Letter 11010

From: Pope Gregory I To: Serenus, Bishop of Marseille Date: ~600 AD Context: Gregory reproves Serenus again for destroying images in his church I have already written to you on the matter of images, and yet I find I must write again. What you have done — destroying the images in your church — proceeds from a good impulse but from poor judgment. I know you acted out of zeal against idolatry, and for that I honor your concern. But the purpose of images in our churches is not worship; it is instruction. The unlettered read from pictures what the learned read from books. By destroying what was there to teach, you have taken away from the poor the very means by which they encounter the stories of our faith. Restore what you have removed, and instruct the people not to worship, but to venerate and learn.

Litterarum tuarum » primordia ita sacerdotalem in te esse benivolentiam ^ demon- strabant^, ut maior nobis fieret de fratemitate tua laetitia. Sed tanto* eorum^ finis te OTO. P. «) correptorem Pbl. correptione Phl. •) vita Phl. *) fort. ag. Pa2. XI, 10. Eaec ep. in cod. Ph2 prima est, in ceteris codd. P numero 53 signatur, deest in Q* 1; recepta est ettcmifn^. CXXXIX) in canonum collectionem, guae dicitur Uadriana aucta (cf. Maassen, 1. 1. p.454.461j, euius codieem Monacensem 14,008 (= M) rogatu meo contulit r. d. Keyssner. Etiam in indice Gregorius ante titidum exMbent Pal. Ph2.3; ad Sereno Ph2 in ind. opo Sereuo Pa2 — Massilionsis B 1. Q*2.3. q3; Maziliensis Phl.6; Maxiliensi Phl in ind. Ph2.3. Pal.2 in ind.; Maxilensi Pal; Massiliensi Pa2 — /n marg. add. rubro de imaginibus sc^m Bl. ») tuarum om. Bl.M. ^) inter Phl. ©) bonevolen- tiam Ql. d) demonstrarent Pa2. «) tanta P.M f) in earum (ita q 1. Pa2) corr. Ph2. «) de- sensit P. M. b) ged M. i) esse om. M. ^) quQ B 1. ^) dubitastis Pa 1. 3) Columbus presbyter etiam commemoratur in ep. V, 17 m f. XI, 10. De Sereno cf. ep. VI, 60 n. GREGORII I. REGISTBI quam sis incautus, apparuit. Nam si" diligenter ea quae fratemo amore monuimus *») iiiiiiiii mI /*«; c|UAHi Pbi: qui* 8i Pb^, M. ») adtendisse Pal. o) dabitasse PaL p) sed itm. Vh. M) do Va^. Fb^. 0 oportes et Pbl. •) Ciriacus PaL Pb2. *) quod B 1; am. f|iiofMlniii Pit; (luhlniii Ph. .1/. «) oxtat Pai. ▼) audire El; audiret q 1; averat Pal; ayertat Pa2. Ntiiflil iWiiN ntlU. /'. J/. ■) tu do oiud H t: iatud de eius q 1; istam de eius Q*2. qS; haecverba om. P.M. nn\\\\\n t*iiU. )ioii||Kinl ii I. cinitingit Pal. •) ut esses iam Pa2; ut et iam q*2. <) in fnfft. It /. M) Mrtttiii li /. /*fi/. .U. Hed. om. yerum etiam esses Pa2; esse pro esset B 1. i) add- NfMf Vtt I. qitoil iim. .1/. \) miii. roctitudinis Pa2. suBcensuB Pal. n) debeantur Pa2. *') HifiriliiKiiiiiN /7». PtrJ,M: iMintVingori* li t: coniitringeres Pal; confregeria q. q*2. p) add. si Bl. t> i|f(ii»N /7//. •) Hduniit» •) Yctusti Pa2; yetuisset^i. *) om. omnlno Pa2. «) om. dic W l*it ii V) i|iiii titotti A rit2: A quo facto faotum om. M. ^) yel diaoono factnm pro aliqnando Mfifllfiifii l',tj, •) Mt iiwi. /'. y) deit|>ectis H 1. q3; disp. eet. ») esse om.Q*2. ») ita M et ul hl i riiiilliliulN (» .1; onmIoihn ct (»• 2: criMlcri* ce/. ^) adorare