Letter 19

Pope Gelasius I to Unknown. Oelasii papae to Anastasium Augastam. (a.494.) I. RrmemUsa excusaiione that to dluin through Faustum el Irenaeum lUteras not dedtrii (it. 1), concerning duabus potestaiibus ecclesiastica and regali disserit (n, 2 and S) el odsecrat imperaiorem, lest the church suis temporihus Acacii cause dilacerari perwdiiai (m. 4). finally varias objectiones for dtfensione schismatis oppositas dUuii (n. 6— 12). 1. Famuli') your pietatis sons mei Faustus magister and Irenaeosyiri illustres ) atque their comites public on embassy fungentes, '} a' c c this in morem salutationia aubjiciunt Gelasius episco us to AnastaUMm Auffusittm, praeter faith mss. «) P* F" »ir in/., B? viri consularis] certe Fausto consule aimus 490 conaiguatur. - Mox iidem puhlica on embassy fungentes, this is, for civilibus rei publicae not pfo ecdeaiasticiB negotiiB: quo sensu inira n. 2 religionis antistites legibus imperialibus parere dicuntur, quantum to ordinem publicae periinet disdplinae. (a.494.)ad Urbem reversi clementiam vestram quaesisse dixerunt'), cur to you meae salutationis scripta not miserim. not meo fateor, instituto; but quum directi dudum concerning partibus Orientis or Yidendi me licentiam to himself vestris praeceptionibus abnegatam tota Urbe disperserint, a litteris credidi temperandum, lest onerosus rather qnam officiosus exsisterem. Videtis therefore, not mea dissimulatione piOTenisse, but competentis to have been cautelae, lest respuentibus animis molestias irrogarem. but where serenitatis tuae benevolentiam comperi praefatis indicantibus liumilitatis meae clementer expetisse sermonem, jam revera perpendi, reputandiuu *) to me not immerito if tacerem; because, gloriose fili, and**) sicut Romanus natus Romanum the prince timo, colo, suspicio ), and sicut Christian when' ) eo, who zelum l)ei hal)et, secundum scientiam veritatis habere desidero, and qualiscunque of the Apostolic See vicarius, that ) ubicunque plenae of the faith catholicae deesse comperero, })ro meo modulo suggestionibus oppoirtunis supplere contendo. Dispensatione etenim to me divini sermcmis 9 jg' injimcta, vae to me esi, if not evangelizavero! that quum vas electionis blessed Paulus apostolus formidet and clamet, multo more to me exiguo nietuendum is, if divinitus inspirato ) and patema devotione transmisso subtraxero ministerium praedicandi. 2. Pietatem tuam precor, lest arrogantiam judices divinae rati(K nis duty. Absit, quaeso, a Romano principe, so that intimatam siiis sensibus truth arbitretur injuriam. Duo quippe are emperor Romanum civem naium to be gloriatus is. from eo indeed probabilior is illiai ' interpretatio, that and sinml Anastasium, who D rrrhacchii natus was, Ri piincipem Gelasius appellat. «) thus D' D6 D» d' d«; D< F«« F" 0' 0« V< cc suscipio. ') thus 0' 0* c; D D F F NM* when eum, D« when uno, Mallemus simpliciter so that in D* secundis curis. Quamquam modestius is, that Gelasius zeliim secmiduiu scientiam imperatori deesse facile iunuens, thus precatur this munus, qnan not illi, schI to himself deesse seutirtH. Quart? nor necessaria conjectura Harduiui, forte pavem hahere legenduni to niarg. notuntis. rather zelum antt} habere supplendom foret. •) thus mss. D' N d' d*, sc, evangelio (from evangeiizavero) F F" cpir i 0' C C inspiratum... transmissum. Moxquo a D D* Judicei, augXLste quibus principaliter niundus this rcgitur: authority sacrata (a.494.) pontificuni; and regalis potestas. in quibus tanto gravius is poudus s&cerdotum, quanto also for ipsis regibus hominum' ) in divine reddituri are examine rationem. Nosti etenim fili clementissime qucMl licet praesideas humano generi dignitate rerum however praesulibus divinarum devotus coUa submittis atque ab to them causas tuae salutis exspectas *) inque sumendis coelestibus sacramentis eisque so that eompetit disponendis subdi you. must cognoscis religionis ordine rather quam praeesse, and so ) among this from illorum you pendere judicio, not illos to tuam velle redigi vohmtatem. if ) for, quantum to ordinem pertinet publicae discipUnae; cognoscentes imperium to you supema dispositione collatiun legibus tuis ipsi also parent religionis antistites lest or in rebus mundauis exclusae videantur obviate sententiae; quo, oro *) you, decet atfectu to them obedire, who praerogandis venerabilibus are attributi mysteriis? Proinde sicut not leve discrimen incumbit pontificibus, siluisse for Divinitatis cultu, that congruit; thus his, that absit, not mediocre periGulum is, who/ quum parer debeant, despiciunt. and if cunctis generaliter sacerdotibus recte divine tractantibus fideliimi convenit corda submitti, quanto rather of the see illius praesuli conseusus is adhibendus, whom cunctis sacerdotibus and Divinitas summa voluit *•) Loco hominum Baron. BubBtituit to the Lord, that exinde arripuerunt editoconcilioruni nuUo sufTragante ms. but and in coiicilio Parisiensi YI anno c. 3, that Capitular. lib. 5. c. 319 insertum is, and at Auselm. I, 85 (in Yat. 1364) locus iste laudatur cuin vocabulo hominum, ciuod and aubnexa postu- ( kant. Principes reges hominum and pontifices praesides divinarwn rernm dicuntur, qnia illi humana administrant, hi also regibus divine dispensant, so that Gelasii suc- \ cessor Symmachus epist. 10 n. 8 ipsummet Anastasium alloquens explicat. Simili ratione and Fnlgeutius concerning verit. praedest. and grat. II c. 22 geminam illam poteftatr ir* bIc definit atque distinguit: Quantum pertinet to hujus temporis vitam, in ' Eceiesia nemo pontifice potiory and in saeculo Christiano imperatore nemo celsior invevfter. Vide and Felicis II epist. & n. 5 to Zenonem. •«) Sie plerique ac potiores mss. (D 0* c'); N ' (prima manu when F** F"* expectis) O' eaepectes, editi (also d' ) expetis, Huc spectat that Sjmmachi papae epist. 