Letter 1024
Gregory the Great (Wisigothic)→Unknown|gregory great
From: Pope Gregory I
To: Anthemius, Subdeacon
Date: ~591 AD
Context: Gregory orders Anthemius to provide stipends to certain women religious, a presbyter, and two monks
I am directing you to arrange payment of the stipends specified: to the handmaids of God in question, to the presbyter Paulinus, and to the two monks in the relevant community. These are not discretionary payments — they are obligations this see has undertaken, and the people in question are depending on them. Make the disbursement promptly, keep a proper record, and confirm to me when it has been done.
AD ANTHEMIUM SUBDIACONUM.
Ut quibusdam encillis Dei Parlino presbytero, et duo-
bus monachis cerlam zolidorum summam eroget.
Gregorius * Anthemio subdiacono.
Insinuatum nobis est ancillas Dei quasdam Þ No-
lane civitatis, in © Aboritana domo commoranles,
EetsT, xx" (Al. £1).
Eersr. XXIN (Af. 22). — * Hojns Gregorii di ignita-
tom nosse difficillimum est ex huyjus epist. inscri-
ptione. Nam in duobus Vatic. legitur, episcopo hialic,
ut etjam exstat in Colh. vet. In uno Vatic., prejecto
Jializ. In Rhemensi, Italic preposito, consentiente :1[-
tero Golb., Pratell., Michael. et aliis, Pl-rimita venex
Normannis habent gimpliciter , preposti'o. Episcopum
non ſar188e Gregorium. vel ex limo excellentie liquet.
© Vulgati, vos dividant, contra Mss. fidemn.
4 Additur in Excusis, et vobis difectione conjun-
clum, que cum absint a quatuor Vatiic., a Reg.,
Corb., Norm., etc., in nullo enim Codice veteri reperta
SUnt, resecanda duximns.
Eeisr. XXIV (Al. 25). — * Ex plnrimis ad eum
Scriptis Epistolis, ut index docebit, notis$imus ext
Anthemius.
© Varie l-gitur hec vox in Mss. : Horridana, Abo-
ritana, Aboridana in pluribns.
4d Mons est in Etruria hodie monle di San Oreve,
ab oppido ei adjacente. Gus>. De hoc munte jam di-
ctum in Dialogis, lib. 1, cap. 7.
© Parva est Campaniz insula ante Neapolim evi
ponle jungitur. Nunc dicitur : Casfello dell Ovo, a
SANCTI GREGORITI MAGNI
A nimiam victus vestlilusque penuriam $suStinere. Qui-
bus ex prxcepto Dei subvenire nos convenit, et ino-
piam earum, in quantum possumus, donante Do-
m0, Subl-yare. P: opterea experientie luz praeenti
JusSivne mandamus, ut de hac presenti nona indi-
clione, quadraginla in auro cis evlidos dare debeas,
et deiiiceps Succedentibus indictionibus annuos viginti
So0[1:10s Mministrare, qui luis Pos-int rationibus impu-
lari. Privterea Paulino presbyters monavterii sancti
Erasmi, quod in latere 4 montis Soractis situm est,
Sed et duobus monachis in oratorio $ancti Archangeli
$er\tentibus, quod in © Lucullano castro BQ7 juxia
Saucli Petri basilicam esse dignoscitur, binos te in
preseuli tantummotdo solidos dare precipimus, qui
el jps| tins rationibus imputentur. Ita ergo lac, ul
impenssx mercedis tu quoque parlicipium $ortiaris.
EPISTOLA XXVY.
AD JOANNEM EPISCOPUM CONSTANTINOPOLITANUK, FT
CATERVS PATRIARCNAS,.
Pastoris onus, dotes, officia late prosequitur, ac demum
fidem ad concittorum normam profitetar.
Alexandrino, © Gregorio Antiocheno, Joanni Jeros0-
lymitano, et 4 Anaslasio expalriarche Auliocheno,
© a paribus.
Consideranti mihi quod impar merilis, alt toto
animo reniteiis, pastoralis cure pondera portare
compulsus sum, caligo meroris occurrit, el triste
cor vihil aliud visi eas quz videri nil sinunt tenebras
videt. Nam quid antistes a Domn:jno, nisi pro delictis
C populi intercessor eligitnr? Qua jtaque fiducia ad
evm pro peccatis alienis intefcessor venio, apud
quem de propriis securus non-sum ? Si fortasse quis-
piam apud potentem virum, qui et sibi iratus, et
mihi esset incognitus, intercessorem $suum me flier:
ſorma illius insnlze.
Eri<t. XXV (A/. 24). — * la revtitnimns hune 1i-
t::lum viginti $23'tem mss. Codicum beneficio, quibus
conrordant Edirjones antiquie, Veneta 150}, Paris.
1508, 1571, et aliy. Eodem m:do legitur apnd Joan-
nein Diaconum, lib. 1, cap. 5, et apud lronem, part.
iv, Cc. 117. De hoc Joanne, dicto Jejunalore, tide
qu:ze <vupra diximus, epist. 4. Gussaxvy. In Ed. Vatic,
exciderat Gregorio Antioch. In aliis Excis's legitur,
Anast, Potriarche; seribere expairiarche coach 8U-
mus anctoritate quatu»r. Mss, Yatican., Norm., An-
glic. et fere omnium.
