Home › Letters › Pope Gregory the Great › Letter 10051 From: Gregory the Great, Pope, in Rome
To: Leontius, ex-consul
Date: ~600 AD
Context: Gregory writes that he has never sought protection for anyone that was not justified by justice, and defends his advocacy for people in legal cases.
Gregory to Leontius, ex-consul.
I want to address a concern that I understand you have raised: that I might advocate for people regardless of whether their case is just.
My position is clear, and I want you to know it: I never seek protection for anyone unless justice is on their side. The apostolic see does not put its weight behind unjust causes, however well-connected the person asking for support may be. When I write letters of commendation and advocacy, it is because I believe — having as best I can examined the situation — that justice supports the person I am commending.
If I have written on behalf of someone whose cause turns out to be unjust, I want to know this. It means I was given bad information or made an error of judgment, and I would rather know and correct it than continue in error.
On your own case: I believe justice supports you. My advocacy for you rests on that belief.
Gregory
AD LEONTIUM EXCONSULEM.
Se nulli unquam protectionem, nisi ſavente justitia,
postulasze. Etsi in rebus pubiicis ſraudem ſecerit
Libertinus, subslantiam ejus cad: uizze, non li-
bertatem. Iram in vindictum malorum 8equi deber
rationem animi, non preire.
Gregorius Leontio exconsuli
* Cantionis et exemplar Libertini ad me 8tuduit-
gloria vestra [ransmittere , quatenus mihi ostenderet
cum qua obligatione vel mente LOQ7Y Þ ad prefe-
clurz dignitatem idem Libertinus accesserit. Qua a
glorios0 ſratre meo Palatino Patricio, vel consiliario
meo viro magnifico Theodoro relecta, mihi subtiliter
insinuata est, atque exsecrabilis et mihi et cunctis
apparvit, qui cognoscere © valuerunt. Sed debet
gloria vestra meminisse quia nunquam epislolas
meas pro commendatione alicujus accepit, nisi ut
D protectionem vestram, ſavente juslitia, preslarelis.
genere sinl securi, jla ut ei cui rens ſuerit criminosus.
de zatisſactione conveniat. (Juod 8t sacramenta quis
conrictus ſuerit violasse, reus perjurii non 80{um @
communione Ecclesia vel omnium clericorum, rerum
etiam et a catholicorum convivio separetur. Nola 1bt.
agi de homicidis, adulteris et furibus. GUSSANV. _
EeisT. LI. - © In Excusis detracta est copulalivs
et, quz lamen in omnibus Mss. reperitur. In plur.
Mss. legitur cautiones. Retinvimus cautionts, ul ellan
| babent Norm. et Colbert., propler ita que? Seyquun-
tur, in is/a causa cautions. ;
nullis Mss. preetor, ab aliis oreſectus appellatur.
© Recent, voluerunt. | 4
ne of
Et quia de eodem Libertino tota simul provincia A Domno imperatori taceo. Nam si mihi constare p0-
gratias reſerebat, indicavi. Nam vel quis esset, vel
quales eausas habverit , neque unquam proſessus
Sum, nec hactenus sSubtiliter scio. Nam si in ista
causa cautionis culpabilis invenitur, et de aliis cau-
sis quid pro 8e alleget nescio , unum hoc tamen be-
ne atque conslanter novi, quia et si quam in rebus
publicis ſraudem ſecit, substantia ejus c#di debuit,
non libertas. Nam in hoc quod liberi cxduntur, ut
laceam quod ownipotens Deus offenditur, vt taceam
quod vesira opinio vebementer gravatur, piissimi ta-
men imperatoris nostri omnino tempora fuscantur.
