Letter 3

From: Caesarius, Bishop of Arles To: The clergy and faithful of his diocese Date: ~525 AD Context: An exhortatory letter on Christian living — one of many such practical pastoral letters Caesarius wrote to ordinary Christians, notable for its accessibility and practical focus. Caesarius, bishop, to the beloved clergy and faithful of the church in his care. I am going to speak plainly, because you deserve plain speech and because decorated speech too often obscures what needs to be said. The faith we profess on Sundays should be visible every day. Not as a performance — God is not impressed by performances — but as the actual orientation of a life. What does this mean practically? It means that how you treat the poor determines whether you are actually Christian, not just nominally Christian. The poor in this city and this region are real people with real needs. Some of them have lost everything to the wars. Some of them were never anything but poor. They come to the church, they come to your doors, they ask for help. The answer you give them is not only a test of your charity; it is, if the Gospel is to be believed, the answer you give to Christ himself. It means that the oaths you swear, you keep. I know this sounds obvious. It is apparently not obvious, since I hear frequently about broken promises, violated contracts, arrangements that were convenient when made and inconvenient when the time came to honor them. Your word should mean something. It means that you come to church not to be seen but to worship. God is not fooled by regular attendance. But regular, genuine attendance — the actual offering of your attention and your heart — forms a habit of the soul that nothing else will form. These are not difficult things to understand. They are difficult things to do, because everything in the world pushes against them. That is why the church exists: to push back. Go in peace. Caesarius

O profundum divitiarum sapientiae et scientiae Dei! et quis cognovit sensum ejus (Rom. XI, 33)? Quis enim existimare potest in diebus adolescentiae tuae, o venerabilis mihi integritate quidem et meritis domina, sed ordine ac gradibus in Christo filia, cum in coenobio sanctarum virginum conferta choro spiritali, studio et divinarum Scripturarum eruditionibus intenta, me tunc quasi partem animae tuae diligeres, hominem juvenem et non magnae indolis virum, qui per abrupta voluptatum lasciviamque vagabatur, ac peraerumnosis anfractibus, propter laetitiam scilicet temporalis felicitatis, in clandestino jactu festinabat immergi, cujus praeterea nomen tantum auditu noverat, vultu penitus ignorabat, quod ad hoc nos officium dispensatio omnipotentis Dei praedestinatos haberet, scilicet ut nobis familiam suam traderet gubernandam, isto duntaxat ordine, ut in officina hujus Ecclesiae ministrares, secundum divini praecepti oraculum. Si, inquit, separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris (Jer. XV, 29). Velut solertissima trapezita inter eos qui aeterni Regis in se impressa custodiunt, ut eos quoniam denarium ejus contra conscientiam cum clave adulterina sorde commaculant, sagaci discretaque divisione secernas: quippe quae non rudis vel neophyta haec sacra dicata ministeria, sed ab ipsis pene cunabulis per annos infantiae atque adolescentiae, a juventute usque studiis regularibus exercuisti vitam, in quibus vivendi didicisti normam, et doctrinae copiam affatim es consecuta. Ego vero qui scientiae praerogativam, praepediente segnitia, assecutus non sum, et ab abstinentia quam in te intulit divina dignatio procul distare me video et terrenis necessitatibus implicari. Unde garrulus potius a sapientibus quam recte aliquid loquens jure reprehendor, sicut etiam ipsius dictionis designat impolita materies. Sed licet stolidus et terreni operis luto foedatus, prisci tamen amoris recordans, credi non potest, postquam hoc quod nunc habes officium sortita fuisti, qualem de te habeam sollicitudinem vel timorem. Unde quantam devotionem habui, ut illud secundum Deum ordinate susciperes, et absque macula bajulares; tanto