© Hic e momie Sina monachus in qr Anas(as1i
Magni, 2 Justino imperatcre pnlsi ann, 572, sabro-
gatur. Vir $zne magnarum \itatim, nisi viventis
episcon et tanti viri sedem occupasset. De eo mira
dicit Evagrius libro quinto, capite 6, et Nicephorns,
lib. xv, cap. 56. Cum antem per anhGs xxim eden
Antliochenam pacitice rex1s8elt , decessSvri eamden
reliquit moriens ann. 594. Gussaxv.
Stolz ad « ngnlos exemplis paritus miltebantur. Eo-
dem modo habetur ep'St. 8) hajus hibri, et epi-l.
olim 39 et 111 lib. vn, indi- tione 2, nunc 69, et $6
lib. x. Videtur nonnullis idem es+e quo litter pa-
ricu/& vel pariclr, estque Conjectura Cclarissimi vir
Hi-ronymi Bignonil, in not's ad Mareulfum. Alia est
opinio C. landii Salmasii, ex libro de modo uSUCArum,
469 EPISTOLARUM LIB. 1. — INDICT. IX. — EPIST. XXV. | 470
quereret, prolinus responderem : Ad intercedendum A gitationes flux possideant, sed ratio 80la constrin-
venire nequeo, quia Cjus nolitiam ex sedula ſamilia-
rilate non babeo. Si igitur recte homo apud homi-
nem, de quo minime presumpsissem, fieri interces-
80r erubescerem, quanlz hoc audaciz est, quod apud
Deum pro populo locum intercessoris oblineo, cui
ſamiliarem me esse per vile meritum non agnosco ?
Qua in re est mihi adhuc aliud gravius formidandum,
quia Sicut cuncti liquido novimus, cum is qui displi-
cet, ad intercedendum mitlitur, irati ad deteriora
animus provocatur. Et valde pertiniesco ne commissa
mihi plebs ſfidelium reatus mei additamento depereat,
eujus nune usque delicta Dominus #2quanimiler 10-
lerabat. Cum vero utcunque hunc timorem $Supprimo,
el consvlatam mentem ad pontificalis operis- studia
accingo, considerala ipsa rei immensitate deterreor.
(Cf. Joan, Diac. l. nt, e. 3.)
508 !'erpendo quippe quod omni cura vigilandum
est ut rector cogitatione sit mundus, operatione pre-
cipuus, discretus in silentio, ulilis in verbo, singulis
compassione proximus, prez cunctis contemplatione
Suspensus, bene agentibus per humilitatem Socius,
contra delinquentium vitia per zelum justiliz ere-
ctus. Quz videlicet cuncla dum $sublili studeo inqui-
Sitione perscrutari, ipsa me in Singulis latilud9 con-
Sideralionis angustat. Nam Sicut predixi, curandum
$ummopere est ut rector cogitatione Sit mundus,
quatenus nulla hinc immunditia pol:uat, qui hoc
8usCepit oflicii, ut in alienis quoque cordibus potJu-
tionis maculas tergat. Qia necesse est (Caus. 1 ().,
cap. Necesse est) ul esse munda studeat manus, que
dil:e:e Sordes cural, ne lacta quzeque delerius in-
quinet, $i s8ordida ipsa ingequens lutum tenet. Scri-
plum namque es1l : Mundamini, qui fertis vasa Do-
mini (I$sai. L11, 41). Domini etenim vasa ferunt, qui
proximorum animas ad interna $sacraria perdu-
cenias in conversationis Suz exemplo snscCipiunt.
Apud semetipsum ergo quantum debeat mundari
con$picial, qui ad zternitatis lemplum va+a viventia
in Sinu proprize conversationis portat, Hine divina
voce pracipitur ( Exod. xxvit, -2, 8eq.), ut in
Aaron pectore f rationale judicii vittis ligantibus im-
primatur, quatenus sacerdolale cor nequ:iquam C0-
ubi ait : pariculam chartam, Griacis 75 I7ov, esse
exemplun quod ex autherilico exemplari descriptum
esl; unde exemplare, describrre ex authentico, ita ut
par Sil To Tpwroryrw, Kt Sic paricule charlt di-
vers $11. ab anthenticis et originalibus, ut Gracis
T0 1099, Ot Th tooruroy diversum- es ab gpxervimw ct
Tpwrorurm. GUSSANVIL, Congnle, Si placet, Mabillon.,
De re diplomat., (ib. 1, cap. 2, num. T. Idem loquendi
modus infra, epist. 80, et lib. 1x, epist. 60 et 106.
Lege Cid. Theod., tit. de sententiis et pariculo re-
cilal $. « : ;
Alio modo quid significet a paribus explicatur in
Ms. Pratell., iv nota ad epist. 28, lib. 1x. Antonio
$14. charta que in distractione et emptione pos8e:8i0 +
nis fieri solet, a paribus proprie dicitur ; pro eo quod
exemplar illud tam apud emplorem quam apud d'stra-
clor. m relinelur alque 8ervatur. Proinde beatus Gre-
gorins interdum hnjusmodi rim usus es, dirigens
epistolas 5uas ad dirersas personas; retimebat enim
exemplar apud 8e, ne forte cassaretur vel corrunipe-
>
gat. Nec indiscretum quid vel inutile cogitet, qui ad
exemplum vite aliis conslitutus ex gravilale Sem-
per debet ostendere quantam in pectore rationem
portet.
