Home › Letters › Pope Gregory the Great › Letter 10134 From: Gregory the Great, Pope, in Rome
To: Januarius, Bishop of Cagliari [Sardinia]
Date: ~600 AD
Context: Gregory instructs Januarius to ensure that those who take refuge in a church are not subjected to violence.
Gregory to Januarius, bishop of Cagliari.
The right of sanctuary — the protection offered by a church to those who flee to it — is to be defended. No one who has taken refuge in a church is to be subjected to violence there.
This is a principle that goes back deep into the church's tradition and has been recognized by civil law as well. A person who runs to the church seeking protection is claiming the authority of God against human power. That claim is not to be violated.
If anyone attempts to seize a refugee from a church in your diocese by force, intervene. Use your authority. And if your authority is not sufficient, bring the matter to my attention immediately.
The church's protection of the vulnerable is not a negotiable feature of its ministry.
Gregory
AD JANUARIUM CARALITANUM. EPISCOPUM.
Curet ut nec violentiam patian'iur qui ad ecclesiam re-
ſugerint, nec ii qui hactenus sunt oppressi damna
suUslineant.
Gregorius *® Januario episcopo Caralitano.
Qualiter in Sardinia minores vel pauperes, ab_eis
Sunt nroveritis, ipsarum vobis epistolarum exempla-
ria previdimus transmiltenda. Et ideo quia ea que
peleada sunt offeruntur, studiose agendum est ut ca
quz promittuniur opere compleantur.
Si qui eorum de quibus est quzstio, in ecclesiam
ſoriasse reſugerint, ita debet causa © diligentia vesira
disponi, ut nec ipsi violentiam patiantur, nec ii qui
dicuntur oppressi damna sustineant. Cura: ergo vesl#
Sit ut eis sacramento ah iis quorum interest de $er-
vanda lege et juslitia promittatur, et per omnia com-
moneantur exire, atque $Suorum actuum reddere
rationem, quibus etiam Ecclesiz vestre defensorem
depulare vos convenit. Cujus sollicitudine ea que
4 In Norm. , Corb. et Turon., similaginis; utrum-
que idem fere signilical.
EeisT., XXX\VIllL. — * In quatuor Vaticanis, Ge-
metic., Lyrano, Audoen. , Pratell. , duvbus Teller.,
tribus Colbert. et Regio, pro Januario, legilir Joanni
episcopo Caral. $ed perperam, cum adhuc viveret
Januarius , et Ecclesiam Caralitanam. aliquot annis
p-'S$tea 1Cxeril,, ut ex epistolis ad eum scriptiis iuſra
cons:at, maxime ex $exta libri xi, indict. 6.
© In qualuor Vatic., Norm, et plerisque, omiltitur
diligent1a resira.
4 Norin., noxa it.
quoniam illi rei eminentiam vesiram *
B
Dei misericordiam gxoramus, ut grati:e Sv protec-
tione vos muniat, et nec malos contra vos homines
4 noxia Sint, et jp-is ecclesiastica, Salva ratione, pos-
Sint prodesse reſugia. lia ergo ſraternitas vestra (4-
ciat, ut bec quz ejus $tudio emendanda $Sunt mora per
eam vel iunpedimentum aliquod non contingat.
EPISTOLA XXXINX.
AD EULOGIUM PATRIARCHAM ALEXANDRINUM.
Que ex Scripturis Agnoite 8umebant arqumenta sin-
qula dissolvit, atque in ips0s dis8erit ubering,
Deesse 8ibi peritos Graeci 8ermonis interpretes que-
riur.
Gregorius Eulogio palriarche Alexandrino.