Hoc enim inter reges gentium et imperatores Ro-
manorum dislat, quia 4 reges gentium domini servo-
rum sunt, imperator vere Romanorum dominus
liberorum. Unde et vos quidquid agilis, prius qui-
dem sServala juslitia, deinde cuslodita per omnia
libertate agere debetis. Scriptum est : Quod tibi non
vis fieri, pide ne ipse alleri ſeceris (Tob. 1v, 16). El
per semetipsam Veritas dicit : Que rultis ut ſaciant
vobis homines, et vos eadem ſacite illis (Matth, vii,
42). Liberiatem ergo eorum qui vobis in discussio-
nem commissi Sunt ut vesiram $pecialiter altendere
debetis ; et si ipsi a majoribus vestris injuriari liber-
talem vesiram non yultis, subjectoruin vestrorum
honorandso libertalem *©- custodite. Scimus enim qui
dixi4 : Celum et terra transibunt, rerba aulem mea non
fransibunt (Yatth. xx1iv, 55), Cujus quia verba non
lranseun!, sed per omnia implentur, metnamus quod
- iterum dicit : In qua mensura mensi ſueritis, f in ca
tuisset quia juslas causas de $uis rationibus habe.
rent , et prius per epistolas vos pulsare habui, et si
auditus minime ſuissem, serenissimo Domno impe-
ratori suggererem. Sed quia mibi de eorum rationi-
bus nibil constat, ideo, sicut dixi, et vobis et pii«sj-
mo principi hactenus nihil dico. Turpe est enim me
hoe deſendere quod prius mihi non constiterit ju-
stum esse, quia ego homines propter justitiam diligo
non autem justitiam propter homines postpono.
Ita ergo age, gloriose (ili, ut in actione commigsa
prius illum habeas placatum qui continet omyia, ae
deinde serenissimi principis utilitatem cum omni
Sollicitudine impleas. Nam et in ejus actione, a quo
tibi commissa est, esse negligentem non $Sine peccato
B existimo. Sed quia, omnipotente Deo largiente,
idonea est vestra Sapientia, et rationes vigilanter 2c
Subliliter exquirere, et Creatoris vobis judicium per
mansueludinem placare, quoties ira animum invadit,
mentem edoma, vince te ipsum. Difſer tempus ſuro-
ris, et cum. tranquiila mens ſuerit, quod placet Þ ju-
dica. Ira enim in vindictam malorum sequi debet
rationem animi, non preire, ut quasi ancilla justitie
post tergum veniat, et non lasciva ante faciem pro-
rumpat. Aliquando vero ostendenda est, et non
exhibenda; aliquando exhibenda est, sed nunquam
sequenda. Quanilo enim in exsecutione juslitize pla-
cala mente irascimur, iracundiam et non sequimur,
et exhibemus. Ira enim aue animum perturbat,
quanta consideratione cavenda est monstralur. De
metiel1r robis (Matth. vu, 2). Quid autem gloria C qua scriptum est : Sit omnis homo velox ad audien-
vestra existimat quia si superbe, $si crudeliter agi-
mus, despeecto Deo nobis hominem placamns? Nullo
modo. Nam ipse qui despicitur eum contra nos quem
despecto Deo placare volumus irritat. Curemus ergo
per omnia 5 placere Deo qui potens est etiam iratos
homines ad mansuetudinem reducere. Nam, sicut
dixi, etiam mansueti homines indignante Deo ad
iracundiam provocantur.
Si autem dicitur quia 8ine verberibus atque terro-
ribus ſraudes publicz inveniri non possunt, hoe ad-
miltere poleram, $i in ratiociniorum causa domnus
Leontius non venisset. Nam verum est quia illi s0-
lent manibus excedere, qui in $sensu et lingua defi-
ciunt; de qua re $2 mihi vestra gloria non valet
dun:, tardus autem ad loquendum, et tardus ad iram.