10 n. 8: you emperor a pontifice haptLsmum accipiSy sacramenta sumis, orationem paieiM benedictionem speras, poenitentiam rogas. Mox a D* F<* F"* hincque for inque. •*) in vulgatis (exceptis d' d*) Nosti and so. Verbum nosti abest ab to all jD8g. then d' subdit: and so tua interest exillorum you pendere reluctautibus ceteriB editiB and onmibus mss. Porro and so idem sonat, that atque thus seu adeo e. (K' simpliciter and among this). Aute verba moreover pendcre and velle subaudiri must nemo not videt. ' > Solus d* sicut for refragantibus mss. and editis. '*) K* quo oro you affectu to them convenit obedive. \\\ aliis ( F*' F"* Q' V* V';: quo oro (V* qua hora) ie decet affectu to them convenit; O' 0* c quo logo you. then b and sequ. conc. edit. substituerunt who for erogandis male. Idem Gelasius ep. 14. c. 8 sacri corporie pnraerogaiionem under conspectu pontificis or priests exercendi jus diacooifl negat. (a.494.) praeeminere, and subsequens Ecdesiae generalis jugiter pietas celebravit? 3. where pietas tua evidenter advertit nunquam quolibet penitos humano consilio elevare himself quemquam posse illius privilegio Tel oonfessioni whom Christivox praetulit universis, whom the church veneranda confessa always is and has devota primatem. Impeti po6sunt ) humanis praesumptionibus which divine are judicio constitatay vinci moreover quorumlibet potestate. not can. Atque utiuam thus against nitentibus pemiciosa not may be audacia quemadmodum, that ab ipso sacrae religioiiis auctore praefixum is, not can ulla vir2 |?*tute convelH! Firmamenium ') for of God siai! Numquidnam quum ab aliquibus infestata religio is, quantacunque potuit novitate stip mri, and not more this invicta permansit quo aestimata is posse snocumbere? Desinant therefore, quaeso you, temporibus tuis quidam through occasionem perturbationis ecclesiasticae praecipitanter ambire, which not ') licent: lest and that, which male appetunt, nullatenus apprehendant, and modum suum at God hominesque not teneant. 4. Quapropter under conspectu of God pure ac sincere pietatem toam deprecor, obtestor and exhortor' ), so that petitionem meam not indignanter accipias: rogo, inquam, so that me in hac life rather audias deprecali- tem, quam, that absit, in divine judicio sentias accusantem. nor me latet, emperor auguste, that pietatis tuae studium may have been in privata life' ). Optasti always fieri particeps promissionis aetemaie. Quapropter noli, precor, irasci to me, if you tantum diligo so that kingdom, that temporaliter assecutus es, velim you habere perpetuum and qiii imperas saeculo, possis regnare when in Christ. Tuis certe legiboSp emperor, pateris nihil perire Romano nomini, nihil ) admittis in- «s) D< F<» F"» N» not can. •«) thus mss. and editi. D* d< Fundnmentum. Mox pluree mss. (P* P" N' 0« ()• V y*) when aliquibus infesta religio, ac then D' N* quantumque d* qumeumfme» ") thus mss. and d* d*. Alii vero editi when F* F which not licet. £t pulo before 0* perturbationibus ecclesiastica. Constantinopolitani antistitiB, qni secimdaai the see affectabat, ambitioni this occurritur. *•) d' omittit exhortor. w) 0 ' 0* c* nuHum admittis ingcrere (alii cc ingert) detrimentum. Sequimor F' F* d' d*. geri detrimenti. Itane verum is, the prince egregie, who not solum (a.494.) praesentia of Christ beneficia but desideras and futura so that religioni so that Teritati so that sinceritati catholicae communionis and of the faith temporibus tnis not *) patiaris quemquam inferre dispeudium? Qua fiducia, rogo you, illic ejus praemia petiturus es cujus this damna not prohibes? 5. not sint grayia, quaeso you which for tuae salutis aeternitttte dicuntur. Scriptum legisti: Meliora are vulnera amici quam oy. otctda inimici. Quaeso pietatem tuam so that quo afiectu dicimtur a me ' eo tuis sensibus intimeutur. Nemo pietatem tuam fallat. Verum is, that figuraliter through prophetam Scriptura testifies: Una is ro-Cant.G,8. lumba fnea erfecta mea: una is Christiana faith which is catholic. catholic moreover veraciter ) that is, which ab oninium perfidorum atque ab their successorum consortio sincera pura/ immacnlata in communion divisa is. Alioquin not erit divinitus mandata discretio, but miseranda*-' ) confusio. nor ulla cause jam superest, if this in quolibet contagio voluerimus admittere, lest' ) cunctis haeresibus aditum januamque pandamus. who for in uno off enderit, Jac. 2, io. (mnium reus is; and: who minima spernit, paulatim decidit, Eccl.i9,i. 6. this is, that the see apostolic magnopere praecavet '), so that because manda radix is apostoli gloriosa confessio no rima pravitatis, imlla prorsus contagione maculetur. for if that God avertat that fieri not posse confidimus, tale aliquid proveniret, veP') to whom jam resistere auderemus errori, or from which correctionem errantibus posceremus? Proinde if-' ) pietas tua unius civitatis populum negat posse componi, what we concerning totius orbis terraruin sumus universitate factoriy if, that absit, nostra may have been praevaricatione deceptus? if whole correctus is mundus profana of the fathers suorum traditione concerning- ")' Particulam neg ntem, which in vulgatis deerat, Bupplemus from mss. Alludit to fiicatae illius of peace studiimi ab Evagrio loeo mox citato memoratum, qno Anaatasius praesulibus, quidquid liberet tueri, licere volebat, adeo so that Caldiedonensis of the council decreta susciperent alii, alii respuerent, Heuotico ceteri mordfciis inbaererent. d* quicquam inferri dispendii. «j p* p« N' 00 repetunt una esi. Moxque 0' qua catholic. ••) A mss. singularUer, Moxque D D' a d' successorum siiicera, 0' successoriUmM in communion, D* F F™ N' d* successoribus consortibus, plerique alii mss. (also <>• V V*) aicut editi conc. successoribus atque consortibus. from his to all uostram lectionem eruimos. •*) thus 0« 0« V» V« d» c; D« F<» F"» N» nor; d« so that, Moxque N 0« decidet. ••) C c* praetaxamt, 0* taxavit, c* c*" cavet, d' F*" F"» praecovet. Moxque F* F* N* O* 0* c d* mundo, where plures mss. and d' munda. Deiiide D delet nuUa rima p/t aviiatig and after pauca has fieri posse not crcdimus. « thus D* F* F" N' d'; 0* 0* vet cuiquam, c* or unicuique, c' c* c" from which cuiquam, w) thus 0' 0« c; d« cur; D« D* F<» F"" N* d« omittuut if. Mox editi posse pace camponi against faith mss. F F°* univcrsi varicatione