Sicut aqua ſrigida anime 8ilien'i, 8ic nuntius bonus
de terra longinqua (Prov. xxv, 25). Quis vero mihi exe
nuntius bonus quantum ad sanclze Ecclesi:e adjutorium
potes!, LOG nisi vita atque incolumitas suavissime
mibi vestrZ sanctitalis, quz ex percepla lace verilalis,
et eamdem Ecclesiam pradicationis verbo illuminal,
el ad meliorem viam morum $uorum exemplis infor-
mat? Quolies autem in corde meo unanimitatem
vestram relego, atque in corde vesiro fixum me per-
manere CcOgnosco, ago omnipotenti Deo gratias, quia
dividi locis charitas non poltest. Nam etsi corpore
longe disj}ungimur, mente lamen indivisibiles $umus,
Communis autem filius Anatolius diaconus suis
mihi scriptis innotuit, in urbe regia * nulla ececle-
Siaslica quondam de causis terrenis mota. Sed credo
quod prius hoc mihi nuntiaverat quam de caug
Ecclesize beatitudo vesira loqueretur. Et gaudeo,
quia ubi yos adesse contigit, me non arbitror deſuisse.
Nam veritatis minisJer, Petri sequax, et Sanciz
C Feclesiz prazdicator, Þ scio quia illa loqui potuisli,
quz -de sede Petri apostoli per os docloris sonare
debuerunt.
Ante hos autem dies, Abramio Alexandrino ve
nienie, Sanctitati vestre rescripseram vel quid de
$Criplis vestris que contra hercticos Agnoitas edidi-
Slis Senserim, vel cur tarde responderim. Sed idem
Abramius, navigii necessitate compulsus, diu perhi-
betur in Neapolitana civitate demoralus, atque in eo
g8ensu quod dudum scripseram ita rescribo, quia de
doctrina vesira contra hreticos qui dicuniur Agnoi-
tz ſuit valde quod admiraremur ; quod autem dis-
pliceret, non ſuit. In eodem autem sensu jamdudum
communi filio nostro Anatolio diacono plurima scrip-
Seram. Ita autem doctrina veslra per omnia Latinos
D Patribus concordavil, ut mirum mihi non esset quod
in diversis linguis Spiriltus non fuerit diversus.
Eersr. XXXIX [Al. 42]. — *® Ita Mss. Quam le-
ctionem, elsi obscurum $en<um habeat , amplect!
cogit eorum consensus. In Excusis legitur, nonnulla
ecclesiaslica quedam quondam tamen de terrents.
Nostrz lectioni lux afſulgeret mutando guo0::dam
quedam, ut habet vet. Colbert. et sic legendo : mne-
tuil.... nulla ecciesiastica ($upple nota es-e) 84d que-
dam de terrenis causis mota.
Codices Colb., Norm., etc., cum prius legeretur pre-
dicator scit quia illa 8ic loqui potuisti ; parum ad sanctl
Gregorii mentem. Multa alia Similia przlucentibus
Mss. emendavimus, $ed leviora, de quibus monere
opera pretium non est visum.
þ FW, © WY OTE "0%
Menem foamed. trot
Nam hoc quod de ficulnea dixistis, in eo sensu A Quod est : In miraculo quod ex tua natura non ha-
| proprie beatus Augustinus loquitur, quia cum evange-
lisia Subjunxit : Nondum enim erat {empus ficorum
(Marc. x1, 45), aperie cognoscitur quod per ficum
Dominus in $ynagoga fructum quzsicrat, quz ſolia
legis habuit, sed ſructum operis non habebat. Non
enim poterat Creator omnium nescire quia fructum
ficus pon habuit; quod dum tempus ficorum non es-
get, omnes poterant scire. De eo vero quod scriptum
est : Quia diem et horam neque Filius, neque angeli
sciunt (Marc. x11, 32), omnino recte veslra sanciitas
sensit quoniam non ad eumdem filium, juxta hoc
quod caput est, sed juxla corpus ejus quod sumus
nos, est certissime reſerendum. Qua de re multis in
locis idem beatus Augustinus eo sensu ulitur(Quest. lib.