Ira enim viri justifiam Dei non operatur (Jac. 1, 19),
Hine rursum scriplun est :. Quis potest habitare cum
homine, cujus spiritus ſacilis est ad irascendum (Prov.
xXYMIl, 14)? Hinc iterum dicitur : Noli esse cum ho-
mine iracundo, neque ambules cum viro ſurios0, ne
forte discas semilas ejus, et sumas 8candalum anime
txe (Prov. xxn, 24). Contra hanc in laude patien-
liz scriptum est : Melior est vir qui vincit iram, quaint
qui capit civitalem magnam. llinc David personam in
$e infirmorum $umens, ait : Turbatus est pre ira
oculus meus (Prov. xv1, 32). Atque ex ipsa turbatione
quid sequatur adjunxit : Inveteravi inter omnes ini-
micos meos (Pal. v1, 8). Ex ira quippe cum turbatus
excusare. Nam vel quz audilis, vel quid dicitis, $ub- D fuerit oculus cordis, inter inimicos nostros ad vetus
Uliter exquirens, inveni quia YQGO homines sine
causa c2ditis, qui auxihanlte Deo verbis agere omnia
poteslis.
De causis vero eorum quos discutitis, verum fa-
teor quia multa audiens que nunquam ante cognovi,
vehemenler erubesco. Unde et vobis et pijssimo
4 [dem repetitar epist. 38 lib. x1, nunc. liv. xt
epis1. 31. ius, oratione 41, idem afticmat :
"Kio ut» Devbipuy &pyetv, 6k Gt oberrov, xot T6 piv
&periic vnepoxt, 76 38 ruxng nhcovetia. Vides, lector,
Sanctum Gregorium hic loqui de regibus barbaris,
qui subditos quasi servos habent, patris appellatione
spteta. Optime idem Themistius, oratione 5, ad fi-
nem : Toe 3 werrtpe utv Texaxwovvn, Guog 3t SromotrAY,
xi Taov 38 pilox pnuetiax, Oeia 3t jovh 1 TOY matpos
Statem deducimur, quia inter malignos $piritus ad
velusti hominis similitadinem revocamur. Cum igi
tur iram, quz cor permovet, sacra eloquia tot testi-
moniis detestentur, perpendamus JOS1J qua inten-
tione debemus hoc vitium fugere, quod, Deo judice,
in testimonio illius toties reprobatur.
imo uix. Juslitia facit esse patrem, ira dominum, cau-
ponem avaritia ; s0la. vero patris appellatio divina ex.
Gussaxv.
Vaticanis, Remig., Norm., Reg., etc.
8 Ed., placore Deum.
2 a” Oe as Ht as os.
1109 EPISTOLARUM LIB. X. — INDICT. II. — EPIST. LIVY. 4110
Alia quoque occurrit opinio, quia alii pre aliis A
gravaniur ; el quibusdam, quz ex principali jussioue
expensa Sunt, Mminime repulaniur. Quod $i verum
Sit, nesCi0. Si lamen ita esl, hoc omnino facere et
pro limore #lerni judicii, et pro ipsius humanz con-
ziderationis ratione minime debelis.
Ecce, gloriose (ili, amore Dei tuoque provocalus,
euncla que Sensi, cuncla que audivi, breviter indi-
-eavi. Sapientis autem viri est, et breviler audila la-
tius pensare, et quzeque Deo displicent in celeritale
corrigere. Omnipotens Deus celesti vos gratiz pro»
tectione circumdet, ut hic vos et a pravis aclibus, et
◆
Modern English Latin / Greek Original
Gregory to Leontius, ex-consul.
I want to address a concern that I understand you have raised: that I might advocate for people regardless of whether their case is just.
My position is clear, and I want you to know it: I never seek protection for anyone unless justice is on their side. The apostolic see does not put its weight behind unjust causes, however well-connected the person asking for support may be. When I write letters of commendation and advocacy, it is because I believe — having as best I can examined the situation — that justice supports the person I am commending.
If I have written on behalf of someone whose cause turns out to be unjust, I want to know this. It means I was given bad information or made an error of judgment, and I would rather know and correct it than continue in error.
On your own case: I believe justice supports you. My advocacy for you rests on that belief. Gregory
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.