deceptus. XPISTOLAX BOICAll. POMTIF. I. 23 (a.494.) specta ), quomodo noii eorrigatur unius civitatis popuIuS; if praedicatio fida suceedatV therefore, gloriose emperor, nolo **) I ecclesiaruin peace, quam, etiamsi ciun mei sanguinis impendio proYeniie posset, amplector? but, precor you, eujusmodi debeat to be peace ipsa, not utcimque but veraciter (Jhristiana, mente libremus. Qaomodo for can to be peace true, to whom love intemerata defuerit? Garitas moreover qualiter to be del)eat, to us evidenter through apostolum praedicatnr, who : * ait: love concerning corde piiro and conscientia bona £t in faith not ficta. Qnomodo, quaeso you, concerning corde erit pttro, if contagio inficiatur extemo? Quomodo concerning cmiscientia bona, if pravis may have been malisque commixta? Quemadmodum *) in faith not ficta, if maneat sociata cum perfidis? which quum a to us often jam dicta sint, necesse is however inccssabiliter iterari, and tamdiu noii taceri, quamdiu name of peace o)>tenditur: so that our lion may be, so that invidiose jactatur, to do'*) paeem, but talem velle we doceamus, qualis and sola peace to be, and praeter quam no peace to be monstretur. 7. Eutychianum certo dogma, against that of the Apostolic See cantela pervigilat, if creditur salva tidei catholicae posse veritate constaxe, promatur, asseratur and quantislibet viribns adstmatiu", so that not solmn through seipsum, quam inimicum may be of the faith Christianae, may be able ostendi but quantas and quam lethales haereses in sua contineat colluvione, monstrari. ') if moreover, so that more confidimus, a catholicis judicatis mentil)us excludeiidum, quaeso you, cur iion and contagia simul eomm, who lioc probantur to be polluti, deceniitis refutanda, quum dicat apoUom. stolus: not solum who not facienda faciunt, reos videri, but eiiam '"* who consentiunt facientibus? Proinde sicut not can perversitatia comniunicatore suscepto not pariter perversitas approbari, thus not can refutari })erversitas complice and sectatore perversitatis admisso. 8. Legibus certe vestris ) crimiiium conscii susceptoresqoe latrocinantium ari judiciorum poena constringuntur, nor expers *') c' c*" to marg. not negligo, D' a d' peace turbari, against faith alich runi plurium mss. ') thus potiores mss. ct c d'; 0' d' quomodo. then d' because of qiiam, c' c'" but however velle doceamus... nuUa t$*e im- \ stratur. \ ") Iloc is imperialibus, where notari it seems, that ValcntiniAnus l. 1 cod Theod. TX, 20 sanxit: Eos, who secum aiieni criminis reos occntendo soeianmty pm' atquc ipsos reos pocna exspectei: nor mm «pu>d idem emperor logo seqiiente oddit: Latrvncs quisquis sciens susceperit ctc. — Ibi F'* F"" constringii. facinocis aestiinatar; qoi; licet ipse not fecerit facientis however fa- (a.494.) miliaritatem foedusque receperit! Proinde quum Calchedonense conrilinTn for of the faith catholicae atque apostolic veritate communioneque celebratum damnaveritEutychen detestandi ) furoris auctorem not aatis habuit, unless so that pariter ejus also consortem Dioscorum ceteroaque peroelleret. this therefore modo, sicut in unaquaque haeresi or factom always or fieri not habetur *ambigimm, successores their Timotheus ®), Petrus, atque another Antiochenus Petrus, not viritim prc ter singulos quosque rursus facto concilio but synodi semel actae regula consequenter elisi. Quemadmodum therefore not evidenter apparct, also cunctos simili tenore constringi, who ') their communicatores and compUces exstiterunt, atque all onmino a catholic aique apostolic merito commimionc discerni? Jlinc Acacium quoqae jure dicimus a our consortio submovendum who maluit in sortem transire perfidiae, quam in catholicae atque apostolic commuiionis' ) sinceritate constare, qumn fere triennium, lest in id veiiiret, of the Apostolic See epistolis doceatur competenter instructus. Poatquam vero conamunionis is factus alienae, not potuit unless a catholicae and apostolic mox societate **') praecidi, lest through eum, if - or paolulum cessaremus, we also videremur subiisse contafpia perfidorum. but revera or tali perculsus poena resipuit, correctionem promisit, emendavit errorem? or'* ) that tractatus lenius voluerat coerceri, who also verbera dura not seusit? Quo in sua perfidia and danmatione moriente ), so ejus in ecclesistica recitatione not ••) O* O* a* b c Timoiheum, Petrum atque altenim Antiochenum Petmm not wVt Adb prapUr mngulos quosque rursus facto concilio but synodi semel acta (O* 0' seme Jaeim) regula cansequenter eUsit. Plerique mss. Timotheus Petrus atque another Antiaekeim» Petnis not mritim singidariter nominatim unusquisque for parte sua viritim tr singulos quosque rursus facto concilio but ct synodi semel actae regulae (Beg. curis acHs regulis) consequenter elisi; emeiidantur from F** F™ N 0* 0', quiboB &vet D', iibi p06t Aniiochenus Petrus secunda nianu expuncta simt singulariter momimaiim unusquisque for parte sua, and after virifim expunctii are because of singuhg quosque, addito in margine in aiio not was, Revera verba that singulariter mamuuUim unusquisque for parte sua nou unless scholion for explicanda voce otWite appodtom eaBe videntur. D* d* ea retinent, mutato ordine: not singulariter... parie sua vtritim because of singulos, sv) thus potiores mss. and d*; alii and who. Mox solus d* expunxit merito. w) D* d* sinceriiatis in communion. then in mss. and d* d* iriennio or trienmimmp where editi through triennium, Quo pacto computaiidum may be this triennium, from Qelasii traet. I (gest. concerning nom. Acac. n. 8) discimus, where habetur: through ferme or ampUus holy memoriae papa Simplicius not desiit sciibendo to Acaeic. >•) SoluB d* addit of the see. «•) thus D« F* F"N' c' c* c*o d». d» an that.. voluit, K 0» 0« valuerat, a» valeat. *•) O' O* V* c' manente (0* sec. cur. morientt). then D ecclesiasticam recUaiionem scripaiBBe videntur; moxque 0' 0» contagium communionis not must. 23* (a. 494.) can nonien adscribi, qiiani (»xternae contagium not must communicationis admitti. Quapropter or doceatur* ) ab haeretdca participatione sincerus, quorum himself that communioni permiseuit, or when eisdem not can not repelli. 