In ;quo etiam: rationali vigilanter adjungitur, ut
duodecim patriarcharum nomina describautur. As-
criptos enim Patres in pectore ſerre, est antiquo
rum \ilam $sine intermissione Ccogilare. Nam tunc $a-
cerdos irreprehensibiliter graditur, cum exempla
Patrum precedentium indesinenter intuetur, cum
Sanctorum vesligia Sine ces8atione considerat, et co-
gitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis $i li-
mitem pedem operis lendat. Rursum cum me ad con-
Sideranda debita pastoris opera conſero, perpendo
B quanta ivtentione curandam est ut sit operatione
Pprecipuus, quatenus vite viam $subditis vivendo de-
nuntiet, et grex, qui pastoris vocem moresque $C-
quitur, per exempla melius quam per verba gradia-
tur. Qui enim loci $ui necessitate cogitur summa di-
cere, hac eadem necessitate compellitur sumima
monstrare. la namque vox libentius auditorum 5Q9
cor -perelrat, quam dicentis vita commendat; quia
quod loquendo pracipit, ostendendo adjuvat ut fiat.
{linc enim per prophetam dicitur : Super montem ex-
celsum ascende lu qui evangelizas Sion (1sai. x1, 9). Ut
videlicet qui coelesti predicatione utitur, ima jam ter-
renorum operum deserens, in rerum culmine slare
videatur, tanloque subditos ſacilius ad meliora per-
trahat, quanto per vitz meritum de supernis clamat,
Hinc divina lege armum $sacerdos in $acrificzum et
dexirum accipit et separatum (Levit. vu, 55, 8eq.),
ut Don solum $il ejus operatio ulilis, sed etiam $in-
gularis; nec inter malos tantummodo qu recta Sunt
ſaciat, sed bene quoque operantes subditos, sicut
honore ordinis superal, ita eltiam morum virtute
lranscendat. Cui in esu quoque pectusculum cum
armo tribuitur, ut quod de sacrificio precipitur $u-
mere, hoc de semretipso discat Conditori suo immo-
lare. Et non solum pectore qu recta sunt cogitet,
sed spectatores $u0s ad sublimia armo operis invilet.
Nulla presentis vitz appetat, nulla pertimescat ,
blandimenta mundi, respecio intimo terrore, despi-
relur epislola 81a in itinere. Hee nota ejusdem est
antiquitatis ac ipse Coder, qi LC an, watatem pra-
fert. Juxia conjecturam hanc omnes Gregorii epi-
Stol;e a paribus dici potuissent. De ordine palriar-
charum , at hoc loco servatur, dixinis in Yi 84neti
Gregorii, lib. 1, cap. 1, et de inscriptione @ paribus
dis>eruimus.
Yeo, aliis Loyetov. De qua voce Budieus, itn com -
ment. linguz Greece. Apud antiquos (4:t) dicebatur
koytog, qui unaquaque naiione patria insntuta interpre-
tari et eloqui poteral..... postea omnes diserli $ic ap-
pelfati; item vales sen ſatidici. A6yrov auten 1.07.1
culum $eu responsum divinum oratione Soliuts, ut
,g usg , versibus, Secuntium, quosdam gra: mat Cos,
Vide Philonem, d» Vita Mox+is, lb. 11, Sed prircipue
Saniclam Hieronymum, ad Fabiolam, de vesle $a-
cerdotili, qui leg t WP. Purro de rationals eadem
ver! a_reperies in Secunda parte Pastoral., cap. 2.
GUS>SANY. :
wo &
472,
ciat, terrores autem considerato internze dulcedinis A tum munditiz candorem ducitur, cum per abstinentiam
blandimento contemnat. Unde supernz quoque vocis
imperio, in utroque - humero sacerdos velamine $u-
perhumeralis astringitur, ut contra adversa et pro-
gpera virtutum Semper ornamento muniatur, quatenus
juxta Pauli vocem (1 Cor. vi, 7), Per arma juslitie a
dextris sinistrisque gradiens, cum ad sola qua: ante-
riora $unt nititur, in nuIlo deleciationis inſima latere
flectatur. Non hune prospera elevent, non adversa
perturbent, non blanda u<que ad voluptatem demul-
ceant, non aspera ad desperationem premant; ut
dum nullis passionibus intentionem humiliat, quanta
in utroque humero superhumeralis pulchritudine te-
gatur, ostendat.
