse coniunctum et idcirco
minime in alterius ius" ecclesiac deberc^ contradi"'. Contra quam obiectioncm Nea-
politanae rursum^ clcrus ccclcsiac multo essc^ aliter quam diccbatur oppositis allega-
tionibus' rcplicabat^. Quibus divcrsa" scnticntibus , uc constituerc quicquam dubie
vidcrcmur', dcputatis cognitoriljus instituimus intcr eos csse iudicium; quibus renun-
tiantibus manifcsta rationc comporimus fratrem ot coepiscopuni nostnini Basilium nullum
in praedicto Craterensi mouasterio ius habcre. Quo ^ cognito monachis pia poscentibus
uecessario duxinius praebere consensum*^*. Fraesentis itaque praeccpti nostri auctori-
tato idcm Craterense^ monasterium cellao vestrac constituimus uniendum hoc praecipue
commonentcs, ut locus ipsc ita cum divino solacio per vos deinceps dcbeat ordinari,
quatenus, duni ab hoste licuerit^, deputati a vobis illic monachi debeant iugiter in Dei
laudibus permancre, pcrturbationis " vcro temporc intra urbem in cella quippe propria
revocari. Rcs vero omnes eidcin monasterio competentes' diligenti^ volumus cura
perquiri atquc recolligi^ easque**, ut tibi visuni fuerit, apte disponi. Nihilque quod
eidem monasterio compctit a quoquam detineri permittas, sed omnia in ius* cellae,
quippe iam tuae, reformare non neglegas, ut cunctis salubri ordinatione dispositis
quae Deo placita nostra sunt auctoritatc suffulta perpetuis'^** mancant inconvulsa tem-
poribus ^
Xllly 4 in tihdo: Adeodati q2,q*2.3; Deoaatu B* 1 — epo B* 1 — Neapolitaiio Bl; Neapoli
Q,Q*2.3: Neapo} Q*1.4: Neapolini H* t. ») interuis li 1. ex conget corr. q 1. c) ita RI.qI;
taDtum cet. «l) ita scr.; ex codd. n. sed codd. n. *") fratruin codd. n. 8) errore q*.q2,
inonachiM Kiquideni Rl: monachis quidem qJ. >) Cratera Q 1. dentitutis Rl; destituti q*1.
') loci coni, Momvisen; h«>c erad. q*2. »») nionaHterium vestrum sed corr. q1. ^) venire (>*, sed
corr. Q*2. ") ratione Rl. p) retor Rl; re frater qL n) Cu|>oauae Q* 1. ') ingressus q*2.3.
") iu8 om. q2. *) dehere om. qI. ") contradico Rl. ^) runjus R1.q2j sed corr. Rl. >») esse
eccl. multo q2. allig. RI.qI. y) applicahatur Rl. ') diversas Rl. *) ubi evideremur Rl;
ubie vidcremur q*1; dubie videremus q1. *>) qui Rl. o) concessum Rl. ^) eundem Craterensem
Rl.Ql.Q*, ted corr. q*2 eundem in idem. «) perturbatione Rl. 0 compententes Q* 1. 8) dili-
gentie Rl. ^) eaque RLqI.q*. 0 huius Rl. ^) perpeti ut Rl. l) verba perpetuis wque
temporibuR om, q1.
1) In Plaia: cf. ep. X, 18 Cn. t), in qtia iUa monasterid teniporaliter uniuntur. 2) Idem cow-
memoratur in ep. IX, 72. X, 4. XI, 15, 3) Cf. de Iwc loco Wishaum 1. 1. p. 34». 4) Cf. aretigam:
Piae postulatio voluntatiB vel 9imUi(t. 5) Nota, quam prope ad urbem NeapoUm Langobardi iam
aooesserint, 6) Nota motiacfios iam onines cartas tradidistjc: q). X, 18,
Beg. Greg. n. 47
GREGORn I. REGISTRI
◆
From:Pope Gregory I
To:The Roman Citizens
Date:~603 AD
Context:Gregory teaches that Sabbath laws are not to be observed to the letter; the body may rest on Sunday
Brothers, I have heard reports of a practice among some of you that troubles me: the observance of the Jewish Sabbath, as though Christians were bound by it literally. Let me be direct. We are not Jews. The Sabbath of the Law of Moses was a shadow pointing to the true rest which is Christ. To observe it as the Jews observe it — ceasing from work on a specific day as a religious obligation — is to fall back into the shadows when the light has come. Sunday, the day of the Lord's resurrection, is our day of rest and worship. Rest on that day, honor it, gather for the Eucharist. But do not bind your conscience with Judaizing practices that the apostles have freed you from.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.