acrius time, ne forsitan aut divinus te intuitus aut humana reprehendat opinio quod juxta te pateat reprehensioni; nec inveniatur in te, ut qui reprehendere volunt, digne lacerare videantur, aut qui imitari appetierint, delinquant: quod ita augustius poteris evitare, si supernum semper judicium ante cordis oculos ponas. Audi ergo me, o dulcissima virgo Christi, soror ac filia: tu quantumcunque semper in studiis spiritalibus occupari desideras, propter sororem tamen, necessaria aliquando etiam exteriora tibi erunt negotia dirimenda. Curandum ergo tibi summopere est, ut sic temporalia quasi pro tempore agas, ac semper tenacius in spiritalibus devotione et amore inhaereas, ut cum spiritalia citius dispensaveris, ad orationem illico vel lectionem quasi ad matris sinum recurras. Optare quippe debes ut, abjecta sollicitudine mundi, semper cogites de servitio Christi, propter illud: Nemo militans, inquit, Deo implicat se negotiis saecularibus (II Tim. II). Cogita sine intermissione, quia hujus Ecclesiae es instituta lucerna, non occultanda sub modio, sed super candelabrum posita, ut omnibus qui hanc domum habitant lumen bonorum operum exemplis impertias propter illud: In omnibus, inquit, temetipsum praebe exemplum bonorum operum (Tit. II), vitaque tua velut pennatum animal ad alta semper per desiderium evolet, per verbum resonet, luceat per exemplum. Cum vero ad annuntiandum verbum Dei te sororibus affectaveris, seu propter utilitatem animarum tenoremque regulae custodiendum necessitas incubuerit altercandi, prius cauta consideratione pensa, ut quod ore promis, factis impleas; ut quod aliis praedicas, operibus praebeas: scilicet ut in tuis humeris atque cervicibus prius sentias utrum gravibus an levibus oneribus colla sororum onustes; verbi gratia, si jejunium super quotidianum, vel abstinentiam extra consuetudinariam, nec non, ut assolet, plus solito in synaxi psalmos placuerit decantare. Prior in ecclesia inveniaris, postrema exeas; prima suscipias labores, solvas posterior; et in quotidiano corporis alimento atque communi cibo par sis bis cum quibus pari uteris in mensa consessu; ut quae ad unam sedetis mensam, unum vos parque reficiat alimentum; iisdem et tu quibus et sorores ferculorum saporibus delectare, et aequalia vobis cibaria potionesque exhibeant vel porrigant communes discoferae vel pincernae; primatumque tuum, quem prior ad mensam tenes, prima ad virtutem parcimoniae vindices; ut abstinentiam quam lingua praedicat, proximae fauces vel vicinus stomachus sentiat, ne forsitan subditae audientes tacitis cogitationibus dicant: O quam pulchre nobis abstinentiam praedicat plenus venter, et contentas nos jubet esse vilissimis cibis ac poculis accuratis cibis poculisque delectabilibus refertum guttur et eructans! Illa enim de abstinentia praedicatio acceptabilis est, quam lurida jejuniis ora decantant. Et in his omnibus caeterisque hoc tibi noveris convenire, ut angusti callis itinera, per quae socias admones gradiendum, prior ipsa gradiaris; ut omnia quae agenda sunt, ante factis impleas; ut postmodum velut ductilis tuba ex percussione perducta rectius erumpas in voce, propter illud dominicum: Qui, inquit, scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt (Matth. XVIII), et reliqua. Inter caetera, cum magna tibi cautela custodiendum est ut omnes in monasterio, quarum gubernacula aequaliter tuis imposuisti cervicibus, aequaliter diligas; neve unam plus, minus aliam ames: sed cuncta quae sunt, in quibus possibilitas exstat, aequo moderamine disponas, parique moderatione dispenses, ac parem eis charitatem impertias, et non quibuslibet per privatum amorem, sed cunctis secundum merita singularum quae sunt necessaria largiaris. Non quae tibi vultu intuituque placuerit, non quam tibi ad oculum cognoveris, vel cujus blandiori fueris obsequio delinita; sed quam amor Christi et religiosior demonstraverit vita, praeponas. Si quam Dominus substantiolam contextu largiri dignatus in monasterio fuerit, cum summa aequitatis linea, aequa omnibus lance, prout cuique opus fuerit, dispensetur; servata tamen senioribus