9. thus ) moreover susurrant~ Orientis of the bishop, that to eos the see apostolic not ista eonscripserit, quasi or ipsi concerning recipiendo legitime Petro the see apostolicaiii suis litteris fecerint certiorem,?el hujus receptionis inconditae not jam pariter complices exstitissent. whom ) sicut not can docere ab haeretica pravitate to have been purgatum, thus himself haereticorum nidlatenus potenmt excusare consortes. what'*'*) if fortassis adstruxerint, that to apostolicam the see concerning sasceptione Petri through Acacium cuncti consona volontate retulerint through eumdem sibimet all pari vice sentiant to have been rescriptunL apostolic vero of the see authority that cimctis saeculis Christianis of the church praelata may be universae, and canonum serie patemorum and multiplici traditione firmatur. but veH ) hinc, utrum to himself quisquam against Nicaenae synodi constituta quidpiam valeat usurpare, coUegio can unius conmiunionis ostendi, not mentibus extemae societatis aperiri. at illos if who coniidit, egrediatur in niedium, and apostflicam sedeni concerning ) utroque revincat and instruat. Tollatur therefore name e medio, that '') ecclesiarum discretionem procul ac catholicae conununionis operatur, so that sincera peace lidei communionisqoe \) D* 0« 0* c if. Doinde soliis d' srripserit. Do Petro Mougo seu Alexiindriiio postea Gelasius loquitur. <•') thus D N U' 0« d«; alii guod, F F"" who. Moxque 0« c voce (loco eoAmMrX ac then dvore, where cuni F*' F"» N' 0' O' c* c* c'** vice. concerning relatione AcMS this meniorata mus in notitia epij tolarum not exstantium Felicis II n. TSL Rescripti moreover apOBtolicae of the see nomino indicatur Felicis epist. 6, quo Acadoi [)rinunn danuiatus was. ") ()• and editi praeter d' d* concerning uiraque parie {O concerning utraque), Poatquam Oelaaius seilis suae praerugativam ([uum canonum tum traditionis auctoritate ruit, Orientales provocat and experiri jubet, num ipsius assertionem revincere refellere valeant. reparetur and imitas: and then qiiis iiostruui coiitra venerandam vel(ii. 494.) insurrexerit or nitatur insurgere vetustateni, conipetenter and legitime perquiratur. and illic apparebit, who niodesto proj)osito may guard formam traditionemqne majorum, who'*-') supra liaec irreverenter insilienS; who rapina aequalem posse fieri arbitretur. 10. Quodsi to me of the people Constantinopolitani persona proponitor**), through quam dicatur name scandali, id is Acacii, not posse removeri; taceo, because and haeretico quondam Macedonio pulso and Nestorio nuper ejecto plebs Constantinopolitana catholic permanere delegerit *'), quam majonim praesulum damnatorum affectione retinexi. Taceo, that who ab eisdem ipsis damnatis*praesulibus ) bapti- - zati fuerant, in in faith catholic manentes, no sint exagitatione turbati. Taceo, that for rebus ludicris pophares tumultus now also your pietatis authority refrenarit ); atque therefore multo niagis for salute animarum suarum necessario to you ( onstantijiopolitanae civitatis obtemperat multitudo, if eam to catholicani and apostolicam communion you principes reducatis. Etejiim, iniperator auguste, if against leaes publicas aliquid; that absit, quispiam forNicaenom canonem secundam affectabat the see, vicissim ipsi tacite exprobrat GelasiuSy that rapina aequalem himself sedibus apostolicis posse fieri arbitretur. 30J p4 pn Qi yt praeponiiur; conf. Gelas. ep. 3 n. 16. Moxque K tota plebs. s>) in vulgatiB this additur rather, which vox this so that infra n. 12 reticetur in nor this Gelasio inusitatum; for and epist. 3 n. 13 legimus decct 7ws nostras ponere quam, and num. 16: vultis vobiscum medicos aegrotare quain, porticula rather utrobique tacita. Reticentiae ejusdem plura are and at Auguftinum exempla. — Tum Quesn. sequentia thus exkibet: quam nmorc pmcsulum damnatorum ac defectione retineri; num aliqua auctoritate, me fugit. N a concerning- /ediome retineri. i») thus mss. 0 and c c. Alii mss. qidbus; pejus vcro d* a quibus, omisso antea who. Docet Gelasius superiorum temporum exemplo nullum plebi Constantinopolitajiae for Acacio tumultus ciendi to be cause, quum baptismum ab ipso oollatain, aicut erga eos actum cst, quos Macedonius atqu Nestorius olim baptizaTcrant, ratum habeat. »*) Anastasias Theodoro lectore lib. 2 pag. 666 testc venationes amphitheatri oMStuiH» Hinc forte tumultuum illorum popularium, quos idem emperor refrcnasae nimc dicitor, nata occasio. (a. 494.) tasse tentaret uuUa pati id ratioue potuisses: to Divinitatis jhi ram sinceramque deyotionem so that to you plebs subdita redigatnry ctohscientiae tuae not putas interesse? Postremo, if unius civiti3& of the people animus not putatur offendi*** ), lest divine, so that res postiiXii corrigantur: quanto more, lest divine offendantur, catholici nomMJok universi piam lidem nor laedere debemus onmino nor possumusf 31. and however iidem nostra himself poscunt voluntate sanari. Cc -mpeteutibus therefore himself sinant curari posse remediis: alioquin, that may be, in eonim transeundo peniiciem when illis perire possumus, i vero salvare not possumus. Jfim this what may be more sequendcft under divine judicio your conscientiae derelinquo: utrum, sicut«3ioB optamus, simul onmes certam redeamus to vitam, an, sicut illi I scunt, manifestam temlamus to mortem. 12. but adhuc apostolicam the see to himself medicinalia suggerent- *'' superbam vocare arrogantemque contendimt. has this quali'*»*. often languentium, so that accusent ) medicos congruis observationifc to salubria revocantes, quam so that ipsi suos noxios appetitus depon or reprobare consentiant, if we superbi sumus, who animar*- remedia convenientia ministramus, what vocandi are who resultan:»'' if we superbi siimus, who obediendum patemis dicimus institut: » who refragantur, quo appellandi are in the name of? if we elati sum'»-'*; who diviniun cultum puro atque illibato cupimus tenore servari; ( against Divinitatem also sentiimt, dicant, qualiter nuncupenfaLT thus ') and we ceteri, who in errore are, aestimant, that their nax consentiamus msaniae. where however spirit superbiae veraciter coiisistat and pugnet, truth ipsa indicat.* )