Quod recte etiam superhumerale ex auro, hyacin-
tho, purpura, bis tincto cocco et torta fieri byss0
precipitur, ut quanta sacerdos clarescere virtutum
diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe
habitu ante omnia aurum ſulget, ut in eo intellectus
Sapientie principaliter emicet. Cui hyacinthus qui
- aereo colore resplendet adjungitur ut per omne quod
intelligendo penetrat, non ad favores infimos, scd ad
amorem ccelestium surgat, ne dum s$uis incautus lau-
dibvus capitur, ipso etiam veritatis intellecta vacue-
tur. Auro quoque 3c hyacintho purpura permisce-
tur, ut videlicet sacerdotale cor, cum summa que-
que predicat, etiam in semetipso suggestiones vitio-
rum reprimat, eisque velut ex regia - potestate con-
tradical, quatenus nobilitatem $semper intim:r re-
generationis aspiciat, et celestis regni habitum mo-
ribus deſendat. De hac etiam nobilitate $piritus per
Petrum dicitur : Vos autem genus electum, regale 5a-
cerdotium (I Petr. 1, 9). De hac etiam potestate, qua
vitia Subigimus, Joannis 1o0ce roboramur, qui ait :
Quotquot autem receperunt eum, dedit eis poteslatem
filios Dei fieri (Joan. 1, 12). Auro autem, ac hyacin-
tho, et purpurz bis tinctus coccus adjungitur, ut
ante interni judicis oculos omnia virtutum opera
ex charitate decorentur, et cuncta quz coram homi-
nibus rutilant, haec in conspectu occulti . arbitri
flamma intimi amoris accendat. Quz scilicet charitas,
quia Deum simul et proximum ZJQO diligit, quasi
coccus ex duplici tinctura ſulgescit. Qui igitur sit
ad auctoris speciem anhelat , ut proximorum cu-
ram negligat, vel 8ic proximorum curom exse-
quitur, ut a divino & amore torpescat, quia unum
horum quodlibet negligit, in superhumeralis orna-
mento habere coccum bis tinctum nescit. Sed cum
mens ad przcepta charitatis tenditur, reslat procul du-
bio ut per abslinentiam caro maceretur. Unde et bis
tincto cocco ltorla byssus adjungitur, de terra enim
byssus nitenti specie oritur. Et quid per byssum,
nisi® candens decore munditie corporalis castitas
designatur? Quz videlicet torta pulchritudini super-
humeralis innectitur, quia tunc caslimonia ad perſec-
L Jn tribus Vatie., in Norm. et plerisque : dicens ,
caro fatigatur. Cumque inter virtutes cxleras etiam
aſſſiciz carnis-meritum proſicit, quasi in diversa $u-
perhumeralis specie byssus torta candesc't.
Rursum cum me ad considerandum debitum Pasto-
ris verbum ac s$ilentium conſero, payenti cura per-
pendo, quod vyalde necesse est ut et discrelus sit in
Silentio, et ulilis in verbo, ne aut tacenda pro-
ſerat, aut proſerenda reticescat. Nam sicut incauta
locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silen-
tium hos qui erudiri poterant in errore 4ereiinquit.
Sepe namque rectores improvidi humanam amittere
gratiam ſormidantes, loqui recta libere pertimescunt;
et, juxla Veritatis vocem (Joan. x, 12, 413), nequa-
quam jam gregis custodiz pastorum $tudÞt, sed merce-
B nariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt,
dum $e $ub silentio abscondunt. Hine namque eos
Dominus per prophetam increpat, dicens : i Canes mut
non valentes latrare (Isai. Lv1, 10). Hine rursum que-
ritur, dicens : Non ascendistis ex adverso, neque op-
posnuistis murum pro domo Israel, ut Staretis in prelio in
die Domini (Ezech. x11, 5). Ex adverso quippe ascen-
dere, esl pro defſensione commissi gregis voce libera
hujus mundi potestatibus contraire. Et indie Domini in
preliv stare, est pravis decertantibus ex jusliti;e amore
resistere. Pastori etenim recta timuisse dicere, quid
est ailiud quam terga tacendo prebuisse? Qui nimi-
rum si pro-grege $e objicit, murum pro domo lsrael
hostibus opponit. Hine rursus delinquenti populo di-
citur : Prophet@ (ui viderunt tibi ſal-a et siulta, nec ope-
C riebant nunc iniquitatem luam, ut ie ad penitentiam pro-
vocarent (Thren. 11, 14). Frophete quippe nonnunquam
in Sacro eloquio doctores vocantur, qui dum fugitiva
esse presentia indicant, que sunt ventura maniſeslant.
Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum
corripere culpas metuunt, incassum delinquentibus-
promissa Securilale blandiuntur, Qui iniquitatem pec-
cantium nequaquam aperiunt, quia ab increpatio-
nis voce conticescnnt. Clavis quippe apertionis
$ermo est correplionis, quia increpando cuſpam de-
tegit, quam sXpe nescit ipse eliam qui perpetravit.
Hinc Paulus ait : Ut potens sit exhortari in doctrina
8ana, et eos qui contradicunt redarguere (Tit. 1, 9).
Hine per Malachiam dicitur : Labia sacerdotis cusf0-
diunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia
D angelus Domini exercituum est ( Malach. 11, T). Hinc
per Isaiam Dominus admonet, dicens: Clama, ne
ces8es, 8icul tuba exalta vocem tuam (TI8ai. Lvin, 1).
Przconis quippe officium Suscipit, quisquis 1 ad £a-
cerdotium SJ accedit, ut anle adventuin judicis,
qui terribiliter $equitur, ipse scilicet clamando gra-
diatur. Sacerdos vero si przdicationis esL nescius,
quam clainoris vocem daturus esl preco mulus ?