picturam Pa2. «) add. per q. q\ Pa2. litNliiilMiii loiU, nnl vort\ I*b2, q uimI il. 0 adducere Pa. 8) ex picturis corr. pietnras i. i|iiii Vh J; f|ul l*aL 0 vldcnt om. /*«; videant H 1; videns if. iia B 1. q*2. Pb2.M; qaid sit 40 qiioil /'11; f|iil /7i /; fiuhl rr/. ») Ipiio /»iii. m) littera Pal; lite eras M. ») et add. q. ©) gent priutft. J*nJ, V) (|uo /Niy. u) a omi. P. ') te om. Pa2. ■) adtendi te quo erat Pal; adtende qno iirrHN J'a-J, qui uaiito // /. «») fonHuoribus Q 3. ▼) generaris Pal. B 1. q 1; generee Pa2. JraiiKo /'«/. «) iion um. Pal. J) Adom.Bl.Ql. Q*2.Pb2.M, sed eorr. Pb2. ■) et B 1. VMtiiHtiiiii M. 0 AntlMlt Pbl, K) diHcrotionis B 1. Pa2; discretiones Pal. ^) oondis snb Bl; iu/iiilidlHMuii Pa2: (MintondiHHOH M. ') Kino dubio etiam hio add. Q*2.3. ^) optineret if. ^) sed *m. I'a I, I") lUHporHiiin om. J\M. ^) intemeratus Pa2; iu te merito Ph.M. o) nomenqne q8; f«fiii(«riiM l'aU. V) oxcodorot Jt 1. <i) uunc Phl. ') ita B 1, q. q*. Pa; hinc Pb.M. ■) baec J*aU. iiioHutom JtJ; biuc autem q 1. q* 2, M; incautio Pa2. ^) ex ita vos eorr. q*2, ex nt et (o yiHi J*uj VI. U; ut nt voH Pal. ▼) Hoandalizasses Bl. M; scandalisasset Pal. ^) ex perbiberes eorr. q*2; l^fAiUitstii in rut. M. X) tua se om. I^a2, Jj J)e Oyryuj) Mate, qui m. lulio tnd. II. et ep. IX, 208 de eadem re ad Seremm acriptam et alias i^/itfiul/A0 m Uallian jttjttaverat, cf. ep. IX, 208 n. i; fartasae martuus est, antequam in Hiapamam venerat. communioiie suspenderet Quando ergo ad ovile dominicum errantes oves adducas', qui quas habes retinere* non praevales? Proinde hortamur, ut vel nunc studeas esse sollicitus^ atque ab hac® te^ praesumptione compescas et eorum animos^ quos a tua disiunctos® uni- moniis^ ostendendum, quia omnc manufactum adorare non liceatP, quoniam*^ scriptum est: 'Dominum Deum tuum adorabis et illi' soli servies'; ac" deinde subiungendum*, Lac. 4, . quia^ quoniam picturas'' imaginum, quae^ ad aedificationem imperiti populi factae fuerant', ut nescientes litteras ipsam historiam^ intendentes, quid' dictum sit% disce- 10 rent^, transisse in® adorationem videras, idcirco commotus es"^, ut eas imagines frangi® praeciperes^; atque eis dicendumfi^: Si ad hanc instructionem , ad quam imagines» anti- quitus factae** sunt, habere vultis in ecclesia*, eas modis omnibus et fieri^ et haberi permitto^ atque™ indica, quod non tibi ipsa visio historiae, quae pictura" teste pande- batur, displicuerit, sed illa adoratio, quae picturis fuerat incompetenter exhibita°; 15 atque in his verbis eorum mentes demulcens eos ad concordiam tuam^ revoca. Et si quis imagines facere voluerit, minime prohibe, adorare vero imagines omnimodis*» de- vita. Sed hoc sollicite fraternitas tua ammoneat', ut" ex visione* rei gestae ardorem compunctionis percipiant" et in adoratione solius omnipotentis^ sanctae trinitatis'^ humi- liter prostemantur. 20 Cuncta vero haec et^ amore sanctae ecclesiae et tuae fratemitatis loquimur. Non^ ergo ex mea correptione" frangatur a zelo» rectitudinis, sed magis adiuvetur** in studio piae dispensationis. Praeterea® pervenit ad nos, quod dilectio^ tua libenter malos homines® in socie- tate sua recipiat', adeo ut presbyterum quendam», qui, postquam lapsus est et in suae** so BoUioitas tuque te om. R 1. alia M. ^) ut horum animas M. •) disionctas Fbt ^) caritate Pa2. 