Oelasii papae ad Anastasium Augastam. (a.494.) I. RrmemUsa excusaiione^ quod ad dluin per Faustum el Irenaeum lUteras non de- dtrii (it. 1), de duabus potestaiibus ecclesiastica et regali disserit (n, 2 et S)^ el odsecrat imperaiorem, ne Ecclesiam suis temporihus Acacii causa dilacerari per- wdiiai (m. 4). Denique varias objectiones pro dtfensione schismatis oppositas dUuii (n. 6— 12). 1. Famuli') vestrae pietatis^ filii mei Faustus magister et Ire- naeosyiri illustres^) atque eorum comites publica legatione fungentes, '} a' c c hic in morem salutationia aubjiciunt Gelasius episco^us ad Anasta- UMm Auffusittm, praeter fidem mss. «) P* F" »ir in/., B? viri consularis] certe Fausto consule aimus 490 conaiguatur. -^ Mox iidem puhlica legatione fungentes, hoc est, pro civilibus rei publicae non pfo ecdeaiasticiB negotiiB: quo sensu inira n. 2 religionis antistites legibus im- perialibus parere dicuntur, quantum ad ordinem publicae periinet disdplinae. (a.494.)ad Urbem reversi clementiam vestram quaesisse dixerunt'), cur ad vos meae salutationis scripta non miserim. Non meo^ fateor, in- stituto; sed quum directi dudum de partibus Orientis vel Yidendi me licentiam sibi vestris praeceptionibus abnegatam tota Urbe disper- serint, a litteris credidi temperandum, ne onerosus potius qnam of- ficiosus exsisterem. Videtis igitur, non mea dissimulatione piOTe- nisse, sed competentis fuisse cautelae, ne respuentibus animis mo- lestias irrogarem. Sed ubi serenitatis tuae benevolentiam comperi praefatis indicantibus liumilitatis meae clementer expetisse sermo- nem, jam revera perpendi, reputandiuu *) mihi non immerito^ si tacerem; quia, gloriose fili, et**) sicut Romanus natus Romanum principem timo, colo, suspicio^), et sicut Christianus cum'^) eo, qui zelum l)ei hal)et, secundum scientiam veritatis habere desidero, et qualiscunque apostolicae sedis vicarius, quod^) ubicunque plenae fidei catholicae deesse comperero, })ro meo modulo suggestionibus oppoir- tunis supplere contendo. Dispensatione etenim mihi divini sermcmis 9 jg' injimcta, vae mihi esi, si non evangelizavero! Quod quum vas electio- nis beatus Paulus apostolus formidet et clamet, multo magis mihi exiguo nietuendum est, si divinitus inspirato^) et patema devotione transmisso subtraxero ministerium praedicandi. 2. Pietatem tuam precor, ne arrogantiam judices divinae rati(K nis officium. Absit, quaeso, a Romano principe, ut intimatam siiis sensibus veritatem arbitretur injuriam. Duo quippe sunt^ imperator Romanum civem naium esse gloriatus est. Ex eo quidem probabilior est illiai ' interpretatio , quod et sinml Anastasium, qui D^rrrhacchii natus erat, Ri piincipem Gelasius appellat. «) Ita D' D6 D» d' d«; D< F«« F" 0' 0« V< cc suscipio. ') Ita 0' 0* c; D^D^F^^F^NM* cum eum, D« cum uno, Mallemus simpliciter ut in D*^ secundis curis. Quamquam modestius est, quod Gelasius zeliim secmi- duiu scientiam imperatori deesse facile iunuens, sic precatur hoc munus, qnan non illi, schI sibi deesse seutirtH. Quart? nec necessaria conjectura Harduiui, forte pavem hahere legenduni ad niarg. notuntis. Potius zelum antt} habere supplendom foret. •) Ita mss. D' N^ d' d*, sc, evangelio (ex evangeiizavero)^ F^ F" e^cpir^i^ 0' C^ C inspiratum . . . transmissum. Moxquo a D^ D* Judicei, augXLste^ quibus principaliter niundus hic rcgitur: auctoritas sacrata (a.494.) pontificuni; et regalis potestas. In quibus tanto gravius est poudus s&cerdotum, quanto etiam pro ipsis regibus hominum'^) in divino reddituri sunt examine rationem. Nosti etenim^ fili clementissime^ qucMl licet praesideas humano generi dignitate^ rerum tamen prae- sulibus divinarum devotus coUa submittis^ atque ab eis causas tuae salutis exspectas^*)^ inque sumendis coelestibus sacramentis eisque ut eompetit disponendis^ subdi te. debere cognoscis religionis ordine potius quam praeesse, itaque^^) inter haec ex illorum te pendere judicio, non illos ad tuam velle redigi vohmtatem. Si^^) enim, quantum ad ordinem pertinet publicae discipUnae; cognoscentes im- perium tibi supema dispositione collatiun^ legibus tuis ipsi quoque parent religionis antistites^ ne vel in rebus mundauis exclusae vide- antur obviate sententiae; quo, oro^*) te, decet atfectu eis obedire, qui praerogandis venerabilibus sunt attributi mysteriis? Proinde sicut non leve discrimen incumbit pontificibus, siluisse pro Divini- tatis cultu, quod congruit; ita his, quod absit, non mediocre peri- Gulum est, qui/ quum parer^ debeant, despiciunt. Et si cunctis generaliter sacerdotibus recte divina tractantibus fideliimi convenit corda submitti, quanto potius sedis illius praesuli conseusus est ad- hibendus, quem cunctis sacerdotibus et Divinitas summa voluit *•) Loco hominum Baron. BubBtituit Domino, quod exinde arripuerunt edito- concilioruni nuUo sufTragante ms. Sed et in coiicilio Parisiensi YI anno c. 3, quod Capitular. lib. 5. c. 319 insertum est, et apud Auselm. I, 85 (in Yat. 1364) locus iste laudatur cuin vocabulo hominum, ciuod et aubnexa postu- ( kant. Principes reges hominum et pontifices praesides divinarwn rernm dicuntur, qnia illi humana administrant, hi etiam regibus divina dispensant, ut Gelasii suc- \ cessor Symmachus epist. 10 n. 8 ipsummet Anastasium alloquens explicat. Simili ratione et Fnlgeutius de verit. praedest. et grat. II c. 22 geminam illam pote- ftatr^ir* bIc definit atque distinguit: Quantum pertinet ad hujus temporis vitam, in ' Eceiesia nemo pontifice potiory et in saeculo Christiano imperatore nemo celsior in- vevfter. Vide et Felicis II epist. & n. 5 ad Zenonem. •«) Sie plerique ac potiores mss. (D^ 0* c'); N ' (prima manu cum F** F"* expectis) O' eaepectes, editi (etiam d' d^) expetis, Huc spectat illud Sjmmachi papae epist. 