LxxXilt, 9. 60; lib. 1 de Trinit., c. 12; in psalm. v1, init. ;
in ps. Xxx1V 8erm. 2). Dicit quoque et aliud quod de
eodem filio possit intelligi, quia Deus omnipotens
aliquando more loquitur humano, Þcut ad Abraham
dicit : Nunc cognovi quia times Deum ((enes. xx11,
42). Non quia 8e Deus tunc timeri cognoverit, sed
quia JQ7O tunc eumdem Abrabam ſecit agnoscere
quia Deum timeret. Sicut enim nos diem letum di-
cimus, non quod ipse dies lztus sit, sed quia nos
letos ſacit, 11a et omnipotens filius nescire se dicil
diem quem nesciri ſacit, non quod ipze nesciat,
zed quia hunc sciri minime permittat. Unde et
pater 80lus dicitur scire, quia consubstantialis ei
filius, ex ejus nalura qua est super angelos, habet
ut hoc sciat quod angeli ignorant, Ynde et hoc
beo, te minime recognosco. Cum hora mortis vene-
rit, cognosco le matrem, quia unde mori possum
hoe ex le habeo. Itaque scientiam quam ex humani-
latis natura non habit, ex qua cum angelis, creatura
ſuit, hanc se cum angelis, qui creaturz $8unt, habere
denegavit. Diem: ergo et 4 horam judicii scit Deus et
homo; sed iden, quia Deus est homo. Res autem
valde manifesla est, quia quisquis Nestorianus non
est, Agnoita esse nullatenns potest. Nam qui ipsam
Dei sapientiam fatetur incarnatam, qua mente valet
dicere esse aliquid quod Dei sapientia ignoret ? Seri-
ptum est : In principio erat Verbum, et Verbum erat
'apud Deum, et. Deus erat Verbum. Omnia per ipzsum
facta 8unt (Joan. 1, 1). Si omnia, procul dubio etiam
B dies judicii et hora. Quis ergo ila desipiat ut dicere
praSumat, quia Verbum Pairis fecit quod ignorat ?
Scripium quoqueest: Sciens Jesus quia omnia dedit ei
Pater in manus (Joan. xm, 3). Si omnia, profecto
el diem judicii et horam, Quis ergo ita stultus est ut
dicat quia accepit filivs in manibus quod nescit ?
De eo vero loco in quo mulieribus de Lazaro dicit :
Ubi posuistis eum (Joan. x1, 34)? ipsa $specialiter
sensimus, que# 8ensistis, quia si negant sCcisse Domi-
num ubi JQ71 ſuerat Lazarus sepultus, atque ideo
requisisse , procul dubio compellentur fateri quia
nescivit Dominus in quibus locis se Adam et Eva post
culpam ahsconderant, cum in paradiso dixit ; Adam,
ubi es (Genes. 1, 9)? aut cum Cain corripit, dicens :
Ubi ext Abel ſrater luus (Genes. 1v, 9) ? Qui si nescie-
nlelligi sublilius potest, quia incarnatus unigenitus, C 4, eur protinus adjunxit : Sanguis 'ſratris tui de
factusque pro nobis homo perſectus, © in natura
quidem humanitatis novit diem et horam judicii, sed
lamen hunc non ex natura humanitatis novit. Quod
ergo in ipsa novit, non ex ipsa Dnovit, quia Deus
bomo ſactus diem et horam judicii per deitalis $uz
polentiam novit; sicut et in nuptiis, cum mater
Virgo diceret vinum deesse, respondit : Quid miki
per eum miraculum fieri volebat, $talim ei respon-
$un est : Quid mihki et 1tibi es!, mulier ? Ac $i aperte
diceret : Unde facere miraculum possum, hoe mihi
ex patre, non ex matre est. Ex matre enim mori 1
poterat, qui ex nalura patris miracula faciebat. Unde
elin cruce positus eamdem matrem moriens recogno=
vit, quam discipulo commendavit, dicens : Ecce
maler tua (Joan, xix, 27). Ait ergo : Quid mihi et
lidi est, mulier ? Nondum venit hora mea (Joan. 11, 4).
© In Anglic., Norm., Colbert., Corb. et tribus
Vatic., in natura quidem divinitatis. Legendum ta-
men »$5e humanitatis series orationis probat. _
4 Excusi, horam judicii cit, quia Deus est homo.
Nulta hic et in totius epistvla Serie omissa restitui-
mus ex Mss. Vatic., Anglic., Norm. , Rbem., etc.