Hinc est enim quod $super pastores primos in lingua-
rum $pecie Spiritus sanctus insedit (Act. n, 4), quia
Non ascendi38tis, onss 0 Isaize testimonio. Sic legitur
in.vet. Ed. Paris. et in Gilot,
I In Vuigalis, ad 8acerdotem ascendit.
nimirum quos repleverit, de se protinus loquentes A quisque 8am uxorem habeat, et unaqueque Suum vi- |
facit. inc Moysi praecipitur ut tabernaculum $acer-
dos ingrediens ſintinnabulis ambiatur , ut videlicet
yoces predicationis habeat, ne superni speculatoris
judicium ex silentio offendat. Scriptum quippe est :
Audiatur z0nitus quando ingreditur vel egreditur 8anc-
luarium in conspeclu Domini, et non moriatur (Exod.
xx 111, 35). Sacerdos namque ingrediens vel egre-
diens moritur, $i de eo SOnitus non audiatur, quia iram
rum habeat. Uzori vir debitum reddat, similiter autem
et uxor viro (1 Cor. vu, 2). $13 Ecce jam celesti-
bus secretis inseritur, et lamen per condegcensionis
viscera carnalium cubile perscrutatur ; et quem $sub-
| levatus ad jinvisibilia erigit , hunc mentis oculum ad
contra $e occulti judicis exigit, si sine sonitu predi-
cationis inc2dit. Apte autem tintinnabula vestimen-
tis ejus describuntur inseria? Veslimenta etenim $a-
cerdotis quid aliud quam recta opera debemus acci-
pere, propheta alteslante, qui ait : Sacerdotes tut
induantur justitiam (Pal. cxxx1, 16)? Veslimentis
itaque illius tintinnabula inherent, ut vite viam
cum linguz $0nilu ipsa quoque opera Sacerdolis cla-
ment. _-
Sed considerandum quoque est ut rector cum $8e
ad loquendum preparal, sub quante cautelz $tudio
loquatur attendat; ne $i inordinate ad loquendum
rapitur, erroris vulnere audientium corda ferianutur,
et cura fortasse $sapiens videri desiderat, unitatis
compagem insipienter abscindat. Hinc namque Verilas
dicit : Habete sal in vobis, et pacem habele inler vos
(Marc. 1x, 4)). Per sal quippe verbi sapienlia desi-
gnatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere
metuat ne ejus eloquio audientium unitas conſunda-
tur. Hlinc Paulus ait; Non plus sapere quam oportel 84-
pere, ed sapere ad gobrietalten (Rom. x11, 5). Hinc in
Sacerdotis vesle juxla divinam vocem, liniinnabulis
mala punica conjunguntur (Exod. xxvin, 55). Quid
enim per mala punica, nisi ſidei unitas designatur ?
Naim sicut in m#lo punico k una exterius cortice viulta
interius grana wuniuntur, Sic innumerovs Sancle
Ecclesiz populos uuitas fidei contegit, quos inlus di-
versitas meritorun tenet. Tunc ergo lintinnabulis inala
punica jungimus, cum per omne quod dicimus unila-
tem fidei custodins. S
Rursum, cum :ne al Congiderandum conſero qua-
lis rector in compa<sivne , qualisque esse debeal in
conlemplatione, perpcndo ut et $ingulis compassione
Sit proxin us, et pri? cunclis contemplatione Suspen-
SUS; quatenus et per vietalis viscera in $e infiemila-
tem cxterorum Lronsferat, et per speculationis alii-
ludinem semclipsur quoque invisibilia appetendo
lranscend::t, ne at alta petens proximorum | inſima
despiciat, aut inlimis proximorum congruens appe-
lere alta desis[at. Iinc est namque quod Paulus in
paradisum ducitur, clique terlii Secrela rimatur (7
Cor. x11, 2, 8eq.); ® et tamen illa invisibilium contem-
platione $u+pensa, ad cubile carnalium mentis aciem
revocat; et cum sanctum conjugium creandorum sit
causa liberorum, aliquid etiam eis et de voluptale
largitur, dicens : Propter ſornicationem autem unus-
& Semper legimus in Mss. corticem fem. gene-
ris. Vide lib. xxi1 Moral., num. 51, et lih. xxy,
num. 20. :
L In Vatic. et aliis, infirma; et inſra, infirmis.
secrela conjugum inflectit. Ceelum contemplatione
transcendit, nec tamen stratum carnalium sollicitu-
dine deserit, quia compage charitatis summis simul
et inſimis junctus, et in semelips0 virtule spiritus ad
alla valenter rapitur, et pietate in aliis zquanimiter
| ad ima revocatur. Pro hac suz compassione charita-
C
D
lis, ilerum dicit : Quis infirmatur, et ego non infir-
mor? quis scandalizalur, et ego non uror (11 Cor. x,
29)? Hinc rursus ait : Factus 8um Judeis lanquam
Judeus (1 Cor. 1x, 20). Quod videlicet exhibebat non
amiltendo fidem, sed extendendo pielalem, et in 86
personam infidelium transſigurans ; ut ex semelipso
disceret qualiter »aliis misereri debuisset, quatenus
hoe illis impenderet, quod sibi ipse, $i ita es8et, im-
pendi recte voluisset. Hlinc iterum dicit : Sive mente
excedimus, Deo; sive 80brii sumus, vobis (11 Cor. v,
15); quia et semetipsum noverat contemplando
transcendere, etl eumdem $e auiiloribus condes-
cendendo altemperare. Hinc Jacob Domino ® desu-
per iunitente, et unclo deorsum lapide, ascendentes
et Jescendentes angelos vidit, quia scilicet priedica-
tores recti 10a Solum Sursum sanctum caput Eccle-
$i:e, videlicet Dominum, contemplando appetunt, Sed
deorsum quoque ad meimbra illius miserando descen-
dunt, Hinc Moyses crebro tabernaculumn inirat et exif,
et qui intus in contemplatione rapitur, foris infirman-
lium negoliis urgelur. Intus Dei arcana considerat,
ſoris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque
dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram tesla-
menti arca Dominvin consulit ; exemplum procul du-
bio rectoribus praebens, ut cum foris »mbigunt quid
disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum
redeant, et velut coram testamenti arca Dominum
consulant, $i de his ia quibus dubitant apud semet-
ipsos intus $acri eloquii paginas requirant. Hine ipsa
Veritas per susceptionem nobis nostra humanitalis
oslensa, in monte orationi inha:ret, miracula in ur-
bibus exercet; imilalionis videlicet viain bonis rec-
loribus $ternens, ut elsi jam £unma contemplando
appetunt, necessilalibus tamen infirmantium compa-
tiendo misceantur, quia tunc ad alla charitas mirabili-
ter Surgit, cum ad ima proximorum $e misericordi-
ler allrahit; et quo benigne descendit ad inſima, eo
valenter recurrit ad S$umina.