8) cum tota [pro paterna ad te) Pa2. ^) dulcine M. *) omnia Phl.M. k) omniaque Phl; add. et et om. verha omni ueque omnique Pa2. ^) iia P; diyersQ Rl.M; dispersi Q. Q** °*) om. filii M. ^) eius qui R 1. ^) testimooium R 1. Pa2, sed eorr. in testimonii Rl; testimonii Q 1. 35 «) qui ipro quia) Pal; quoniam om. codd. "^) pictura R 1. q. q*; picturas, ut videtur, Pal; picturae Ph. M. ^) quae om. Pa2. ») ita Pal. Pb.M; fuerant factae Rl.Ql; fuerant facta q*, sed in fuerat facta (ita q3) eorr. q*2; factae aunt Pa2. J) ex historias corr. R 1. ■) ito Pa; quo Pbl; quod Pb2.M; quia R 1. q. q*. ») est q3. *>) discerens M. c) que (pro in) Pa2. ^) commonemus Pa2; c est M. ®) verba frangi luque imagines om. Rl. ^ praeciperis q. q*2; preceperis q3; ^ praecipueras Pal; perciperes Pbl. 9) est ctdd. q3. ^) fectae Q 1. <) ecclesiis Pal. Ph. M. ^) offerri P.M. ^) promittas M; permittas cet. codd. n. — Hunc locum ita exhibet Pa2: eas imagines qnaa confregisti easdem in ecclesia et haberi et offerri permittas, sicut consuetudo est antiqua. >°) populo add. Pa2. °) scriptura Pa2. ^) exibeat Pal. P) tuam conc Pa2. <l) ita P.M; omnibus Rl; modis onmibus Q. q*. ') ammoveat Pbl. *) ut po$t. eupraacr. Ph2. ^) visionem (om. ex) Pa2. 4S «) adorationem in conpunctione aspiciat Pa2. ▼) et in a. soUicius omnipotens Pal; et oret sollicite omni- potentem Pa2; ei in adorationem {m. 2 supraecr.: unius, om. cet.) M. ^) et scae trinitati Pa2. >) et om. Pa2. y) nemo Pb; nemo enim (om. ergo) M. — Quod hic sequitur in Pa2 veitutate corruptum et po$i maxima ex parte alio folio absconditum eet correctione Rl. q1; corruptione M. *) zelus (om. a) Pa2; ad zelo, eed corr. q*2.3. *») adiuvet Pal. Pbl. «) propterea Pbl. ^) dilectione 50 Pbl; dilectatio M. «) mal. hom. lib. q*2. ^ ex tua recipias corr. R 1. 8) presbyter quQdam q1. ^) sua Pb.M. i) familiarem ita tecum Pbl; familiaritatem tecum Pb2.M ^) habeas R 1. q3. 1) verba quidem tuque quia om. Pa2. "^) tota M. ») scelere Pal. °) ab his M. P) verba yidetur usque vel om. Pal. <i) aUquis P6. if. ') haberetur P6. If. ") atque grate Pal; grate ^t98 h Pb; gratis q 1. M; gratus Q 3. ^) adserat Pb. M. GREGORII I. REGISTRl hunc a° te longius expellere, yerum etiam excessus^ ipsius sacerdotali te^ zelo modis omnibus convenit resecare*, alios vero, qui pravi^ esse memorantur, patema adhor- tatione a 8ua pravitate compesce* et ad viam» stude** rectitudinis revocare. Quod si, quod absit, salubri® monitu** eos videris in nullo* proficere, et hos quoque' curabis a» te procul abicere, ne pravitates eorum ex eo, quod recipiuntur, displicere** minime videantur et* non solum ipsi^ inemendati^ remaneant, sed etiam eorum" receptione'' alii corrumpantur. Et considera^, quam et hominibus execrabile et periculosum ante Dei sit oculos, si per^ eum a quo^ plectenda' sunt crimina" nutriri* vitia videantur. Haec igitur, dilectissime " fratrum^, diligenter attende et ita agere stude, ut et^ pravos salubriter corrigas et scandalum de malorum* societatey filiorum tuorum* animis' non inducas^.