* In (ribus Vatic., Norm., Corb., Colberl., legitur
Severianus Gabilli. In Vatic. B, Gabelli. Severianus
Gabaiorum jn Syria episcopus Sancti Joannis Chry-
$05lo19i lamiliaris, postea hosUs inſensissimus, multa
PaTroL, LXNXVII:
que non exslant, indicem texuit Guillelmus
terra clamat ad me? Quamvis hoc in loco © Severia-
nus Gabalensis aliud loquitur, dicens quia hoc mu-
lieribus Dominus quasi per increpationem dixerit,
- quod mortuum Lazarum ubi posuerint requisivit. Ac
Ego virum in paradis0 posui, quem vos pouislis in
Sepulcro.
Ad hzc vero mihi idem communis filius Anatolius
diaconus respondit aliam quzstionem, dicens : Quid
si objiciatur mihi, quia $icut immortalis 'mori digua-
tus est ut nos liberaret a morte, et #ternus ante tlemn-
pora fieri voluit temporalis, ita Dei sapientia igno=
rantiam nostram suscipere dignata est, ut nos ab
ignorantia liberaret? Sed ad hzceinecdum respondi,
quia gravi nuncusque infirmitate detentus 8um. Jam
nunc autem vestra cepi oratione convalescere, el ei,
si ita perſecte convaluero ut dictare valeam, adju-
vante Domino, respondebo; de quibus vobis mihi
nihil dicendum est, ne videar docere quz nostis, quia
Scripsit que aut inter sanctum Joannem Chrysosto-
mum opera sunt vulgata, aut in Catena Grecorum
Paitrum collecta, Plurimorum ejusdem. 8cri =
ve
Historia !itteraria 8criptorum Ecclesiast. Unde me-
morata a $Sancto Gregorio deprompla Sint ignoramus.
Cxterum ex h»c loco, et propter nonnullas alias ra-
tiones, Gussanvillaus suSpicalur Spuriam esse bane
epistolain, cerle minime probat. Contradicuut autem
[ss. 0mnesS in quibus reperitur,
SANCTI GREGORII MAGNI
et medicamina vires medendi perdum, quz mewbris A imponere, quatenus nullam de neglectu va!-.t re-
sanis et fortibus apponuntur.
[udicamus przterea quia gravem hic diſficultatem
imterpretum palimur. Dum enim non $unt qui SenSum
de sensu exprimant, sed transſerre semper yerborum
proprietatem volunt , omnem dictorum gensum
couſundunt. Unde agitur ut ea que translata ſuerint,
nisi cum gravi labore intelligere nullo modo valea-
mus.
Benedictionem vero sancti Marci evangelislz et
veslrz beatitludinis accepi. Ligna autem transmittere
volui; sed quia navis parva ſuit, quz venit, ea por-
lare non potuit. Quamvis f hazc ipsa que viderunt
Alexandrini venientes, parva sunt. Nam alia omnino
vobis majora paraveram, quz necdum ad Romanam
civitatem tracta $sunt, quia exspectavi ut veniente
Alexandrina navi trahi debvissent, et in loco ubi
incisa ſuerunt remanserunt.
'Omnipotens Deus vitam vestram ad z#dificationem
sanctz Ecclesiz per longa Lempora cuslodiat, vobis-
que aspiret ut pro me enixius oretis ; ut quem propria
peccala-deprivunt, vestre apud omnipotentem Deum
preces levent 6. (Vide ep. 35.)
◆
Modern English Latin / Greek Original
Gregory to Januarius, bishop of Cagliari.
The right of sanctuary — the protection offered by a church to those who flee to it — is to be defended. No one who has taken refuge in a church is to be subjected to violence there.
This is a principle that goes back deep into the church's tradition and has been recognized by civil law as well. A person who runs to the church seeking protection is claiming the authority of God against human power. That claim is not to be violated.
If anyone attempts to seize a refugee from a church in your diocese by force, intervene. Use your authority. And if your authority is not sufficient, bring the matter to my attention immediately.
The church's protection of the vulnerable is not a negotiable feature of its ministry. Gregory
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.