In qua videlicet compassione necesse est ul lalem
$e qui praest exhibeat, cui subjecti quique occulta
quo0que sua prodere non erubescant; ut cum lenta-
tionum $suvarum fluctus parvuli tolerant, ad pasloris
mentem, quasi ad matris sinum, recurrant, et hoc,
” nulla ratione sic mutarunt, in illa invisibilium con-
lemplatione $U8PC/ISUS. ;
omnibus Mss. VYatic. et aliis melioris note. Sic quo-
que legitur in lib, Reg. Pasl., 1 parl., cap. I.
$13
SANCTI GRECORI MAGNI
quod * $iquinari pulganiis evipe Fordibus prievi- A tibus fratribus prelatum 5e esse nesciedat, cum di-
dent, exhortalionis ejus 8olatio lacerymis ofationis la-
vent. Unde et ave ſores templi ad abluendas ingre-
dientium minus mare znenm, id est luterem, duode-
cim hoves portant {11 Reg. vn, 24, 25); quiquiden fa-
tie extei jus eminent, ved ex poaterioribus latent. Quid
h>mque duodecim bobus; nisi universus pastorum
6rdo signatur? De quibus lex, Paulo digscrente; di-
Git : Noh obttirabis 31} 08 bovi triturnnci (I Cor. 1x,
9). Quorum quidem 168 aperia opera cernimus ; 8ed
apud districtum judicem, que illos posterius ma-
heant in oectn!ta retributione, nesciinns. Qui tamen
cum condestensionis $12 patientiam abluendis pro-
ximortm conſes$iotiibes preparant, velut ante ſores
templi loterety portant ; vt quisquis intrare alerni-
ceret: Non quia dominamur fidei vesire, sed adju-
tores gnmns gandii ves!ri (11 Cor. 1, 23), Ad que
iveo adjunxit : Fide enim 8tatis. Ac $i id quod pro-
tulerat aperiret, dicens : Ides non dominamur fidei
vestrz, quia fide statis. Aquales enim vobis sumus,
ia quo vos Rare cognevtimus. Quasi prelatum $c
es8e ſratribus nescicbat; enum diceret : Facti sumus
parvuli in medio vesirum (1 Thess. 11, 7), El rursus :
Nos aulem servos ves(ros per Christum (11 Cor. 1v, 5).
Sed cum culpam, que corrigi debuisset, invenit,
illico se magistrum esse reeoluit; dicens : Quid vul-
tis, in virga veninm ad vos (1 Cor, iv , 21)? Summus
itaque locus tune bene regitur, cum is qui prixest
vitiis petius quam ſratribus dominatur. Bene accep-
lalis jinvam nitiivr, tentationes 8vas menti pastoris R tam potestatem regit, qui et tenere jllam novit et
Indicet, &t quis} itt boum Jutere -cogitativiis vel
bperis manus lavet. Et fit plerumque ut dum reetoris
- inimus aliena tentamenta condescendends recognos-
cit, auflitis t6nlationibus et ipse pulsetur, quia et hc
eadem per quam populi multitudo diluitur, aqua
procul YJubio luteris inquinatur. Nam dum sordes
diluettium suscipit, quasi gue munditize serenita-
lem perdit. Sed hc nequaquam pastori timenda
£unl, quia, Dev 8ubliliter cuncta pensahte, tanto ſa-
eilius a $14 eripitur; quanto migericordius ex aliena
lentatione ſatigatur. __
Rursus cum me ad considerandum conſero qualis
In- humilitate, qualisque esse rector debeat in dis-
trictione, perpendo, quoniam necesse ©$t ut et bene
agentibus sit per humilitatem 8ocius, et contra delin- G
quentium vitia per zelum ju$titiz erectus, qualenus
et © bonis in nullo se praferat, et cum pravorum
culpa:exigit, prioratus $u} po!estatem agnoscal ; ut
et livnore 8uppress0, @qualem $e Subditis bene vi-
yentibus deputet, et contra perversorum culpas ex
zeio justitiz excrescat. Hine cst namque quod Pe-
trus, auctore Deo, sancte Ecclesiz principatum 1te-
nents, a bene agenie Cornelio, et £e-E ci humiliter
prosternente, Immoderativs venerari recusavit, se
que iii sImilem recognovit, dicens : Surge, ne ſece-
ris, el ego homo 8um (Act. x, 26). Sed cum Ananize
et Sapphire culpam reperit, mox quanta potentia
$uper cx#teros excrevisset, ostendit (Act. v, 5, 829.).