10 n. 8: Tu imperator a pontifice haptLsmum accipiSy sacramenta sumis, orationem paieiM^ benedictionem speras, poenitentiam rogas. Mox a D* F<* F"* hincque pro inque. •*) In vulgatis (exceptis d' d*) Nosti itaque. Verbum nosti abest ab omnibus jD8g. Deinde d' subdit: Itaque tua interest exillorum te pendere^ reluctautibus ce- teriB editiB et onmibus mss. Porro itaque idem sonat, quod atque ita seu ad- eo^e. (K' simpliciter et inter haec). Aute verba autem pendcre et velle sub- audiri debere nemo non videt. '^> Solus d* sicut enim refragantibus mss. et editis. '*) K* quo oro te affectu eis convenit obedive. \\\ aliis (^F*' F"* Q' V* V';: quo oro (V* qua hora) ie decet affectu eis convenit; O' 0* c quo logo te. Deinde b et sequ. conc. edit. substituerunt qui pro erogandis male. Idem Gelasius ep. 14. c. 8 sacri corporie pnraerogaiionem sub conspectu pontificis vel presbyteri exercendi jus dia- cooifl negat. (a.494.) praeeminere, et subsequens Ecdesiae generalis jugiter pietas cele- bravit? 3. Ubi pietas tua evidenter advertit^ nunquam quolibet penitos humano consilio elevare se quemquam posse illius privilegio Tel oon- fessioni^ quem Christivox praetulit universis, quem Ecclesia vene- randa confessa semper est et habet devota primatem. Impeti po6- sunt ^^) humanis praesumptionibus quae divino sunt judicio constitatay vinci autem quorumlibet potestate. non possunt. Atque utiuam sic contra nitentibus pemiciosa non sit audacia^ quemadmodum, quod ab ipso sacrae religioiiis auctore praefixum est, non potest ulla vir- 2 |?*tute convelH! Firmamenium^^') enim Dei siai! Numquidnam quum ab aliquibus infestata religio est, quantacunque potuit novitate stip^mri, et non magis hoc invicta permansit^ quo aestimata est posse sno- cumbere? Desinant ergo, quaeso te, temporibus tuis quidam per occasionem perturbationis ecclesiasticae praecipitanter ambire, quae non^') licent: ne et illa, quae male appetunt, nullatenus apprehen- dant, et modum suum apud Deum hominesque non teneant. 4. Quapropter sub conspectu Dei pure ac sincere pietatem toam deprecor, obtestor et exhortor'^), ut petitionem meam non indignan- ter accipias: rogo, inquam, ut me in hac vita potius audias deprecali- ^ tem, quam, quod absit, in divino judicio sentias accusantem. Nec me latet, imperator auguste, quod pietatis tuae studium fuerit in privata vita'^). Optasti semper fieri particeps promissionis aetemaie. Quapropter noli, precor, irasci mihi, si te tantum diligo^ ut regnum, quod temporaliter assecutus es, velim te habere perpetuum^ et qiii imperas saeculo, possis regnare cum Christo. Tuis certe legiboSp imperator, pateris nihil perire Romano nomini, nihil^) admittis in- «s) D< F<» F"» N» non possunt. •«) Ita mss. et editi. D* d< Fundnmentum. Mox pluree mss. (P* P" N' 0« ()• V^ y*) cum aliquibus infesta religio, ac deinde D' N* quantumque^ d* qumeumfme» ") Sic mss. et d* d*. Alii vero editi cum F* F^ quae non licet. £t pulo ante 0* perturbationibus ecclesiastica. Constantinopolitani antistitiB, qni secimdaai sedem affectabat, ambitioni hic occurritur. *•) d' omittit exhortor. w) 0 ' 0* c* nuHum admittis ingcrere (alii cc ingert) detrimentum. Sequimor F' F* d' d*. geri detrimenti. Itane verum est, princeps egregie, qui non solum (a.494.) praesentia Christi beneficia sed desideras et futura^ ut religioni^ ut Teritati^ ut sinceritati catholicae communionis et fidei temporibus tnis non^*) patiaris quemquam inferre dispeudium ? Qua fiducia, rogo te, illic ejus praemia petiturus es^ cujus hic damna non prohibes? 5. Non sint grayia, quaeso te^ quae pro tuae salutis aeterni- tttte dicuntur. Scriptum legisti : Meliora sunt vulnera amici quam ^^oy. otctda inimici. Quaeso pietatem tuam^ ut quo afiectu dicimtur a me^ ' eo tuis sensibus intimeutur. Nemo pietatem tuam fallat. Verum est, quod figuraliter per prophetam Scriptura testatur: Una est ro-Cant.G,8. lumba fnea^^^^erfecta mea: una est Christiana fides^ quae est catho- lica. Catholica autem veraciter^^) illa est, quae ab oninium perfi- dorum atque ab eorum successorum consortio sincera^ pura/ imma- cnlata communione divisa est. Alioquin non erit divinitus mandata discretio, sed miseranda*-'^) confusio. Nec ulla causa jam superest, si hoc in quolibet contagio voluerimus admittere, ne'^^) cunctis hae- resibus aditum januamque pandamus. Qui enim in uno off^enderit, Jac. 2, io. (mnium reus est; et: Qui minima spernit, paulatim decidit, Eccl.i9,i. 6. Hoc est, quod sedes apostolica magnopere praecavet^^'), ut quia manda radix est apostoli gloriosa confessio^ nulla rima pravitatis, imlla prorsus contagione maculetur. Nam si^ quod Deus avertat^ quod fieri non posse confidimus, tale aliquid proveniret, veP') cui jam resistere auderemus errori, vel unde correctionem errantibus posceremus? Proinde si-'^) pietas tua unius civitatis populum negat posse componi, quid nos de totius orbis terraruin sumus universitate factoriy si, quod absit, nostra fuerit praevaricatione deceptus? Si totus correctus est mundus profana patrum suorum traditione de- ")' Particulam neg^ntem, quae in vulgatis deerat, Bupplemus ex mss. Allu- dit ad fiicatae illius pacis studiimi ab Evagrio loeo mox citato memoratum, qno Anaatasius praesulibus, quidquid liberet tueri, licere volebat, adeo ut Cal- diedonensis concilii decreta susciperent alii, alii respuerent, Heuotico ceteri mor- dfciis inbaererent. d* quicquam inferri dispendii. «j p* p« N' 00 repetunt una esi. Moxque 0' qua catholica. ••) A mss. singularUer, Moxque D^ D' a d' successorum siiicera, 0' successo- riUmM communione, D* F^ F™ N' d* successoribus consortibus, plerique alii mss. (etiam <>• V V*) aicut editi conc. successoribus atque consortibus. Ex his omnibus uostram lectionem eruimos. •*) Ita 0« 0« V» V« d» c; D« F<» F"» N» nec; d« ut, Moxque N^ 0« decidet. ••) C c* praetaxamt, 0* taxavit, c^ c* c*" cavet, d' F*" F"» praecovet. Moxque F* F* N* O* 0* c d* mundo, ubi plures mss. et d' munda. Deiiide D^ delet nuUa rima p/t^aviiatig et post pauca habet fieri posse non crcdimus. «^ Ita D* F* F" N' d'; 0* 0* vet cuiquam, c* vel unicuique, c' c* c"^ unde cuiquam, w) Ita 0' 0« c; d« cur; D« D* F<» F"" N* d« omittuut si. Mox editi posse pace camponi contra fidem mss. F^ F°* univcrsi