veneratione, his duntaxat quae Ecclesiae columnae esse meruerunt. Non sis vestibus ornatior caeteris: exhibe non quae malitia hominum ( Sic ), sed in his quae diabolus invidere potest; ut pro ornatu vestium sis ornata conversatione ac moribus; et haec omnia lectio divina condiat. Oportet enim te, ut vereor, propter quasdam, cultrum nonnunquam habere in gutture, cauterium in lingua gestare, virgam tibi et baculum in manu ferre; ut per cultrum deseces vitia, per cauterium vero ad sanitatem secta reducas; per virgae disciplinam corrigas, per baculum vero disciplinatas sustentes. Si cui vero pro suis debitis poenitentiam imposueris, observandum ut cum eam sub fasce a te imposito inclinari incurvarique conspexeris, imiteris formicae solertiam, secundum praeceptum sapientissimi Salomonis, et humerum tuum oneri ejus spiritali supponas, ut medio ejus itinere obviam oneratas subleves vel sustentes; et sic singulas quibusque negligentiis aut culpis specialibus admoneas et instruas, ut de earum salute a Christo Domino tibi aeterna gloria repraesentetur. Si quando vero cum saecularibus ad colloquendum fueris evocata, et ire necesse fuerit, prius arma frontem tropaeo crucis, vexillo Christi pectus ingemina, ut cum sua virguncula Christus comitari dignetur: semper tamen virginali pudore cooperta, memor beatae Mariae, quae cum angelo paucissimis collocuta verbis, cum Elisabeth postmodum in carmen et laudes Dei decantando prosilivit. Cumque post haec ad eos veneris cum tantae honestatis constantia, nec ipsa vel locutionem praeponas; ut qui te viderint, Christo Domino gratias agant, qui talem familiae suae providere dignatus est matrem. Ipsa vero processio tua exterior rationabilis non minus debet esse quam rara. Confabulatio vero tua cum eis semper sit mixta gravitate et dulcedine, illa scilicet quae de sancto ac puro amore procedit; coercenda semper sit et verecundiae intermiscenda, sicut Christi virginem decet. Item ut ne usquequaque tacens, aut superbiae aut stultitiae notam incurras; sed tantum loquaris, quantum opportunitas flagitat rei ac temporis; ut abscedens, quisquis ille fuerit, desideret te quam se ( Sic ), vel loquelam tuam audire, quam ornat morum gravitas, affectus dulcedinis et paucitas locutionis. Si quid vero ab eis petitum fuerit, quod praestare deliberes, cum vultu hilari praesta. Si quid vero praestari non convenit, petitionem eorum honestate saltem sermonis mollifica. Nomen tuum plures noverint, beneficia tua in quantum praevales plures sentiant; vultum rari cognoscant. Si quando autem tibi pro necessitate monasterii seorsim cum provisore fuerit colloquendum, cum duabus vel certe cum tribus electis sororibus facito; aut si negotium secretius supervenerit, aliis saltem videntibus loco patulo colloquaris: quia opinio bonae famae, sicut etiam perfectae vitae custodia, tibi necessaria est; et tunc primum despicienda humana detractio, cum Christus in causa est. Si quando vero tale aliquid acciderit faciendum, ut ambiguitate constricta, quacunque parte divertas, quasi syllogismo innexa, in incertum incedas, si feceris, tunc demum ad minus te converte periculum, quod facilius ad bonum gubernando retorqueas; et non solum de dubiis, sed omnis tua actio sit propter Deum, sermo de Deo, cogitatio in Deum, et exceptis vitiis quibus non compassio, sed rectitudo debetur, omnibus te cupio esse compassibilem, omnibus gratam, omnibus piam, omnibus affectuosam, cunctis bonis animatam; quemadmodum Paulus Christi virginem decoravit, ut sis sancta corpore et spiritu (I Cor. VII); ipso sponso et Domino tuo mentem tuam regente, et cunctas vias tuas disponente, qui in Trinitate perfecta vivit et regnat Deus in saecula saeculorum. Amen. NOTA. (Videsis Epistolas: Ruricii ad Caesarium, Patrologiae tom. LVIII, coll. 108 , 111 ; Caesarii ad Symmachum papam et hujus ad Caesarium, tom. LXII, coll. 53 , 54 ; Bonifacii II ad Caesarium, tom. LXV, col. 31 , Aviti Viennensis ad Caesarium, tom. LIX, col. 229 ; Joannis II ad Caesarium, tom. LXVI, col. 25 ; et Agapeti I ad Caesarium, tom. LXVI, coll. 45 , 46 Categoria:Patrologiae Cursus Completus