Verbs namque corum vita perculit, quam spiritu
perscrutante deprehendit ; et summun $e ittira Kee D
clesiatn contra peccata recoluit, quod, honore-$ibi
vehementer impeniso, coram bene agentibus ſratri-
bus non agnovit. Hic eommunionem @#qualitatis
meruit $sanclilas actionis, illic zelus ultionis P jus
aperuit potesatis. Hine est quod Paulus bene agea-
Sanctus Paulus ad liom. xi disserens de principibus
impugnare. Bene hane regit, qui scit per illam $u-+
per culpas erigi, scit cum illa cxteris in 2qualitate
componi.
5ST Sic autem servanda est virtus humilitatis,
ut non $olvantur jura regiminis ; ne dum prezlatus
quisque plus se quam decet dejicit, 8ubditorum vi-
tam restringere $uh diacipline vineulo non possit ;
et 8ic 8ervanda et discipline severitas, ne dum
plus quam necesse est zelus actenditur, maiisuetudo
ſunditus amittalur. Sexpe namque (Grat. dist. 41,
cap. 6) vitia virtutes se esse mentiuntur, ut Ltenacia
parcimonia, effusio laftgitas, crudelitas zelus juslili:e,
remissio pletas velit videri: Disciplina ergo vel mi-
Sericordia multum destituitur, si una sine altera
leneatur. Sed magna discretionis arte servanua est,
et jusle cons1lens misericordia, et pie feriens disci-
plina. Hine namque est quod doeente Yeritate per
Samaritani sStudium semivivus in stabulum ducitur,
et vinum atque oleum vulneribus ejus adhibetur
(Lue. x, 33, 8eq.) ; ut per vinuin scilicet mordeantur
vulnera, et per oleum ſoveantur. Necesse quippe
65t ut is qui sanandis vulneribus prees!, in vino
morsum doloris adhibeat, in oles mollitiem pietatis,
quatenus 4 per vinum mundentur putrida, per oleum
Sananda ſoveantur: Siz ergo amor, $ed non emol-
liens; 8it vigor, $ed non exasperans: Quod bene
jilla tabernaculi arca Significat, in qua cum tabulis
virga simul et manna est; quia cum Scripture $a-
cre scientia in boni rectoris pectore, $i est virga
districtionis, sit et manna dulcedinis.
Suscepto itaque pastoralis cure onere, cum cuncla
hre alque alia hojusmodi multa considero, videor
quod esse non possum; maxime quia hoe in loco
quisquis PaStor dicitur, curis exterioribus graviler
occupatur ; ita ut sxpe incerium fiat utrum pasloris
S:eculi, qui non sun! limori bont operis, sed mali. VWe-
rentur landem qui bonum faciunt, nec est quod a
puteState timeant. GUSSANY.
P tn Excusis, vim aperuit. Sequimur Codd. Anglic:,
Norm., Corb., ec,
1 Ita quatuor Vatic., Norm., etc., ubi Exciisi ha-
bent, per vinum mordeantur. Infra iidem exhibeut,
rigor pro vigor.
officium * an terreni proceris agat. Lt quidem quis-
quis regeudis ſfratribus prazest, vacare ſunditus a
curis exlerioribus non potest, sed tamen curandum
maguopere est ne ab bis immoderate deprimatur,
Unde recte ail Ezechielem dicitur : Sacerdotes caput
um non radant, neque comam nutriant ; sed tonden-
les allondeant capita sua (Ezech. xLiv, 20). Quid enim
Signant capillj in capite, nisi exteriores cogilationes
in mente? Qui dum $super cerebrum insensibiliter
oriuntur, curas vite presentis exprimunt; qua Cx
negligenti ac torpenli sensu, quia importune 'pro-
deunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia
ergo euneti qui prasunt habere quidem so0llicitudi-
nes exleriores debent, nec tamen eis vehementer in-
cumbere, $acerdotes recle et caput probibentur
radere, et comam nutrire, ut cogitationes carnis de
vita subditorum nec a $e ſunditus amputent, nec
rursum ad crescendum nimis relaxent. Unde bene
dicitur ; Tondentes attondeant capita 84a, ut videlicet
cure temporalis sollicitudinis, et ad quantum ne-
cesse est prodeant, et tamen recidantur citius, ne
immoderatius excrescant. Dum igitur et per admi-
= _ exleriorem providentiam corporalis subdi-
[—" ita protegitur, et rursus * per moderaiam
alta cordis ,intentio non impeditur, quasi capilli jn
capite sacerdolis $servantur, ut culem cooperiant ;
et resecantur, ne oculos claudant. Sed H15 hoc in
loco hujus discretionis moderamina video servari
non Posse, quia tanli quotidie casus imminent, ut
mentem $simul obruant, cum vitam corporalem ne-
cant. Unce, * frater $sanctissime, per venturum ju-
dicem rogo, per mullorum miilium angelorum fre-
quentiam, per Ecclesiam primitivorum qui conscripti
8unt in celis, 8ub hoc pastoralis curz onere lasses-
centem orationis tuz intercessione adjuva, ne SuS-
cepia me pondera ultra vires premant. Memor vero
Singulari, frater, etc. Nimirum in $ingulis exempla-
ribus hujus epi8t; ad patftiarchas miss(is, nun omnium
patr., Sed iNljus tantum cui mittebatur nomen inscrip-
lum erat ; quod maxime confirinat Baronii conjectu-
ram, de q'a in Vita sancti Gregorii, lib, mn, cap. 1.
u-ſ{ecent, £d., robustius pes figatur.