varicatione deceptus. XPISTOLAX BOICAll. POMTIF. I. 23 (a.494.) specta^^), quomodo noii eorrigatur unius civitatis popuIuS; si prae- dicatio fida suceedatV Ergo, gloriose imperator, nolo^**) ego eccle- siaruin pacem, quam, etiamsi ciun mei sanguinis impendio proYeniie posset, amplector? Sed, precor te, eujusmodi debeat esse pax ipsa, non utcimque sed veraciter (Jhristiana, mente libremus. Qaomodo enim potest esse pax vera, cui caritas intemerata defuerit? Garitas autem qualiter esse del)eat, nobis evidenter per apostolum praedicatnr, qui ^ :^* ait: Caritas de corde piiro et conscientia bona £t fide non ficta. Qno- modo, quaeso te, de corde erit pttro, si contagio inficiatur extemo? Quomodo de cmiscientia bona, si pravis fuerit malisque commixta? Quemadmodum^*) fide non ficta, si maneat sociata^cum perfidis? Quae quum a nobis saepe jam dicta sint, necesse est tamen inccssa- biliter iterari, et tamdiu noii taceri, quamdiu nomen pacis o)>tendi- tur: ut nostrum lion sit, ut invidiose jactatur, facere'*) paeem, sed talem velle nos doceamus, qualis et sola pax esse, et praeter quam nulla pax esse monstretur. 7. Eutychianum certo dogma, contra quod apostolicae sedis can- tela pervigilat, si creditur salva tidei catholicae posse veritate constaxe, promatur, asseratur et quantislibet viribns adstmatiu", ut non solmn per seipsum, quam inimicum sit fidei Christianae, possit ostendi^ sed quantas et quam lethales haereses in sua contineat colluvione, mon- strari. ^') Si autem, ut magis confidimus, a catholicis judicatis men- til)us excludeiidum, quaeso te, cur iion et contagia simul eomm, qui lioc probantur esse polluti, deceniitis refutanda, quum dicat apo- Uom. stolus: Non solum qui non facienda faciunt, reos videri, sed eiiam '"* qui consentiunt facientibus? Proinde sicut non potest perversitatia comniunicatore suscepto non pariter perversitas approbari, sic non potest refutari })erversitas complice et sectatore perversitatis admisso. 8. Legibus certe vestris^^) crimiiium conscii susceptoresqoe latrocinantium j^ari judiciorum poena constringuntur, nec expers *') c' c^ c*" ad marg. non negligo, D' a d' pacem turbari, contra fidem alich runi plurium mss. ^') Ita potiores mss. ct c d'; 0' d' quomodo. Deinde d' propter qiiam, c^ c' c^ c'" sed tamen velle doceamus ... nuUa t$*e im- \ stratur. \ ") Iloc est imperialibus, ubi notari videtur, quod ValcntiniAnus l. 1 cod Theod. TX, 20 sanxit: Eos, qui secum aiieni criminis reos occntendo soeianmty pm' atquc ipsos reos pocna exspectei: nec mm «pu>d idem imperator logo seqiiente oddit: Latrvncs quisquis sciens susceperit ctc. — Ibi F'* F"" constringii. facinocis aestiinatar; qoi; licet ipse non fecerit^ facientis tamen fa- (a.494.) miliaritatem foedusque receperit! Proinde quum Calchedonense con- rilinTn pro fidei catholicae atque apostolicae veritate communioneque celebratum damnaveritEutychen detestandi^^) furoris auctorem^ non aatis habuit, nisi ut pariter ejus quoque consortem Dioscorum cete- roaque peroelleret. Hoc igitur modo, sicut in unaquaque haeresi vel factom semper vel fieri non habetur *ambigimm, successores eorum Timotheus^®), Petrus, atque alter Antiochenus Petrus, non viritim prc^ter singulos quosque rursus facto concilio^ sed synodi semel actae regula consequenter elisi. Quemadmodum ergo non evidenter appa- rct, etiam cunctos simili tenore constringi, qui^') eorum communi- catores et compUces exstiterunt, atque omnes onmino a catholica aique apostolica merito commimionc discerni? Jlinc Acacium quo- qae jure dicimus a nostro consortio submovendum^ qui maluit in sortem transire perfidiae, quam in catholicae atque apostolicae com- muiionis'^) sinceritate constare, qumn fere triennium, ne in id ve- iiiret, apostolicae sedis epistolis doceatur competenter instructus. Poatquam vero conamunionis est factus alienae, non potuit nisi a catholicae et apostolicae mox societate^**') praecidi, ne per eum, si - vel paolulum cessaremus, nos quoque videremur subiisse contafpia perfidorum. Sed revera vel tali perculsus poena resipuit, correctio- nem promisit, emendavit errorem? Aut'*^) ille tractatus lenius volue- rat coerceri, qui etiam verbera dura non seusit? Quo in sua perfidia et danmatione moriente^^), tam ejus in ecclesistica recitatione non ••) O* O* a* b c Timoiheum, Petrum atque altenim Antiochenum Petmm non wVt Adb prapUr mngulos quosque rursus facto concilio sed synodi semel acta (O* 0' seme Jaeim) regula cansequenter eUsit. Plerique mss. Timotheus Petrus atque alter Anti- aekeim» Petnis non mritim singidariter nominatim unusquisque pro parte sua viritim tr singulos quosque rursus facto concilio sed ct synodi semel actae regulae (Beg. curis acHs regulis) consequenter elisi; emeiidantur ex F** F™ N^ 0* 0', qui- boB &vet D', iibi p06t Aniiochenus Petrus secunda nianu expuncta simt singulariter momimaiim unusquisque pro parte sua, et post virifim expunctii sunt propter singu- hg quosque, addito in margine in aiio non erat, Revera verba illa singulariter mamuuUim unusquisque pro parte sua nou nisi scholion pro explicanda voce otW- ite appodtom eaBe videntur. D* d* ea retinent, mutato ordine: non singulariter . . . parie sua vtritim propter singulos, sv) Sic potiores mss. et d* d^; alii et qui. Mox solus d* expunxit merito. w) D* d* sinceriiatis communione. Deinde in mss. et d* d* iriennio aut trien- mimmp ubi editi per triennium, Quo pacto computaiidum sit hoc triennium, ex Qelasii traet. I (gest. de nom. Acac. n. 8) discimus, ubi habetur: Per ferme vel ampUus sanctae memoriae papa Simplicius non desiit sciibendo ad Aca- eic. >•) SoluB d* addit sedis. «•) Sic D« F* F"N' c' c* c*o d». d» an ille . . voluit, K^ 0» 0« valuerat, a» valeat. *•) O' O* V* c' manente (0* sec. cur. morientt). Deinde D^ a^ ecclesiasticam recUaiionem scripaiBBe videntur; moxque 0' 0» contagium communionis non debet. 23* (a. 494.) potest nonien adscribi, qiiani (»xternae contagium non debet commu- nicationis admitti. Quapropter aut doceatur*^) ab haeretdca partici- patione sincerus, quorum se ille communioni permiseuit, aut cum eisdem non potest non repelli. 