7 Hize esl epistola: secunda pars, et quidem pra-
cipua, ratione enjus vocatur a Joan. Diacono, lib. 1,
cap. 3, shynodica; tt quidem ad mentem $aneti doc-
toris, ut patet ex epist. Sequenti : $icuti patriarchis
altis.... 8ynodicam vobis epistolam direri, In ea Gre-
gorius, post datam initio pontiticatus fidei symbo-
lum, quod ad calcem epistolarum legi potesl, Sin-
gularem fidei conſessionem de Synodis cecumenicis,
Singulos ad patriarchas misit pro more antiquitus
recepto, eujus etjiam meminit epist. 52, lib. 1x :
Hinc es, inquit, ut quoties in quatuor procipuis 8edi-
bus antistites ordinantur, synod-:(es 8ibi epistolas vicis-
sim mittant, in quibus 8e sanctam Chalcedonensem sy-
nodum cum aliis generalibus synodis Ccugtodire ſa-
feantur.
A quod scriptum est : Orate pro invicem ut salvemini
(Jac, v, 16), etiam impendo quod peto. Sed recipiam
guod impendo. Dum enim nos vobis per orationis
opem conjungimur, quasi ambulantes per lubricum
vicissim nobis manum tenemus, fitque ex magna
provisione charilatis ut eo singulorum ® robus-
tius charitas perſigatur, quo in alterum alter inni-
titur.
Y Priterea, quia corde creditur ad juslitiam, ore
autem conſessio fit ad salutem, * sicut sancti Evan- '
gelii quatuor libros, $ic 7 qualuor concilia suscipere
et venerari me ſateor. Nicznum <«cilicel, in quo per-
versum - Arii dogn.a_ de$truitur; Constantinopolita
num quoque, in quo Eunomii et Macedonii error
convincitur ; Ephesinum etiam primum, in que Nes-
B forii impielas judicatur ; Chalcedonense vero, in quo
Eutychis, Dioscorique pravitas reprobatur; tola de-
votione complector, integerrima approbatione cuslo-
dio ; quia in bis velut in quadrato lapide, gancie
lidei structura consurgit, et * cujuslibet vite aique
aclionis existat, quisquis eorum $olidiiatem non te-
net, etiam $i lapis esse cernitur, tamen extra zxdifi-
cium jacet. Quinlum quoque concilium pariter-vene-
ror, in quo et ** epislola, que Ibe dicitur, erroris
plena, reprobatur. Theodorus personam Mediatoris
Dei et hominum in Þ> duabus subsislentiis 8eparans,
ad impietatis perſfidiam cecidisse cooviucitur, Seripla
quoque Theodoriti, per que beati Cyrilli fides re-
prehenditur, ausu dementiz prolala reſutantur. Cun-
ctas vero quas preſala veneranda concilia personas
C respuunt , respuo ; quas veneranlur , amplector ,
quia << dum universali sunt consensu conituta, 86
et non illa desitruit, quisquis presumil aut 80lvere
quos religant, aut ligare quos 8olyunt, Quisquis ergo
aliud sapit, anathema sit. Quisquis vero predicta-
rum synodorum fidem tenet, pax ei 8it a Deo Patre
ditum, utrumque. fidelibus venerandum. Concilium
Tridentinum, 8ess. 4. ldeoque Christus de Spiritu
Sancto predixerat : Docebit vos vmnem verilatem, quod
in sacris conciliis fieri docet, Act. cap. xv : Vien
es! Spiritui sancto, et nobis, etc, GussAnv.
Cod. de 8wmma Trinitate, Epiphanio et Joanni. Hinc
ſorte mos inolevit ut ris Singuli initio ordi-
nationis ſormam $uz fidet aliis patriarchis mitterent,
qua de re vide que dicta stnt ad epist. 4. Gussaxv.
? Ita restituimus ad duos Colbertinos (tertius eni:1
hic est mulilus) ad Vatic., Norm., etc., cum prius
| legeretur : cujuslibet vite atjue actionis norma con-
$isli1, Quisquis.
«« Lecta ſuerat ista epistola in concilio Chalcedo-
nensi, Act. 10, ac de ea Sic censent legati summi
pontitficis : Relectis chartis, agnovimus ex 8ententia
reverendissimorum episcoporum, Ibam reverendissi-
mim, innorium approbant ; reletta enim _ epistola,
aqnovimus enum esze orthodorum, it ob hoc dererni-
mus, elec. GuUs<ANv.
bb ſneante Ed., in duabus 8nbsantiis.
ec Reſertur hic loens, tantillim immutatus, dist.
15, cap. Sicut. Hine concludnnt theologi robur acto-
rum synodalium fluere a Sanctorum comfliunione et
a7)
SANCTI GREGORII MAGNI
per $16 Jesum Christum Filium ejus, qui cum eo A dicam vohis epistolam direxi ; quia apud me $sem-
vivit et regnat consubstantialiter Deus in unitate
Spiritus $sancti, per omnia $scula $sxculorum.
Amen.
◆
From: Pope Gregory I
To: Anthemius, Subdeacon
Date: ~591 AD
Context: Gregory orders Anthemius to provide stipends to certain women religious, a presbyter, and two monks
I am directing you to arrange payment of the stipends specified: to the handmaids of God in question, to the presbyter Paulinus, and to the two monks in the relevant community. These are not discretionary payments — they are obligations this see has undertaken, and the people in question are depending on them. Make the disbursement promptly, keep a proper record, and confirm to me when it has been done.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.