9. Sic^^) autem susurrant~ Orientis episcopi, quod ad eos sedes apostolica non ista eonscripserit, quasi vel ipsi de recipiendo legi- time Petro sedem apostolicaiii suis litteris fecerint certiorem, ?el hujus receptionis inconditae non jam pariter complices exstitissent. Quem^^) sicut non possunt docere ab haeretica pravitate fuisse pur- gatum, ita se haereticorum nidlatenus potenmt excusare consortes. Quid'*'*) si fortassis adstruxerint, quod ad apostolicam sedem de sa- sceptione Petri per Acacium cuncti consona volontate retulerint^ per eumdem sibimet omnes pari vice sentiant fuisse rescriptunL Apostolicae vero sedis auctoritas quod cimctis saeculis Christianis Ecclesiae praelata sit universae, et canonum serie patemorum et multiplici traditione firmatur. Sed veH^) hinc, utrum sibi quisquam contra Nicaenae synodi constituta quidpiam valeat usurpare, coUegio potest unius conmiunionis ostendi, non mentibus extemae societatis aperiri. Apud illos si quis coniidit, egrediatur in niedium, et apo- stflicam sedeni de^^) utroque revincat et instruat. Tollatur ergo nomen e medio, quod^'') ecclesiarum discretionem procul ac catho- licae conununionis operatur, ut sincera pax lidei communionisqoe ^\) D* 0« 0* c si. Doinde soliis d' srripserit. Do Petro Mougo seu Ale- xiindriiio postea Gelasius loquitur. <•') Ita D N^ U' 0« d«; alii guod, F^ F"" qui. Moxque 0« c voce (loco eoAmMrX ac deinde d- vore, ubi cuni F*' F"» N' 0' O' c* c^ c* c'** vice. De relatione AcMS hic meniorata e^mus in notitia epij^tolarum non exstantium Felicis II n. TSL Re- scripti autem apOBtolicae sedis nomino indicatur Felicis epist. 6, quo Acadoi [)rinunn danuiatus fuit. ") ()• et editi praeter d' d* de uiraque parie {O^ de utraque), Poatquam Oe- laaius seilis suae praerugativam ([uum canonum tum traditionis auctoritate ruit, Orientales provocat et experiri jubet, num ipsius assertionem revincere refellere valeant. reparetur et imitas: et tunc qiiis iiostruui coiitra venerandam vel(ii. 494.) insurrexerit vel nitatur insurgere vetustateni , conipetenter et legi- time perquiratur. Et illic apparebit, quis niodesto proj)osito custo- diat formam traditionemqne majorum, quis'*-') supra liaec irreveren- ter insilienS; quis rapina aequalem posse fieri arbitretur. 10. Quodsi mihi populi Constantinopolitani persona proponi- tor**), per quam dicatur nomen scandali, id est Acacii, non posse removeri; taceo, quia et haeretico quondam Macedonio pulso et Ne- storio nuper ejecto plebs Constantinopolitana catholica permanere delegerit *'), quam majonim praesulum damnatorum affectione reti- nexi. Taceo, quod qui ab eisdem ipsis damnatis*praesulibus^^) bapti- - zati fuerant, in fide catholica manentes, nulla sint exagitatione turbati. Taceo, quod pro rebus ludicris pophares tumultus nunc etiam vestrae pietatis auctoritas refrenarit^^); atque ideo multo nia- gis pro salute animarum suarum necessario vobis (^onstantijiopoli- tanae civitatis obtemperat multitudo, si eam ad catholicani et apo- stolicam communionem vos principes reducatis. Etejiim, iniperator auguste, si contra leaes publicas aliquid; quod absit, quispiam for- Nicaenom canonem secundam affectabat sedem, vicissim ipsi tacite exprobrat GelasiuSy quod rapina aequalem se sedibus apostolicis posse fieri arbitretur. 30J p4 pn Qi yt praeponiiur; conf. Gelas. ep. 3 n. 16. Moxque K^ tota plebs. s>) In vulgatiB hic additur potius, quae vox hic ut infra n. 12 reticetur in Neque hoc Gelasio inusitatum; nam et epist. 3 n. 13 legimus decct 7ws nostras ponere quam, et num. 16: vultis vobiscum medicos aegrotare quain, porticula potius utrobique tacita. Reticentiae ejusdem plura sunt et apud Augu- ftinum exempla. — Tum Quesn. sequentia sic exkibet: quam nmorc pmcsulum damnatorum ac defectione retineri; num aliqua auctoritate, me fugit. N^ d^ a de- /ediome retineri. i») Ita mss. 0 et c c. Alii mss. qidbus; pejus vcro d* d^ a quibus, omisso an- tea qui. Docet Gelasius superiorum temporum exemplo nullum plebi Constanti- nopolitajiae pro Acacio tumultus ciendi esse causam , quum baptismum ab ipso oollatain, aicut erga eos actum cst, quos Macedonius atqu^ Nestorius olim ba- ptizaTcrant, ratum habeat. »*) Anastasias Theodoro lectore lib. 2 pag. 666 testc venationes amphitheatri oMStuiH» Hinc forte tumultuum illorum popularium, quos idem imperator refrc- nasae nimc dicitor, nata occasio. (a. 494.) tasse tentaret^ uuUa pati id ratioue potuisses: ad Divinitatis^^ jhi ram sinceramque deyotionem ut tibi plebs subdita redigatnry ctoh- scientiae tuae non putas interesse? Postremo, si unius civiti3& populi animus non putatur offendi***^), ne divina, ut res postiiXii^ corrigantur: quanto magis, ne divina offendantur, catholici nomMJok universi piam lidem nec laedere debemus onmino nec possumusf 31. Et tamen iidem nostra se poscunt voluntate sanari. Cc^-m- peteutibus ergo se sinant curari posse remediis: alioquin, quod sit, in eonim transeundo peniiciem cum illis perire possumus, i vero salvare non possumus. Jfim hic quid sit magis sequendcft^ sub divino judicio vestrae conscientiae derelinquo: utrum, sicut«3ioB optamus, simul onmes certam redeamus ad vitam, an, sicut illi I^ scunt, manifestam temlamus ad mortem. 12. Sed adhuc apostolicam sedem sibi medicinalia suggerent-^*''^ superbam vocare arrogantemque contendimt. Habet hoc quali'*»*. saepe languentium, ut accusent^^) medicos congruis observationifc^^ ad salubria revocantes, quam ut ipsi suos noxios appetitus depon^^^ vel reprobare consentiant, Si nos superbi sumus, qui animar*-^ remedia convenientia ministramus, quid vocandi sunt qui resultan:»''^ Si nos superbi siimus, qui obediendum patemis dicimus institut:^^» qui refragantur, quo appellandi sunt nomine? Si nos elati sum'»-'*; qui diviniun cultum puro atque illibato cupimus tenore servari; (^^ contra Divinitatem quoque sentiimt, dicant, qualiter nuncupenfaLT ^ Sic ^') et nos ceteri, qui in errore sunt, aestimant, quod eorum nax^ consentiamus msaniae. Ubi tamen spiritus superbiae veraciter coii- sistat et pugnet, veritas ipsa indicat.*^)